CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 16. Toelichtingbijlage 15 Mitigatieplan Huismussen

Commissievergadering Ruimte, Economie en Financiën 16 mei 2024, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan Uden, Torenweg 34.253 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

MITIGATIEPLAN HUISMUSSEN Torenweg 3 Uden

LOCATIE: TORENWEG 3 UDEN RAPPORTNUMMER: 2020BE-0783 In opdracht van: A.M.P. van Berloo Torenweg 3 5406 TD Uden

Brabant Eco Ecologische dienstverlening

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

Colofon Rapportage Brabant Eco Rapportnummer 2020BE-0783 Opdrachtgever A.M.P. van Berloo Torenweg 3 5406 TD Uden Contactpersoon De heer A. van Berloo Locatie Torenweg 3 Uden Opleverdatum 21 augustus 2020

Uitvoerder

Brabant Eco Ecologische dienstverlening De Lange Kant 27 5061PX Oisterwijk 06-24218274

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

Overname, verveelvoudiging of openbaarmaking van dit rapport is niet toegestaan zonder vermelding van bron

Dit rapport is met de grootste zorg samengesteld. Desondanks aanvaardt Brabant Eco geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek door toepassing van adviezen.

P a g i n a |1

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

Inhoudsopgave 1.

INLEIDING …. …………….……………………………………………...……....3 1.1 Aanleiding 1.2 Doelstelling 1.3 Criteria

2.

AANPAK EN UITVOERING……………………………………………….………..4 2.1 Geplande ingreep 2.2 De huismus; Passer domesticus 2.3 Mitigerende maatregelen 2.3 Tijdsplan maatregelen

3.

GUNSTIGE STAAT VAN INSTANDHOUDING…………………………….………11

4.

CONCLUSIE…………………………………………………..…………………...12 4.1 Resume 4.2 Advies

5.

LIJST VAN BRONNEN…………………….……..………………………..………13

6.

BIJLAGEN..……………………………...……………………………… ………..14

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a |2

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

1. INLEIDING

1.1 Aanleiding Initiatiefnemer heeft het voornemen om de locatie Torenweg 3 te Uden te her ontwikkelen. De bestaande varkenshouderij zal volledig worden gesaneerd. De bestaande bedrijfswoning met garage en kippenstal zullen blijven staan. Aan het plangebied waar nu een intensieve agrarische bestemming is toegekend zal een andere bestemming worden toegekend. De intensieve varkenshouderij zal volledig verdwijnen. Om te kunnen bepalen of er sprake is van een ‘goede ruimtelijke ordening’ dient onder andere onderzocht te worden of de voorgenomen activiteit past binnen de regels van de Wet natuurbescherming. In dit kader is een quickscan flora en fauna uitgevoerd door Brabant Eco (projectnummer 2020- BE 0779 d.d. 19-08-2020). In deze quickscan is aangegeven dat er huismussen voorkomen in het plangebied en dat deze wellicht verblijfplaatsen hebben in de te slopen varkensstallen. Om overtreding van de verbodsbepaling uit de Wet natuurbescherming te voorkomen, waardoor een ontheffingsaanvraag niet noodzakelijk zal zijn, heeft de heer van Berloo aan Brabant Eco gevraagd hiervoor een mitigatieplan op te stellen.

Dit mitigatieplan wordt opgesteld conform het Kennisdocument Huismus, Passer domesticus Versie 1.0, juli en kan als addendum bijgevoegd worden aan het rapport 2020-BE0779 aangaande het onderzoek naar natuurwaarden ten behoeve van ruimtelijke ontwikkeling aan de Torenweg 3 te Uden, de zogenaamde Quickscan.

1.2 doelstelling Het voorliggende mitigatieplan beschrijft de handelingen die worden uitgevoerd om negatieve effecten op beschermde soorten zoveel mogelijk te voorkomen dan wel te verzachten. Het rapport beantwoordt de volgende vragen: • Welke maatregelen worden genomen om negatieve effecten op de aanwezige beschermde soorten, individuen en functies te voorkomen dan wel verzachten? • Welke maatregelen worden genomen om de functionaliteit van het plangebied voor de aanwezige beschermde soorten tijdens en na de werkzaamheden te behouden?

