Bijlage 13 - bijlage 7 ecologische quickscan
Tekst van het document
Ecologisch Quickscan aan de Marktstraat 11 en 13 te Uden Qubus Vastgoed B.V.
Opdrachtgever:
Opsteller: Kwaliteitscontrole: Datum: Kenmerk:
Qubus Vastgoed B.V. Pannebakkerstraat 4b 5405 BP Uden
Ecologisch adviesbureau Eceau R.H.A. Meulendijks MSc. Ing. T.J.P. den Otter 6 september 2023 QUB-1QS230515-a
Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van de Wet natuurbescherming. Desondanks accepteert Ecologisch adviesbureau Eceau op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke ondernemingen die de opdrachtgever naar aanleiding van onderhavige rapportage uitvoert. Onderhavige rapportage of delen daarvan mogen niet zonder toestemming van zowel de opdrachtgever en Ecologisch adviesbureau Eceau gebruikt worden door derden of verspreid worden naar derden. Openbaarmaking, kopiëring en elke andere toepassing inbegrepen, het mag enkel gebruikt worden door de opdrachtgever voor wie het is ontwikkeld.
Inhoudsopgave 1.
Inleiding en planlocatie ........................................................................................................... 2
2.
Doel en vraagstelling ............................................................................................................... 3
3.
Methode .................................................................................................................................. 4
4.
3.1.
Oriëntatie en locatiebezoek ............................................................................................ 4
3.2.
Bureau-onderzoek en rapportage ................................................................................... 4
Bevindingen ............................................................................................................................. 5 4.1.
Grondgebonden zoogdieren ........................................................................................... 5
4.2.
Vleermuizen..................................................................................................................... 7
4.3.
Vogels .............................................................................................................................. 9
4.4.
Overige diersoorten....................................................................................................... 11
4.5.
Vaatplanten ................................................................................................................... 12
4.6.
Houtopstanden .............................................................................................................. 12
4.7.
Gebiedsbescherming ..................................................................................................... 13
5.
Samenvatting......................................................................................................................... 14
6.
Vervolgstappen...................................................................................................................... 15 6.1.
Nader onderzoek ........................................................................................................... 15
6.2.
Maatregelen bij de uitvoering ....................................................................................... 15
Bronnen .......................................................................................................................................... 16 Bijlage 1
Foto’s planlocatie ..................................................................................................... 17
1
1. Inleiding en planlocatie De initiatiefnemer is voornemens aan de Marktstraat 11 en 13 te Uden de huidige bebouwing te saneren ten behoeve van nieuwe woongelegenheid. De onderzoeklocatie betreft een tweetal tweeonder-een-kap panden, met detailhandel aan de Marktstraat-zijde en woonruimte, bijgebouwen en een buitenterrein aan de Oranjestraat. De gebouwen zijn voornamelijk opgetrokken uit gemetselde gevels en zijn voorzien van een pannendak inclusief dakkapellen. De daken zijn veelal voorzien van stenen dan wel aluminium daklijsten en aan de voorgevels van een overstek. Het overige terrein bij Marktstraat 11 bestaat met name uit een parkeerplaats van tegels en grind. Het terrein bij Markstraat 13, naast een parkeerplaats met zandbodem, ook voorzien van enige (sier)beplanting en een houten schuurtje. Het plangebied is gesitueerd in het centrum van Uden. De directe omgeving is derhalve in alle richting overwegend urbaan en dichtbebouwd, met infrastructuur, detailhandel, woongelegenheid en (openbaar) groen. In westelijke richting wordt de stad begrenst door de A50. In figuur 1 is de ligging schematisch weergegeven en in bijlage 1 zijn diverse foto’s toegevoegd.
Figuur 1
Schematische weergave van het plangebied, de rode arcering weergeeft de ligging van het plangebied (kaart: openbasiskaart.nl; uitsnede: PDOK)
2
2. Doel en vraagstelling Bij (grote) ruimtelijke ontwikkelingen waarbij het redelijkerwijs aan te nemen is dat beschermde soorten potentieel voorkomen is de initiatiefnemer verplicht aan te tonen dat de beoogde ontwikkeling niet in strijd is met de Wet natuurbescherming. Tevens biedt de ecologische quickscan inzicht in de (eventueel) te nemen vervolgstappen om overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen. Onderhavige ecologische quickscan kan voor de initiatiefnemer als bewijsstuk dienen dat onderzoek is verricht ten behoeve van de Wet natuurbescherming. De initiatiefnemer is voornemens de bebouwing alsmede het bijbehorende terrein te saneren ten behoeve van woningontwikkeling.
Er kan worden gesteld dat de volgende werkzaamheden uitgevoerd zullen worden ten behoeve van de ontwikkeling: sloopwerkzaamheden verwijderen bestrating en delen van de terreininrichting bouwrijp maken van het terrein aanleg/verplaatsen nutsfaciliteiten realisatie woongelegenheid herinrichting, bestrating en overige revitalisatiewerkzaamheden aan het terrein In het kader van de te verrichten werkzaamheden komen overige zaken en effecten tevens aan de orde, waaronder: transport puin, groenafval en bestrating transport nieuwe materialen plaatsen bouwverlichting (eventueel) plaatsen bouwkeet akoestische, trillingsverstoring en optische verstoring van de directe omgeving Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling worden eventueel aanwezige ecologische functies mogelijk vernietigd of verstoord, tevens zal er sprake zijn van (tijdelijke) verstoring van de directe omgeving. Flora en fauna die gebruik maken van het leefgebied op of nabij de planlocatie zullen negatieve effecten ervaren.
