Bijlage 1 - Tweede tussentijdse rapportage
Tekst van het document
2e tussentijdse rapportage 2024 Inzichtsamenvatting
1/56
2/56
INHOUDSOPGAVE 2e tussentijdse rapportage 2024 ................................................................................................................... 1 Inzichtsamenvatting ................................................................................................................................... 1 Inleiding .......................................................................................................................................................... 4 Samenvatting 2e afwijkingenrapportage 2024 ............................................................................................. 5 2. Uiteenzetting van de financiële positie ..................................................................................................... 7 2.1 Bestedings- en dekkingsplan 2024-2028 ............................................................................................ 7 2.2 Autonome / onontkoombare ontwikkelingen ...................................................................................... 8 2.3 Genomen raadsbesluiten na de Kadernota 2025 ................................................................................ 8 2.4. Gevolgen 2e afwijkingenrapportage 2024 ..........................................................................................
9 2.5 Genomen raadsbesluiten na de Kadernota 2025 .............................................................................. 13 2.6. Gevolgen 2e afwijkingenrapportage 2024 ........................................................................................ 14 3. Afwijkingen per programma .................................................................................................................... 15 Programma 1: Veiligheid .......................................................................................................................... 16 Programma 2: Verkeer en vervoer ........................................................................................................... 17 Programma 3: Economie en toerisme...................................................................................................... 18 Programma 4: Onderwijs ......................................................................................................................... 20 Programma 5: Sport, cultuur, recreatie en natuur .................................................................................. 21 Programma 6: Sociaal domein................................................................................................................. 23 Programma 7: Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid .....................................................................
27 Programma 8: Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening ........................................................................ 30 Programma 9: Bestuur en dienstverlening .............................................................................................. 32 Programma 10: Bedrijfsvoering en inkomsten ........................................................................................ 34 Stoplichtenrapportage ................................................................................................................................. 37 Toelichting Rode stoplichten: ................................................................................................................... 48 Stoplichtenrapportage Grote Projecten ....................................................................................................... 49
3/56
Inleiding Inleiding Deze inzichtsamenvatting biedt een kort en bondig overzicht van alle opvallende zaken binnen de tweede tussentijdse rapportage van 2024. Het document bespreekt uitgebreid het financiële beeld en kort de financiële afwijkingen, voortgang en herijking van reserves als ondersteuning van de strategische doelen van de gemeente. Belangrijke onderdelen: 1.
Afwijkingenrapportage: Analyse van verschillen uiteengezet per programma afgezet tegen de bestuurlijke hoofdlijnen.
2.
Overhevelingsvoorstellen: Strikt beoordeelde budgetoverhevelingen, ingedeeld categorieën, gericht op verantwoord beheer en beperking van verschuivingen.
3.
Herijking reserves en voorzieningen: Alle reserves en voorzieningen zijn conform artikel 16 van de financiële verordening getoetst op doel, noodzaak en (maximale) hoogte. De volledige herijking maakt onderdeel uit van de tweede tussentijdse rapportage. Deze rapportage biedt de mogelijkheid om bij te sturen en zorgt ervoor dat we financieel gezond blijven, zodat investeringen in zorg, duurzaamheid en infrastructuur nu en in de toekomst mogelijk blijven. Met het oog op de verwachte tekorten vanaf 2026 gaan we intern onderzoek uitvoeren naar mogelijkheden om de begroting sluitend te krijgen en de financiële uitdagingen effectief aan te pakken.
in
drie
4/56
Samenvatting 2e afwijkingenrapportage 2024 1. Bestuurlijke Hoofdpunten In 2024 richt de gemeente zich op het versterken van de weerbaarheid tegen ondermijning, het verbeteren van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid in de kernen, en het stimuleren van een gezonde agrarische economie. Daarnaast blijft de gemeente inzetten op de ontwikkeling van bedrijventerreinen en de uitbreiding van kindcentra. Er wordt verder gewerkt aan sport- en cultuurbeleid, jongerenwerk, en het aanpakken van armoede en schulden. Ook duurzaamheid, woningbouwversnelling en innovatieve dienstverlening zijn belangrijke speerpunten. Deze ambities worden ondersteund door gerichte investeringen, maar leiden ook tot oplopende kosten, vooral op het gebied van zorg en duurzaamheid. 2. Financieel Beeld Na het verwerken van alle voorgestelde begrotingswijzigingen, inclusief de algemene uitkering (septembercirculaire), is de begroting voor 2024 structureel sluitend, met een verwacht positief saldo van € 3,05 miljoen. Dit wordt deels bereikt door eenmalige besparingen in de bedrijfsvoering en hogere inkomsten uit de algemene uitkering. Ook voor 2025 blijft de begroting sluitend, met een positief saldo van € 868.000,-.