1.3 Criteria Op dit mitigatieplan zijn de volgende criteria van toepassing: o Het onderzoek is uitgevoerd door deskundige ecologen volgens de definitie van de Rijksdienst voor ondernemend Nederland (ecologisch deskundige/RVO.nl) o Het mitigatieplan is opgesteld door een onafhankelijk adviesbureau. Brabant Eco en Frenk van de Wal verklaren hierbij geen enkel belang te hebben in de uitkomst van dit plan. o De resultaten zijn zo objectief en betrouwbaar mogelijk verkregen. o Het onderzoek voldoet aan de interne proces- en kwaliteitseisen van Brabant Eco. o Brabant Eco hanteert de door brancheorganisatie Netwerk Groene Bureaus opgestelde gedragscode.

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a |3

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

2. AANPAK en UITVOERING 2.1

Geplande ingreep

De beoogde ontwikkeling betreft de omzetting van een intensieve agrarische bestemming. De varkensstallen worden volledig gesaneerd. De intensieve varkenshouderij zal verdwijnen in het plangebied.(Zie rapport 2020BE-0779). In en rond de varkensstallen zijn huismussen waargenomen. De daarvoor te nemen mitigerende maatregelen worden opgenomen in dit mitigatieplan. Met de sloop van de varkenstallen gaan de eventueel aanwezige jaarrond beschermde nesten van de huismus verloren. Door mitigerende (verzachtende) maatregelen te treffen conform de Kennisdocumenten van BIJ12 voor beschermde soorten kan voorkomen worden dat verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming worden overtreden. In de Kennisdocumenten van BIJ12 zijn effectief bewezen maatregelen opgenomen die de functionaliteit van nest-, voortplantings- of rustplaatsen waarborgen. Door het uitvoeren van gepaste maatregelen in tijd en ruimte wordt voldaan aan de zorgplicht/ zorgvuldig handelen, het behoud van functionaliteit van de verblijfplaats en de waarborging van de lokale staat van instandhouding van de huismus. De verbodsbepalingen genoemd in artikel 3.1 van Wet natuurbescherming worden zodoende niet overtreden. Daardoor is geen ontheffing van het bevoegd gezag noodzakelijk.

Afbeelding: Huismussen op de varkensstal

2.2 De Huismus; Passer domesticus De huismus, met als Latijnse naam Passer domesticus, is een zogenaamde half-holenbroeder (vogels die wel beschut willen zitten, maar daarnaast ook uitzicht willen hebben). De nesten komen voor in holtes onder dakpannen of gaten en nissen in gebouwen, bomen en aardwallen. Als dergelijke holtes niet aanwezig zijn nestelt de huismus op beschutte plekjes onder afdakjes, in dichte gevelbegroeiing, heggen en struiken. Dergelijke ‘natuurlijke’ nesten zijn nog altijd tamelijk voldoende aanwezig, echter door het sterk verminderde gebruik van dakpannen en het ontbreken van gaten en nissen in gebouwen is het aantal broedterritoria in steden en dorpen de laatste jaren sterk achteruitgegaan. Om deze reden wordt steeds meer gebruik gemaakt van vogelvides, speciale dakpannen, houten nestkasten of mussenpotten die worden bevestigd aan woningen, gebouwen, stallen of schuren. Volgens de Natuurkalender Broedvogels van het Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie bevindt de broedperiode (van nestbouw tot en met verzorging vliegvlugge jongen) van de huismus zich tussen begin maart tot en met begin september.

