Bijlage 12 - Toelichting Bijlage 8 Vleermuizeninventarisatie
Tekst van het document
Vleermuisinventarisatie op een planlocatie aan de Oudedijk 11-13 te Odiliapeel Toetsing aan de Omgevingswet
Vleermuisinventarisatie op een planlocatie aan de Oudedijk 11-13 te Odiliapeel
Colofon: Opdrachtgever:
Kragten
Tekst en foto’s:
J.H.S. Rijsdijk MSc.
Rapportkenmerk:
R24026-01
Status rapport:
Definitief
Datum:
22-09-2025
Contact:
Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies Ugchelseweg 86 7339 CL Ugchelen 06-15383223 info@natuurkompas.nl www.natuurkompas.nl
© Natuurkompas. Alle rechten voorbehouden. Behoudens uitzonderingen door de wet gesteld, mag zonder schriftelijke toestemming van de rechthebbenden niets uit dit document worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, digitale reproductie of anderszins noch mag het zonder toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Natuurkompas is niet verantwoordelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van de werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Natuurkompas. De opdrachtgever vrijwaart Natuurkompas voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing.
Inhoudsopgave 1
2
3
Inleiding .......................................................................................................................................... 2 1.1
Aanleiding ............................................................................................................................. 2
1.2
Doel ....................................................................................................................................... 2
1.3
Leeswijzer............................................................................................................................. 2
Beleidskader .................................................................................................................................. 3 2.1
Inleiding Omgevingswet ..................................................................................................... 3
2.2
Soortbescherming (Ow Bal §11.2) ................................................................................... 3
Soortgroepbeschrijving ................................................................................................................ 5 Vleermuizen ....................................................................................................................................... 5
4
Onderzoeksgebied en werkzaamheden.................................................................................... 7 4.1
Beschrijving onderzoeksgebied ........................................................................................ 7
4.2
Geplande werkzaamheden ................................................................................................ 8
5
Werkwijze ....................................................................................................................................... 9
6
Resultaten en effectbeoordeling ............................................................................................... 11 6.1
Resultaten .......................................................................................................................... 11
6.2
Effectbeoordeling .............................................................................................................. 12
6.3
Overige waarnemingen .................................................................................................... 12
7
Mitigatie en compensatie ........................................................................................................... 13
8
Conclusies ................................................................................................................................... 14
Bronnenlijst ............................................................................................................................................ 2
1 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
De initiatiefnemer is voornemens om de bestaande woningen aan de Oudedijk 11 en 13 te Odiliapeel te slopen en op de vrijgekomen locatie drie nieuwbouwwoningen te realiseren. De voorgenomen activiteit kan leiden tot negatieve effecten op onder de Omgevingswet beschermde dier- en plantensoorten. Om deze reden is in 2022 een flora- en faunaquickscan (Econsultancy, 2022) uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat de aanwezigheid van vaste rust- en voortplantingsplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen niet kan worden uitgesloten. Een nader onderzoek moet uitwijzen of deze soortgroep een of meerdere verblijfplaatsen heeft in het onderzoeksgebied en of de werkzaamheden leiden tot negatieve effecten op deze verblijfplaatsen. In voorliggende rapportage worden de resultaten en de gehanteerde methodiek van het nader onderzoek naar gebouwbewonende vleermuizen beschreven.
1.2
Doel
De inventarisatierapportage geeft antwoord op de volgende vragen: • Zijn er voortplantings- en/of verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen aanwezig? o Welke soort(en) betreft het? o Welke functie(s) vervult het onderzoeksgebied voor deze soort(en)? • Welke negatieve effecten kunnen deze soorten ondervinden door de voorgenomen ingreep? • Is er als gevolg van de voorgenomen plannen sprake van een overtreding van de Omgevingswet? • Is het treffen van mitigerende en/of compenserende maatregelen noodzakelijk? • Is een vergunning in het kader van de Omgevingswet noodzakelijk?