Na het verwerken van alle voorgestelde begrotingswijzigingen is het verwachte tekort voor de jaren 2026 en 2027 als gevolg van een voordeel in de septembercirculaire van € 1,3 miljoen maar nog steeds een oplopend tekort tot €9,58 miljoen in 2026. Deze tekorten worden vooral veroorzaakt door structurele kostenstijgingen in de zorg, zoals jeugdzorg en de Wmo, en door oplopende kosten voor duurzaamheidsmaatregelen. De gemeente is al gestart met een heroriëntatie op uitgaven en activiteiten om deze tekorten in de toekomst beheersbaar te houden. 3. Top 10 Hoofdpunten Nieuw Beleid 1. Versterking van de aanpak van ondermijning en jeugdoverlast. 2. Verbetering van verkeersveiligheid en de bereikbaarheid van de kernen. 3. Stimulering van een gezonde agrarische economie en de landbouwtransitie. 4. Uitvoering van de centrumvisie en de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. 5. Uitbreiding van sport- en cultuurbeleid in alle kernen. 6. Afronding van nieuwbouw en uitbreiding van kindcentra. 7. Verkleining van sociaaleconomische gezondheidsverschillen. 8. Vergroting van het gebruik van minimaregelingen en een actieve aanpak van armoede. 9. Versnelling van woningbouw voor diverse doelgroepen. 10. Verder stimuleren van burgerparticipatie en klantgerichte dienstverlening.
5/56
4. Top 5 Risico’s 1. 2. 3. 4. 5.
Onzekerheid over toekomstige compensatie: vanaf 2026 is het onzeker of en in welke mate het Rijk compensatie zal bieden voor kostenstijgingen, vooral in het sociaal domein. Dit vormt een groot financieel risico. Toenemende druk op zorgvoorzieningen: de vraag naar jeugdzorg en andere zorgvoorzieningen blijft stijgen, wat leidt tot oplopende kosten. Dit risico wordt structureel. Vertragingen in woningbouwprojecten: externe factoren zoals regelgeving en marktontwikkelingen kunnen leiden tot vertragingen in woningbouwprojecten, wat de planning en financiering beïnvloedt. Stijgende kosten voor duurzaamheidsmaatregelen: de kosten voor het halen van klimaatdoelen blijven stijgen, met name door prijsontwikkelingen in de bouw en energie. Dit leidt tot extra uitgaven van € 1 miljoen op jaarbasis vanaf 2026. Uitvoering van de Omgevingswet: de implementatie van de Omgevingswet brengt extra verplichtingen en kosten met zich mee, die de komende jaren oplopen.
5. Ontwikkeling Lastendruk Inwoners/Bedrijven De gemeente streeft naar een beperkte verhoging van de lokale lasten. Voor een gemiddeld huishouden stijgen de totale woonlasten in 2024 met ongeveer 4,22% inflatiecorrectie, daarnaast is de nieuwe harmonisatie van de tarieven voor de rioolheffing van toepassing, gezamenlijk komt dat neer op 6,5%. Voor 2025 bedraagt de inflatiecorrectie 2,3% en een aanvullende eenmalige OZB-verhoging van 10% om de begroting sluitend te maken. Bedrijven zien een vergelijkbare stijging, vooral door de verhoging van de OZB en rioolheffing. De verhogingen zijn noodzakelijk om de stijgende kosten voor gemeentelijke voorzieningen te dekken, maar de gemeente streeft naar een evenwichtige verdeling van de lasten om de druk op inwoners en bedrijven te beperken. 6. Participatie Inwoners/Bedrijven De gemeente blijft actief inzetten op het vergroten van de participatie van inwoners en bedrijven. Diverse inspraaktrajecten en betrokkenheidsprogramma’s worden ingezet om beleid op maat te maken, waarbij de behoeften van de lokale gemeenschap centraal staan. De participatieprojecten richten zich onder andere op verduurzaming, infrastructuur en zorgvoorzieningen. Door inwoners en bedrijven actief te betrekken, streven we naar een breder draagvlak en effectiever beleid. 7.