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a |4

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden De huismus broedt in losse kolonies van enkele paren tot soms wel 40 exemplaren. Het grootste gedeelte van het jaar verspreidt de huismus zich echter niet verder dan 600 meter van de broedplaats. Van augustus tot oktober kunnen jonge huismussen en een deel van de volwassen vogels zich verspreiden over een groter gebied. Na deze periode keren volwassen mussen terug naar hun eigen broedgebied, terwijl de jonge mussen zich elders vestigen. De huismus komt het liefst voor in een rommelige agrarische omgeving met struikgewas, schuren, weilanden met vee en gemorst graan. Maar ook tuinen en parken zijn favoriete foerageerplekken. Het voedsel van de huismus bestaat uit zaden (met name granen zoals haver, gerst en tarwe), bloemknoppen, brood, fruit, bessen. Tijdens het broedseizoen vormen insecten (ondermeer vliegen en muggen) een cruciale voedselbron. Naast broedplaatsen en voldoende voedselaanbod is in het kleine leefgebied van de huismus ook beschutting een belangrijk onderdeel van het leefgebied. Roofvogels zoals de sperwer, ransuil en kerkuil, kraaiachtigen zoals de ekster, kauw en gaai, spechten en zoogdieren zoals de kat zijn (min of meer) natuurlijke vijanden van de huismus.

Beschutting waar de huismus kan schuilen voor zijn vijanden bestaat onder andere uit hagen (liguster, meidoorn, sleedoorn) en een dichte begroeiing van klimplanten tegen muren.

2.2.1. De huismus binnen het plangebied Tijdens het veldonderzoek naar beschermde natuurwaarden op 12 augustus 2020 door Brabant Eco zijn er een 5-tal huismussen waargenomen. Deze zaten op het dak van de varkensstallen en kunnen hier wellicht graan en voer oppikken. Er is dus sprake van rust- en verblijfplaatsen van huismussen in het plangebied. Er zijn niet direct nesten waargenomen en er is geen sprake van een duurzame populatie. Het betreft in dit gebied minder dan 10 paartjes huismussen. Het is volgens de wet Natuurbescherming niet toegestaan om nestplaatsen, vaste rust- en verblijfplaatsen aan te tasten en dieren mogen niet verstoord of gewond raken tijdens de werkzaamheden. Een overtreding van verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming is te voorkomen door voorafgaand aan de werkzaamheden voorzorgsmaatregelen te treffen. Het gaat dan om het behoud van de functionaliteit van de voortplanting- en/of vaste rust- of verblijfplaats van de soort.

Afbeelding: bovenaanzicht met in rood: plaatsen huismus waargenomen. Google maps.

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a |5

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

2.2.2. De huismus nabij het plangebied In de omgeving van het plangebied en elders binnen en nabij de gemeente Uden komt de huismus nog tamelijk regelmatig voor als broedvogel, echter het aantal broedplaatsen is de laatste jaren sterk achteruitgegaan. Volgens het veldonderzoek naar beschermde natuurwaarden op 12 augustus 2020 zijn huismussen luid kwetterend gehoord in de groene omgeving nabij het agrarische bedrijf ten zuidwesten van het plangebied. “Zeer aannemelijk is, dat zich hier de overige delen van het functionele leefgebied van de huismus bevinden als dekkingsmogelijkheden, nestgelegenheden etc.” Door de sloop van de varkensstallen binnen het plangebied zullen er op lokaal niveau negatieve effecten zijn voor de huismus, echter het zal niet lijden tot een totale verdwijning van de huismus als broedvogel op lokaal niveau.

2.3

Mitigerende maatregelen

Met de sloop van de varkensstallen gaan eventueel aanwezige de jaarrond beschermde nesten van de huismus verloren. Door mitigerende maatregelen te treffen conform het Kennisdocument Huismus, (Passer domesticus versie 1.0, juli 2017) kan voorkomen worden dat verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming worden overtreden. In het Kennisdocument zijn effectieve maatregelen opgenomen die de functionaliteit van de nest-, voortplantings-, of rustplaatsen waarborgen. Op de planlocatie Torenweg 3 te Uden dienen de volgende maatregelen worden toegepast: 1. Alternatieve verblijfplaatsen aanbieden 2. Behoud functionaliteit 3. Afsluiten van toegang tot huidige verblijfplaatsen 4. Realiseren van permanente voorzieningen 5. Aanbieden van schuilmogelijkheden 6. Werken buiten kwetsbare perioden 7. Inschakelen van deskundige

