CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Wijzigingen op de financiële begroting 2022 gemeente Maashorst

Raadsvergadering 2 juni 2022, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststellen financiële begroting 2022 gemeente Maashorst17.657 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Wijzigingen op de financiële begroting 2022 gemeente Maashorst Deze wijziging bevat de volgende onderdelen: 1. Paragraaf lokale heffingen 2. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 3. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 4. Paragraaf financiering, de rentetabel 5. Overzicht baten en lasten per programma 6. Overzicht baten en lasten per taakveld 7. Incidentele baten en lasten 8. Staat van reserves 9. Specificatie aanwendingen en stortingen reserves 10. Staat van voorzieningen

1

Paragraaf Lokale heffingen

De lokale lasten vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten, en zijn een

integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. Een overzicht van de lokale lasten – en daarmee meer

inzicht- is van belang voor de raad en inwoners. De aanduiding van de lokale lastendruk is ook afgezet tegen de buurgemeenten. Dit is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten.

De voorstellen ten aanzien van de belastingen en leges worden afzonderlijk aan de raad voorgelegd.

Daarin zijn alle tarieven opgenomen. Voor de hoogte van de belastingen, rechten en tarieven gelden de volgende uitgangspunten:

•

Streven naar (meer) kostendekkendheid van alle leges, rechten en tarieven, waartegenover een

concrete dienstverlening van de overheid staat.

•

De overige belastingen en tarieven mogen niet meer stijgen dan de aanpassing voor de

inflatiecorrectie. Uitgangspunt hierbij is dat voor 2022 wordt uitgegaan van een inflatiecijfer van 1,9%.

•

Het beleid lokale lasten is opgenomen in de diverse belastingverordeningen.

Beleid Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om een

belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding worden verleend. Het kwijtscheldingspercentage dat Maashorst hanteert bedraagt 100%. Dit betekent dat alle

belastingplichtigen die een inkomen hebben dat gelijk of lager is dan het minimuminkomen (volgens bijstandsnorm), in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding.

Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerende

zaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing particuliere eigenaren/gebruikers voor de jaarlijks te

betalen bedragen. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten voor kwijtschelding. Meer informatie omtrent kwijtscheldingen is te lezen op de website van

de Belastingsamenwerking Oost-Brabant. Landerd kent de “Regeling tegemoetkoming in de kosten

voor huishoudelijk afval in bijzondere gevallen”. Dit is een jaarlijks bedrag van € 1.000. Met bijzondere gevallen wordt bedoeld dat er bij langdurige ziekte en daardoor extra afval, onder voorwaarden, gratis een extra container verstrekt wordt. Over het voortzetten van deze regeling voor Maashorst wordt nog een voorstel voorgelegd.

2

Geraamde inkomsten

Geraamde inkomsten Belastingopbrengsten

Onroerende zaakbelasting Afvalstoffenheffing Rioolheffing Marktgelden Begrafenisrechten Parkeerbelasting Reclamebelasting S taangelden woonwagens Secretarieleges (titel 1 legesverordening) Leges omgevingsvergunningen (titel 2 legesverordening) Overige leges (titel 3 legesverordening) Forensenbelasting Toeristenbelasting Doorbelas ting s ecretarieleges rijk To tale o pbre ng s te n

Re ke ning Re ke ning 2020 Ude n 2020 Lande rd 10.075 3.375 3.907 1.470 4.417 1.184 41 8 139 41 1.724 0 13 0 6 6 493 168 1.876 601

Be g ro ting Be g ro ting 2021 Ude n 2021 Lande rd 10.024 3.545 3.925 1.605 4.542 1.091 62 8 134 31 1.815 0 197 0 5 6 654 153 1.042 967

Be g ro ting 2022 Maas ho rs t 13.918 5.747 5.831 70 160 2.389 201 12 692 1.851

0 0 0 -117 22.574

14 0 0 -163 22.251

25 32 458 -210 31.176

4 30 236 -48 7.075

10 32 359 -60 7.746

* De begrote opbrengst 2022 is inclusief de verwerking van besluiten die in 2021 genomen zijn, en geleid hebben tot een wijziging van de primitieve begroting.

Inzicht kostendekkendheid Dit onderdeel bevat een op hoofdlijnen inzicht in de kostendekkendheid van de leges die hoogstens kostendekkend mogen zijn. Hierbij wordt inzichtelijk gemaakt:

•

hoe bij de berekening van tarieven van de heffingen bewerkstelligd wordt dat de geraamde

baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden;

• •

wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd.

Er wordt onderscheid gemaakt in direct toe te rekenen kosten (zoals loonkosten, materiaalkosten etc.) en een opslag voor overhead. Omtrent overhead wordt nader ingegaan in paragraaf bedrijfsvoering. Kostprijsberekening methode Om de kostprijs van de diverse producten (zoals paspoorten, bouwvergunningen, etc.) te berekenen, hanteert de gemeente Maashorst de methode Activity Based Costing method (ABC methode). Dit is in onze ogen de beste en meest transparante methode. Bij deze methode worden alle handelingen om te komen tot een prestatie onderzocht en vervolgens vermenigvuldigd met de uurprijs van een behandelend ambtenaar. Zodoende wordt van alle producten

3

inzichtelijk gemaakt wat de gemiddelde tijdsbelasting is, en hoeveel producten er verkocht worden. Kruissubsidiëring Wanneer er sprake is van veel verschillende tarieven in een verordening, zoals bij leges, hoeft de maximale kostendekkendheid niet per tarief te gelden. Zolang het maximum van 100% voor het geheel niet overschreden wordt, kan dit per tarief wel gelden. Door kruissubsidiëring is het mogelijk om de surplus aan legesontvangsten op bepaalde producten te gebruiken om het tekort aan ontvangsten op andere producten te dekken. Uitzonderingen kruissubsidiëring Op het uitgangspunt van verordeningsbrede kruissubsidiëring bestaan enkele uitzonderingen: •

De Europese Dienstenrichtlijn beperkt de mogelijkheden voor kruissubsidiëring bij leges die samenhangen met bedrijfsactiviteiten tot een cluster van samenhangende vergunningen.

•

De wetgeving over de omgevingsvergunning gaat ervan uit dat alleen binnen de omgevingsvergunning kruissubsidiëring kan worden toegepast en niet met dienstverlening erbuiten.

Toerekenbare kosten Om te bepalen welke kosten toerekenbaar zijn, is gebruik gemaakt van de 'Handreiking kostentoerekening leges en tarieven' (opgesteld in opdracht van het ministerie van BZK), en van het VNG-kostenmodel. Er is geen wettelijk voorgeschreven lijst van toe te rekenen kosten en baten. Er zijn uitsluitend richtlijnen, waarvan een groot deel voortvloeit uit jurisprudentie. Er mogen alleen kosten worden toegerekend die direct met de dienstverlening samenhangen. Tot de toe te rekenen kosten behoren o.a.: •

directe loonkosten;

•

overheadkosten*;

•

directe materiaalkosten;

•

perceptiekosten (kosten heffen en invorderen);

•

kosten bezwaar en beroep gericht tegen de belastingheffing of belastinginvordering;

•

kosten oninbaarheid;

•

kosten kwijtschelding;

•

BTW kosten;

•

voorlichtingskosten, voor zover niet samenhangend met beleidsvoorbereiding en beleidsvaststelling;

•

kosten met betrekking tot handhaving, toezicht en controle mits het hier de eerste controle op het nakomen van vergunningsverlening betreft of specifiek samenhangt met de verleende dienst, zoals de milieucontrole bij afvalstoffenheffing.

* Definitie overheadkosten volgens de 'Notitie overhead van de commissie BBV: Overheadkosten zijn de kosten die verhaald mogen worden, die weliswaar niet rechtstreeks samenhangen met de verleende dienst, maar er wel verband mee hebben. Niet-toerekenbare kosten De kosten die niet direct met de dienstverlening samenhangen mogen niet doorberekend worden. Het gaat hierbij onder meer om: •

kosten voor beleidsvoorbereiding;

4

•

kosten voor handhaving, toezicht en controle, tenzij het om de bij toerekenbare kosten genoemde uitzonderingen gaat;

•

kosten van inspraak- en bezwaarprocedures, met uitzondering van hetgeen bij toerekenbare kosten genoemd wordt.

