Bijlage 1 Visie en uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie Maashorst 2040
Tekst van het document
Visie en uitvoeringsprogramma toerisme en recreatie gemeente Maashorst 2040 1
Voorwoord De toeristisch en recreatief meest aantrekkelijke regio in Brabant, daar wil Maashorst naartoe groeien. Dat dit streven ook wordt gevoeld bij onze ondernemers, organisaties, inwoners en andere belanghebbenden blijkt. In vier sessies hebben we namelijk samen toegewerkt naar deze veelzijdige visie. De energie, betrokkenheid en gemoedelijkheid in die bijeenkomsten is kenmerkend voor Maashorst. We staan voor elkaar klaar, we gunnen elkaar vermaak, de kost en een baan maar ook de rust.
het vertrouwen hebben dat zij kunnen investeren in hun onderneming. En dat zij dan weten dat er een gemeente naast hen staat die zich nadrukkelijk uitspreekt voor een sterke toeristische, recreatieve sector. Dat is overigens niet alleen van belang voor ondernemers, maar ook voor inwoners; de sector zorgt met werk en groen immers voor welvaart en een fijne woonomgeving. Elke kern van Maashorst is uniek en heeft mooie parels te bieden. Dat laten we zien aan inwoners en bezoekers. Maashorst is een streek om te zijn!
Als wethouder maakt het mij trots dat ik de eerste visie Toerisme en Recreatie voor Maashorst mag aanbieden. De vier pijlers zorgen ervoor dat we niets vergeten. We zetten dat kracht bij door elk jaar samen een uitvoeringsprogramma op te stellen. Zo werken we stap voor stap naar onze ambitie toe. Samen gaan we de uitdaging aan en samen werken we aan de toekomst. Want we zien kansen voor nieuwe recreatieve ontwikkelingen. Ondernemers moeten
2
Ik wil iedereen bedanken die heeft meegewerkt aan deze visie. Er ligt een gedragen plan met uitvoeringsprogramma waar we mee verder kunnen. Samen zetten we Maashorst op de kaart. Jeroen van den Heuvel Wethouder Recreatie en toerisme.
3
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Onze visie op toerisme en recreatie 9 in gemeente Maashorst 2040............................................. Hoofdstuk 2: 17 Vier pijlers en een uitvoeringsprogramma......................... Hoofdstuk 3: 37 Uitvoeringsprogramma...................................................... Hoofdstuk 4: 47 Middelen................................................................................ Hoofdstuk 5: Maatschappelijke opgaven en relatie met andere beleidsvelden.......................................53
4
5
maashorst trekt levensgenieters 6
7
Onze visie op toerisme en recreatie in gemeente Maashorst 2040 Maashorst is een nieuwe, dynamische gemeente met een levendige samenleving en een grote aantrekkingskracht. Ze heeft een mooie combinatie van unieke natuur, cultuurhistorie en toeristisch en recreatief aanbod. Toerisme en recreatie zijn van essentieel belang voor onze economie. De afgelopen jaren heeft toerisme in Nederland een enorme groei doorgemaakt en dat is ook in onze gemeente merkbaar. Deze groei biedt naast kansen ook uitdagingen, want we willen de aantrekkelijkheid van Maashorst om er te wonen, werken en recreëren behouden. Hoe we met toerisme en recreatie omgaan is mede bepalend voor hoe Maashorst er in 2040 en daarna uitziet. Daarvoor is deze visie nodig. Die hebben we samen met onze stakeholders opgesteld.
8
9
Toerisme en recreatie in de Omgevingsvisie
Binnen de Omgevingsvisie vormen toerisme en recreatie een van de vier pijlers. Het uitgangspunt is dat Maashorst aantrekkelijk is om in te wonen en werken, en aanlokkelijk is om in te recreëren en bezoeken. Recreatief gebruik van de natuur wordt gestimuleerd. Daarbij staat de balans tussen de recreatieve druk en de omgeving voorop. Inwoners besteden meer tijd in Maashorst en ondernemers krijgen ruimte om toeristische (neven)activiteiten te ontwikkelen en te versterken. Het is belangrijk om Maashorst levendig en leefbaar te houden. De Omgevingsvisie geeft kaders aan voor toeristische initiatieven en is het vertrekpunt voor deze recreatieve visie.
Perspectief 2030 van NBTC
Als leidraad voor deze visie en het uitvoeringsprogramma hebben we gebruik gemaakt van Perspectief 2030 van het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Een nieuwe visie op de bestemming Nederland, waarin het welzijn van alle Nederlanders een centrale rol speelt.