2.3.1 Aanbieden van alternatieve verblijfplaatsen Voor elke nestplaats die aangetast of verwijderd wordt worden minimaal twee nieuwe nestplaatsen aangeboden. Voor de vervangende nestplaatsen geldt dat er meerdere nestplekken bij elkaar aangeboden moeten worden waarvan de openingen minimaal 50 centimeter uit elkaar dienen te liggen. Dit kan dichter bijeen maar er dient gezorgd te worden dat de nestingang niet zichtbaar is voor de huismus die in de andere nestingang zit. Tevens dient de vervangende nestplaats zo dicht mogelijk, en maximaal 200 meter bij de locatie van de oorspronkelijke verblijfplaats liggen. Ook moet deze buiten de invloedsfeer van de werkzaamheden liggen. Aan te bevelen is om minimaal drie mussenhotels met telkens drie nesten te hangen of een zelfde aantal nestkasten. Naar verwachting gaat de sloop op de planlocatie aanvangen in medio 2021. Daarom is het aan te raden om de alternatieve verblijfplaatsen in augustus 2020 op te hangen. Dit is de tijd dat juvenielen op zoek gaan naar nieuwe nestgelegenheden. In ieder geval voor november 2020. De voorkeur voor de alternatieve verblijfplaatsen is een 8-tal (minimaal 4)nestkasten te bevestigen aan de bomen in het kleine bos in de achtertuin van de bedrijfswoning en een 8-tal (minimaal 4) aan de nieuw gebouwde kippenstal.

Op 12 augustus is tijdens het veldbezoek aan initiatiefnemer een en ander geadviseerd en uitgelegd. Tijdens het schrijven van dit rapport blijkt dat op 14 augustus een 9-tal nestkasten voor huismussen aan bomen in het sparrenbos achter de bedrijfswoning opgehangen zijn en een 7-tal aan de zijkant (4) en achterkant(3) van de kippenstal.

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a |6

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

Afbeelding: nestkasten in het sparrenbos

Afbeelding: nestkasten aan de kippenstal

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a |7

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

Deze alternatieve tijdelijke verblijfplaatsen mogen pas verwijderd worden wanneer de nieuwe permanente voorzieningen minimaal 3 maanden functioneel zijn. Bovendien mogen nestkasten nooit tijdens het broedseizoen verwijderd worden.

Afbeelding: Bovenaanzicht met in rood de waargenomen plaatsen en in groen de te alternatieve verblijfplaatsen

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a |8

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

• Voor de vervangende nestplaatsen geldt: – dat er meerdere nestplekken bij elkaar aangeboden moeten worden. Zorg dat de openingen minimaal 50 centimeter uit elkaar liggen; dit kan dichter bijeen, maar zorg er dan voor dat de nestingang niet zichtbaar is voor de huismus die in de andere nestingang zit – zo dicht mogelijk bij de locatie van de oorspronkelijke verblijfplaats worden geplaatst en als dat niet mogelijk is, dan in de directe omgeving (in de regel binnen 200 meter, bij uitzondering 500 meter) van de oorspron kelijke nestplaats en buiten de invloedsfeer van de werkzaamheden liggen – op minimaal 3 meter hoogte plaatsen – een minimale broedruimte van 15 x 8 centimeter – dat ze op een voor de huismus geschikte wijze en plek worden aangebracht. Zo mogen ze niet te heet worden in de middagzon, maar zich ook niet op een te koude locatie bevinden: voorkeur heeft een noord of oost expositie of een ligging in de schaduw van een dakgoot of iets dergelijks – in de directe omgeving van de nieuwe nestplaats continu voldoende dekking aanwezig is (minimaal 3 à 4 meter hoog opgaand groen), en dat er altijd (binnen 100 à 200 meter, bij voorkeur binnen 50 meter) voldoende geschikt voedsel en potentiële slaapplaatsen beschikbaar zijn – dat ze van voldoende duurzaam materiaal zijn en op een voldoende duurzame wijze worden bevestigd.