Resultaten Kostendekkendheidsonderzoek Legesverordening Gemeente Maashorst Er zijn jaarlijks een aantal momenten dat de kostendekkendheid van de leges wordt berekend; bij de begroting, de jaarrekening en bij het vaststellen van de legesverordening. Hieronder worden de resultaten per Titel van de legesverordening gepresenteerd bij de begroting van 2022. Door het ontbreken van gegevens is er slechts een globale berekening gemaakt van de kostendekkendheid leges.

Recapitulatie Titel 1, 2 en 3

Kosten

Opbrengsten Kostendekking

Kostendekking Titel 1

€ 786.143

€ 692.035

88,07%

Kostendekking Titel 2

€ 2.147.841

€ 1.850.948

86,17%

Kostendekking Titel 3

€ 36.535

€ 24.968

68,37%

€ 2.970.519

€ 2.567.951

86,45%

Kostendekking totale tarieventabel

De kostendekkendheid van gemeente Maashorst voldoet hiermee aan de wettelijk gestelde eisen. Hieronder wordt ingezoomd op detailberekeningen per hoofdstuk van de legesverordening.

5

Toelichting per titel/hoofdstuk Titel 1 Algemene dienstverlening

Onder de naam ‘secretarieleges’ wordt een aantal verschillende rechten geheven voor verstrekte

diensten. De tarieventabel in titel 1 van de legesverordening kent dan ook een diversiteit aan tarieven. De tarieven voor 2022 zijn gebaseerd op die van 2021, aangepast met de inflatiecorrectie van 1,9%.

Hierbij is rekening gehouden met een afronding van tarieven op 5 eurocent en voor tarieven boven € 50 op hele euro’s. Tevens zijn de uurtarieven herzien op basis van de begrotingscijfers 2022. Bedragen in (€) Titel 1 Algemene dienstverlening

Kosten Opbrengsten Kostendekking

hoofdstuk

1 Burgerlijke stand

€ 95.498

€ 88.147

hoofdstuk

2 Reisdocumenten

€ 183.285

€ 169.325

92,43%

hoofdstuk

3 Rijbewijzen

€ 262.264

€ 267.280

101,96%

hoofdstuk

4 Verstrekkingen uit basisregistratie personen

€ 68.917

€ 25.349

36,80%

hoofdstuk

Verstrekkingen op grond van de Algemene Verordening 5 Gegevensverwerking of AVG

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

6 Bestuursstukken

€ 339

€ 208

61,39%

hoofdstuk

7 Vastgoedinformatie

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

8 Overige publiekszaken

€ 52.215

€ 26.223

50,25%

hoofdstuk

9 Gemeentearchief

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

10 Leegstandswet

€ 2.534

€ 2.672

105,50%

hoofdstuk

11 Vervallen

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

12 Vervallen

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

13 Kansspelen

€ 12.015

€ 5.404

44,99%

hoofdstuk

14 Ondergrondse infrastructuren

€ 83.791

€ 80.361

95,96%

hoofdstuk

15 Verkeer en vervoer

€ 21.062

€ 23.551

111,88%

hoofdstuk

16 Diversen

€ 4.223

€ 3.516

83,29%

€ 786.143

€ 692.035

88,07%

Kostendekking Titel 1

92,35%

Omdat dit de eerste keer is dat de kostendekkendheid voor de gemeente Maashorst wordt berekend, kan er geen vergelijking worden gemaakt met de vorige begroting. Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning

Onder de naam ‘leges omgevingsvergunningen’ worden een aantal verschillende rechten geheven voor

verstrekte diensten. De tarieventabel in titel 2 van de legesverordening kent dan ook een diversiteit aan tarieven. De tarieven voor 2022 zijn gebaseerd op de tarieven 2021, aangepast met de inflatiecorrectie van 1,9%. Hierbij is rekening gehouden met een afronding van tarieven op 5 eurocent en voor tarieven

boven € 50 op hele euro’s. Tevens zijn de uurtarieven herzien op basis van de begrotingscijfers 2022.

6

Bedragen in (€) Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning

Kosten Opbrengsten Kostendekking

hoofdstuk

1 Begripsomschrijvingen

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

2 Omgevingsvergunning

€ 2.147.841

€ 1.850.948

86,17%

hoofdstuk

3 Vermindering

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging 4 project

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

5 Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

6 In deze titel niet benoemde beschikking

€0

€0

0,00%

€ 2.147.841

€ 1.850.948

86,17%

Kostendekking Titel 2

Omdat dit de eerste keer is dat de kostendekkendheid voor de gemeente Maashorst wordt berekend, kan er geen vergelijking worden gemaakt met de vorige begroting. Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn

De tarieven voor 2022 zijn gebaseerd op de tarieven 2021 aangepast met de inflatiecorrectie van 1,9%. Hierbij is rekening gehouden met een afronding van tarieven op 5 eurocent en voor tarieven boven € 50 op hele euro’s. Tevens zijn de uurtarieven herzien op basis van de begrotingscijfers 2022. Bedragen in (€) Titel 3 Europese dienstenrichtlijn

Kosten Opbrengsten Kostendekking

hoofdstuk

1 Horeca

€ 27.238

€ 18.828

69,16%

hoofdstuk

2 Organiseren evenementen of markten

€ 3.026

€ 1.669

55,19%

hoofdstuk

3 Prostitutiebedrijven

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

4 Winkeltijdenwet

€ 6.272

€ 4.471

71,33%

hoofdstuk

In deze titel niet benoemde vergunning, 5 ontheffing of andere beschikking

€0

€0

0,00%

€ 36.535

€ 24.968

68,37%

Kostendekking Titel 3

Titel 3 is een klein onderdeel van de legesverordening die bij veel gemeenten niet kostendekkend is, in verband met de maatschappelijke betekenis ervan.

7

Lokale lastendruk t.o.v. buurgemeenten

Coelo 2022

Bernheze 2021 2022

Oss 2021 2022

Maashorst 2022

OZB Tarief woningen

0,1129 0,0991 0,115 0,1041 0,0816

Tarief niet woningen

0,5419 0,2229 0,466 0,2711 0,2061

Reinigingsheffing woningen Tarief eenpersoonshuishoudens Tarief meerpersoonshuishoudens Rioolheffing woningen Tarief eenpersoonshuishoudens Tarief meerpersoonshuishoudens Gemeentelijke woonlasten Tarief eenpersoonshuishoudens Tarief meerpersoonshuishoudens * Voor het rangnummer geldt dat nummer 1 de laagste woonlasten heeft ( meerpeersoonshuish)

203 255

195 248

242 242

236 266

188 251

175 175

203 248

168 168

174 174

180 194

751 802

825 878

707 707

779 810

692 769

121

146

98

100

61

Kwijtscheldingsbeleid

Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerende

zaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing particuliere eigenaren/gebruikers voor de jaarlijks te

betalen bedragen. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten voor kwijtschelding. Meer informatie omtrent kwijtscheldingen is te lezen op de website van de Belastingsamenwerking Oost-Brabant.

Landerd kent de “Regeling tegemoetkoming in de kosten voor huishoudelijk afval in bijzondere

gevallen”. Dit is een jaarlijks bedrag van € 1.000. Met bijzondere gevallen wordt bedoeld dat er bij

langdurige ziekte en daardoor extra afval, onder voorwaarden, gratis een extra container verstrekt wordt. Over het voortzetten van deze regeling voor Maashorst wordt nog een voorstel voorgelegd.

8

Inzicht in verstrekte kwijtscheldingen

Afvalstoffenheffing Beleid Afvalstoffenheffing wordt geheven van degenen die in de gemeente gebruik maken van een perceel, waarvoor een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijk afval geldt. Tarieven Voor 2022 zijn de tarieven verhoogd met de inflatiecorrectie van 1,9%.

Tarieven Eenpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens met een grote container Meerpersoonshuishoudens met een kleine container *

2019 2020 2021 Uden/Landerd Uden/Landerd Uden/Landerd € 189,00 U € 196,56 U € 199,90 U € 161,40 L € 167,40 L € 177,00 L € 228,84 U € 262,40 L

€ 237,96 U € 262,80 L *

2022 Maashorst € 188,04

€ 242,01 U € 278,40 L *

€ 251,04 *

De afvalstoffenheffing wordt gebaseerd op de activiteiten, die de gemeente verricht om haar inzamelplicht uit de Wet milieubeheer na te kunnen komen. Gemeente Maashorst streeft naar maximale kostendekkendheid. In de afvalstoffenheffing zijn kosten verrekend voor het transport en verwerken van de huishoudelijke afvalstoffen, inkoop en onderhoud containers voor huishoudens, communicatie, milieustraat en het regelen hiervan. Activiteiten zoals het vegen van wegen, opruimen zwerfafval en reinigen winkelcentra dienen meerdere doelen. Een van de doelen bij deze activiteiten is het opruimen van verkeerd aangeboden huishoudelijk afval. Het kostendeel van deze activiteiten met dit doel wordt toegerekend aan de afvalstoffenheffing. Gederfde inkomsten door kwijtschelding afvalstoffenheffing maken ook deel uit van de afvalstoffenheffing.