1.3
Leeswijzer
Deze rapportage is ingedeeld in verschillende hoofdstukken. In hoofdstuk 2 wordt het beleidskader, de Omgevingswet, toegelicht. In hoofdstuk 3 wordt een korte soort(groep)beschrijving gegeven. Hoofdstuk 4 bevat de ligging van het onderzoeksgebied en de voorgenomen werkzaamheden, waarna in hoofdstuk 5 de werkwijze wordt toegelicht. In hoofdstuk 6 worden de resultaten van de inventarisatie beschreven en worden de effecten van de voorgenomen ingreep bepaald. In hoofdstuk 7 worden eventuele mitigerende en compenserende maatregelen beschreven waarmee negatieve effecten op beschermde soorten kunnen worden voorkomen. De toetsing wordt afgesloten met een conclusie in hoofdstuk 8. Eventuele relevante (verspreidings)literatuur is opgenomen in een literatuurlijst.
2 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
2
Beleidskader
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op voor de voorgenomen ingreep relevante natuurwetgeving en het natuur- en soortenbeleid van de diverse overheden. In deze rapportage wordt ingegaan op §11.2 van het Besluit activiteiten leefomgeving van de Omgevingswet. In deze paragraaf is de soortbescherming vastgelegd.
2.1
Inleiding Omgevingswet
Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet (hierna: Ow) in werking getreden. In de Ow zijn alle wetten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen, waaronder de Wet natuurbescherming (hierna: Wnb). In het Besluit activiteiten leefomgeving (hierna: Bal) is in hoofdstuk 11 de bescherming van de Nederlandse natuur opgenomen. Deze wet bevat onder andere regels voor de bescherming van natuurgebieden, in het wild levende dier- en plantensoorten en houtopstanden in Nederland. Het uitgangspunt van de Ow is de bescherming en ontwikkeling van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde, en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit. De Ow kent daarnaast ook een specifieke zorgplicht (Ow Bal art. 11.27) De Ow kent naast de specifieke zorgplicht (Bal artikel 11.27) nog drie onderdelen die van belang zijn voor ruimtelijke ingrepen. Dit betreft Natura 2000-gebieden (Ow Bal §11.1), soorten (Ow Bal §11.2) en houtopstanden (Ow Bal §11.3). De Ow bevat een algemeen verbod op het verrichten van activiteiten die leiden tot aanzienlijke nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving.
Daarnaast geldt er een algemeen verbod om zonder omgevingsvergunning bepaalde activiteiten te mogen verrichten, waaronder een Natura 2000-activiteit1 en een flora- en fauna-activiteit2, tenzij anders geregeld in een omgevingsplan, waterschapsverordening, omgevingsverordening of ministeriële regeling. In de navolgende paragrafen wordt hier nader op ingegaan.
2.2
Soortbescherming (Ow Bal §11.2)
De Ow kent vier beschermingsregimes voor soorten: • Ow Bal §11.2.2: bescherming van vogels die onder de Vogelrichtlijn vallen – dit zijn alle van nature in Nederland in het wild levende vogelsoorten; • Ow Bal §11.2.3: bescherming van dieren en planten die in de bijlage IV van de Habitatrichtlijn, bijlage II van het verdrag van Bern of bijlage I van het verdrag van Bonn – ook wel ‘strikt beschermde soorten genoemd’; • Ow Bal §11.2.4: bescherming van soorten die worden genoemd in bijlage IX onder A en B van de Ow Bal - dit zijn deels meer algemene soorten die enkel nationaal beschermd worden en geen bescherming genieten onder Europese regelgeving. • Ow Bal art. 11.27: Algemene zorgplicht zoals verwoord in artikel 1.11. Elk van deze regimes kent zijn eigen vergunningsplichtige activiteiten. Zo is het onder andere niet toegestaan om nesten of vaste voortplantings- en rustplaatsen te vernietigen of te beschadigen en het is verboden om soorten van de Habitatrichtlijn te verstoren. In de genoemde artikelen is bepaald voor welke handelingen een vrijstelling kan worden verleend van de tevens in dat artikel vergunningsplichtige activiteiten. De artikelen zijn identiek aan die van de Wnb.