Of de duurzaamheid voldoende is hangt van meerdere factoren af, bijvoorbeeld van het type materiaal (hout, houtbeton, aardewerk, pvc, en dergelijke), van de houtsoort (ceder en robinia zijn duurzamer dan vuren of grenen), de wijze van ophanging, de aangebrachte plek (bijvoorbeeld onder een dakgoot of een andere vorm van overhang of vol in zon en wind), dient het voor tijdelijke vervanging ter overbrugging van de periode van de werkzaamheden of als permanente vervanging, het te verwachten gebouwbeheer (bij schilderwerk verdwijnen regelmatig aangebrachte voorzieningen) en of het beheer en onderhoud van de voorziening (schoonhouden, herstel bij gebreken) geregeld is. – dat er voldoende veiligheid is tegen predatoren. Dit geldt voor de nestplaats zelf, als ook dat er voldoende opgaand groen in de directe omgeving aanwezig is als dekking voor adulten of (net uitvliegende) juvenielen – dat het materiaal waarvan ze zijn gemaakt niet behandeld is met chemische middelen – dat ze minimaal drie maanden voor de start van de werkzaamheden aanwezig zijn, om de vogels te laten wennen aan de nieuwe voorzieningen – dat het beheer duurzaam geregeld is. Dit beheer moet gebeuren in een periode dat verstoring niet of minimaal optreedt nestplaatsen; bron kennisdocument huismus Tekst; vervangende • Monitoring van de effectiviteit van de genomen maatregelen kan aan de orde zijn.

Afbeelding: tekening mussenhotel; bron vogelbescherming Tekst; vervangende nestplaatsen; bron kennisdocument huismus

Afbeelding; tekening mussenhotel; bron vogelbescherming

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a |9

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

2.3.2 Behoud functionaliteit verblijfplaatsen Huismussen hebben de tijd nodig om aan nieuwe nestplaatsen te wennen. Gedurende deze gewenningsperiode moeten zowel de oorspronkelijke situatie als de nieuw aangebrachte vervangende voorzieningen beiden aanwezig zijn. Hierdoor kunnen de huismussen de voorzieningen ontdekken en verkennen voor de ingreep wordt uitgevoerd. In geval voedsel geen beperking geeft is de huismus zeer flexibel in het innemen van allerlei typen vervangende verblijfplaatsen.

2.3.3 Ongeschikt maken huidige nestplaats Om te voorkomen dat huismussen gewond raken of gedood worden tijdens de werkzaamheden is het noodzakelijk dat de verblijfplaatsen vooraf ongeschikt gemaakt worden. Voorafgaand aan het uitvoeren van de sloopwerkzaamheden wordt eerst het nestmateriaal weg gehaald en de dakrand ongeschikt gemaakt als nestlocatie. Tenminste twee maanden na het ophangen van de tijdelijke verblijfplaatsen en buiten de periode maart – september kan dit door de onderste rij golfplaten met de hand te verwijderen of op te lichten of met vogelschroot, pur of mussengaas de toegang tot de nestplekken dicht te stoppen. (daar waar dit al niet gebeurd is). Hierdoor wordt voorkomen dat deze bewoond wordt tijdens de werkzaamheden.