9

10

Begrafenisrechten Voor het gebruik van de begraafplaats en het verlenen van diensten in verband met de begraafplaats, worden rechten geheven. Algemeen uitgangspunt voor de begrafenisrechten is een aanpassing van de tarieven met alleen de inflatiecorrectie (1,9% voor 2022), waarbij de tarieven rekenkundig worden afgerond op eenheden van € 1.

11

Forensenbelasting De gemeente Landerd kent forensenbelasting, Uden niet. Deze belasting wordt gehandhaafd. De opbrengst is gebaseerd op de gegevens van Landerd. Deze belasting wordt geheven van eigenaren die een gemeubileerde (vakantie)woning in Maashorst in hebben, daar niet staan ingeschreven en deze woning meer dan 90 dagen per jaar voor zichzelf beschikbaar hebben.

Forensenbelasting

2021 Landerd

Opbrengst forensenbelasting

2022 Maashorst € 32.291

€ 31.680

Marktgelden Onder de naam marktgelden worden rechten geheven voor het tijdens marktdagen innemen van standplaatsen, of het plaatsen van kramen op plaatsen die als marktterrein zijn aangewezen. Uitgangspunt voor de marktgelden is een aanpassing van de tarieven met alleen het netto inflatiepercentage van 1,9%.

Marktgelden

2021 Uden/Landerd

Opbrengsten marktgelden Inclusief promotie en kraamhuur

2022 Maashorst

€ 87.813

€ 69.562

Onroerende zaakbelastingen

Onder de naam ‘onroerende zaakbelastingen’ worden op onroerende zaken die binnen de gemeentegrenzen liggen, de volgende belastingen geheven:

•

een eigenarenbelasting van degenen die bij het begin van het kalenderjaar eigenaar zijn van

onroerende zaken (formeel: “het genot hebben krachtens eigendom, bezit of beperkt recht”);

•

een gebruikersbelasting van degenen die bij het begin van het kalenderjaar onroerende zaken

gebruiken. Dit geldt niet voor woningen.

De heffingsgrondslag voor 2022 is de waarde van de onroerende zaak naar peildatum 1 januari 2021. Ontwikkeling van de OZB-tarieven

Tarieven Woningen Eigenaren Niet-woningen Eigenaren Gebruikers

2020 Uden 2020 Landerd 2021 Uden 2021 Landerd 2022 Maashorst 0,09320%

0,09294%

0,09060%

0,09338%

0,08155%

0,24700% 0,19720%

0,29283% 0,22102%

0,25030% 0,19980%

0,30642% 0,24426%

0,25944% 0,20606%

12

re ke ning 2020 Ude n Eigenaren woningen Eigenaren nietwoningen Gebruikers niet woningen To tale n

be g ro ting 2021 Ude n

be g ro ting 2021 Lande rd

€4.909.822

re ke ning 2020 Lande rd €1.907.779

€4.890.122

€3.002.632

€919.607

€2.162.560

€547.159

€10.075.015 €3.374.545

be g ro ting 2022 Maas ho rs t

€1.985.806

Be g ro ting 2021 Ude n e n Lande rd €6.875.928

€2.974.627

€968.516

€3.943.143

€4.006.910

€2.158.780

€591.081

€2.749.861

€2.832.769

€10.023.529

€3.545.403

€13.568.932

€13.918.151

€7.078.472

In de begroting 2022 zijn de opbrengsten verhoogd met een indexering van 1,9 %. Daarnaast zijn de

opbrengsten niet-woningen verlaagd met €90.000 vanwege het raadsbesluit harmonisatie belastingen (invoeren toeristenbelasting in Uden).

Parkeerbelasting

Onder de naam parkeerbelastingen worden de volgende belastingen geheven:

•

een belasting voor het parkeren van een voertuig op een door het college van B&W te bepalen

plaats, tijdstip en wijze;

•

een belasting voor een door de gemeente verleende vergunning voor het parkeren van een

voertuig op de in die vergunning aangegeven plaats en wijze.

Het tarief voor 2022 voor parkeren bedraagt € 1,00 per uur. Voor het parkeerterrein bij ziekenhuis Bernhoven geldt een tarief van €1,25.

Rekening 2020 Parkeren Straatparkeren incl. vergunningen en boetes Parkeergarage Brabantplein Parkeerdek Centrum plan-Hoek Promenade Ziekenhuis Bernhoven Totaal

Uden 1.242.008 389.610 36.063 56.760 1.724.441

Begroting 2021 Uden € 1.180.567 € 37.856 € 85.163 € 411.414 € 1.715.000

Begroting Maashorst 2022 € 1.560.160 € 49.957 € 112.386 € 675.211 € 2.397.714

* Zowel de opbrengsten 2020 als de begrote opbrengsten 2021 na wijziging, zijn fors lager dan oorspronkelijk begroot vanwege de coronacrisis.

** In de begroting 2022 heeft geen indexering van de opbrengsten plaatsgevonden. Dit omdat de realisatie van de parkeeropbrengsten al jaren een nadeel laat zien.

De gemeente Landerd kent geen betaald parkeren. De huidige verwachting is dat de aanwijzing van het betaald parkeergebied in de gemeente Maashorst beperkt zal blijven tot het centrum van Uden en ziekenhuis Bernhoven.

Reclamebelasting

Onder de naam reclamebelasting wordt een belasting geheven voor een openbare aankondiging, die zichtbaar is vanaf de openbare weg. De opbrengst van de heffing wordt, na aftrek van de

heffingskosten, aan de vereniging UCO (Udense Centrum Ondernemers) in de vorm van een subsidie

overgedragen. Daarnaast wordt de centrummanager deels uit deze heffing gedekt. De besteding dient

13

ten goede te komen aan het algemene ondernemersklimaat van het centrum van Uden.Het tarief voor 2022 is gebaseerd op het tarief 2021 inclusief inflatiecorrectie van 1,9%.

Rioolheffing Beleidsuitgangspunt rioolheffing De heffingssystematieken zijn in 2022 nog verschillend. Onderstaand de vastgestelde tarieven voor 2022. Tarieven Onder de naam rioolheffing wordt een recht geheven van alle eigenaren of gebruikers van percelen, die direct dan wel indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering.

Tarieven

2019

2020

2021

2022

Eigenarendeel 'Uden'

€ 202,56

€ 208,68

€ 215,40

€ 202,00*

Gebruikersdeel 'Uden' (boven 1.000m3)

0,52

0,53

0,54

€ 0,56

14

Tarieven

2019

Gebruikersdeel 'Landerd'

0 t/m 100 m3 €125,04 101 t/m 250 m3 €178,92 251 t/m 500 m3 €303,84 Etc

2020 0 t/m 100 m3 €130,40 101 t/m 250 m3 €186,60 251 t/m 500 m3 €316,92 Etc.

2021 0 t/m 100 m3 €120,00 101 t/m 250 m3 €171,72 251 t/m 500 m3 €291,60 Etc.

2022 0 t/m 100 m3 €119,76 101 t/m 250 m3 €171,36 251 t/m 500 m3 €291,00 Etc.

* Voor 2022 is gekozen voor twee heffingssystemen Landerd en Uden.

15

16

Toeristenbelasting De voormalige gemeente Landerd kende toeristenbelasting, De voormalige gemeente Uden niet. De gemeenteraden van Uden en Landerd hebben besloten de toeristenbelasting voor Maashorst te

handhaven/in te voeren. De extra opbrengst is geraamd op € 90.000. Dit is ingezet om de OZB nietwoningen te verlagen.