In het kader van de beoogde ontwikkeling zullen middels de ecologische quickscan onderstaande vragen beantwoord worden: Welke beschermde flora en fauna van de Wet natuurbescherming zijn (potentieel) aanwezig binnen de grenzen van het ontwikkelgebied? Is de voorgenomen ontwikkeling op basis van de gevonden resultaten in strijd met de Wet natuurbescherming en welke effecten worden verwacht? Dienen eventuele vervolgstappen genomen te worden alvorens de aanvang van de uitvoering om overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen?
3
3. Methode Middels voorliggende ecologische quickscan is de potentie voor beschermde flora en fauna en de betekenis van het plangebied voor deze soorten in kaart gebracht. Daarnaast is onderzocht of de beoogde ontwikkeling potentieel een negatief effect heeft op houtopstanden en nabijgelegen beschermde gebieden. De ecologische quickscan is op te delen in enkele stappen: oriëntatie locatiebezoek bureau-onderzoek rapportage
3.1.
Oriëntatie en locatiebezoek
Bij de oriëntatie van het onderzoek wordt een eerste indruk verkregen van de locatie middels spreidingsdata van soorten, luchtfoto’s, kaarten en aangeleverde data vanuit de opdrachtgever. Gedurende het locatiebezoek wordt het ontwikkelgebied op potentiële verblijfslocaties en functionele onderdelen van leefgebieden van beschermde flora en fauna gecontroleerd. Tevens wordt een momentopname gedaan van de thans aanwezige beschermde soorten, functies en locatiekenmerken. Buiten de individuen om wordt voornamelijk gelet op sporen of restanten van de flora en fauna. Voorbeelden hiervan zijn veren, braakballen, prooiresten, geursporen, holen en uitwerpselen. Het veldbezoek is uitgevoerd op 22 augustus 2023.
3.2.
Bureau-onderzoek en rapportage
Nadat de locatie bezocht is wordt door middel van het raadplegen van naslagwerken, informatiebronnen, kaartdatabases en andere (externe) hulpmiddelen een beoordeling gemaakt van de potentie van het plangebied voor beschermde soorten, nabijgelegen beschermde gebieden en overige beschermde onderdelen vanuit de Wet natuurbescherming. Bij het uitwerken van de rapportage worden de vergaarde data bij de oriëntatie, de aangetroffen zaken tijdens het veldbezoek en de informatie uit het bureau-onderzoek vervolgens samen getoetst. Daaruit volgend wordt duidelijk of bij de uitvoering van de werkzaamheden sprake is van overtreding van de Wet natuurbescherming, indien er geen vervolgstappen worden genomen. Op basis van deze toetsing worden aanbevelingen gedaan voor een eventueel vervolgtraject, maatregelen ter voorkoming van overtreding of een combinatie van beide.
4
4. Bevindingen In onderhavige paragrafen wordt besproken van welke bijzonderheden sprake is (o.a.: vrijstellingen en bepalingen), welke soorten in het aangetroffen habitat voorkomen en van welke soorten het voorkomen in de nabijheid van de onderzoeklocatie bekend is. Van de beschermde soorten die in de omgeving van de onderzoeklocatie voorkomen wordt dieper ingegaan op het leefgebied en belangrijke en functionele onderdelen daarvan; waaronder vaste verblijfplaatsen, foerageergebieden en verbindingsroutes. De daadwerkelijk aangetroffen habitatonderdelen worden vergeleken met bovenstaande om te bepalen of er sprake is van (negatieve) effecten. Aan de hand van de te verwachten effecten wordt bekeken of er vervolgstappen benodigd zijn ten behoeve van de betreffende soorten.
4.1. 4.1.1.
Grondgebonden zoogdieren Bescherming en soorten
Grondgebonden zoogdieren komen vrijwel overal voor in Nederland. Gezien het opportunistische karakter van diverse van deze algemene soorten zijn een aantal soorten vrijgesteld in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. De binnen Noord-Brabant vrijgestelde zoogdieren zijn opgenomen in tabel 1. Tabel 1 Vrijgestelde grondgebonden zoogdieren van de provincie Noord-Brabant Aardmuis Haas Tweekleurige bosspitsmuis Bosmuis Huisspitsmuis Veldmuis Dwergmuis Konijn Vos Dwergspitsmuis Ondergrondse woelmuis Wild Zwijn Egel Ree Woelrat Gewone bosspitsmuis Rosse woelmuis
4.1.2.