2.3.4 Realiseren van permanente voorzieningen Bij de realisering van een eventueel nieuw te bouwen loods is het zeer gewenst om ‘huismusvriendelijk’ te bouwen door de loods uit te rusten met bij voorkeur vogelvides. Over de gehele breedte van de nieuw te bouwen loods zal er verhoogd vogelschroot aangebracht kunnen worden, zodat de ruimte onder de eerste pannenrij geheel toegankelijk blijft voor huismussen. Uiteraard kan deze voorziening ook toegepast worden in de huidige bedrijfswoning. De mussen kunnen net als in de huidige situatie via de ruimte tussen goot en onderste dakpan de achterliggende ruimte bereiken met het verschil dat ze niet verder onder het dak kunnen dan de volgende panlat. Door de iets kleinere openingen in de nieuwe situatie kunnen mussen nog steeds eenvoudig onder de pannen komen maar is dit voor bijvoorbeeld kauwen onmogelijk. Dus is er geen nestpredatie. Hierdoor blijven de daken geschikt als broedlocatie voor de huismus. Deze maatregel heeft op grote schaal effectiviteit bewezen in soortgelijke projecten, waardoor met voldoende mate van zekerheid de toekomst van de huismus in het plangebied gewaarborgd is als het gaat om broedgelegenheid. Maar ook inbouwstenen en speciale dakpannen aan de kippenstal of woning kunnen worden gebruikt als broedplaats voor mussen. Het aanbrengen van houten nestkasten is minder duurzaam.

Op deze manier kan de in de directe omgeving aanwezige populatie zich naar de planlocatie uitbreiden en wordt de gunstige staat van instandhouding gewaarborgd.

Afbeelding: mussenpan

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

Afbeelding; vogelvide

P a g i n a | 10

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

2.3.5 Aanbieden van schuilmogelijkheden Daarnaast is het van belang om de groene elementen in belangrijke mate af te stemmen op onder meer de levensbehoeften van de huismus. Voorbeelden zijn de aanleg van hagen (liguster, haagbeuk, meidoorn), struiken, bomen, schuttingen en/of muren met klimplanten, ruige overhoekjes in de tuinen of bermen met allerlei inheemse planten, de aanwezigheid van vijvers of andere wateren en van op zandige plekjes. Ten opzichte van de huidige situatie blijft het aantal schuil- en foerageerplekken minimaal gelijk. Er is slechts sprake van tijdelijke lokale verstoring door sloop van de varkensstallen.

2.3.6 Werken buiten kwetsbare periode De huismus gebruikt zijn nest jaarrond en het hele jaar kan aangemerkt worden als kwetsbare periode voor de huismus. De meest kwetsbare periode is de voortplantingsperiode. Deze loopt van maart tot en met augustus. Indien sprake is van late vervolglegsels kan september ook aangemerkt worden als voortplantingsperiode. Ook kan de periode, afhankelijk van klimatologische en meteorologische omstandigheden, eerder beginnen en/of later eindigen. Het uitvoeren of opstarten van de sloopwerkzaamheden binnen het voortplantingsseizoen is alleen mogelijk als een broedvogelcontrole is uitgevoerd door een ecologisch deskundige op het gebied van huismus. Wanneer blijkt dat het nest bewoond is, worden maatregelen genomen om vestiging te voorkomen. Naast het broedseizoen vallen ook perioden met aanhoudende vorst onder de noemer “kwetsbare periode”. Mussennesten mogen ook in een dergelijke koude periode niet aangetast worden. jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

voortplanting Koude perioden

Figuur: op hoofdlijnen aangegeven kwetsbare perioden. (bron: Kennisdocument Huismus)

2.3.7 Inschakelen deskundige Bij planning vooraf werd overleg gepleegd met een ecoloog. Bij uitvoering van werkzaamheden m.b.t. nesten voor 1 september en bij twijfel dient een deskundige op het gebied van broedvogels vast te stellen of de nesten verlaten zijn. Van belang is of een broedgeval aanwezig is. Werkzaamheden mogen nooit leiden tot aantasting of vernieling van nesten met eieren of jongen. Een deskundige moet bij twijfel bepalen of er sprake is van een kwetsbare periode.