Toelichting op de Drie Pijlers van ons Financieel Beleid Structureel Beeld en Sluitende Begroting: De begroting is voor 2024 en 2025 structureel sluitend. Vanaf 2026 ontstaan tekorten, met een tekort na verwerking van de voorgestelde begrotingswijzigingen van € 9,58 miljoen in 2026. Het principe 'nieuw voor oud' is dan ook leidend. Om de tekorten vanaf 2026 op te vangen, wordt een heroriëntatie van zowel de inkomsten als uitgaven uitgevoerd. Financiering: De komende jaren vraagt om een financieringsbehoefte van € 17,35 miljoen, waarvan € 13 miljoen in 2027. Als gevolg van een vertraging in de realisatie van diverse investeringen is de financieringsbehoefte van € 20 miljoen uit 2024 doorgeschoven naar 2025. Dit heeft een negatief effect op de financiële kengetallen, maar blijft acceptabel binnen de strategische noodzaak van de investeringen. Risico’s: De risico’s worden actief gemonitord. De huidige weerstandsratio van 4,88 geeft voldoende ruimte om eventuele risico’s af te dekken. Indien nodig kan een deel van de Algemene Reserve worden ingezet om onverwachte tegenvallers op te vangen, zonder de financiële stabiliteit in gevaar te brengen. Deze samenvatting is conform de afspraken die met de auditcommissie zijn gemaakt.
6/56
2. Uiteenzetting van de financiële positie 2.1 Bestedings- en dekkingsplan 2024-2028 STRUCTUREEL BEELD Onderstaand een actualisatie van het bestedings- en dekkingsplan 2024-2028 zoals gepresenteerd in de kadernota en programmabegroting 2025 van de gemeente Maashorst. De nieuwe ontwikkelingen met financiële gevolgen worden hieronder verder toegelicht. We presenteren financiële afwijkingen altijd naar structureel en incidenteel. Dit heeft te maken met het gegeven dat structurele afwijkingen gedekt moeten worden door structurele inkomsten. Denk bij deze inkomsten aan 'de algemene uitkering uit het Gemeentefonds' en jaarlijkse inkomsten uit heffingen en belastingen. (Bedragen x € 1.000 /N = negatief en V= positief) 2024
2025
2026
2027
2028
1. Meerjarenbeeld na kadernota / programmabegroting 2025-2028
N 1.966
V 250
N 9.948
N 5.573
N 4.517
2. Autonome / onontkoombare ontwikkelingen
V 204
0
0
0
0
3. Genomen raadsbesluiten na de Kadernota 2025
N7
0
0
0
0
V 4.415
N 1.119
N 1.002
N 1.002
N 1.009
V 473
V 1.737
V 1.373
V 1.302
V 892
Saldo Bestedings- en dekkingsplan 2024-2028 exclusief mutaties reserves
V 3.119
V 868
N 9.577
N 5.273
N 4.634
Al onttrokken (V) of toegevoegd (N) aan de algemene reserve
N 71
0
0
0
0
Saldo Bestedings- en dekkingsplan 2024-2028 inclusief mutaties reserves
V 3.048
V 868
N 9.577
N 5.273
N 4.634
4. Gevolgen 2e afwijkingenrapportage 2024 5. Algemene uitkering septembercirculaire incl. taakmutaties
Uitgangspunt is het bestedings- en dekkingsplan 2025-2028 zoals gepresenteerd in de Kadernota 2025 (jaarschijf 2024) en de programmabegroting 2025 (jaarschijf 2025 t/m 2028) van de gemeente Maashorst.
7/56
De nieuwe ontwikkelingen met financiële gevolgen worden hieronder verder toegelicht.
Meerjarenbeeld na kadernota / programmabegroting 2025 2028
2024
2025
2026
2027
2028
N 1.966
V 250
N 9.948
N 5.573
N 4.517
Van het nadeel in 2024 ad. €1.966.000 is reeds €71.000 ten laste gebracht van de algemene reserve.
2.2 Autonome / onontkoombare ontwikkelingen Na de publicatie van de Kadernota 2025 zijn er diverse ontwikkelingen met financiële gevolgen die van invloed zijn op het Bestedings- en dekkingsplan en waar we nauwelijks invloed op uit kunnen oefenen. In dit geval betreft het onderstaande mutaties. Omschrijving
2024
2025
2026
2027
2028
1e afwijkingsrapportage 2024 - Petruskerk verlichten positief geraamd ipv negatief
N 43
0
0
0
0
1e afwijkingsrapportage 2024 - Schoonmaak Autobusstation positief geraamd ipv negatief
N 57
0
0
0
0
V 334
0
0
0
0
Overige (afrondings)verschillen
N 30
0
0
0
0
Totaal
V 204
0
0
0
0
Doorbelasting salariskosten 1e tweede tussentijdse rapportage naar rendabele producten (afval, riool, grondexploitaties, investeringen)
De gevolgen van deze ontwikkelingen voor 2025 en verder zijn reeds verwerkt in de programma-begroting 2025.