Habitatonderdelen
Afhankelijk van de locatie van een projectgebied is op voorhand al een selectie te maken op potentieel voorkomende soorten. De projectlocatie betreft een vrijwel volledig kunstmatig ingericht terrein in een stedelijke omgeving. Er is geen sprake van oppervlaktewateren of waterrijk gebied. De aanwezigheid van onder andere zeezoogdieren (bruinvis, grijze zeehond), soorten van kruidenrijke gebieden (noordse woelmuis, europese hamster), van bossen of grotere houtopstanden (eekhoorn, boommarter), van kleinschalige (cultuur)landschappen (das, kleine marterachtigen) en van gevarieerde waterrijke/verstoringsarme gebieden (waterspitsmuis, bever, otter) kan worden uitgesloten. Onder de grondgebonden zoogdieren behoeft derhalve slechts het voorkomen van de gebouwbewonende steenmarter nadere onderbouwing. De steenmarter is een soort die verblijfplaatsen heeft in stenige objecten en bebouwing, maar ook in hopen snoeiafval, kruipruimten, ongebruikte schuurtjes, holle bomen of verlaten holen van andere grotere grondgebonden zoogdieren. De bebouwing binnen het plangebied betreft woongelegenheid, een schuur en een bijgebouw. Voor steenmarters is het van belang dat er relatief grote openingen aanwezig zijn. Voor steenmarters dienen de openingen een afmeting te hebben van ca. 5cm breed of een lange spleet van minimaal 3cm breed (natuurpunt.be, 2023).
In de gemetselde gebouwen zijn geen openingen aangetroffen van dergelijke grootte, maar het deels door planten overwoekerde houten schuurtje en naastgelegen materiaalhopen zijn wel toegankelijk voor steenmarter, zie figuur 2. Gezien de overwoekerde staat van de schuur is het aannemelijk dat de ruimte verstoringsarm is. Derhalve kan het voorkomen van steenmarter niet uitgesloten worden.
5
Figuur 2
4.1.3.
Details van het schuurtje en materiaalhopen die voor steenmarter toegankelijk zijn
Effecten
Door de aanwezigheid van een door planten overwoekerde schuur met daarin ruime openingen, alsmede diverse materiaalhopen in en rondom de schuur, is de aanwezigheid van verblijfplaatsen van steenmarter niet uit te sluiten. Het is middels de Wet natuurbescherming verboden vaste rusten/of verblijfslocaties van Habitatrichtlijn-soorten te vernielen, ongeschikt te maken of te verwijderen. Bij de beoogde ontwikkeling gaan mogelijk verblijflocaties van steenmarter verloren. Derhalve is het noodzakelijk om, alvorens de aanvang van de sloopwerkzaamheden, onderzoek uit te voeren naar de aan- dan wel afwezigheid van vaste verblijven van steenmarter. Benevens potentiële verblijfplaatsen voor steenmarter zijn er geen potentiële verblijfplaatsen of functionele leefgebieden van beschermde grondgebonden zoogdieren aangetroffen. Algemene en opportunistische grondgebonden zoogdieren zoals huismuis, huisspitsmuis, egel en bruine rat maken echter mogelijk algemeen gebruik van het plangebied. Voor dergelijke soorten zijn er voldoende alternatieven in de directe omgeving om tijdelijk naar uit te wijken. Bovendien zijn alle mogelijk aanwezige beschermde soorten opgenomen in het vrijstellingsbesluit van de provincie Noord-Brabant. Voor dergelijke soorten geldt echter wel de Algemene Zorgplicht.
6
4.2. 4.2.1.
Vleermuizen Bescherming en soorten
Ondanks dat vleermuizen vrijwel overal in Nederland aangetroffen worden, zijn er geen vleermuissoorten vrijgesteld in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Door de continue verduurzaming van bestaande en nieuwe bebouwing waarbij gevels en daken worden geïsoleerd is er een sterke afname in potentieel geschikte verblijfslocaties voor vleermuizen. Alle in Nederland voorkomende vleermuissoorten zijn beschermd middels de Habitatrichtlijn van de Wet natuurbescherming. Naast de individuen zijn tevens de vaste rust- en/of verblijfslocaties, essentiële vliegroutes en functionele foerageergebieden beschermd. De gewone dwergvleermuis en in enige mate de laatvlieger zijn beide soorten die vrij algemeen voorkomen in Nederland en gebruik maken van bebouwing om in te verblijven. Overige relatief algemene vleermuissoorten verblijven met name in bomen, waaronder de ruige dwergvleermuis, watervleermuis en rosse vleermuis.
4.2.2.
Habitatonderdelen
In Nederland komen diverse vleermuissoorten voor die als verblijfslocaties onder andere gebruik maken van bebouwing. Voorbeelden hiervan zijn de gewone dwergvleermuis en de laatvlieger. Dit geldt voor zowel de zomer-, paar-, winter- en kolonieverblijven. Open stootvoegen, kierende daklijsten, openstaande/overhangende dakpannen, scheuren in gevels of enige andere opening die toegang verleend tot een holle achterliggende ruimte bieden potentie om als verblijfplaats te dienen. Goede voorbeelden van achterliggende ruimten zijn de spouw, de ruimte onder dakpannen en toegankelijke verstoringsvrije zolderruimten met een stabiel microklimaat. Ook onder boombewonende soorten bevinden zich enkele algemeen voorkomende soorten, waaronder rosse vleermuis en ruige dwergvleermuis. Deze soorten bezetten verblijfplaatsen in boomholten van met name oude bomen met een grote omvang, zodat de holten een voldoende bufferende werking hebben. Vanuit de verblijfslocaties verplaatsen vleermuizen zich vaak via vaste routes naar geschikte foerageergebieden, waarbij gebruik gemaakt wordt van lijnvormige structuren als de luwte van bebouwing, bomenlanen en oppervlaktewateren. Dergelijke structuren kunnen beschermd zijn indien er onvoldoende alternatieven aanwezig zijn. De beoogde ontwikkeling wordt uitgevoerd in stedelijk gebied.