10
11
Onze visie
•
In 2040 is Maashorst een bekende en veel bezochte toeristische gemeente. Uniek om zijn natuur, cultuurhistorie, Brabantse gastvrijheid en veelzijdige, recreatieve aanbod. Daar zorgen de recreatieve sector, ondernemers en organisaties samen met de gemeente voor. Aandacht is er voor de leefbaarheid, de economie en het welzijn van onze inwoners en bezoekers.
• • •
Maashorst staat voor: • een groene, bourgondische, eigenzinnige en ondernemende gemeente • ‘vrijzinnige durfal’ • trotse inwoners en ondernemers die ambassadeur zijn van onze gemeente • een netwerk van goed bereikbare toeristische- en recreatieve voorzieningen, dat aansluit bij • de wensen en behoeften van inwoners, bezoekers en ondernemers • een langer verblijf van bezoekers in onze gemeente en onze inwoners kiezen Maashorst voor een dagje uit • toegankelijkheid voor iedereen (digitaal en fysiek • deel uitmaken van economische en sociaalmaatschappelijke netwerken van bedrijven. De gemeente stimuleert dat
12
het leveren van een bijdrage aan economie, leefbaarheid, welzijn van inwoners en bezoekers, veiligheid, duurzaamheid, gezonde leefstijl en behoud van cultuur en natuur door toerisme en recreatie profijt van toerisme voor inwoners en ondernemers balans tussen natuur, economie, leefbaarheid en recreatie een goede samenwerking tussen ondernemers, inwoners, organisaties en gemeente.
Dit realiseren we vanuit onze kernwaarden: ondernemerschap en lef, samen, open, omgevingsbewust en eigenaarschap. In deze visie en het uitvoeringsprogramma gaat het nadrukkelijk om de recreatieve activiteiten die worden ondernomen om onze ambities te bereiken. Maar recreatie vindt altijd plaats binnen een ruimere context. Ook op andere vlakken neemt Maashorst maatregelen om de doelen uit de Omgevingsvisie te behalen. Zo werken we bijvoorbeeld aan het vergroenen van de gemeente en het verbeteren van de leefbaarheid en gezondheid in de kernen.
13
streek om te zijn
14
15
Vier pijlers en een uitvoeringsprogramma De visie bestaat uit vier pijlers en een uitvoeringsprogramma. Dit is een dynamisch proces. Met de recreatieve sector, organisaties, ondernemers en inwoners werken we samen om onze ambities en uitgangspunten scherp te stellen en uit te werken. Het uitvoeringsprogramma evalueren we met onze stakeholders. Per pijler organiseren we activiteiten om dit waar te maken.
16
17
De meest aantrekkelijke gemeente van Brabant
Gevarieerd en Aantrekkelijk
Gastvrij en Verbonden
18
Toegankelijk en Bereikbaar
Leefbaar en in Balans
19
Gevarieerd en Aantrekkelijk
Trentse bossen, Bedaf en het Zuiderwaterlinielandschap bij Reek. De levensgenieters kunnen in onze bourgondische streek kiezen uit een gevarieerd aanbod in cultuur, cultuurhistorie, winkels, evenementen, verblijfsrecreatie en horeca.
In 2040 biedt Maashorst veel wat mooi en de moeite waard is; van serene rust tot bruisend actief. Van rijke historie tot hedendaags amusement. Een rijk katholiek, agrarisch en cultureel verleden, met prachtige natuur. Er zijn volop mogelijkheden voor actieve ontspanning en recreatie: het rijk bourgondische Brabantse leven, een breed palet aan evenementen, aantrekkelijke horeca en volop winkelaanbod en culturele voorzieningen; Maashorst biedt als streek alles om te zijn, in een knusse compacte vorm.
Samen met de omliggende gemeenten verleiden we bezoekers een bezoek te brengen aan deze regio in Noord-Brabant. We zijn verbonden door onze cultuurhistorie en natuur en zetten hiervoor in op kansrijke thema’s. Bijvoorbeeld de Zuiderwaterlinie, de architectuur van de Bossche School, de grafheuvels, het kloosterleven, Vluchtoord, Liberation Route Europe, Land van Ravenstein, Duits Lijntje en Geopark Peelhorst en Maasvallei i.o. Ze bieden (economische) mogelijkheden voor ondernemers, organisaties en inwoners.