2.3 Genomen raadsbesluiten na de Kadernota 2025 De volgende raadsbesluiten zijn genomen na het opstellen van de kadernota 2025: Omschrijving
Investering
2024
2025
2026
2027
2028
Raadsbesluit 23-05-2024 Optimalisatie Cirkel Mulderke
1.310
N 57
0
0
0
0
Raadsbesluit 27-06-2024 Verwerving Oosterensepad 10
4.350
N3
0
0
0
0
N 14
0
0
0
0
Raadsbesluit 27-06-2024 Verwerving locaties Kastanjeweg Oost
8/56
Raadsbesluit 27-06-2024 Begrotingswijziging 2024 en kadernota 2025 GGD
V 67
0
0
0
0
477
0
0
0
0
0
6.137
N7
0
0
0
0
Raadsbesluit 27-06-2024 Verduurzamen sporthal de Stigt (lasten gedekt uit voordeel elektricteitskosten) Totaal
De gevolgen van deze raadsbesluiten voor 2025 en verder zijn reeds verwerkt in de programma-begroting 2025.
2.4. Gevolgen 2e afwijkingenrapportage 2024 Onderstaand de uitkomst van deze 2e tussentijdse afwijkingenrapportage op Programmaniveau voor wat betreft de structurele baten en lasten. Per programma zijn de afwijkingen boven €100.000 of politiek gevoelig nader toegelicht. (Bedragen x € 1.000, V= Voordeel, N= Nadeel) Structurele gevolgen 2024-2028
2024
2025
2026
2027
2028
Programma 1 Veiligheid
V 25
N 35
N 35
N 35
N 35
Programma 2 Verkeer en vervoer
V 25
V 98
V 98
V 98
V 98
Programma 3 Economie en toerisme
N 65
N9
N9
N9
N9
Programma 4 Onderwijs
V 202
V 20
V 20
V 20
V 20
Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur
V 84
V1
N 39
N 39
N 39
Programma 6 Sociaal domein
V 740
N 899
N 899
N 899
N 899
Programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid
N 66
N 107
N 107
N 107
N 107
Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
V 98
0
0
0
0
Programma 9 Bestuur en dienstverlening
V 95
N 22
N 22
N 22
N 22
Programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten
V 3.278
N 165
N9
N9
N 16
Totaal
V 4.415
N 1.119
N 1.002
N 1.002
N 1.009
9/56
In bovenstaande afwijkingen zijn de volgende mutaties op investeringskredieten opgenomen: Omschrijving
Taakveld
Mutatie lasten
Mutatie baten
Toelichting
Aanleg verlengde Noordlaan
2.1 Verkeer en vervoer
+ €240.000
+ €240.000
Zowel de lasten als baten (bijdrage derden) zijn gestegen
+ €1.090.000
Kosten voor geschikt maken van locaties voor opvang Oekraïense vluchtelingen. Kosten worden gedekt door Rijksmiddelen
+ €200.000
Kosten voor aanschaf en vervanging meubels op locaties voor opvang Oekraïense vluchtelingen. Kosten worden gedekt door Rijksmiddelen
0
Het krediet wordt verschoven van 2025 naar 2024 i.v.m. einde levensduur bestaande auto. De aanschaf is voordeliger dan begroot, waardoor het krediet van €50.000 verlaagd kan worden naar €35.000.
0
Door prijsontwikkelingen en afwijkende inkoopvolumes vinden er verschuivingen plaats tussen investeringskredieten hardware. ICT servers €20.000, ICT smartphones - €21.000, ICT tablets +€10.000 en ICT laptops +€31.000. Per saldo dus geen mutatie in kredieten.