Onlangs heeft door Legitiem een areaalonderzoek plaatsgevonden. Op basis daarvan zijn de tarieven voor 2022 berekend. De tarieven zijn:

•

hoog tarief € 1,20 per persoon per overnachting (hotels, B&B, vakantieparken, particuliere

verhuur)

•

laag tarief € 0,85 per persoon per overnachting (campings, groepsaccommodaties,

kampeerboerderijen)

Toeristenbelasting Opbrengst toeristenbelasting

2021 Landerd € 358.884

2022 Maashorst € 457.508

17

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

Kapitaalgoederen vormen de fysieke pijlers voor tal van beleidsdoelen zoals mobiliteit, leefbaarheid, omgevingskwaliteit en economie. Concreet bestaan de kapitaalgoederen uit onder meer Wegen,

Groenvoorzieningen en Bossen, Openbare verlichting, Parkeervoorzieningen, Verkeersregelinstallaties, Civiele Kunstwerken, Speeltuinen, Recreatieve voorzieningen, Riolering en Water, Gebouwen en Sporten speelvelden.

Het is een gemeentelijke kerntaak om deze goederen op een gewenst niveau te hebben en te houden.

Daarnaast vormt de verbetering en transformatie van deze kapitaalgoederen de komende decennia een onlosmakelijke rol bij tal van transities op het gebied van duurzaamheid en toekomstbestendigheid.

De instandhouding van de kapitaalgoederen wordt aan de hand van een viertal elementen uitgevoerd, namelijk kwaliteit, integraliteit, risico en omgevingsbewust.

•

Kwaliteit: De instandhouding van onze kapitaalgoederen vindt plaats aan de hand van kwaliteit.

Met beeldkwaliteiten en schouwen, het ontwikkelen en opstellen van beeldbestekken, rapportagemodellen en de gewenste kwaliteit vertalen naar de verschillende

uitvoeringsprogramma’s. Via inspecties en schouwrondes controleren we of het gekozen kwaliteitsniveau ook daadwerkelijk wordt gehaald.

•

Integraliteit: Het onderhoud aan onze kapitaalgoederen wordt zoveel als mogelijk integraal

opgepakt. Het onderhoud aan de riolering is hierbij leidend. Concreet betekent dit dat bij een onderhoudsplan aan de riolering ook de rijbaan, het trottoir en de groenvoorziening worden

meegenomen als dit noodzakelijk is. Ook vindt er afstemming plaats met werkzaamheden van nutsbedrijven en ontwikkelaars.

•

Risico: In de uitvoeringsprogrammering staat het risico steeds meer centraal. De toepassing

van het element risico zorgt voor een constante (her)prioritering. Zo zetten we de beschikbare middelen daar in waar ze het meest effectief zijn. Hogere risiconiveaus worden daardoor verlaagd.

•

Omgevingsbewust: Niet alleen bij de inrichting maar ook bij het onderhoud van de openbare

ruimte zijn verschillende partijen betrokken die op diverse manieren hun inbreng kunnen

leveren. Onze onderhoudsplannen bespreken we met onze inwoners. Tijdens de uitvoering

worden bewoners actief benaderd met informatie door de gemeente (omgevingsmanagement). Vragen of klachten worden zoveel mogelijk besproken in een persoonlijk gesprek.

Onderhoud is nodig om kapitaalvernietiging te voorkomen. In deze paragraaf is de belangrijkste informatie over de kapitaalgoederen opgenomen en geeft inzicht in het beleidskader, het onderhoudsprogramma, de meerjarenplanning en de daaruit voortvloeiende financiën consequenties. In de paragraaf is geen rekening gehouden met rehabilitatie en vervanging van kapitaalgoederen. Deze investeringen worden geactiveerd en afgeschreven en zijn opgenomen in het meerjaren investeringsprogramma 2022-2025. Het is de eerste paragraaf onderhoud kapitaalgoederen van de gemeente Maashorst. Voor het opstellen hiervan zijn een aantal uitgangspunten gehanteerd. Als eerste uitgangspunt is de begroting beleidsarm, (begroting zonder nieuwe budget aanvragen). De vigerende beleidskaders, zover nog niet geharmoniseerd, worden gehanteerd. Daar waar nog geen harmonisatie van beleid heeft plaatsgevonden en er verschillen zijn in gewenst kwaliteitsniveau wordt gekozen om de huidige kaders van de voormalige gemeente Uden en Landerd te hanteren. Dit wordt bij het betreffende kapitaalgoed aangegeven met voormalig grondgebied gemeente Landerd en voormalig grondgebied gemeente Uden. Ook worden de financiële consequenties gescheiden gepresenteerd

18

Harmonisatie onderhoud kapitaalgoederen Landerd-Uden voor Maashorst De meeste beheerplannen voor onderhoud kapitaalgoederen worden nog geharmoniseerd. De planning daarvoor is als volgt: Onderdeel wegen openbaar groen civiele kunstwerken straatmeubilair openbare verlichting sport- en speelvelden speeltoestellen riolering gebouwen

Planning Opmerking 2022 2022 Niet eerder dan in Q4 2022 2023 2022 Niet eerder dan in Q4 2022 2022 2022 Niet eerder dan in Q4 2022 2022 Niet eerder dan in Q4 2022 gereed POW&R 2022-2024 vastgesteld op 4-11-2021 2022 Niet eerder dan in Q4 2022

19

Wegen De voorziening wegen is ingesteld met als doel te voorzien in de dekking voor het groot onderhoud aan het wegen areaal binnen de gemeente Maashorst. In de vigerende beleidsplannen Beleidsplan

wegen 2017-2020 (voormalig grondgebied Uden) en Beheerbeleidsplan Verhardingen 2021-2030 (voormalig grondgebied Landerd) wordt onder andere aandacht besteed aan integraliteit en risico

gestuurd beheer (assetmanagement). In de beleidsplannen zijn de hoogte van de jaarlijkse dotatie in de voorzieningen bepaald. De hoogte van de dotatie is gebaseerd op het gewenste kwaliteitsniveau, areaal, beheerstrategie en onderhoudsstaat. In de berekeningen van de stortingen is geen rekening gehouden met areaaluitbreiding.

In 2022 zal een nieuw beleidsplan voor de gemeente Maashorst worden gemaakt, waarbij de vigerende beleidsplannen van Uden en Landerd zullen komen te vervallen. Iedere 2 jaar wordt conform het

principe van rationeel wegbeheer het gehele areaal geïnspecteerd. De resultaten worden verwerkt in het onderhoudsprogramma en de meerjarenplanning. Voormalig grondgebied gemeente Uden:

• •

Kwaliteitsniveau B (CROW) (binnen bebouwde kom) en C (buiten bebouwde kom) In 2022 wordt klein en groot onderhoud aan de wegen uitgevoerd. Welke wegen dit zijn wordt

nog nader bepaald aan de hand van inspecties. Een aantal projecten zijn reeds gestart en

zullen in 2022 uitgevoerd worden, te weten: Hoevenseveld Fase 3, Meerkensweg, Sportlaan en Eikenheuvelweg.

Omschrijving Stand 1/1/22 Toevoegingen Onttrekkingen Stand 31/12/22 Groot onderhoud wegen (U) 31.418 850.994 850.000 32.412 Voormalig grondgebied gemeente Landerd

• •

Kwaliteitsniveau B (CROW) Uitvoering 2022: In 2022 zal er groot en klein onderhoud aan de wegen worden uitgevoerd.

Welke wegen of wegvakonderdelen dit zijn wordt nog nader bepaald aan de hand van inspecties.

•

Groot onderhoud vanuit het meerjaren beheerprogramma (bedragen inclusief voorbereiding en

uitvoering). Diverse wegvakonderdelen in de gemeente: Asfaltverhardingen doorgeschoven uit 2021, Elementenverhardingen doorgeschoven uit 2021, Asfaltverhardingen 2022 en Elementenverhardingen 2022.

Recreatie, bossen en groene voorzieningen

De voorziening groen inclusief alle openbare recreatieve voorzieningen, bestaande uit o.a. trapvelden

en speelplekken (voormalig grondgebied Uden) is ingesteld met als doel te voorzien in de dekking van het vervangen van groenvoorzieningen in de openbare ruimte. Het betreft concreet het groot

onderhoud bomen, beplantingen, grasvegetaties, oeverbeschermingen/ afscheidingen en overig

recreatief meubilair zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Basis voor deze voorziening is de Nota Openbare Ruimte Uden “van Gevel tot Gevel, waarin de vastgestelde beeldkwaliteitseisen zijn

opgenomen. In de berekeningen van de stortingen is geen rekening gehouden met areaaluitbreiding.