Maashorst is aantrekkelijk voor natuurliefhebbers en levensgenieters. Voor de echte liefhebber van rust en natuur biedt natuurgebied De Maashorst een uniek en gevarieerd landschap. Daarnaast zijn nabij de kernen prachtige natuurparels te vinden, zoals het ontginningsbos in Odiliapeel, de Reekse heide, de
Zie verder het uitvoeringsprogramma in hoofdstuk 3.
In 2040 is in elke kern toeristische informatie beschikbaar en werken we met gemeenten uit de regio samen op het gebied van recreatie en toerisme.
20
21
22
23
Gastvrij en Verbonden
te bieden. Stuk voor stuk toeristische pareltjes, zoals het Docus de Das-pad, museum Krona, Naat Piek, de Pul, Markant, ZieZOO, Billy Bird Hemelrijk, de kermissen, de carnavalsoptochten en evenementen die de moeite waard zijn om te bezoeken. Maar ook de bijzondere vakantieparken, B&B’s, hotels, campings en horeca. De centra in Uden, Schaijk en Zeeland, de authentieke kernen in Reek, Volkel en Odiliapeel en de omliggendenatuur. Die zorgen op hun beurt voor toeristische bedrijvigheid. En dat is precies wat we met onze mooie gastvrijheid willen bereiken.
In 2040 werken alle ondernemers en organisaties samen en bieden we inwoners en bezoekers een originele belevenis. Bezoekers worden gastvrij ontvangen. De beleving van de bezoeker staat centraal. Vakantie vieren is onder meer buiten recreëren. Maashorst heeft hiervoor alles in huis. Van luxe tot bijzondere, duurzame en kleinschalige accommodaties en attracties. Kortom, voor ieder wat wils. Medewerkers van bedrijven en onze inwoners zijn trots op dit aanbod en delen dit graag met onze bezoekers. Ze zijn onze ambassadeurs voor alles wat Maashorst
Zie verder het uitvoeringsprogramma in hoofdstuk 3.
In 2040 zijn we bekend om onze gastvrijheid. Bezoekers vertellen we trots alles over onze toeristische pareltjes.
24
25
Natuurlijk genieten in heel de gemeente 26
27
Leefbaar en in Balans
werken en recreëren in het buitengebied. De kwaliteit van de fysieke leefomgeving staat daarbij voorop. Het is van belang dat onze inwoners en bezoekers met respect met de omgeving en de natuur omgaan.
In 2040 is in Maashorst altijd wat te doen. Onze kernen zijn energiek, levendig en omgeven door natuur. Ondernemerschap, trots, gastvrijheid en gemoedelijkheid zijn belangrijke eigenschappen waardoor mensen hier prettig wonen, werken, recreëren en ondernemen. De recreatieve sector is een belangrijk onderdeel van onze economie. We zetten in op meer diversiteit in dagrecreatieve activiteiten en verhoging van de tijd die inwoners besteden in de eigen gemeente. Er is een uitgebreid aanbod aan evenementen, verspreid over alle kernen.
We zijn alert op kritische geluiden, zoals de drukte in de weekenden in natuurgebied De Maashorst en bij Bedaf. We profiteren van het aantrekkende toerisme en maken overwogen keuzes om hierin een goede balans te vinden en te behouden. In Maashorst is het aantrekkelijk om te ondernemen en te werken. Met investeringen en innovaties dragen ondernemers bij aan het verduurzamen van Maashorst. Zij zijn van groot maatschappelijk en economisch belang.
Leefbaarheid, gezondheid en veiligheid voor de inwoners van Maashorst staan voorop. Maashorst is in 2040 een nog duurzamere en groenere gemeente. We zetten ons in voor een goede balans tussen wonen,
Zie verder het uitvoeringsprogramma in hoofdstuk 3.
In 2040 is er een goede balans tussen activiteiten, natuur en een fijn woon- en werkklimaat.
28
29
Voor elk wat wils 30
31
Toegankelijk & Bereikbaar
Toegankelijk en Bereikbaar
Het recreatieve aanbod, evenementen en natuurgebieden zijn ook online voor iedereen te vinden. Digitalisering en data helpen ons sneller en effectiever te werken en een betere dienstverlening te bieden. Daardoor kunnen we middelen efficiënter inzetten en producten en diensten beter aan laten sluiten bij wat inwoners en bezoekers willen en nodig hebben.