De verbodsbepalingen komen er kortweg op neer dat vogels en andere beschermde soorten niet (opzettelijk) gedood of opzettelijk verstoord mogen worden en dat nesten/voortplantingsplaatsen en rustplaatsen niet beschadigd of vernield mogen worden. Planten mogen niet worden geplukt of vernield. Voor vogels geldt daarbij dat nesten niet weggenomen mogen worden 3. In beginsel moet met voorzorgsmaatregelen ervoor worden gezorgd dat de functionaliteit van het leefgebied niet wordt aangetast. Lukt dat niet en worden artikelen overtreden, dan is er sprake van een flora- en fauna1
Benaming voor een activiteit die een significant gevolg heeft voor een Natura 2000-gebeid en daarmee vergunningplichtig is. Benaming voor een activiteit met mogelijke gevolgen voor van natura in Nederland in het wild voorkomende dier- en plantensoorten. Deze activiteit is enkel vergunningplichtig indien deze leidt tot schadelijke handelingen op beschermde soorten. 3 De term jaarrond beschermde nesten (met een verdeling in 5 categorieën) is niet in de wet genoemd. De uitwerking van dit onderwerp wordt wel door de provincies gevolgd. 2
3 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
activiteit en is een omgevingsvergunning nodig. Voor de ‘andere soorten’ van artikel 11.2.4 kunnen provincies en het Rijk een algemene vrijstelling van de vergunningsplicht vaststellen middels een verordening. De lijst met vrijgestelde soorten kan daardoor per provincie verschillen. Rode Lijst-soorten In tegenstelling tot de Wnb is in de Ow de specifieke zorgplicht opgenomen waarbij specifiek soorten van de Rode Lijst worden benoemd. In de Ow is opgenomen dat er op basis van objectieve gegevens vastgesteld moet worden of er nadelige gevolgen kunnen optreden voor exemplaren van die soorten, hun nesten, hun foerageerplaatsen, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren. Indien dit niet het geval is dienen passende preventieve maatregelen getroffen te worden om nadelige gevolgen te voorkomen. Opzettelijkheid In de Ow is voor veel verbodsbepalingen de term “opzettelijk” van toepassing. Niet-opzettelijke handelingen waarbij verbodsbepalingen overtreden worden zijn niet verboden. Daarbij is van belang dat het Europees Hof van Justitie in zijn jurisprudentie heeft bepaald dat onder opzet ook voorwaardelijke opzet moet worden begrepen: “Daarvan is sprake als iemand een handeling verricht en daarbij bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat zijn gedragingen schadelijke gevolgen hebben voor een dier of plant”.
Wezenlijke invloed Met de term ‘wezenlijke invloed’ wordt gedoeld op een wezenlijk negatieve invloed op een soort of populatie. Om te bepalen of sprake is van een wezenlijk (negatieve) invloed dienen de effecten van de activiteiten of werkzaamheden op de populatie te worden onderzocht. Of hiervan sprake is hangt af van de lokale, regionale, landelijke en Europese stand van de soort. Er is geen sprake van een wezenlijke invloed wanneer de populatie de mogelijke negatieve effecten van de activiteiten of werkzaamheden zélf op een zodanige wijze (bijvoorbeeld doordat voldoende uitwijkmogelijkheden zijn naar een volwaardig leefgebied elders) teniet kan doen dat er geen invloed is op de huidige staat van instandhouding van de soort. Verder is van belang of het effect van tijdelijke of permanente aard is.
4 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
3
Soortgroepbeschrijving
Vleermuizen Vleermuizen zijn nachtactieve dieren. Als enige soortgroep onder de landdieren maken vleermuizen gebruik van een nieuw oriëntatiesysteem: ultrasone echolocatie. Dit heeft hen onafhankelijk gemaakt van zicht en daarmee van daglicht. Om met behulp van echo’s een scherp beeld van de omgeving te vormen, zend een vleermuis zeer hoge geluiden (ultrasone geluiden) uit. Deze geluiden liggen boven het gehoorbereik van mensen, dat tot ongeveer 20 kHz reikt. Met behulp van een batdetector worden deze ultrasone geluiden echter omgezet in voor het menselijk oor hoorbare geluiden. Sonarsignalen Vleermuizen navigeren hoofdzakelijk via echolocatie. Hierbij stoten vleermuizen een hoogfrequent signaal (sonarsignalen) uit via de mond of neus waarbij de echo van het weerkaatste signaal wordt opgevangen met de oren. Hiermee vormt een vleermuis zich een beeld van zijn omgeving en de eventuele aanwezigheid van prooien. De prooi vormt vaak een bewegend object, waardoor een vleermuis snelle en korte pulsen uitzendt om de locatie van de prooi te bepalen. Nachtvlinders, een belangrijke prooi van vleermuizen, zijn echter in staat om de sonarsignalen waar te nemen. Bij het waarnemen van een sonarsignaal laten de nachtvlinders zich vallen. Om dit te voorkomen gebruiken enkele vleermuissoorten zeer zachte sonarsignalen, ook wel ‘fluistersonar’ genoemd.