20

Voor het voormalig grondgebied Landerd is geen onderhoudsvervangingsfonds beschikbaar voor het

groot onderhoud groenvoorzieningen. Voor groot onderhoud/ vervanging van verouderd groen in de woonwijken is er jaarlijks een beperkt budget beschikbaar in de exploitatiebegroting. Planning en

prioritering gebeurt op basis van beoordeling, waarbij veelal ook wordt afgegaan op verzoeken uit de buurten.

Het bosbeheer in Uden en Landerd vindt plaats volgens het systeem van geïntegreerd bosbeheer, waarin ieder jaar een gebied wordt aangepakt. In totaal is het areaal bos van het voormalig

grondgebied Landerd verdeeld in 6 werkblokken. Voor incidentele uitgaven is een bestemmingsreserve bossen (Landerd) beschikbaar.

Voormalig grondgebied gemeente Uden

• •

Kwaliteitsniveau A, B en C (CROW) Uitvoering 2022: Het betreft hier een groot aantal kleinere projecten, welke middels jaarlijkse

schouw worden vastgesteld, dan wel op verzoek van bewoners worden beoordeeld en in uitvoeringslijsten worden opgenomen.

Voormalig grondgebied gemeente Landerd

• •

Kwaliteitsniveau B (CROW) Uitvoering 2022: Het groot en klein onderhoud is opgenomen in de exploitatie. De

bestemmingsreserve bossen heeft een egalisatiefunctie om het te kort en/of overschot in het lopende boekjaar op te vangen.

Sport en speelvelden

De voorziening speelvelden (voormalig grondgebied Uden beheer- en beleidsplan speelvelden 2016) is ingesteld met als doel te voorzien in de dekking van kleinschalige aanpassingen ter instandhouding van sportvelden. In de jaarlijkse dotatie en onttrekking van de voorzieningen is geen rekening

gehouden met vervanging van het areaal. Deze investeringen worden geactiveerd en afschreven en zijn opgenomen in het Meerjaren investeringsprogramma 2022-2025 gemeente Maashorst.

Voor het voormalig grondgebied Landerd is geen onderhoudsvoorziening beschikbaar. Voor het groot onderhoud van de sportvelden en voorzieningen is er jaarlijks een beperkt budget beschikbaar in de exploitatiebegroting. Planning en prioritering gebeurt op basis van beoordeling van de huidige staat van de sportvelden.

Voormalig grondgebied gemeente Uden:

• •

Kwaliteitsniveau conform beheer en beleidsplan Speelvelden Uitvoering 2022: klein en groot onderhoud conform inspecties en meldingen.

21

Voormalig grondgebied gemeente Landerd

• •

Kwaliteitsniveau B (CROW) Uitvoering 2022: planmatig cyclisch onderhoud. Dit fonds is bedoeld om te voorzien in de

dekking van het vervangen van speelvelden. Op basis van de normen van NOC/NSF dient

gemiddeld elk jaar een sport/speelveld vervangen c.q. gerenoveerd te worden. In voorjaar 2016 is een geactualiseerd Beheer- en beleidsplan speelvelden vastgesteld. De financiële

consequenties hiervan zijn gelijk aan voorgaande jaren en meegenomen in deze paragraaf.

Riolering en water

In de Wet Gemeentelijke Watertaken is de algemene zorgplicht onderverdeeld in een afvalwater-,

hemelwater- en grondwaterzorgplicht. In de vorige beleidsplannen vGRP+ 2017-2021 (voormalig grondgebied Uden) en vGRP 2016-2020 (voormalig grondgebied Landerd) is in het kader van

klimaatadaptatie al meer aandacht besteed aan hemelwatermaatregelen naast de noodzakelijke vervangingen en groot onderhoud aan de rioleringen. Hierbij vormen schadebeelden en restlevensduurbepaling het uitgangspunt.

In 2021 is het nieuwe POW&R (2022-2024) Maashorst vastgesteld. De voorzieningen riolering (voormalig grondgebied Uden en voormalig grondgebied Landerd) voorzien in alle noodzakelijke werkzaamheden ten behoeve van de gemeentelijke watertaken en zijn bij de vaststelling van het nieuwe POW&R Maashorst samengevoegd. De kosten worden gedekt uit de

rioolheffing waarbij wordt uitgegaan van een kostendekkende exploitatie binnen de planperiode.

•

Kwaliteitsniveau: schadebeelden en restlevensduurbepaling op basis van NEN 3399 vorm het

uitgangspunt

•

Uitvoering 2022: Aanleg hemelwaterstructuur Bitswijk, Violierstraat, Oude Maasstraat, Vijfhuis

Morel, Hoenderbosplein, Jochem de Wildtstraat, Hoenseveld.

•

Uitvoering 2022: Aanleg hemelwaterstructuur Klumperstraat, Scheperstraat, Oventje.

Omschrijving Stand 1/1/22 Toevoegingen Onttrekkingen Stand 31/12/22 Voorziening Riolering 11.965.762 722.632 2.545.563 10.141.831

Gebouwen

Het doel van de voorzieningen gemeentelijke gebouwen is het in stand houden van het gemeentelijk gebouwd onroerend goed door de planmatige uitvoering van groot onderhoud. In de vigerende

plannen Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2016-2020, inclusief de actualisatie voor 2021 (voormalig grondgebied Uden) en Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) 2017-2021 (voormalig

grondgebied Landerd) voorziet in dekking van het groot onderhoud. De hoogte van de dotatie is

gebaseerd op het gewenste kwaliteitsniveau, areaal, beheerstrategie en onderhoudsstaat. Voor een

efficiënte bedrijfsvoering bundelen we daarbij waar mogelijk en verantwoord, de werkzaamheden van enkele jaren.

Iedere 2 jaar wordt het gehele areaal geïnspecteerd. De resultaten worden in het onderhoudsprogramma en de meerjarenplanning verwerkt. Voormalig grondgebied gemeente Uden:

22

• •

Kwaliteitsniveau NEN 2767 methodiek norm 3 Uitvoering 2022: Gepland groot onderhoud aan de Udenseweg 4-6, molens en diverse

sporthallen.

Omschrijving Stand 1/1/22 Toevoegingen Onttrekkingen Stand 31/12/22 Voorziening gebouwen (U) 8.743 462.776 235.000 236.519 Voormalig grondgebied gemeente Landerd

• •

Kwaliteitsniveau NEN 2767 methodiek norm 3 Uitvoering 2022: Groot onderhoud en renovatie sporthal de Eeght Schaijk, exploitatie en

gepland meerjaren onderhoud diverse accommodaties en terreinen.

Openbare verlichting, parkeervoorziening en verkeersregelinstallaties De onderhoudsvoorziening openbare verlichting (voormalig grondgebied Uden) en de

bestemmingsreserve openbare verlichting (voormalig grondgebied Landerd) zijn ingesteld met als doel te voorzien in de dekking voor het onderhoud aan het verlichtingsareaal. In het Beleidsplan Openbare

Verlichting (2017-2021 Uden en 2017 Landerd) wordt de keuze gemaakt om niet zuinige verlichting te vervangen voor Led-verlichting welke gedimd kan worden. Voormalig grondgebied gemeente Uden

•

Kwaliteitsniveau conform CROW: A (centrum), B (hoofdinfrastructuur en woonwijken) en C

(bedrijventerreinen, parken en buitengebied)

•

Uitvoering 2022: Openbare verlichting wordt vaak separaat van integrale projecten uitgevoerd

doordat veel straten al voorzien zijn van nieuwe ledverlichting en niet hoeft worden aangepast. Vaak moet alleen naar de locatie van de verlichting gekeken worden en eventueel aangepast worden aan de nieuwe situatie. Ook in 2022 zullen in een aantal straten groepsremplace

uitgevoerd worden. Hierin worden gelijktijdig de traditionele verlichting omgevormd naar ledverlichting. De voorziening voorziet in de bekostiging van de remplace, calamiteiten, onderhoud en inspecties.

Omschrijving Voorziening openbare verlichting (U)

Stand 1/1/22 Toevoegingen Onttrekkingen Stand 31/12/22 4.527 39.375 37.500 6.402

Voormalig grondgebied gemeente Landerd

• •

Kwaliteitsniveau B (CROW) Uitvoering 2022: Het groot en klein onderhoud (inclusief vervanging) is opgenomen in de

exploitatie. De bestemmingsreserve openbare verlichting heeft een egalisatiefunctie om het te kort en/of overschot in het lopende boekjaar op te vangen.