In 2040 verplaatsen inwoners en bezoekers zich in Maashorst gemakkelijk zonder veel de auto te hoeven gebruiken. De fiets heeft een streepje voor. Fietspaden zijn toegankelijk en veilig en faciliteiten als fietsstallingen zijn op orde. Onze gemeente is door goede fietsverbindingen en voor automobilisten door de ligging aan de A50 optimaal bereikbaar voor eigen inwoners en bezoekers. De afzonderlijke kernen en recreatieve voorzieningen zijn maximaal bereikbaar en onderling goed verbonden. Onze voorzieningen zijn duurzaam en hebben een natuurlijke uitstraling.
Toegankelijkheid en bereikbaarheid voor alle inwoners en bezoekers zijn het uitgangspunt. Per situatie maken we een afweging van de mogelijkheden en invulling. Zie verder het uitvoeringsprogramma in hoofdstuk 3.
In 2040 zijn alle voorzieningen duurzaam en is het aanbod digitaal en fysiek toegankelijk
32
33
We hebben zelfs flamingo’s
34
35
Uitvoeringsprogramma Als nieuwe gemeente hebben wij met onze samenwerkingspartners voor toerisme en recreatie in 2022 een aantal activiteiten gerealiseerd. In dat jaar zijn we gestart om input op te halen voor de visie. Hierbij hebben we samengewerkt met onze stakeholders. Dit zijn de recreatieve ondernemers, centrumondernemers en agrarische ondernemers uit de kernen, betrokken inwoners per kern, horeca en culturele- en natuurorganisaties. In januari 2023 heeft een vervolgbijeenkomst plaatsgevonden voor het uitvoeringsprogramma. Ook dit jaar pakken we samen met onze stakeholders activiteiten en initiatieven op die bijdragen aan onze ambities. Over de uitvoering hiervan gaan we de komende tijd concrete afspraken met ze maken en verfijnen in deelactiviteiten. Er zijn activiteiten die het hele jaar worden opgepakt, gecontinueerd en verbeterd.
36
37
Wat doen we al en gaan we doen in 2023? Het uitvoeringsprogramma gaan we jaarlijks met onze stakeholders opstellen en evalueren, zodat we de juiste aansluiting met onze ambitie houden en blijven aansluiten op de behoeften vanuit de recreatieve
sector. Het geeft ons inzicht waardoor we steeds doeltreffender kunnen werken. Hierdoor kunnen we acties en inzet specifieker benoemen. Onderstaande activiteiten zijn al weggezet in de tijd.
Activiteiten Gevarieerd en Aantrekkelijk
Tijdspad
Via de website Explore Maashorst, de media, het Live Magazine en folders over bezienswaardigheden worden inwoners en bedrijven geïnformeerd over wat er te doen is in Maashorst. Dit blijven we doen In de kern Uden is een Toeristisch Informatie Punt dat we uitbreiden naar alle kernen (onbemand/bemand)
Doorlopend
Branding: versterken van de identiteit ‘Vrijzinnige Durfal’
Doorlopend
Organisaties, zoals Platform Toerisme Maashorst, VisitBrabant, bibliotheek NOBB en inwonersinitiatieven faciliteren, zodat zij activiteiten en arrangementen in onze gemeente promoten en versterken. Zij zijn onze ambassadeurs Verkenning samenwerking van gemeenten in regio Noordoost Brabant op het gebied van recreatie en toerisme
Doorlopend
Samen met parkeigenaren zetten we in op vitale en toekomstbestendige vakantieparken
Doorlopend
Samen met ondernemers en organisaties willen we de toeristische en recreatieve economie monitoren. Zoals bezoekersstromen, herkomst van bezoekers en bestedingspatronen. Hiervoor vragen wij bij verschillende bedrijven offertes op
38
Doorlopend
Maart t/m december 2023
Vanaf tweede helft 2023
Activiteiten Gastvrij en Verbonden
Tijdspad
Voor alle info op toeristisch en recreatief gebied is er de website Explore Maashorst. Deze blijven we promoten
Doorlopend
We zetten social media in voor onze branding. Dit blijven we doen
Doorlopend
Cursus gastheerschap voor ondernemers en inwoners onder de aandacht brengen
Vanaf tweede helft 2023
Onderzoeken of een ‘marktplaats recreatie en toerisme’, waar vraag en aanbod bij elkaar komen, een instrument is om in te zetten
Vanaf tweede helft 2023
Samen met Platform Toerisme Maashorst en betrokken ondernemers bijeenkomsten voortzetten voor inspiratie, kennisdeling en samenwerking
Doorlopend
We zijn aangehaakt bij thema’s van VisitBrabant/Routebureau