0
Voor de verbouwing en inrichting van het gemeentehuis en gemeentewerf in Uden is in totaliteit een krediet van € 12.664.700,beschikbaar gesteld. Onder andere door hergebruik van inventaris
Transitiekosten nieuwe locaties opvang Oekraïne
Aanschaf en vervanging meubels opvang Oekraïne
Auto landmeten
Investeringskredieten hardware
Verbouwing gemeentehuis
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
10.1 Overhead
10.1 Overhead
10.1 Overhead
+ €1.090.000
+ €200.000
- €15.000
0
+ €156.000
10/56
Omschrijving
Taakveld
Mutatie lasten
Mutatie baten
Toelichting liggen de daadwerkelijke kosten van de inrichting onder de begroting, maar door de uitvoering van de niet op orde zijnde brandwerendheid van het gemeentehuis, liggen de verbouwingskosten boven begroting. Per saldo is er sprake van een overschrijding van ongeveer € 156k (1,22% van oorspronkelijke begroting). Daarnaast vindt middels deze afwijking herschikking van de kredieten plaats.
De algemene uitkering is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente Maashorst. Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires gemeentefonds. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september van de vertaling van de Miljoenennota, december is op basis van de Najaarsnota en rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. In deze tweede tussentijdse rapportage worden de gevolgen van de septembercirculaire opgenomen. De raad is hier eind oktober via een afzonderlijke raadsinformatiebrief over geïnformeerd. 2024
2025
2026
2027
2028
Bruto verschil septembercirculaire
V 1.844
V 2.014
V 3.380
V 3.345
V 3.157
Taakmutaties
N 1.371
N 277
N 2.007
N 2.043
N 2.265
V 473
V 1.737
V 1.373
V 1.302
V 892
Totaal gevolgen septembercirculaire 2024
Het accres (dit is de groei van het gemeentefonds) is gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres. Uitgangspunt is dat meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product wordt gevolgd. Daarnaast zijn diverse basiseenheden van maatstaven (factoren waarop de algemene uitkering wordt gebaseerd) herzien. Een en ander leidt tot een structureel voordeel van 1,8 miljoen in 2024, oplopend naar 3,2 miljoen in 2028.
11/56
In de septembercirculaire zijn echter ook diverse taakmutaties opgenomen. Dit zijn mutaties in de algemene uitkering als gevolg van verandering in de gemeentelijke taken en waarop bijbehorende uitgavenbudgetten aangepast moeten worden. Vanuit de septembercirculaire betreft het de volgende taakmutaties:
Nr
Omschrijving
1
Digitaal Stelsel Omgevingswet
2
2024
2025
2026
2027
2028
V 35
V 46
V 54
V 63
V 73
Besparingsverlies jeugd
0
0
N 1.500
N 1.500
N 1.500
3
Indexatie Wmo demografie
0
0
N 246
N 487
N 722
4
Einde lening inburgeringsplichtig (DU)
N5
0
0
0
0
5
Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA)
N5
0
0
0
0
6
Wet Betaalbare huur
N 32
N 47
N 40
N 22
N 18
7
Alleenverdienersproblematiek 2023-2024
N 48
0
0
0
0
8
Openbare bibliotheken
0
N 175
N 175
0
0
9
Participatie (IU)
N 1.062
N 101
N 100
N 97
N 98
10
Discriminatie (meicirculaire)
N8
0
0
0
0
11
Uitvoeringskosten Omgevingswet (meicirculaire)
N 246
0
0
0
0
N 1.371
N 277
N 2.007
N 2.043
N 2.265
Totaal taakmutaties
ad. 2 besparingsverlies jeugd: Het kabinet Rutte IV had besloten om te besparen op jeugdzorg, oplopend tot € 511 miljoen in 2027. De gemeenten waren verplicht deze korting door te vertalen naar de lastenkant van hun begroting. De besparingsmaatregelen waren echter niet reëel, zodat het kabinet Schoof heeft besloten om deze besparing te laten vervallen. Dat geldt dan ook voor de doorvertaling naar de post jeugdzorg op de gemeentelijke begroting. Voor onze gemeente gaat het om € 1,5 miljoen vanaf 2026. Eerder was bij de meicirculaire 2024 al een soortgelijk bedrag over 2025 aan het gemeentefonds toegevoegd. ad. 3: Met de VNG is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de WMO niet langer via het Gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Vooruitlopend op de uitwerking is in deze circulaire reeds een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029 beschikbaar gesteld. Voor onze gemeente gaat het om € 246.000 oplopend naar € 953.000. ad. 8 In de periode 2023-2024 konden gemeenten een specifieke uitkering ontvangen voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Daarna zal een wettelijke zorgplicht voor gemeenten worden ingevoerd 12/56
ten aanzien van de openbare bibliotheek. Voor het uitvoeren van deze taak zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. In deze circulaire worden de bedragen voor 2025 en 2026 beschikbaar gesteld. Het gaat voor onze gemeente in die jaren om € 175.000. ad. 9 De hogere lasten in 2024 van €1.062.000 hebben voornamelijk betrekking op een hogere loon- en prijsbijstelling uit de meicirculaire 2024, die nog niet eerder geclaimd is en doorbetaald moet worden aan de Sociale Werkvoorziening. Het Rijk compenseert gemeenten via deze Integratie-uitkering (IU) vanaf 2025 voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel (LIV) in de sociale werkvoorziening. Het gaat voor onze gemeente gemiddeld om € 100.000.