2.4 Tijdsplanning maatregelen huismus Afstemming met initiatiefnemer Ophangen tijdelijke verblijfplaatsen Ongeschikt maken huidige nesten Sloop van varkensstallen Permanente voorzieningen Aanbieden schuilmogelijkheden Verwijderen tijdelijke kasten Inschakelen deskundige

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

12 augustus 2020 14 augustus 2020 november-december 2020 maart 2021 bij bouw nieuwe loods Bij en direct na bouw of sloop 3 maanden of later na in gebruik name permanente Tijdens gehele proces bij afwijkingen en calamiteiten

P a g i n a | 11

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

3. GUNSTIGE STAAT VAN INSTANDHOUDING Er zijn niet direct nestplaatsen aangetroffen echter het plangebied wordt door de huismus gebruikt als foerageer en rustgebied. De huismus is een algemene soort in Nederland en komt ook in de regio Uden algemeen voor. Daarom is het heel aannemelijk dat het mussen in het plangebied deel uit maken van een flinke huismussenpopulatie in de omgeving gezien de zeer geschikte groene omgeving in de tuin bij Torenweg 3 en de directe buren ernaast en aan de overzijde. Voor iedere nestplaats van de huismus die binnen het plangebied verloren zou gaan zouden minimaal twee tijdelijke alternatieve nestplaatsen gerealiseerd dienen te worden. Door het plaatsen van permanente voorzieningen voor huismuslocaties aan de te bomen, woning of kippenstal worden nieuwe potentiële permanente verblijfplaatsen gecreëerd. Na de sloop wordt de planlocatie landschappelijk ingericht waarna de functionele leefomgeving met schuilmogelijkheden en foerageergebied voor huismussen sterk verbeterd wordt in vergelijking met de huidige situatie. De intensieve varkenshouderij verdwijnt volledig.

Door de geplande werkzaamheden is er weliswaar sprake van een tijdelijke beperkte verstoring van foerageergebied voor de huismus en dekking ronde de huidige verblijfplaatsen, maar dit heeft geen wezenlijk effect op de functionaliteit van de leefomgeving als geheel omdat er voldoende alternatieven in de directe omgeving overblijven. Huismussen hebben ook verblijfplaatsen in woningen en bijgebouwen staande in de directe omgeving van het plangebied. De gunstige staat van instandhouding is voor de huismus binnen het project gegarandeerd. Door mitigerende maatregelen te treffen conform de Kennisdocumenten van BIJ12 voor beschermde soorten kan voorkomen worden dat verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming worden overtreden. In de Kennisdocumenten van BIJ12 zijn effectief bewezen maatregelen opgenomen die de functionaliteit van nest, voortplantings- of rustplaatsen waarborgen. Door het uitvoeren van gepaste maatregelen in tijd en ruimte wordt voldaan aan de zorgplicht/ zorgvuldig handelen, het behoud van de functionaliteit van de verblijfplaats en de waarborging van de lokale staat van instandhouding van de huismus. De verbodsbepalingen genoemd in artikel 3.1 van de Wet natuurbescherming worden zodoende niet overtreden. Daardoor is geen ontheffing van het bevoegd gezag noodzakelijk. In dit mitigatieplan zijn de maatregelen onderbouwd en gedocumenteerd.

Het plan dient tijdens de werkzaamheden ter plaatse aanwezig te zijn voor het geval er een handhavingsverzoek of toezicht aan de orde mocht zijn.

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a | 12

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden

4. CONCLUSIE 4.1 Resume o o o

o o o o

o o o o

Er komen huismussen voor in het plangebied. Het plangebied maakt naar verwachting deel uit van de omgeving als leefgebied van huismussen. Doordat de toekomstige functie van het plangebied drastisch gaat veranderen zullen de kwalitatieve natuurwaarden en de biodiversiteit van het plangebied verbeteren. Het intensieve varkensbedrijf zal volledig verdwijnen. Dit mitigatieplan beschrijft de handelingen die worden uitgevoerd om negatieve effecten op beschermde soorten zoveel mogelijk te voorkomen dan wel te verzachten. Dit mitigatieplan is opgesteld conform het Kennisdocument Huismus, Passer domesticus Versie 1.0, juli. De te plaatsen alternatieve verblijfplaatsen zijn inmiddels aangebracht. Door het tijdig plaatsen en controleren op gebruik van alternatieve verblijfplaatsen alvorens het ongeschikt maken van de huidige nestlocaties wordt de gunstige staat van instandhouding van de huismussen gewaarborgd. In of aan de nieuw te bouwen loods of woning of kippenstal worden permanente voorzieningen aangebracht voor huismussen. De aan te brengen groenelementen worden afgestemd op de huismus. Er wordt rekening gehouden met de kwetsbare periode van de huismus. Bij onvoorziene omstandigheden dient direct contact opgenomen te worden met een ter zake deskundige.