Doorlopend
Onderzoek en data: wat is er en wat hebben we nodig op het gebied van branding, aanbodinnovatie en vraagontwikkeling om keuzes te maken. Samen met ondernemers inventariseren we dit
Vanaf tweede helft 2023
39
Wat doen we al en gaan we doen in 2023? Activiteiten Leefbaar en in Balans
Tijdspad
We bieden educatielessen aan om respectvol om te gaan met de omgeving en de natuur. We gaan onderzoeken of hierop aanvullende maatregelen nodig zijn
Tweede helft 2023
We maken strategische keuzes voor spreiding van bezoekers door meer natuurentrees te creëren in en rond de natuurgebieden
Tweede helft 2023
Onderzoek en data analyse: we inventariseren wat we nodig hebben om bezoekers en evenementen/aanbod te spreiden
Tweede helft 2023
40
Activiteiten Toegankelijk en Bereikbaar
Tijdspad
Binnen de gemeente en bij ondernemers zijn oplaadpunten voor elektrische fietsen en Doorlopend auto’s. Dit is een verantwoordelijkheid van de ondernemers op hun eigen terrein en de gemeente voor de openbare ruimte. We blijven het aanleggen van oplaadpunten stimuleren We brengen het fietsroutenetwerk op orde voor de fietskaart die VisitBrabant/Routebureau Eerste helft 2023 dit jaar uitbrengt Aanleg van een fietspad door de Reekse Heide in het kader van de Zuiderwaterlinie
Eerste helft 2023
Samen met ondernemers en organisaties blijven we nieuwe fiets-, wandel-, mountainbikeen ruiterroutes ontwikkelen
Doorlopend
Harmoniseren toeristische bewegwijzering
Tweede helft 2023
Onderzoeken of fiets- en wandelroutes als gpx op de website Explore Maashorst geplaatst kunnen worden
Tweede helft 2023
41
Wat gaan we doen vanaf 2024 Met de stakeholders gaan we een uitvoeringsprogramma voor 2024 opzetten, waarbij de highlights kunnen zijn: • •
•
• •
Onderzoeken of er een app ontwikkeld kan worden voor het toeristisch aanbod in Maashorst Inzichtelijk hebben van de bezoekersstromen (herkomst) en het proces met data voor de ontwikkeling van toerisme, natuur, horeca en parkeren voor monitoring Het optimaliseren van het wandelroutenetwerk en het uitbrengen van een wandelkaart door VisitBrabant/Routebureau Uitvoering van een pilot deelfietsen in de kernen Alle informatieborden bij bezienswaardigheden of historische gebeurtenissen optimaliseren.
42
43
44
45
Middelen We willen dat toeristenbelasting ten gunste komt van onze inwoners, bezoekers en ondernemers. Gezamenlijk maken we de gemeente aantrekkelijker om in te wonen, werken, ondernemen en te recreëren. We stimuleren dat toeristen langer in Maashorst verblijven en meer besteden. Dit komt ten goede aan het ondernemersklimaat en de werkgelegenheid in de vrijetijdssector. Ook willen we het imago van Maashorst als verblijfsregio versterken. Vanuit andere beleidsdomeinen worden investeringen gedaan die bijdragen aan een toeristisch en recreatief aantrekkelijke streek. Hierbij kan gedacht worden aan investeringen in wandel- en fietspaden, het vergroenen van onze leefomgeving, het vitaliseren van vakantieparken en branding.
46
47
Voor het realiseren van onze ambitie kunnen we dit jaar vanuit de beschikbare middelen maar een deel van de activiteiten uitvoeren en moeten we keuzes maken. Ook voor 2024 verwachten wij niet dat we samen met onze stakeholders alle activiteiten (volledig) kunnen realiseren. We zullen mogelijk ons budget moeten uitbreiden of keuzes maken. De verdeling van de structurele middelen is als volgt: Uitvoeringsprogramma
2023
Gevarieerd en Aantrekkelijk
€ 87.000
Gastvrij en Verbonden
€ 70.000
Leefbaar en in Balans
€ 35.000
Toegankelijk en Bereikbaar
€ 25.000
48
49
50
51
Maatschappelijke opgaven en relatie met andere beleidsvelden Recreatie en toerisme leveren een bijdrage aan maatschappelijke opgaven en staan in verbinding met verschillende beleidsterreinen. Bij sommige trajecten worden toerisme en recreatie al meegenomen, zoals in de Omgevingsvisie. Bij andere onderwerpen is verdere uitwerking nodig. Denk hierbij aan de bijdrage die toerisme kan leveren aan het sociale domein (werkgelegenheid), de lokale economie (ondernemers) of het erfgoed (bekendheid cultuurhistorie).