INCIDENTEEL BEELD
2024
2025
2026
2027
2028
1. Meerjarenbeeld na kadernota / programmabegroting 2025-2028
N 625
N 2.435
N 750
N 250
N 250
0
0
0
0
0
3. Genomen raadsbesluiten na de Kadernota 2025
N 340
V 95
0
0
0
Saldo voor deze 2e tweede tussentijdse rapportage 2024
N 965
N 2.340
N 750
N 250
N 250
4. Gevolgen 2e afwijkingenrapportage 2024
N 260
V 123
0
0
0
Waarvan al gedekt uit de algemene reserve
V 1.760
V 2.435
V 750
V 250
V 250
N 535
N 218
0
0
0
2. Autonome / o0nontkoombare ontwikkelingen
Totaal toe te voegen aan de Algemene Reserve in de 2e tussentijdse rapportage 2024
1. Uitgangspunt is het bestedings- en dekkingsplan 2025-2028 zoals gepresenteerd in de Kadernota 2025 (jaarschijf 2024) en de programmabegroting 2025 (jaarschijf 2025 t/m 2028) van de gemeente Maashorst. De nieuwe ontwikkelingen met financiële gevolgen worden hieronder verder toegelicht.
2.5 Genomen raadsbesluiten na de Kadernota 2025 De volgende raadsbesluiten zijn genomen na het opstellen van de kadernota 2025: Omschrijving
2024
Raadsbesluit 23-05-2024 Optimalisatie Cirkel Mulderke Raadsbesluit 27-06-2024 Begrotingswijziging 2024 en kadernota 2025 GGD Raadsbesluit 10-10-2024 Beheer en beleidsplan speelvelden
2025
2026
2027
2028
N 122
0
0
0
0
N 218
0
0
0
0
0
V 95
0
0
0
N 340
V 95
0
0
0
13/56
In de raadsbesluiten Optimalisatie Cirkel Mulderke en kadernota 2025 GGD is ter dekking al een beschikking over de algemene reserve opgenomen. Het incidentele voordeel van het beheer en beleidsplan speelvelden is ten gunste gebracht van het begrotingssaldo.
2.6. Gevolgen 2e afwijkingenrapportage 2024 Onderstaand de uitkomst van deze 2e tussentijdse afwijkingenrapportage op Programmaniveau voor wat betreft de incidentele baten en lasten. Per programma zijn de afwijkingen boven €100.000 of politiek gevoelig nader toegelicht. (Bedragen x € 1.000,-, V= Voordeel, N= Nadeel) Incidentele gevolgen 2024-2028
2025
2026
2027
2028
0
0
0
0
0
Programma 2 Verkeer en Vervoer
N 50
0
0
0
0
Programma 3 Economie en toerisme
V 12
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur
V 232
V 123
0
0
0
Programma 6 Sociaal domein
V 308
0
0
0
0
Programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid
N 827
0
0
0
0
Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
0
0
0
0
0
Programma 9 Bestuur en dienstverlening
0
0
0
0
0
Programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten
V 65
0
0
0
0
Totaal
N 260
V 123
0
0
0
Programma 1 Veiligheid
Programma 4 Onderwijs
2024
14/56
3. Afwijkingen per programma In 2024 blijft de gemeente zich inzetten voor de uitvoering van het bestuursakkoord “Samen bouwen we Maashorst” (2022-2026), waarbij veiligheid, bereikbaarheid, economische ontwikkeling en sociaal welzijn centraal staan. In deze tweede tussentijdse rapportage ligt de focus dan ook op de voortgang en uitdagingen in het realiseren van de doelen uit het Bestuursakkoord 2022-2026 ‘Samen bouwen we Maashorst’. Hierin blikken we ook kort terug op het uitvoeringsprogramma en de status per programma. Voor een uitgebreide weerspiegeling van deze afwijkingen op de begroting verwijzen we u graag naar de begrotingsapp waar u de integrale 2e afwijkingenrapportage kunt raadplegen. Na de afwijkingen per programma volgt de stoplichtenrapportage. Hierbij zijn de rode stoplichten toegelicht. Voor deze inzichtsamenvatting hebben we per programma aan de hand van de bestuurlijke hoofdlijnen de belangrijkste financiële en beleidsontwikkelingen toegelicht:
15/56