Civiele kunstwerken

De voorzieningen civiele kunstwerken (bruggen, fietstunnels, steigers etc.) zijn ingesteld met als doel te voorzien in de dekking voor het onderhoud aan het areaal van civieltechnische kunstwerken. In de vigerende beleidsplannen (2016 voormalig grondgebied Uden en 2020 voormalig grondgebied

Landerd) zijn de hoogte van de jaarlijkse dotatie in de voorzieningen bepaald. De hoogte van de

23

dotatie is gebaseerd op het gewenste kwaliteitsniveau, areaal, beheerstrategie en onderhoudsstaat.

Iedere 2-5 jaar wordt conform het principe van rationeel beheer het gehele areaal geïnspecteerd. De resultaten worden verwerkt in het onderhoudsprogramma en de meerjarenplanning. Voormalig grondgebied gemeente Uden:

• •

Kwaliteitsniveau B Uitvoering 2022: In 2022 wordt klein en groot onderhoud aan de civiele kunstwerken

uitgevoerd. Welke werkzaamheden dit zijn wordt nog nader bepaald a.d.h.v. inspecties

Omschrijving Stand 1/1/22 Toevoegingen Onttrekkingen Stand 31/12/22 voorziening civiele kunstwerken (U) 44.560 67.500 52.500 59.560 Voormalig grondgebied gemeente Landerd

• •

Kwaliteitsniveau B (CROW) Uitvoering 2022 gepland groot onderhoud, calamiteiten en inspecties.

Speeltuinen en recreatieve voorzieningen

De onderhoudsvoorziening recreatieve voorzieningen inclusief groen (voormalig grondgebied Uden) is ingesteld met als doel te voorzien in de dekking van het vervangen van speeltuinen en recreatieve

voorzieningen in de openbare ruimte. Het betreft concreet het groot onderhoud speeltoestellen en

overig recreatief meubilair zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Basis voor deze voorziening is de Nota Openbare Ruimte Uden “van Gevel tot Gevel, waarin de vastgestelde beeldkwaliteitseisen zijn opgenomen. In de berekeningen van de stortingen is geen rekening gehouden met areaaluitbreiding.

Voor het voormalig grondgebied Landerd is geen onderhoudsvoorziening beschikbaar. Voor het groot onderhoud aan verouderde speeltoestellen en meubilair in de woonwijken is er jaarlijks een beperkt budget beschikbaar in de exploitatiebegroting. Planning en prioritering gebeurt op basis van

beoordeling, waarbij veelal ook wordt afgegaan op verzoeken uit de buurten. Voor vervanging van speeltuinen is een reserve beschikbaar. Waaruit incidentele uitgaven gedaan worden.

Ieder jaar wordt het gehele areaal geïnspecteerd op veiligheid en onderhoudsstaat. De resultaten worden verwerkt in de uitvoeringsplanning. Voormalig grondgebied gemeente Uden

• •

Kwaliteitsniveau B (CROW) Uitvoering 2022: Het groot onderhoud wordt bepaald op basis van inspecties en

klachten/meldingen. De kosten worden gedekt uit de voorziening groen en recreatieve voorzieningen, zie onderdeel recreatie, bossen en groene voorzieningen. Voormalig grondgebied gemeente Landerd

• •

Kwaliteitsniveau B (CROW) Uitvoering 2022: Het groot en klein onderhoud (inclusief incidentele vervanging) is opgenomen

in de exploitatie. De bestemmingsreserve speeltuinen heeft een egalisatiefunctie om het te kort en/of overschot in het lopende boekjaar op te vangen

24

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing We vinden risicomanagement belangrijk in de gemeente Maashorst. Het heeft dan ook een prominente plek binnen de planning & control cyclus en we zien het als een continu proces. Bij alle planning & control producten rapporteren we hierover in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. In plaats van een periodieke inventarisatie, is risicomanagement bij gemeente Maashorst een manier van denken. Het dient als hulpmiddel bij het nemen van besluiten door zowel de raad als het college.

Financiële strategie en beleid

Zichtbaar is dat risicomanagement, het onderwerp van deze paragraaf, slechts 1 van de 3 pijlers is. De pijler dekking/sluitende begroting wordt later nader toegelicht in de gevolgen bestedings- en dekkingsplan voor financiële positie gemeente Maashorst. De pijler financiering komt aan de orde in financieringsparagraaf. Prestatie indicatoren Om te kunnen sturen op de financiën, zijn er prestatie indicatoren. Voor de 3 pijlers dekking, risicomanagement en financiering zijn de volgende prestatie indicatoren gedefinieerd:

25

Dekking •

Begroting is structureel in evenwicht

Risicomanagement •

Weerstandsratio

•

Weerstandscapaciteit

Financiering •

Solvabiliteitsratio

•

Netto schuld als percentage van de exploitatie

•

Ratio verstrekte geldleningen aan derden/verbonden partijen in relatie tot de gemeentelijke inkomsten

Beleid Het beleid voor risicomanagement voor de gemeente Maashorst is in concept opgesteld. Hiervoor is het beleid van beide gemeenten geharmoniseerd. De formele vaststelling door de Raad heeft plaatsgevonden op 20 januari 2022 Dit beleid is de basis voor het schrijven van deze paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Kengetallen financiële positie

Naast genoemde prestatie indicatoren zijn gemeenten, op grond van artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording, verplicht om onderstaande kengetallen op te nemen in de programmabegroting en programmarekening.

De berekening van deze kengetallen is voor iedere gemeente identiek. Op termijn is benchmarking met andere gemeenten op basis van deze getallen dan ook mogelijk. Let wel, een percentage zelf zegt nog niet zoveel. Bij vergelijking met andere gemeenten zal bijvoorbeeld ook het voorzieningenniveau

betrokken moeten worden. De wetgever stelt ook geen eisen aan normering. Dit in verband met de eigenheid van gemeenten.

Het gaat om de volgende kengetallen: 1.

Netto schuldquote

3.

Kengetal grondexploitatie

2. 4. 5.

Solvabiliteitsratio

Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

In deze begroting 2022 zijn de kengetallen van Landerd en Uden over de jaren 2020 en 2021 samengevoegd tot één kengetal.

Voor de jaren vanaf 2022 zijn de kengetallen, op één na, nog niet berekend. Deze worden opgenomen in het eerstvolgende stuk van de P&C-cyclus waarin deze paragraaf wordt herzien. Het kengetal belastingen is wel al bekend. Zie de toelichting hieronder.

26

Rek. 2020

begr. begr. 2022 2021

begr. begr. 2024 begr. 2025 2023

1A.

Netto schuldquote

43,51% 79,28%

66,56%

64,70%

53,07%

47,37%

1B.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

38,89% 75,48%

62,34%

60,60%

49,25%

43,87%

2.

De solvabiliteitsratio

43,47% 34,34%

33,38%

34,06%

37,03%

38,47%

3.

Kengetal Grondexploitatie

24,63% 27,07%

24,92%

20,73%

9,06%

3,48%

4.

Structurele exploitatieruimte

1,24%

0,15%

3,10%

-0,19%

0,02%

0,89%

5.

Belastingcapaciteit: Woonlasten meerpersoonshuishouden

96,62% 94,20%

90,41%

90,41%

90,41%

90,78%

Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Solvabiliteitsratio De solvabiliteit laat zien in hoeverre de gemeente afhankelijk is van schuldeisers. Met dit cijfer kun je zien of je aan al je betalingsverplichtingen kunt voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt het eigen vermogen als percentrage van het totale vermogen verstaan. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe beter je in staat bent om al je schulden te betalen. Grondexploitatie Voor de berekening van dit kengetal worden de waarde van de bouwgrond in exploitatie gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting / programmarekening (artikel 17, onderdeel c, van het BBV) en uitgedrukt in een percentage. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. Een groot deel van de lopende grondexploitaties heeft een verwachte looptijd tot 2022 / 2023. Voor de nog vast te stellen grondexploitaties is nog geen nieuwe boekwaarde anders dan de huidige boekwaarde. De toekomstige boekwaarde zal naar verwachting hoger zijn.

Daarnaast is het zo dat bij verlieslatende grondexploitaties de verplichte verliesvoorziening verrekend wordt met de bruto boekwaarde voor dit overzicht. Door deze zaken geeft het verloop een aflopend beeld wat niet betekent dat de activiteiten binnen het grondbedrijf zo ver teruglopen. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie, is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en de structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. De structurele baten en lasten worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten in staat zijn om de structurele lasten te dekken. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente is ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde waarde. Voor het kengetal 2022-2025 is uitgegaan van een stijging OZB met 1,4% index, een vast bedrag per huishouden voor rioolheffing en het voor 2022 berekende tarief voor afval meerpersoonshuishoudens.