52
53
Gezonde leefstijl
Regionale samenwerking
Er zijn voldoende activiteiten voor beweging en mogelijkheden voor ontspanning door een gevarieerd recreatief aanbod.
Een toerist laat zich niet leiden door gemeentegrenzen. Op dit moment zijn wij aan het verkennen wat onze regio verbindt. We werken als gemeenten en provincie samen aan de bekendheid van de regio, bereikbaarheid en spreiding van bezoekers.
Mobiliteit
Gebiedsvisie natuurgebied De Maashorst
Omgevingsvisie
Voor inwoners, ondernemers en bezoekers is Maashorst aantrekkelijk om te wonen, werken en recreëren. Belangrijk is om Maashorst levendig en leefbaar te houden, er is een goede balans tussen rust en reuring.
Belangrijk is de balans tussen natuur en recreatie.
We verbeteren de infrastructuur en voorzieningen zodat deze ook aan onze inwoners ten goede komen.
Positionering vrijzinnige durfal
Arbeidsmarkt
Samen met ondernemers dragen we bij aan de professionaliteit en de aantrekkelijkheid van de toeristische sector als werkgever. Door samenwerking met bedrijven, Noordoost Brabant Werkt (de arbeidsmarktregio) en door data-analyse helpen we bij het aantrekken, opleiden en inzetten van talent.
Recreatie en Toerisme Maashorst
Wij hebben een eigenwijs, ondernemend en bourgondisch karakter en tonen lef. Dit is terug te zien in gastvrijheid, religieus erfgoed, horeca en midden- en kleinbedrijf.
Cultuur/Erfgoed
Musea, poppodium en het religieuze en agrarische erfgoed in Maashorst zijn unieke pareltjes voor de persoonlijke belevenissen van cultuurtoeristen. Maar ook plekken en gebeurtenissen die in het verleden een bijzondere betekenis hebben gehad en die dit nu nog hebben. Er zijn mooie monumenten en er is een rijke archeologie.
Economie
Vitalisering vakantieparken
Groei van bezoek aan Maashorst levert inkomsten en werkgelegenheid op. Dit wordt versterkt als er het hele jaar door aanbod is vanuit de recreatieve sector. Door bestedingen in de gemeente blijven voorzieningen behouden en kunnen uitbreiden.
Onderzoek en monitoring
Samen met parkeigenaren creëren we gezonde, duurzame en toekomstbestendige parken die voldoend aan de wet- en regelgeving. De gemeente faciliteert hierbij.
Met behulp van data brengen we de (positieve en negatieve) impact van bezoekers en toerisme in kaart. We monitoren die jaarlijks. Dit geeft niet alleen een beeld van de concrete ontwikkelingen in het aanbod, maar ook inzicht in het draagvlak van inwoner en ondernemers.
54
Evenementen
Kermissen, festivals en meerdaagse evenementen dragen bij aan de aantrekkelijkheid, identiteit en bekendheid van Maashorst. We verspreiden ze over de gehele gemeente.
55
Vrijzinnige durfal/branding
Economie
Vrijzinnige durfal/branding: Onze brandingsstrategie staat in het teken van het ’etaleren’ en versterken van onze natuur en ons leisure-aanbod. Hierin versterken onze uitvoeringsprogramma’s elkaar en hebben we een overlap met promotie. We positioneren ons waar mogelijk op dezelfde manier door het tonen van lef, het net iets anders doen dan andere gemeenten. Ons archetype de Vrijzinnige durfal nemen we hierbij als uitgangspunt. Het gaat hier om een eigenwijs, ondernemend en bourgondisch karakter dat past bij het Land van Ravenstein van 700 jaar geleden. We waren toen een vrijstaat en dit is terug te zien in Midden- en Kleinbedrijf, horeca, gastvrijheid en religieus erfgoed.
De toeristische en recreatieve sector is belangrijk voor onze economie. Groei van bezoek aan Maashorst levert inkomsten en werkgelegenheid op. Dit wordt extra versterkt als er het hele jaar door diversiteit in aanbod is. Door bestedingen in de gemeente blijven voorzieningen voor onze inwoners behouden en kunnen ook uitbreiden.