Deze sonarsignalen zijn tot op maximaal vijf meter afstand op te vangen met een batdetector.
Vleermuizen verblijven overdag in besloten ruimtes. Ze kunnen globaal opgedeeld worden in boombewonende soorten zoals de watervleermuis (Myotis daubentonii) en gebouwbewonende soorten zoals de gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus). Er zijn ook soorten die zowel gebouwen als bomen bewonen. Er wordt onderscheid gemaakt in typen verblijfplaatsen. Er zijn bijvoorbeeld kraamverblijven, paarverblijven en winterverblijven. Sommige soorten verblijven het gehele jaar in gebouwen, waar zij wegkruipen in spouwmuren, achter gevelbetimmeringen of achter luiken (BIJ12, 2024; Dietz et al., 2011). Andere soorten verblijven in bomen in holten, achter de bast. Een groot aantal soorten overwintert in bunkers, grotten en kelders. Vleermuizen maken vaak jaren achtereen gebruik van dezelfde verblijfplaatsen. Afhankelijk van de weersomstandigheden worden de meeste vleermuissoorten in april weer actief. Zij verlaten dan hun winterverblijfplaats. In de periode van half mei tot eind juli vormen de vleermuizen kraamkolonies. Deze kolonies bestaan enkel uit volwassen vrouwtjes en hun jongen. De mannetjes verblijven dan alleen of in kleine groepjes in zogenaamde zomerverblijfplaatsen. Tussen half juli en half augustus vallen de kraamkolonies uit elkaar en verspreiden de vrouwtjes en de jonge dieren zich over de omgeving.
Vanaf circa half augustus breekt voor de meeste vleermuissoorten het paarseizoen aan. Het paarseizoen loopt door tot grofweg eind september. De mannetjes proberen in deze periode één of meerdere vrouwtjes mee te lokken naar hun verblijfplaats, de paarverblijfplaats, om daar met ze te paren. Afhankelijk van de weersomstandigheden gaan de meeste vleermuissoorten vanaf oktober in winterrust. Dit kan alleen of in kleine groepjes in zogenaamde winterverblijfplaatsen. Er zijn twee typen winterverblijfplaatsen: • winterverblijfplaatsen met alleen mannetjes (soms met enkele vrouwtjes), en; • winterverblijfplaatsen met grote groepen (massawinterverblijfplaatsen). Vooral de winterverblijfplaatsen van slechts enkele dieren zijn zeer lastig aan te tonen. Er moet zekerheidshalve vanuit gegaan worden dat een plek die als zomerverblijfplaats van een mannetje in gebruik is, ook fungeert als overwinteringsverblijfplaats. Paar- of kraamverblijfplaatsen kunnen ook als winterverblijfplaats fungeren. Bij strenge en langdurige vorstperiodes kunnen sommige soorten, zoals de gewone dwergvleermuis, de kleine winterverblijfplaatsen verlaten en zich ook massaal verzamelen in zogenoemde massawinterverblijfplaatsen. Deze verblijfplaatsen kunnen tot wel duizenden dieren omvatten.
Deze massawinterverblijfplaatsen voldoen beter aan criteria voor opwarmen en afkoelen dan de winterverblijfplaatsen met enkele gewone dwergvleermuizen (BIJ12, 2024).
5 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
Vanuit hun verblijfplaats vliegen vleermuizen vaak via een vaste route naar hun foerageergebied. Dit worden vaste vliegroutes genoemd. Vaak wordt er bij deze vaste vliegroutes gebruik gemaakt van lijnvormige elementen zoals bomenrijen, dijklichamen of waterlichamen. Het behoud van deze lijnvormige elementen is vaak van groot belang voor het behoud van de lokale populatie. Alle in Nederland voorkomende vleermuizen leven van insecten. Zij foerageren daarom op plaatsen waar veel insecten aanwezig zijn. Voorbeelden van veel voorkomende foerageergebieden zijn openingen op kruinhoogte tussen bomen, boven water en in de luwte van dijken. Als een dergelijk foerageergebied van zeer groot belang is voor vleermuizen van een bepaalde verblijfplaats, kan gesproken worden van een essentieel foerageergebied. Wanneer dergelijk foerageergebied verloren gaat, verdwijnt de voedselvoorziening van deze vleermuizen waardoor ze hun verblijfplaats mogelijk moeten verlaten. Het verdwijnen van het foerageergebied leidt zo tot het niet meer functioneren van de verblijfplaats. Alle vleermuissoorten, hun verblijfplaatsen en belangrijke onderdelen van hun leefgebied (de vaste vliegroutes en essentieel foerageergebied) zijn dan ook beschermd onder de Omgevingswet (Ow Bal §11.2.3).