Gezien de grote mate van oriëntatiepunten ten behoeve van vliegroutes en alternatieve geschiktere foerageergebieden is een effect op essentiële vliegroutes en essentieel foerageergebied uitgesloten. Tevens is de locatie, door de schaarse groenstructuren, slechts marginaal geschikt als foerageerhabitat. Daarnaast hebben de bomen die direct grenzen aan het te saneren gebouw een beperkte omvang. In dergelijke bomen kunnen geen holten aanwezig zijn met een voldoende bufferende werking om als verblijfplaats te dienen voor boombewonende vleermuissoorten. Bovendien zijn bij de controle van deze bomen geen holten aangetroffen die geschikt zijn voor vleermuizen. Effecten op verblijfplaatsen van vleermuizen in bomen zijn uitgesloten. De bebouwing is in zijn geheel gecontroleerd op de aanwezigheid van openingen die leiden tot een potentiële vaste rust- en/of verblijfslocatie voor gebouwbewonende vleermuizen. In de zijgevels van de uitbouw van Marktstraat 11 zijn diverse open stootvoegen aangetroffen, alsmede een enigszins kierende daklijst, zie figuur 3. Ook in het bijgebouw van Markstraat 13 zijn dergelijke openingen aangetroffen, waaronder kieren bij de kantpannen waar de daklijst is afgebrokkeld. Deze openingen zijn groot genoeg voor vleermuizen om eventuele achterliggende holle ruimten te betreden.
Het voorkomen van verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen is derhalve niet uitgesloten.
7
Figuur 3
Open stootvoegen en een kierde daklijst bieden vleermuizen de mogelijkheid achterliggende holle ruimten te bereiken
Ondanks dat essentiële foerageergebieden en migratieroutes niet aangetast worden is het niet uitgesloten dat vleermuizen opportunistisch de locatie betreden, passeren of er foerageren.
4.2.3.
Effecten
Gelet op de inrichting van het plangebied, alsmede de directe omgeving ervan zijn foerageer- en migreerstructuren binnen de grenzen van het projectgebied niet als functioneel of essentieel aan te merken. Effecten op essentiële vlieg- en foerageerroutes zijn uitgesloten. Gezien het ontbreken bomen met voldoende stamomtrek en het ontbreken van geschikte holtes in deze bomen, zijn effecten op vaste rust- en/of verblijflocaties van vleermuizen in bomen uitgesloten. Door de aanwezigheid van diverse openingen, zoals kieren daklijsten, openingen onder de kantpannen en diverse open stootvoegen, zijn vaste rust- en/of verblijflocaties van gebouwbewonende vleermuizen potentieel aanwezig in de bebouwing op het perceel. Het is middels de Wet natuur-bescherming verboden vaste rust- en/of verblijfslocaties van Habitatrichtlijn-soorten te vernielen, ongeschikt te maken of te verwijderen. Het voornemen betreft onder andere het saneren de bebouwing op het perceel. Derhalve is het noodzakelijk om, alvorens de aanvang van de sloopwerkzaamheden aan de bebouwing ter plaatse, onderzoek uit te voeren naar de aan- dan wel afwezigheid van vaste verblijven van vleermuizen. Teven is het niet uitgesloten dat vleermuizen opportunistisch op of rond de planlocatie foerageren of deze passeren.
Indien de werkzaamheden uitgevoerd worden gedurende de donkere en schemerende dagdelen dan kunnen aanwezige en passerende vleermuizen verstoord worden door bouwverlichting. Dit is alleen van toepassing in de periode april t/m oktober, buiten de winterrustperiode. Om dergelijke onnodige verstoring te voorkomen dient het de voorkeur in deze periode overdag te werken of vleermuisvriendelijke bouwverlichting toe te passen (naar beneden gericht, convergerend en/of rood-/amberkleurig).
8
4.3. 4.3.1.
Vogels Bescherming en soorten
Alle natuurlijk in het wild levende vogelsoorten op Europees grondgebied zijn beschermd middels de Vogelrichtlijn. Hierin is opgenomen dat het verboden is opzettelijk individuen te doden of te vangen, hun nesten of eieren vernielen, beschadigen of weg te nemen en om de vogels dermate (opzettelijk) te verstoren dat een broedsel mislukt, dit laatste geldt voornamelijk binnen de broedperiode (medio maart t/m medio juli). Daarnaast is er een categorisering in beschermingsniveau. Er wordt een jaarronde bescherming van nesten (ook buiten broedseizoen, zonder eieren) gehanteerd voor soorten die erg honkvast zijn, ieder jaar terugkeren naar dezelfde locatie of het nest jaarrond gebruiken (cat. 1 t/m 4). Daarnaast geldt aanvullend voor een aantal soorten jaarronde bescherming van nesten indien zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen (cat. 5). Gedurende het broedseizoen zijn aanvullend in gebruik zijnde nesten van alle algemene vogels beschermd, waaronder soorten als witte kwikstaart, zwarte roodstaart, spreeuw en houtduif.