Programma 1: Veiligheid Wat willen we bereiken? Vanuit het programma veiligheid willen we in 2024 bereiken dat de weerbaarheid tegen ondermijning wordt vergroot, door het versterken van de informatiepositie en de samenwerking met politie en BOA’s. Daarnaast is er extra aandacht voor het verbeteren van de veiligheid in woon- en werkomgevingen, waarbij onder meer jeugdoverlast en agressie tegen bestuurders worden aangepakt. Wat hebben we tot nu toe gedaan? In 2024 zijn binnen het programma veiligheid belangrijke stappen gezet. Het college is succesvol geïnformeerd over piketdiensten, en het vroegsignaleringsoverleg voor jeugd is opgezet, waardoor zorgwekkende jongeren nu beter in beeld zijn. Medewerkers met klantcontact hebben trainingen gevolgd om agressie beter te hanteren, en er is een effectieve samenwerking opgezet tussen zorg- en veiligheidspartners. Projecten zoals “Skip die Trip” en Hackshield worden verder vormgegeven en voortgezet en het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) functioneert als centraal meldpunt voor signalen van fraude en criminaliteit. Het Interventieteam Maas & Leijgraaf voert nu controles uit en zet zich nu ook in om de weerbaarheid te vergroten. Tegelijkertijd zijn enkele doelen nog niet behaald. De oefening voor het Gemeentelijk Beleidsteam is uitgesteld naar volgend jaar, net als de afronding van het natuurbrandbeheersplan.
Deze laatste is al wel in voorbereiding. Informatiebijeenkomsten voor crisisfunctionarissen en de implementatie van de regionale procesbeschrijving Evenementenveiligheid moeten nog worden opgestart, en het nieuwe handhavingsplan voor BOA’s en de overstap naar datagericht werken bevinden zich nog in de voorbereidingsfase. Reflectie op Uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma richt zich op het versterken van de openbare orde door de implementatie van het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK), het uitvoeren van preventieve controles, het opzetten van een opschalingsstructuur voor crisisbeheersing, en het samenwerken met Stichting HALT om jeugdcriminaliteit te voorkomen. De implementatie van het VIK en de preventieve initiatieven verlopen volgens schema, maar de crisisbeheersing en de samenwerking met HALT vereisen nog verdere afstemming. Wat betekent dit financieel? Structurele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding
0
0
0
0
0
2028
Overige afwijkingen < €100.000
V 25
N 35
N 35
N 35
N 35
Subtotaal taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid
V 25
N 35
N 35
N 35
N 35
Totaal structurele afwijkingen programma 1 Veiligheid
V 25
N 35
N 35
N 35
N 35
2028
Incidentele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid
0
0
0
0
0
Totaal incidentele afwijkingen programma 1 Veiligheid
0
0
0
0
0
In dit programma zijn geen afwijkingen groter dan €100.000,-.
16/56
Programma 2: Verkeer en vervoer Wat willen we bereiken? Mensen worden gestimuleerd om vaker te kiezen voor de fiets of het openbaar vervoer, terwijl verkeersveiligheid wordt verbeterd door onveilige situaties aan te pakken via fysieke maatregelen en gedragsverandering. Wat hebben we tot nu toe gedaan? Er is een regionaal onderzoek uitgevoerd naar de bereikbaarheid van kleine kernen. De resultaten hiervan worden meegenomen in de aanbesteding van de nieuwe OV-concessie en bij het opstellen van het beleidsprogramma mobiliteit, dat in Q1 2025 wordt vastgesteld. Dit beleidsprogramma richt zich onder andere op fietsnetwerken en verkeersveiligheid. Vrijwilligers blijven gestimuleerd om als chauffeur te werken voor buurtbussen en zorgvervoer. In 2024 zijn twee fietsstraten (Volkelseweg en Maasstraat) opgeleverd, en maatregelen zijn genomen om de verkeersveiligheid bij basisschool De Vlonder en op het kruispunt Velmolenweg/Vijverlaan te verbeteren. Ook is de SPV-viewer gelanceerd, die risicovolle verkeerslocaties inzichtelijk maakt. De parkeermogelijkheden voor fietsen worden onderzocht, waarbij de aanleg van een derde bewaakte fietsenstalling in Uden wordt overwogen. Het uitvoeringsprogramma mobiliteit wordt in 2025 opgesteld, en er wordt verder samengewerkt met gemeenten en de provincie om fietsverbindingen te verbeteren.