6 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
4
Onderzoeksgebied en werkzaamheden
4.1
Beschrijving onderzoeksgebied
Het onderzoeksgebied bevindt zich aan de Oudedijk 11 en 13 te Odiliapeel, gemeente Uden, in de provincie Noord-Brabant. De directe omgeving van Uden wordt gekenmerkt door de Vliegbasis Volkel in het Noorden, de bebouwde kom van Volkel in het westen en open agrarische gebied in het zuiden en oosten. Het onderzoeksgebied wordt gevormd door een perceel met daarop een twee-onder-een-kap en twee schuren, zie ook afbeelding 4.1. De aanwezige bebouwing wordt gesloopt. De twee-onder-een-kap woning is opgetrokken uit steen en bevat gestucte gevels. Open stootvoegen en daarmee een toegankelijke spouwmuur ontbreken. De woning bevat een pannendak welke voorzien is van kantpannen. Op diverse plaatsen zijn kieren tussen de kantpannen onderling en de kantpannen en de windveer aanwezig waardoor vleermuizen toegang hebben tot de ruimte tussen het dakbeschot en de dakpannen. Hierdoor kan de aanwezigheid van vaste rust- en voortplantingsplaatsen van de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis (Pipistrellus nathusii), laatvlieger (Eptesicus serotinus) en gewone grootoorvleermuis (Plecotus auritus) niet op voorhand worden uitgesloten.
Afbeelding 4.1: Globale begrenzing van het onderzoeksgebied (rood omlijnd). Bron: PDOK, 2025. Bewerking: Natuurkompas, 2025.
Wanneer in voorliggende rapportage over het onderzoeksgebied wordt gesproken, wordt in principe enkel over de rood omlijnde delen gesproken. In afbeelding 4.1 is de globale begrenzing van het onderzoeksgebied weergegeven. In afbeelding 4.2 wordt de globale ligging van het onderzoeksgebied ten opzichte van de ruimere omgeving weergegeven.
7 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
Afbeelding 4.2: Topografische kaart met ligging van het onderzoeksgebied (rood omlijnd). Bron: PDOK services, 2025. Bewerking: Natuurkompas, 2025.
4.2
Geplande werkzaamheden
De activiteit omvat de sloop van een twee-onder-een-kap woning en twee schuren. Op de vrijgekomen locatie worden drie nieuwbouwwoningen gerealiseerd.
8 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
5
Werkwijze
Het onderzoek is uitgevoerd door deskundig ecologen, conform de richtlijnen zoals beschreven in het Vleermuisprotocol 2021 (geactualiseerd voor de meervleermuis) (Netwerk Groene Bureaus, 2021). Hieronder wordt de exacte werkwijze beschreven. Het onderzoeksgebied is in 2025 in de kraamtijd door twee onderzoekers gericht en te voet onderzocht op aanwezigheid van kraam- en zomerverblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuissoorten. De onderzoekers waren hierbij niet altijd gelijktijdig ter plaatse, waardoor een inventarisatieronde soms op twee momenten is uitgevoerd. Het paarverblijfplaatsonderzoek is uitgevoerd door één persoon. In afbeelding 5.1 is de locatie van de onderzoekers weergegeven.
Afbeelding 5.1: Locatie van de waarnemers en hun zichtlijnen (gele pijlen) binnen het onderzoeksgebied (rood omlijnd). Bron: PDOK, 2025. Bewerking: Natuurkompas, 2025.
Er is geïnventariseerd met behulp van batdetectors met time-expansion mogelijkheden (Petterson D240x). Hiermee kunnen vertraagde geluidopnames worden gemaakt die achteraf geanalyseerd kunnen worden met behulp van het programma Batsound en Batexplorer. Zo kan worden bepaald welke soorten in het onderzoeksgebied aanwezig zijn. In totaal zijn er vijf onderzoeksronden uitgevoerd, conform het Vleermuisprotocol 2021. De data en weersomstandigheden van de verschillende onderzoeksronden zijn weergegeven in tabel 5.1.