4.2 Advies Vanwege de beperkte actieradius (enkele honderden meters) van huismussen (Baijens et al. 2005) zijn drie essentiële onderdelen van het leefgebied van belang: • nestlocatie, • habitat met voedselaanbod • en beschutting. Alle voorzieningen dienen dichtbij elkaar te liggen. Bij voorkeur binnen een straal van enkele honderden meters van het plangebied. Geschikt leefgebied van huismussen bevat een combinatie met voldoende voedsel- en schuilplaatsen. Voor het voedselaanbod is het van belang dat er voldoende ruigte en overhoekjes aanwezig zijn, waar zowel zaadplanten als voldoende insectentrekkers aanwezig zijn. Beschutting is zeer belangrijk voor huismussen ter bescherming, maar ook om vanuit te foerageren. Daarom moeten er schuilplaatsen aanwezig zijn in de vorm van heggen en hagen. Bij de landschappelijke inpassing met groenstructuren worden bij voorkeur inheems (streekeigen) groen aangeplant. Groei en bloei van deze planten en de momenten waarop rupsen, bijen of vogels sterk van hun blad, nectar en struifmeel afhankelijk zijn, op elkaar afgestemd. Een belangrijk verschil met uitheemse soorten die vaak eerder en te vroeg uitlopen/bloeien. De voorkeur gaat uit naar en bes- en nootdragende struiken zoals sporkehout (vuilboom), Gelderse roos, wilde kardinaalsmuts, lijsterbes, hondsroos, sleedoorn of hazelaar.

Deze ten gunste van foerageerfuncties voor vogels, maar ook kleine knaagdieren, insecten en insecteneters zoals vleermuizen zullen hiervan profiteren. Huismussen zullen schuilgelegenheid vinden in stekelige struiken zoals bijv. (groenblijvende) hulst of meidoorn. Lindebomen trekken tijdens hun relatief lange bloeitijd grote aantallen insecten aan, en dus ook eerdergenoemde insecteneters. Vogelbescherming Nederland heeft een checklist ontwikkeld, waarmee iedere bouwonderneming zijn projecten en de directe omgeving natuurvriendelijker kan maken. Zie www.checklistgroenbouwen.nl. Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a | 13

Mitigatieplan Huismussen Torenweg 3 Uden De zorgplicht is altijd van toepassing, op basis waarvan door iedereen voldoende zorg in acht moet worden genomen voor de in het wild levende dieren en hun leefomgeving. Dit kan bijvoorbeeld door buiten kwetsbare periodes (het voortplantings- en winterslaapseizoen) te starten met werkzaamheden en het gefaseerd werken om dieren de kans te geven om te vluchten Bij onvoorziene omstandigheden dient daarnaast direct contact opgenomen te worden met een ter zake deskundige.

LIJST VAN BRONNEN

Quickscan Flora en fauna Brabant Eco 2020-BE0779 d.d. 19-08-2020 www.wetnatuurbescherming.nl www.wikipedia.nl www.uden.nl www.rijksoverheid.nl www.checklistgroenbouwen.nl www.brabant.nl www.natuurmonumenten.nl www.vogelbescherming.nl www.BIJ12.nl kennisdocument huismus netwerk groene bureaus

o

Als bijlage 1 is toegevoegd het kennisdocument Huismus

Brabant Eco; ecologische dienstverlening

P a g i n a | 14

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=91802f97-c6e2-49b9-a5a9-4f236c91026d