4.3.2.
Habitatonderdelen
Aangezien de beoogde ingreep plaatsvindt op een vrijwel volledig kunstmatig ingericht perceel in stedelijk gebied, zijn van de categorie 1 t/m 4 vogelsoorten alleen huismus, gierzwaluw en slechtvalk te verwachten. Van deze soorten kan slechtvalk al bij voorbaat uitgesloten worden door het ontbreken van hoogbouw. Voor andere soorten ontbreekt functioneel leefgebied, zoals water (grote gele kwikstaart), bomen die hoog en groot genoeg zijn om in te nestelen (roek, uilen, havikachtigen) of agrarisch terrein en (half)open landschappen (kerkuil, steenuil, boomvalk, ooievaar). Derhalve behoeven alleen huismus en gierzwaluw verdere onderbouwing. De huismus stelt hoge eisen aan het habitat, daar verblijft de soort dan ook het gehele jaar. Indien een aantal van de habitateigenschappen niet voorkomt zal de huismus wegblijven. Als nestlocatie wordt gebruik gemaakt van openingen in bebouwing, met name pannendaken worden bewoond. In de directe omgeving van een potentiële nestlocatie dienen diverse habitatonderdelen aanwezig te zijn, waaronder schoon drinkwater, voldoende schuilgelegenheid in de vorm van jaarrond bladhoudende struiken, hagen of heesters, grind en/of kleine steentjes, voldoende foerageermogelijkheden, droog zand voor zandbaden en niet te veel grote bomen (Kennisdocument Huismus, 2023).
Gezien de ligging van het plangebied in bebouwd gebied is het voorkomen van huismus in de directe omgeving te verwachten. Tevens zijn drie huismussen (een adult vrouw en twee juveniele vogels) waargenomen binnen het plangebied tijdens het veldbezoek. Het plangebied biedt diverse habitatelementen die voor huismussen essentieel zijn, zoals kleinschalige groenstructuren in de vorm van enkele (sier)struiken en –bomen, grind/kleine steentjes en droog zand. Tevens zijn er in één van de zijgevels van Marktstraat 11 openingen aangetroffen onder de dakpannen, waar huismussen in kunnen nestelen, zie figuur 4. Daarnaast is het ook mogelijk dat er ruimte is onder de dakpannen van de achtergevel van Marktstraat 13. Aangezien er diverse functionele habitatelementen, waaronder ook potentiële verblijfplaatsen, aanwezig zijn op de planlocatie, kan het voorkomen van essentiële habitatelementen voor huismussen niet uitgesloten worden.
9
Figuur 4
Binnen het plangebied zijn meerdere potentiële nestlocaties van huismus gevonden, met name onder de dakpannen
De gierzwaluw is een soort die vrijwel zijn gehele leven in de lucht doorbrengt. Enkel om te broeden verlaat de soort het luchtruim. Als nestlocatie worden openingen in daken, overstekken, gevels en andere nissen van bebouwing in gebruik genomen. Hierbij is een vereiste dat de opening op een hoogte van minimaal drie meter aanwezig dient te zijn, zodat het nest met een vrije val verlaten kan worden om eenvoudig weg te kunnen vliegen. Gierzwaluwen broeden in losse kolonies, bestaande uit zowel broedparen als ongepaarde vogels. De bebouwing in het plangebied is in zijn geheel onderzocht op de aanwezigheid van geschikte openingen. Deze zijn echter niet aangetroffen. De openingen waar vleermuizen of huismussen gebruik van zouden kunnen maken zijn ofwel onbereikbaar voor gierzwaluwen gezien de afstand tot omliggende bebouwing, ofwel te klein, ofwel bieden geen toegang tot een holte om in te nestelen. Nauw aansluitende daklijsten belemmeren gierzwaluwen gebruik te maken van holten in de nokken, en ook bij de regenpijp zijn geen openingen te vinden. Het voorkomen van vaste verblijfplaatsen voor gierzwaluw is derhalve uitgesloten.
4.3.3.
Effecten
Van de vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten of leefgebieden (categorie 1 t/m 4) kan alleen de huismus niet in het plangebied uitgesloten worden, aangezien er op meerdere plekken in en rondom de bebouwing potentiële nestlocaties aanwezig zijn, alsmede diverse andere habitatonderdelen. Het is middels de Wet natuurbescherming verboden vaste rust- en/of verblijfslocaties van Vogelrichtlijn-soorten te vernielen, ongeschikt te maken of te verwijderen. Het voornemen betreft onder andere het saneren van de woning op het perceel. Derhalve is het noodzakelijk om, alvorens de aanvang van de sloopwerkzaamheden, onderzoek uit te voeren naar de aan- dan wel afwezigheid van vaste verblijven van huismussen. Ook zijn mogelijk nesten van algemene soorten, zoals de kauw, turkse tortel, houtduif of winterkoning, aanwezig binnen de (sier)beplanting en rondom of op de bebouwing op het perceel. In het kader van de Algemene Zorgplicht en de verbodsbepalingen van de Vogelrichtlijn wordt geadviseerd de werkzaamheden buiten het broedseizoen (buiten half maart – half juli) aan te vangen of alvorens de broedperiode de planlocatie ongeschikt te maken (o.a. snoeien van het groen) als nestlocatie. Indien de werkzaamheden aanvangen binnen het broedseizoen en de locatie niet vooraf ongeschikt is gemaakt dient de locatie door een deskundige onderzocht te worden op de aanwezigheid van nestlocaties.