9 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
Tabel 5.1: Data en weersomstandigheden tijdens de inventarisatieronden. Ronde*
Datum
Tijd
# Onderzoekers
Weersomstandigheden
Temp (°C)
Wind (Bft)
1A
20-5-2025
21:25 – 23:00
1
Droog, lichtbewolkt
17 - 13
3 NW
1B
26-5-2025
21:30 – 00:10
2
Droog, half bewolkt
15 - 14
2 ZW
2
20-6-2025
02.10 – 05.20
2
Droog, helder,
14 - 13
3 NO
3
24-6-2025
22.00 - 00.40
2
Droog, lichtbewolkt
21 - 19
3 ZW
4
20-8-2025
23.00 – 01.00
1
Droog, lichtbewolkt
18 - 17
3N
5
10-092025
23.00 – 01.00
1
Droog, bewolkt
16
3Z
* Ronde 1A is door omstandigheden met slechts één onderzoeker uitgevoerd. Omdat hiermee niet is voldaan aan de eisen van het vleermuisprotocol is een extra ronde (1B) uitgevoerd met twee onderzoekers.
10 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
6
Resultaten en effectbeoordeling
6.1
Resultaten
Ronde 1A In de avond van 20 mei 2025 is het onderzoeksgebied geïnventariseerd door één onderzoeker. Kort na zonsondergang worden twee tot drie exemplaren van de gewone dwergvleermuis waargenomen, enige tijd later gevolgd door één exemplaar van de ruige dwergvleermuis. De dieren foerageerden vrijwel de gehele inventarisatieronde in de tuin, rondom de diverse bomen. Er zijn geen in- of uitvliegende vleermuizen waargenomen binnen het onderzoeksgebied. Ronde 1B In de avond van 26 mei 2025 is het onderzoeksgebied onderzocht door twee onderzoekers. Direct na zonsondergang zijn circa vijf tot zeven exemplaren van de laatvlieger waargenomen. De dieren foerageren binnen en rondom het onderzoeksgebied, waarbij het zwaartepunt ligt bij enkele bomen langs de Oudedijk, buiten het onderzoeksgebied. Vrijwel de gehele avond wordt ten minste één exemplaar van deze soort waargenomen. De dieren lijken afkomstig vanonder het dak van de woning op nr. 15. Dit is echter niet met volledige zekerheid vastgesteld. Gedurende de avond worden nog enkele gewone dwergvleermuizen waargenomen. Er zijn geen in- of uitvliegende vleermuizen waargenomen binnen het onderzoeksgebied. Ronde 2 In de ochtend van 20 juni 2025 is onderzoeksgebied door twee onderzoekers onderzocht. Rond 03.30 uur is een passerende laatvlieger waargenomen. Dit dier vertoonde geen binding met het onderzoeksgebied.
Daarnaast is vanaf circa één uur voor zonsopkomst langdurig een gewone dwergvleermuis waargenomen. Dit dier vloog lange rondes rondom het onderzoeksgebied en de woning op nr. 15. Gedurende de rest van de ochtend zijn geen vleermuizen waargenomen. Er zijn geen in- of uitvliegende vleermuizen waargenomen binnen het onderzoeksgebied. Ronde 3 In de avond van 24 juni 2025 is het onderzoeksgebied geïnventariseerd door twee onderzoekers. Een deel van deze ronde werd bijgewoond door een externe onderzoeker welke in het kader van een Soortmanagementplan (SMP) onderzoek verrichte binnen Odiliapeel. Vrijwel direct na zonsondergang zijn circa tien laatvliegers waargenomen binnen het onderzoeksgebied. Tot circa 23.30 uur foerageerden de dieren boven de tuin. Gedurende de rest van de avond zijn nog twee gewone dwergvleermuizen waargenomen, welke gedurende enige tijd binnen het onderzoeksgebied hebben gefoerageerd. Daarnaast zijn kortstondig een ruige dwergvleermuis en gewone grootoorvleermuis waargenomen. Andere vleermuissoorten zijn niet waargenomen. Er zijn geen in- of uitvliegende vleermuizen waargenomen binnen het onderzoeksgebied. Ronde 4 In de nacht van 20 op 21 augustus 2025 is het onderzoeksgebied door één onderzoeker onderzocht. Gedurende deze nacht werden regelmatig enkele gewone dwergvleermuizen waargenomen onder de bomen langs de Oudedijk, buiten het onderzoeksgebied.