27

Risico’s

Doelstelling van de gemeente Maashorst is om periodiek inzicht te hebben in de risico's. Hierover wordt 4x per jaar (in de 1e Bestuursrapportage, Programmabegroting, 2e Bestuursrapportage

en Programmarekening) verantwoording afgelegd. De financiële omvang van deze risico's brengen we op uniforme wijze in beeld, conform het vastgestelde beleid. Top 10 risico’s De risico-inventarisatie vindt plaats op basis van het inschatten van de financiële impact en de kans van optreden. We hanteren bij het bepalen van de kans, klassen van 1 tot 5. De financiële impact ronden we af op € 100.000. Voor een verdere toelichting op dit systeem van risicobeoordeling, verwijzen wij naar het eerder genoemde beleid voor het risicomanagement dat is opgesteld voor de gemeente Maashorst. Hieronder is schematisch weergegeven wat de grootste risico’s zijn voor de gemeente Maashorst.

Uitgebreide risicoanalyse De risico's worden conform ons beleid voor risicomanagement geïnventariseerd. Hierdoor is op een gedetailleerd niveau inzicht in de risico's die de gemeente Maashorst loopt. Tevens wordt door de vakafdelingen aangegeven op welke wijze de risico's beheerst worden. Voor hieronder voor de volledige risico-inventarisatie. De hieronder opgenomen risico’s zijn ongewijzigd ten opzichte van de conceptbegroting van oktober 2021. Wel wordt aangetekend dat de uitvoering van Hulp bij Huishouden (HbH) momenteel onder druk staat. In maart is er een overleg tussen de gemeente en de aanbieders om te komen tot oplossingen. Dit kan financiële gevolgen met zich meebrengen.

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

Ontwikkeling vermogenspositie De gemeente Maashorst wil sturen op risico’s en weerstandsvermogen. Belangrijk hierbij is ook de ontwikkeling van de vermogenspositie van onze gemeente. De vermogenspositie heeft betrekking op de incidentele weerstandscapaciteit. In onderstaand overzicht is duidelijk zichtbaar hoe het vermogen zich ontwikkelt. Hiervoor geldt dat de gepresenteerde bedragen vanaf 2017 tot en met 2021 een optelling is van de bedragen van Uden en Landerd.

In de grafiek is zichtbaar dat de reservepositie van de gezamenlijke gemeenten Landerd en Uden vanaf 2017 is verbeterd, in 2021 afneemt maar in 2022 consolideert. Deze afname wordt vooral veroorzaakt door incidentele nadelige gevolgen in 2021 die ten laste komen van de algemene reserve, o.a. ook door de voorfinanciering van herindelingskosten. Zie hiervoor het bestedings- en dekkingsplan.

De vermogenspositie is een onderdeel van de financiële positie en komt tot uitdrukking in de pijler dekking/sluitende begroting. Dit maakt onderdeel uit van het strategische financieel beleid. De

activiteiten en prestatie indicatoren om deze te meten, zijn opgenomen in Programmabegroting 2022 onder programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten bij het onderdeel Treasury.

Weerstandscapaciteit en weerstandsratio Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bedraagt € 69 miljoen. Zie de specificatie hieronder.

39/63

De weerstandscapaciteit is als volgt opgebouwd:

nummer post

bedrag

1

Algemene reserve vrij besteedbaar

€ 36.981

2

algemene reserve grondbedrijf

€ 16.205

3

Stille reserves

€ 6.650

4

Onvoorzien

€ 45

5

Structureel begrotingssaldo 2022

€ 1.933

6

Onroerende zaakbelasting (onbenutte belastingcapaciteit)

€ 6.960

7

Leges en heffingen (onbenutte belastingcapaciteit) Totale weerstandsvermogen

€ 605 € 69.379

1. Algemene reserve vrij besteedbaar De algemene reserve vrij besteedbaar bedraagt bijna € 37 miljoen. Het verloop van de algemene reserve is zichtbaar bij ontwikkeling vermogenspositie. 2. Algemene reserve grondbedrijf Het doel van de algemene reserve van het Grondbedrijf is het opvangen van eventuele nadelen op grondexploitatiecomplexen. Het vormt een risicobuffer op basis van het Meerjarenperspectief grondbedrijf. In de inventarisatie van de risico’s zijn ook de risico’s van het grondbedrijf opgenomen. Daarom wordt deze reserve meegenomen in de berekening van het weerstandsvermogen. De algemene reserve van het grondbedrijf is begroot op ruim € 16 mln. Daarbij wordt aangetekend dat de herkomst van deze reserve Uden is. In Landerd was hiervoor geen aparte reserve en werd dit risico opgevangen uit de Algemene reserve (behoedzaamheidsreserve genoemd). 3. Stille reserves Onder stille reserves vallen onder andere de gemeentelijke gronden en panden die gewaardeerd zijn tegen de toen geldende aankoopwaarden. Een belangrijke voorwaarde is dat het een en ander per direct verkoopbaar is. De stille reserves bedragen € 6,6 miljoen. Dit is aanzienlijk gestegen voor Maashorst ten opzichte van de laatste optelling van Uden en Landerd door de meegerekende overwaarde van het gemeentehuis en werf in Zeeland (WOZ-waarde minus boekwaarde). 4.

Onvoorzien Op basis van de BBV en het Gemeentelijk Toezichtskader van de provincie, is het verplicht om een redelijk bedrag voor onvoorzien op te nemen. Dit past niet binnen het financieel beleid van de gemeente Maashorst. Wij ramen namelijk alle inkomsten en uitgaven. Daarom hebben wij ervoor gekozen om een minimaal bedrag van € 45.000 hiervoor op te nemen. Dat is een optelling van de voorheen door Uden en Landerd gehanteerde bedragen. 6./7. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit OZB wordt berekend door de maximale tarieven te vergelijken met de tarieven van de gemeente Maashorst. Voor de overige heffingen wordt het verschil tussen 100% kostendekkendheid en de werkelijke inkomsten als onbenutte belastingcapaciteit aangemerkt.

Berekening onbenutte belastingcapaciteit

40/63

Voor de maximale belastingtarieven wordt gebruik gemaakt van de normen voor het artikel 12-beleid. Dit betekent dat, als de gemeente Maashorst niet meer in staat zou zijn om de structureel zich manifesterende risico’s binnen de exploitatie op te vangen, de gemeente door het Rijk gewezen zou worden op de mogelijkheid om de OZB-tarieven te verhogen om zodoende meer structurele opbrengsten te realiseren. Dit noemt men het artikel 12-beleid. De berekening van het landelijk percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot artikel 12, vindt plaats door middel van een berekening die is opgenomen in de meicirculaire 2021. Het percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot artikel 12 voor het jaar 2021 is vastgesteld op 0,1800. Volgens de hiervoor geldende wettelijke richtlijnen heeft de gemeente Maashorst een onbenutte belastingcapaciteit van € 6,9 miljoen. Voor de tarieven betreffende begrafenisrechten, rioolrechten en leges is op dit moment niet in alle gevallen sprake van kostendekkende tarieven. In deze begroting is daarvoor een berekening opgesteld, die is gebaseerd op de begroting 2022 van Maashorst. In de huidige opzet wordt uitgegaan van een onbenutte capaciteit van € 605.000.

Weerstandsratio De weerstandsratio wordt als volgt berekend: weerstandscapaciteit : risico's = weerstandsratio De weerstandsratio geeft aan in hoeverre de gemeente Maashorst in staat is haar risico's op te vangen. Voor de jaren 2017-2021 zijn de gegevens van Uden en Landerd samengevoegd.

Weerstandsratio Gemeente Maashorst 3,50 3,00

2,97

2,50 Ratio

2,66

2,65

3,21

2,77

2,31

2,14

2,00

3,15

1,50 Weerstandsratio

1,00 0,50

2 in g

'2 gr ot Be

og r.

R

ek

in g Pr

'2

0

1 '2

9 gr ot Be

og Pr

gr ot

re

in g

k

'2

'1

0

8 '1 k re Be

og Pr

gr ot Be

Pr

og

re

k

in g

'1

'1

7

9

0,00

Toelichting ontwikkeling ratio De begrote ratio 2022 bedraagt 3,21 en is toegenomen met 0,6 ten opzichte van de werkelijke ratio jaarrekening 2020 van Landerd en Uden samen. Zowel de weerstandscapaciteit als de risico’s zijn in gelijke mate afgenomen. Daarom is de afwijking beperkt. Per saldo blijft de ratio positief en ruim boven de norm van 2 en is daarmee uitstekend.