Bij het eventueel aantreffen van nesten bij een dergelijke inspectie dienen de werkzaamheden opgeschort te worden.
10
4.4. 4.4.1.
Overige diersoorten Bescherming en soorten
Overige diersoorten betreffen de vlinders, libellen, overige ongewervelden, amfibieën, reptielen en vissen. Door de afwezigheid van oppervlaktewateren, kleinschalige poelen, plassen en sloten kan de aanwezigheid van geschikte leefgebieden voor amfibieën, vissen, libellen en watergebonden ongewervelden uitgesloten worden binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden. Van de amfibieën zijn door de hoge trefkans enkele soorten vrijgesteld in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen, dit betreft de bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander, meerkikker en bastaardkikker (vrijstellingen provincie Noord-Brabant). Een diverse (kruiden- en bloemrijke) vegetatie is voor veel algemene insecten essentieel. Bovendien zijn er voor een groot aantal vlinders, libellen en andere ongewervelden specifieke waardplanten waarvan de soort afhankelijk is. Daarnaast stellen veel beschermde ongewervelde soorten specifieke eisen aan hun habitat. Gelet op het ontbreken van waardplanten en bijzondere habitateigenschappen, alsmede de bekende verspreiding van beschermde libellen, vlinders en overige ongewervelden kan het voorkomen ervan uitgesloten worden. Reptielen komen voor in natuurlijke, dynamische en relatief verstoringsarme biotopen.
Door de huidige inrichting van het terrein zonder begroeide greppels, vergraafbaar zand of een dichte strooisellaag, alsmede de ligging ervan binnen stedelijk gebied, worden reptielen niet verwacht.
4.4.2.
Habitatonderdelen
Gezien het ontbreken van verstoringsvrije biotopen alsmede bijzondere habitateigenschappen en waardplanten voor beschermde libellen, de meeste dagvlinders, ongewervelden, reptielen, amfibieën, en vissen wordt de aanwezigheid van habitatrichtlijnsoorten of bijzondere overige soorten van voornoemde soortgroepen niet verwacht.
4.4.3.
Effecten
Gelet op het ontbreken van geschikte leefgebieden, voortplantingslocaties en verblijfslocaties voor beschermde soorten binnen de soortgroepen vlinders, libellen, overige ongewervelden, reptielen, amfibieën en vissen, en de afstand tot bekende populaties van beschermde soorten is een effect uitgesloten. Aanvullend is het zeer aannemelijk dat algemene en opportunistische soorten zoals bruine kikker, gewone pad en klein koolwitje gebruik maken van de locatie. Echter zijn er voor de te verwachten algemene soorten voldoende alternatieven in de directe omgeving om tijdelijk naar uit te wijken. Aanvullend zijn de beschermde soorten opgenomen in het vrijstellingsbesluit van de provincie. Er dient enkel in het kader van de Algemene Zorgplicht rekening gehouden te worden met eventueel aanwezige vlinders, libellen, overige ongewervelden, reptielen, algemene amfibieën en vissen.
11
4.5. 4.5.1.
Vaatplanten Bijzonderheden
Ondanks dat een groot deel van de beschermde vaatplanten enkel te determineren is gedurende de periode van bloei, is goed te bepalen of dergelijke soorten potentieel voorkomen op een bepaalde locatie. Veel soorten komen voor in specifieke habitattypen of plantengemeenschappen: een verscheidenheid aan soorten die elkanders potentiële voorkomen aantonen doordat dergelijke soorten in vergelijkbare (abiotische) omstandigheden en biotopen groeien.
4.5.2.
Habitatonderdelen
De geschiktheid van een locatie is direct afhankelijk van de aanwezige (abiotische) omstandigheden, zoals oppervlaktewater, zuurgraad, voedingsrijkdom van de bodem, lichtinval en standplaatsen. Gedurende het veldbezoek zijn de gevels gecontroleerd op eventuele bijzondere muurvegetatie of andere standplaatsen van beschermde vaatplanten. Er zijn geen beschermde vaatplanten aangetroffen en er is geen bijzondere muurvegetatie waargenomen. De aanwezige wilde planten zijn allen algemene soorten van verstoorde en voedselrijke condities, zoals fijnstraal, koningskaars, jakobskruiskruid en brede weegbree. Aanvullend ontbreken potentiële standplaatsen voor beschermde vaatplanten, waaronder natuurlijke poelen, plassen of beken, natte overstromende kleigronden en bijzondere wegbermen, akkers, waterkanten en historische kalkstenen muren. De aanwezigheid van beschermde, zeldzame en bijzondere vaatplanten kan derhalve redelijkerwijs worden uitgesloten.
4.5.3.