Deze dieren vertoonden soms voor enige tijd baltsgedrag. Daarnaast zijn ook enkele foeragerende gewone dwergvleermuizen waargenomen in de tuin binnen het onderzoeksgebied. Ook zijn twee passerende laatvliegers waargenomen. Beide dieren vertoonden geen relatie met het onderzoeksgebied. Er zijn geen in- of uitvliegende of baltsende vleermuizen waargenomen binnen het onderzoeksgebied. Ronde 5 In de nacht van 10 op 11 september 2025 is het onderzoeksgebied door één onderzoeker onderzocht. Vrijwel direct bij aankomst is een baltsende gewone dwergvleermuis waargenomen onder de bomen langs de Oudedijk, buiten het onderzoeksgebied. Ook is enkele malen een foeragerende gewone dwergvleermuis waargenomen in de tuin, binnen het onderzoeksgebied. Gedurende de nacht is enkele malen kortstondig een laatvlieger waargenomen. Bij geen van deze waarnemingen is echter
11 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
een relatie met het onderzoeksgebied vastgesteld. Er zijn geen overige waarnemingen van vleermuizen gedaan. Er zijn ook geen in- of uitvliegende of baltsende vleermuizen waargenomen.
6.2
Effectbeoordeling
Uit het uitgevoerde onderzoek is gebleken dat er geen sprake is van aanwezigheid van vaste rust- en voortplantingsplaatsen van vleermuizen binnen het onderzoeksgebied. Wel bevinden zich vermoedelijk een kraamverblijfplaats van de laatvlieger op korte afstand van het onderzoeksgebied. Ook is naar alle verwachting een paarverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis aanwezig in één van de bomen langs de Oudedijk. Beide verblijfplaatsen bevinden zich echter buiten het onderzoeksgebied. Doordat de werkzaamheden enkel plaatsvinden bij daglicht en de inzet van kunstlicht niet is voorzien, zijn negatieve effecten op nabijgelegen vaste rust- en voortplantingsplaatsen uitgesloten. Hierdoor is er geen sprake van negatieve effecten op vleermuizen. Er is dan ook geen sprake van een overtreding van artikelen van de Omgevingswet.
6.3
Overige waarnemingen
Er zijn geen overige relevante waarnemingen gedaan.
12 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
7
Mitigatie en compensatie
Doordat de beoogde plannen niet leiden tot negatieve effecten op vleermuizen is het niet noodzakelijk om mitigerende en/of compenserende maatregelen te treffen.
13 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
8
Conclusies • • • • • • •
Er zijn geen vaste rust- en voortplantingsplaatsen van gebouwbewonende vleermuissoorten vastgesteld binnen het onderzoeksgebied. In de omgeving van het onderzoeksgebied is een kraamverblijfplaats van de laatvlieger aanwezig. In één van de bomen langs de Oudedijk, buiten het onderzoeksgebied, is naar verwachting een paarverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis aanwezig. Er is geen sprake van negatieve effecten op beide vaste rust- en voortplantingsplaatsen. Er is geen sprake van een overtreding van artikelen van de Omgevingswet. Er is geen noodzaak tot het treffen van mitigerende en/of compenserende maatregelen. Er is geen noodzaak tot het aanvragen van een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit.
14 Natuurkompas Ecologisch onderzoek & advies
Bronnenlijst Literatuur •
BIJ12, 2024. Kennisdocument Gewone dwergvleermuis Pipistrellus pipistrellus. Versie 2.0, april 2024.
•
Dietz, C., von Helversen, O. & Nill, D. 2011. Vleermuizen. Alle soorten van Europa en Noordwest-Afrika, uitgeverij De Fontein|Tirion Uitgevers B.V., Utrecht.
•
Econsultancy, 2022. Rapportage quickscan Wet natuurbescherming Oudedijk 11-13 te Odiliapeel. Rapportnummer: 13402.003.
•
Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus, Zoogdiervereniging, 2021. Vleermuisprotocol 2021 (geactualiseerd voor de meervleermuis), januari 2021. www.netwerkgroenebureaus.nl en www.zoogdiervereniging.nl.
Internet • Website Zoogdiervereniging (www.zoogdiervereniging.nl).