41/63

Doorkijk naar de toekomst De weerstandsratio ligt boven de gestelde norm (tussen 1 en 2). Dat betekent dat de gemeente Maashorst prima in staat is om haar risico's op te vangen. Dit is positief voor de financiële positie van de gemeente Maashorst. Maar desondanks zijn er nog steeds factoren die deze ratio direct negatief kunnen beïnvloeden. Denk hierbij aan afboekingen vanuit de grondexploitatie, toename van de incidentele risico’s en negatieve resultaten in afwijkingenrapportages. Om het weerstandsvermogen minimaal op niveau te houden zal, net als voorgaande jaren, verder worden gegaan met de volgende stappen: •

Kritisch kijken naar collegevoorstellen, waarbij als dekking aanspraak wordt gemaakt op de algemene reserve.

•

Bestemmingsreserves kritisch screenen en waar mogelijk vrij laten vallen ten gunste van de algemene vrije reserve.

•

Bestemmingsreserves koppelen aan de algemene vrije reserve.

•

Eventuele exploitatieoverschotten direct toevoegen aan de algemene vrije reserve.

Daarnaast is het van belang om de risico's te blijven beheersen en nieuwe risico's te identificeren. Er zijn al stappen gezet om de risicobeheersing meer te koppelen aan de interne controle, zodat er een betere toets plaatsvindt op de werking van de beheersingsmaatregelen. Hier zullen we in 2022 mee verder gaan. Er is in 2021 door Uden en Landerd een nieuwe “Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing Maashorst i.o.” opgesteld. Deze is besproken met de beide raden en is op 20 januari 2022 door de gemeenteraad van Maashorst vastgesteld. Voor het sturen op de financiële positie heeft de gemeente Maashorst 3 pijlers gedefinieerd. Ondanks dat deze pijler, risicomanagement en weerstandscapaciteit, boven de norm ligt, blijft er aandacht om de financiële positie te goed te houden of nog te verbeteren. Zie hiervoor ook de financieringsparagraaf.

42/63

Financiering Inzicht rentelasten/-baten De BBV-voorschriften schrijven voor dat we ook inzicht moeten geven in de rentelasten, het renteresultaat, de financieringsbehoefte en de manier waarop we rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden toerekenen. Schematisch kan de rentetoerekening als volgt weergegeven worden. a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering

€ 2.523.970

b. De externe rentebaten (idem)

- € 163.159

Totaal door te rekenen externe rente

€ 2.360.811

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

- €1.112.920

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende c2. taakveld moet worden toegerekend

- € 162.375

c1.

De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een c3. specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), € 113.994 die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend - € 1.161.301 Saldo door te rekenen externe rente

€ 1.199.510

d1. Rente over eigen vermogen

€

d2. Rente over voorzieningen

€ 21.199

Totaal aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

f.

0

€ 1.220.709 - €1.175.592

(negatief) Renteresultaat op het taakveld Treasury

€ 45.117

Ad. a: Betreft de rentelasten over de reeds opgenomen langlopende geldleningen, de verwachte op te nemen lening ad. €50.000.000 en de rente over kortlopende financiering (rekening-courant). Ad. b: Betreft de renteopbrengsten over de verstrekte langlopende leningen aan Area en derden en overige rentebaten (bijv. rente startersleningen). 43/63

Ad. c1: De toe te rekenen rente aan de grondexploitatie (Bouwgronden In Exploitatie) betreft het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente, naar verhouding vreemd vermogen/totaal vermogen, indien geen sprake is van projectfinanciering (volgens de notitie grondexploitaties 2016 van de commissie BBV). Voor 2022 is dit begroot op 1,83%. Jaarlijks zal dit percentage herrekend moeten worden. Ad. c2: Wanneer specifieke leningen extern zijn aangetrokken om deze vervolgens voor hetzelfde bedrag door te verstrekken aan een derde partij, wordt dit ook gezien als projectfinanciering. Dit betekent dat de rentelasten en -baten niet opgenomen worden in de renteomslag. Voor Maashorst betreft dit 3 geldleningen die doorgeleend zijn aan woningbouwcorporatie Area. Ad. c3: Dit betreft de rentebaten van de doorgeleende geldleningen aan stichting Area en overige rentebaten (zie ook C2). Ad. d1: Binnen de gemeente Maashorst wordt er geen rente toegevoegd aan reserves. Ad. d2: Dit betreft de rentetoevoeging aan de voorziening nr. 7503001 Afkoop onderhoud begraafplaats (4,0%). Deze voorziening is op contante waarde gewaardeerd. In dat geval is rentetoevoeging aan de voorziening toegestaan. Ad. e/f: De totaal aan taakvelden toe te rekenen rente bedraagt €1.220.709.

De omslagrente wordt berekend door de werkelijk aan de taakvelden toe te rekenen rente (in euro’s) te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. Op basis van de uitgangspunten in de BBV notitie rente, mag het omslagpercentage worden afgerond om een consistent percentage te kunnen hanteren. Het te hanteren omslagpercentage is voor 2022 vastgesteld op 0,6%. Dit leidt naar verwachting tot €1.175.592 aan doorbelaste rente en een begroot renteresultaat van €45.117 nadelig. Jaarlijks zal de noodzaak tot aanpassing van het renteomslag-percentage beoordeeld worden.

44/63

Overzicht van baten en lasten (x € 1.000, - is voordeel en + is nadeel) Omschrijving programma 1. Veiligheid 2. Verkeer en vervoer 3. Economie en toerisme 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur, recreatie en natuur 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 9. Bestuur en dienstverlening 10. Bedrijfsvoering en inkomsten Subtotaal programma's Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing VPB Bedrag onvoorzien Subtotaal overige baten en lasten Geraamde totaal saldo baten en lasten Toevoeging / onttrekking aan reserves 1. Veiligheid 2. Verkeer en vervoer 3. Economie en toerisme 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur, recreatie en natuur 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 9. Bestuur en dienstverlening 10. Bedrijfsvoering en inkomsten Subtotaal mutaties reserves Geraamde resultaat

45/63

Begrotingsjaar 2022 Lasten Baten Saldo

Begrotingsjaar 2023 Lasten Baten Saldo

5.005 8.871 -76 6.174 17.836 71.784 18.059 7.052 4.912 2.771

43 336 109 1.496 3.142 17.161 14.153 3.541 662 1.961

4.962 4.986 43 8.535 8.629 336 -184 1.084 325 4.677 5.799 1.123 14.694 17.321 2.963 54.623 72.831 17.251 3.905 17.914 14.101 3.511 5.399 1.651 4.250 3.724 631 810 2.252 1.438

142.388

42.604

99.783 139.938

0 122.506 -122.506 19.889

377

0

0 0

45 19.934 162.322

19.512 0

0 594 969 186 735 240 178 921 121 2.429

7.607 169.929

6.374 171.862

0 8 1.500 -186 -717 1.303 -178 423 -121

4.943 4.852 43 8.294 8.791 336 758 885 259 4.676 5.731 1.072 14.358 17.284 2.963 55.579 72.442 16.654 3.813 17.919 14.106 3.748 3.758 1.199 3.092 3.932 1.070 815 1.468 900

39.862 100.077 137.061

0 118.471 -118.471 19.401

388

0

0 0

45 45 122.883 -102.949 19.446 118.859 165.488 -3.166 159.384 158.721

0 602 2.469 0 18 1.542 0 1.345 0 1.631

Begrotingsjaar 2024 Lasten Baten Saldo

0 651 657 0 18 582 0 967 0 810

0 486 321 186 571 66 42 1.391 17 891

-799 1.233 3.685 3.972 -1.933 163.069 162.692

19.013 0

38.602

0 336 -186 -554 517 -42 -424 -17

4.809 4.850 8.455 8.841 626 872 4.659 5.600 14.321 17.323 55.788 72.180 3.814 18.107 2.559 3.563 2.862 3.921 568 931

43 336 274 1.072 2.963 16.654 14.289 1.333 1.040 596

4.807 8.506 598 4.528 14.360 55.526 3.819 2.229 2.881 336

98.459 136.189

38.599

97.589

0 118.158 -118.158 19.133

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=937e10a2-02a3-4351-aeee-bfffee1de48f