Effecten
Er is geen sprake van potentiële standplaatsen voor bijzondere natuurlijke vegetatie binnen het perceel. Ten tijde van het veldbezoek zijn geen beschermde vaatplanten of restanten ervan waargenomen. Er worden geen effecten verwacht en er zijn geen vervolgstappen of bijzondere bepaling van toepassing in het kader van beschermde vaatplanten.
4.6.
Houtopstanden
Artikelen 4.1 t/m 4.9 beschermen houtopstanden krachtens de Wet natuurbescherming, indien van toepassing zal er of sprake zijn van een meldplicht of van een vergunningplicht. Deze artikelen zijn echter niet van toepassing binnen de grenzen van de planlocatie wegens het onderstaande: Artikel 4.1: Het bepaalde bij en krachtens deze paragraaf heeft geen betrekking op: houtopstanden binnen de bij besluit van de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom houtopstanden op erven of in tuinen
12
4.7. 4.7.1.
Gebiedsbescherming Natuurnetwerk Brabant (NNB)
De projectlocatie is gelegen op een afstand van ca. 1,0km tot de aangemerkte NNB-gebieden. Gelet op de zeer beperkte aanwezigheid van externe invloed van de ontwikkeling in relatie tot de afstand tot het NNB, zijn effecten en derhalve ook vervolgstappen ten behoeve van het NNB niet van toepassing. Tevens is de ontwikkellocatie geen onderdeel van andere beschermde gebieden zoals ecologische verbindingszones, natuurcompensatiegebieden of belangrijke weidevogelbeschermingsgebieden.
4.7.2.
Natura 2000-gebieden
De planlocatie is gelegen op een afstand van ca. 20,6km tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied. Dit betreft het Natura 2000-gebied ‘Vlijmense Ven, Moerputten en Bossche Broek. Indien er sprake zou zijn van een effect, betreft dit een verreikend extern effect. Gelet op de afstand tot de nabijgelegen Natura 2000-gebieden in relatie tot de tussengelegen inrichting en de aard van de ontwikkeling, kunnen effecten anders dan stikstofdepositie per definitie uitgesloten worden. Tevens zal een potentieel effect als gevolg van een verandering in permanente stikstofdepositie niet verwacht worden. Het voornemen bestaat om de huidige woonvoorzienig met detailhandel te vervangen door nieuwe woonvoorzieningen, waardoor er geen sprake is van permanente toename van de stikstofuitstoot. De nieuw te realiseren bebouwing zal aanvullend voldoen aan diverse verduurzamingseisen waardoor er sprake zal zijn van een vergelijkbare uitstoot van dagelijks gebruik ten opzichte van de huidige situatie. Aangezien de geplande ingreep slechts betrekking heeft op twee percelen, zal ook de tijdelijke verhoging van de stikstofuitstoot door de bouwwerkzaamheden onder de norm van 0,00 mol/ha/jaar blijven.
13
5. Samenvatting Ten aanzien van de beoogde ontwikkeling aan de Markstraat 11 en 13 te Uden is een ecologische quickscan uitgevoerd. Het saneren van de bebouwing ten behoeve van nieuwe woongelegenheid en alle bijbehorende werkzaamheden leiden mogelijk tot aantasting van functionele leefomgevingen en vaste rust- en/of verblijflocaties van huismus, steenmarter en gebouwbewonende vleermuizen. Benevens deze soorten worden geen effecten verwacht, zoals op andere soorten, natuurgebieden of andere krachtens de Wet natuurbescherming beschermde zaken. Ten aanzien van algemene grondgebonden zoogdieren is het vooralsnog onduidelijk om er vaste rust- en/of verblijfplaatsen van steenmarter aanwezig zijn binnen het plangebied. Aanvullend onderzoek dient de aan- dan wel afwezigheid aan te tonen. Tevens is de Algemene Zorgplicht van kracht voor algemene en vrijgestelde soorten die gebruik maken van het terrein. Ten aanzien van vleermuizen is vooralsnog onduidelijk of verblijven aanwezig zijn in de huidige bebouwing. Aanvullend onderzoek dient de aan- dan wel afwezigheid aan te tonen. Tevens passeren en foerageren vleermuizen aannemelijk op of rondom de locatie en worden door (foutief toegepaste) bouwverlichting mogelijk verstoord Ten aanzien van vogels met jaarrond beschermde nestlocaties en/of leefgebieden is het vooralsnog onduidelijk of verblijfplaatsen aanwezig zijn van huismussen.
Aanvullend onderzoek dient de aan- dan wel afwezigheid aan te tonen. Tevens dient dit onderzoek aan te tonen in welke mate de overige habitatkenmerken, zoals foerageergebied en de aanwezigheid van droog zand, als essentieel aan te merken zijn. Ten aanzien van algemene vogels kunnen broedsels en nesten verstoord worden gedurende het broedseizoen in het groen rondom het plangebied Voor vlinders, libellen, overige ongewervelden, amfibieën, reptielen en vissen met een beschermde status krachtens de Wet natuurbescherming is geen geschikt leefgebied aanwezig. Wel is de Algemene Zorgplicht van kracht voor algemene en vrijgestelde soorten die gebruik maken van het terrein. Standplaatsen en geschikte omstandigheden ten aanzien van beschermde vaatplanten zijn niet aangetroffen Er is geen sprake van effecten op houtopstanden onder bescherming van de Wet natuurbescherming Gelet op de afstand tot beschermde gebieden, de aard van de werkzaamheden en de tussengelegen inrichting van het gebied worden geen (negatieve) effecten verwacht
14
6. Vervolgstappen Er zijn aanleidingen aangetroffen die het noodzakelijk maken dat vervolgstappen of aanvullend onderzoek uitgevoerd moet worden. Voor een aantal soorten is het voldoende als er tijdens de uitvoering rekening wordt gehouden met de eventuele aanwezigheid.