Regionale samenwerking
In de regio Noordoost-Brabant wordt gewerkt aan nauwere regionale samenwerking op het gebied van toerisme en recreatie vanuit de reis van de klant. Samen met de betrokken partijen verkennen we wat ons bindt en welke kansen er zijn om bezoekers in deze regio te laten verblijven. Met provinciale organisaties werken we samen aan de bekendheid van de regio, de bereikbaarheid en spreiding van bezoekers in onze provincie.
Evenementen
dragen bij aan de aantrekkelijkheid van Maashorst die wij bieden aan inwoners en bezoekers. Ze horen bij de toeristische en recreatieve beleving. Evenementen stimuleren levendigheid en versterken de identiteit en bekendheid van Maashorst. Ze zijn van invloed op sporten en bewegen, cultuur, recreatiegebieden, de lokale economie en ondernemers. Daarnaast verleiden ze bezoekers tot een langer verblijf.
56
57
Onderzoeken en monitoren
het economisch potentieel van de recreatiesector. Ook maakt het parken vatbaar voor verloedering en gebruik dat afwijkt van de beoogde functie. De gemeente faciliteert recreatieparkeigenaren en schept kaders die goede ontwikkelingen stimuleren, de kwaliteit van het park verbeteren en ongewenste situaties voorkomen. Hiervoor is het project vitalisering vakantieparken opgestart met als doel het creëren van gezonde, duurzame en toekomstbestendige parken die voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.
We sluiten aan bij de landelijke- en provinciale data-alliantie voor toerisme. Dit geeft niet alleen een beeld van de concrete ontwikkelingen in het aanbod, maar ook inzicht in het draagvlak van inwoners en ondernemers.
Mobiliteit
We onderzoeken wat de impact van bezoekers in Maashorst is. We zijn ook benieuwd naar de mening van onze eigen inwoners en ondernemers. Hoe ervaren en waarderen zij toerisme en de recreatieve voorzieningen en de eventuele druk die dit geeft? Met behulp van data moeten we deze (positieve en negatieve) impact in kaart brengen. We gaan dit jaarlijks monitoren.
Wandelen en fietsen moedigen we aan. Dat doen we onder meer door verbetering van de bereikbaarheid van de kernen, toeristische voorzieningen en natuurgebieden en door uitbreiding van een veilig fietsnetwerk met bijbehorende faciliteiten als stalling en laadpalen. We gebruiken daarvoor duurzame toepassingen. We verbeteren de infrastructuur en voorzieningen. Die komen ook onze inwoners ten goede. Voor de huidige gemeentelijke verkeer- en vervoersplannen wordt een nieuw mobiliteitsplan en een uitvoeringsprogramma opgesteld.
Lokaal onderzoeken we hoe de data van de toeristenbelasting en/of een bezoekersmonitor ons inzicht kan geven in de ontwikkeling van het toerisme en de herkomst van onze bezoekers.
Vitalisering vakantieparken Het relatief grote aantal recreatieparken dat in de gemeente ligt draagt bij aan onze ambitie. Verminderde vitaliteit van recreatieparken verzwakt
58
59
Gezonde leefstijl
inwoners van de gemeente, maar ook door toeristen. Cultuurtoerisme is een belangrijk onderdeel van het toeristisch profiel van Maashorst en draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Culturele activiteiten en instellingen zorgen daarnaast ook voor werkgelegenheid, zowel binnen de sector als in de horeca en bij toeristische bedrijven.
Een gevarieerd recreatief aanbod in Maashorst draagt bij aan een gezonde leefstijl voor inwoners en bezoekers. De kernen bieden voldoende activiteiten en evenementen voor beweging en ontspanning. We hebben voldoende keuze uit wandel- en fietsroutes.
Arbeidsmarkt
Cultuurhistorie en erfgoed
Voor de gastvrijheidsbeleving in Maashort investeren we blijvend in het imago, de professionaliteit en de aantrekkelijkheid van de toeristische sector als werkgever. De krappe arbeidsmarkt vraagt om goede data en inzichten. Door samenwerking met innovatieve organisaties helpen we bij het aantrekken en inzetten van talent.