6.1.
Nader onderzoek
Alvorens de aanvang van de beoogde ontwikkeling dient voor steenmarter aanvullend onderzoek te worden uitgevoerd om uitsluitsel te geven over de aan- dan wel afwezigheid van vaste rust- en/of verblijflocaties binnen het plangebied. Het onderzoek bestaat in eerste instantie uit nader sporenonderzoek in het schuurtje. Indien sporen aangetroffen worden dient de aan- dan wel afwezigheid van een vast verblijf onderzocht te worden middels cameravallen Alvorens de aanvang van de beoogde ontwikkeling dient voor vleermuizen aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden om uitsluitsel te geven over de aan- dan wel afwezigheid van vaste rust- en/of verblijflocaties in de huidige bebouwing, derhalve is het uitvoeren van het onderzoek met één ecoloog per veldbezoek voldoende. Het onderzoek betreft vijf gerichte veldbezoeken in de periode mei t/m oktober Alvorens de aanvang van de beoogde ontwikkeling dient voor huismussen aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden om uitsluitsel te geven of de aan- dan wel afwezigheid van vaste verblijflocaties in de huidige bebouwing, derhalve is het uitvoeren van het onderzoek met één ecoloog per veldbezoek voldoende. Het onderzoek betreft twee gerichte veldbezoeken in de periode 1 april t/m 15 mei Afhankelijk van de bevindingen van het onderzoek zullen vervolgmaatregelen, een ontheffingsaanvraag of geen vervolgstappen benodigd zijn.
Het is voor de nader te onderzoeken soorten met zekerheid te stellen dat een ontheffing verleend kan worden indien deze nodig blijkt, mits voldoende mitigerende en compenserende maatregelen getroffen worden. Van deze soorten is namelijk bekend dat zij relatief eenvoudig nieuwe verblijfplaatsen in gebruik nemen wanneer deze aangeboden worden in de omgeving van de huidige verblijfplaatsen. De Wet natuurbescherming vormt derhalve geen bezwaar voor de uitvoerbaarheid van het voornemen.
6.2.
Maatregelen bij de uitvoering
Voor vleermuizen dient rekening gehouden te worden met mogelijk foeragerende of passerende individuen middels het juist toepassen van bouwverlichting óf door te werken buiten de schemerende en donkere dagdelen in de periode april t/m oktober. Voorbeelden van juiste verlichting: amber-/roodkleurige verlichting, beperkte hoogte van lichtmasten en verlichting naar beneden gericht en convergeren In verband met de potentie voor algemene vogelsoorten zoals kauw, turkse tortel, houtduif en winterkoning werkzaamheden buiten het broedseizoen uitvoeren, medio maart t/m medio juli. Indien de werkzaamheden opgestart en uitgevoerd worden binnen het broedseizoen dient de locatie ongeschikt gemaakt te worden alvorens de aanvang van het broedseizoen. Indien nodig kan ook binnen het broedseizoen gewerkt worden door de planlocatie vlak voorafgaand aan de werkzaamheden te laten controleren op de aanwezigheid van in gebruik zijnde nesten In het kader van de Algemene Zorgplicht dient voorzichtig gehandeld te worden met alle aanwezige flora en fauna
15
Bronnen BIJ12, 2017. Kennisdocument Gewone dwergvleermuis Pipistrellus pipistrellus, versie 1.0. Juli 2017, Utrecht. BIJ12, 2023. Kennisdocument Gierzwaluw Apus apus, versie 2.0. Juli 2023, Utrecht. BIJ12, 2022. Kennisdocument Huismus Passer domesticus, versie 2.1. Februari 2023, Utrecht. Websites, geraadpleegd 2023: atlasleefomgeving.nl bomen.meetnetportaal.nl decentrale.regelgeving.overheid.nl geocontent.rvo.nl natura2000.eea.europa.eu pas.natura2000.nl rug.maps.arcgis.com wetten.overheid.nl www.floravannederland.nl www.ndff.nl www.ravon.nl www.rvo.nl www.sovon.nl www.telmee.nl www.vleermuis.net www.vogelbescherming.nl www.waarneming.nl www.zoogdiervereniging.nl
16
Bijlage 1
Foto’s planlocatie
Het plangebied bevindt zich aan de Marktstraat in het centrum van Uden
Aan de achterzijde bestaat het terrein van Marktstraat 11 vooral uit grind en tegels
17
Het terrein aan de achterzijde van Marktstraat 13 heeft een zandbodem en is deels begroeid door een combinatie van algemene verstoringsgevoelige grassen en kruiden en (restanten van) sierbeplanting.
De bebouwing in het plangebied heeft een zadeldak en is voornamelijk opgetrokken uit gemetselde gevels.
18