Maashorst heeft een rijke cultuurhistorie. Zo is het religieuze en agrarische erfgoed sterk vertegenwoordigd in een aantal mooie monumenten. Maar we hebben ook een rijke archeologie, zoals de grafvelden op de Slabroekse heide en de vele grafheuvels. Voor monumenten is herbestemming een lastige, maar veelal noodzakelijke opgave. Het inzetten van onze cultuurhistorie voor recreatie en toerisme maakt onze gemeente aantrekkelijker. Daarbij is het ook een belangrijke economische pijler voor de instandhouding van ons erfgoed en bij uitstek een kans bij herbestemming.
Cultuur
Het imago van een gemeente wordt mede bepaald door de culturele uitstraling. Maashorst kent veel culturele parels. Denk aan Museum Krona en poppodium De Pul. De culturele instellingen en bezienswaardigheden worden niet alleen bezocht door
60
61
Gebiedsvisie natuurgebied De Maashorst
er opgaven zodat wij ook in de toekomst de groene, recreatieve en gastvrije gemeente zijn en blijven. Toerisme en recreatie vormen een van de vier thema’s binnen de Omgevingsvisie.
Voor het grootste natuurgebied in de gemeente wordt in 2023 een gebiedsvisie natuurgebied De Maashorst opgesteld. Dit doen de gemeenten Bernheze, Maashorst en Oss, Staatsbosbeheer en Waterschap Aa en Maas gezamenlijk. Een belangrijk onderwerp in de visie is de balans tussen natuur en recreatie. Hoe dit specifiek in natuurgebied De Maashorst wordt ingevuld, wordt in deze gebiedsvisie beschreven.
Maashorst moet de groei van toerisme aankunnen. Dat kan per kern verschillen. Ook binnen natuurgebied De Maashorst letten we op de balans tussen rustige gebieden en plekken met ruimte voor recreatie. De Omgevingsvisie geeft kaders aan voor (nieuwe) toeristische initiatieven; waar wel en waar niet en onder welke voorwaarden. Gebiedsontwikkelingen benaderen we integraal, dus ook vanuit toerisme. We staan voor kwaliteit.
Omgevingsvisie
De gemeente Maashorst stelt in 2023 een Omgevingsvisie vast. Strategische uitgangspunten in de Omgevingsvisie zijn: een leven lang gezond en prettig wonen, een natuurlijke gemeente en een sterke en vitale netwerkeconomie. Om onze identiteit, waar we zo trots op zijn, te behouden en te versterken liggen
62
63
Initiatieven moeten van toegevoegde waarde zijn en op de juiste plek plaatsvinden. We geven hiervoor de volgende toetsingsvoorwaarden mee:
•
• •
•
• •
64
Recreatieve ontwikkelingen moeten bijdragen aan de doelen die in de Omgevingsvisie voor een bepaald gebied zijn beschreven. De intensiteit van de ontwikkeling in combinatie met bestaande recreatieve functies moet in balans zijn met het gebied (leefbaarheid, infrastructuur, natuur). (Verblijfs)recreatie is onderscheidend en voegt toe aan bestaand aanbod. We stimuleren kwaliteitsverbetering en ontwikkelmogelijkheden van de sector. Er liggen kansen voor aanbod dat divers, bijzonder en uniek is.
• •
•
65
Kwaliteit: we sturen op duurzaamheid, ruimtelijke aspecten/landschap, gezondheid, bereikbaarheid en toegankelijkheid. Nieuwe initiatieven stimuleren de lokale economie. Ze houden verbinding met en houden de recreatieve- en culturele voorzieningen mee in stand. Recreatieve initiatieven mogen omliggende bedrijven niet in hun bedrijfsvoering belemmeren. De parkeerbehoefte van bezoekers moet worden gerealiseerd op eigen terrein en landschappelijk worden ingepast. Op kleinschalige verblijfsinitiatieven is continu beheer aanwezig (beheerder woont op of naast de locatie).
Deze visie is samen met de recreatieve sector, centrumondernemers en agrarische ondernemers uit de kernen, betrokken inwoners per kern, horeca, culturele- en natuurorganisaties en collega’s van verschillende vakdisciplines opgesteld. Onder leiding van Ad van Antwerpen van Adekwaad zijn we in 2022 met enkele werksessies gestart. Voor het uitvoeringsprogramma hadden we in januari 2023 een interactieve bijeenkomst met stakeholders. Onze jongeren hebben vanuit hun beleving foto’s gemaakt en een filmpje opgenomen. We zijn er trots op dat bij dit proces zoveel mensen uit onze gemeente betrokken zijn geweest.
66
67
DR_EG_Visie Toerisme en Recreatie
68