Reflectie op Uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma richt zich op het verbeteren van verkeersveiligheid, de ontwikkeling van mobiliteitshubs, het uitbreiden van OV-opties voor kleine kernen en het bijwerken van het parkeerbeleid. Het mobiliteitsprogramma vordert goed, maar de studies naar deelvervoer en parkeeroplossingen vragen extra tijd en middelen om op koers te blijven. Projecten zoals de Ruimtelijke Studie N605 en het contract voor deelvervoer met MyWheels worden verder uitgewerkt. Wat betekent dit financieel? Structurele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Overige afwijkingen < €100.000
V 25
V 98
V 98
V 98
2028 V 98
Subtotaal taakveld 2.1 Verkeer en vervoer
V 25
V 98
V 98
V 98
V 98
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 2.2 Parkeren
0
0
0
0
0
V 25
V 98
V 98
V 98
V 98
2028
Totaal structurele afwijkingen programma 2 Verkeer en vervoer
Incidentele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Overige afwijkingen < €100.000
N 50
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 2.1 Verkeer en vervoer
N 50
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 2.2 Parkeren
0
0
0
0
0
N 50
0
0
0
0
Totaal incidentele afwijkingen programma 2 Verkeer en vervoer
Toelichting afwijkingen Taakveld 2.1: De gemeente heeft in 2024 verschillende mobiliteitsprojecten uitgevoerd, waaronder de aanleg van fietsstraten, verbeteringen in verkeersveiligheid en onderzoek naar de bereikbaarheid van kleine kernen, waarvan de resultaten worden meegenomen in de nieuwe OV-concessie en het beleidsprogramma mobiliteit voor 2025. Financieel zijn deze projecten budgettair neutraal gebleven, ondanks aanpassingen in de kostenramingen, zoals bij de Verlengde Noordlaan (+€240.000) en de regionale samenwerking verkeer en vervoer (+€106.000). Deze kostenstijgingen zijn volledig gecompenseerd door hogere bijdragen van derden en andere inkomsten, waardoor de projecten binnen de beschikbare middelen zijn gerealiseerd zonder extra druk op de begroting. 17/56
Programma 3: Economie en toerisme Wat willen we bereiken? Een krachtig MKB, een gunstig vestigingsklimaat, bedrijvigheid in de kernen, een sterk netwerk van bedrijven en andere instellingen, kwalitatief goede bedrijventerreinen, groeiruimte voor het bedrijfsleven, een gezonde agrarische economie, de meest aantrekkelijke toeristische gemeente van Brabant, branding Maashorst op de kaart Wat hebben we tot nu toe gedaan? We werken samen met het georganiseerd bedrijfsleven in onze gemeente. We ondersteunen de oprichting van Ondernemend Maashorst. We ondersteunen vormen van hybride leren en werken door subsidieverstrekking aan Campus en Maashorst Academy. We ondersteunen startende ondernemers door subsidieverstrekking voor Misfits. We werken samen in de regio Noordoost Brabant met andere gemeenten met als belangrijke aandachtspunten werklocaties en innovatie. Het regionale afsprakenkader bedrijventerreinen is door de regio vastgesteld. In Uden centrum werken we samen met Uden Centrum Management. We zijn we gestart met de voorbereidingen voor de herinrichting van de Sacramentsweg en Galerij, we hebben gewerkt aan de verbetering van de uitstraling van de openbare ruimte en de aanpak van legstand. In de kernen stimuleren we de uitstraling van de centrumgebieden door subsidie te verstrekken voor de sfeeraankleding.
We werken samen met Stichting Beheer Bedrijven Maashorst aan de versterking van het economisch klimaat op de bedrijventerreinen op belangrijke thema’s waaronder duurzaamheid, energie en veiligheid. SBBM heeft het werkgebied uitgebreid naar de bedrijventerreinen in Zeeland en Schaijk. Voor bedrijventerreinen Hoogveld-Zuid in Uden en Voederheil in Zeeland hebben we gewerkt aan de zienswijzenota van het bestemmingsplan. In Reek-Zuid is het bestemmingsplan vastgesteld. Aan de Vluchtoordweg in Uden werken we aan de vestiging van een economische functie. We onderzoeken samen met Platform Toerisme Maashorst of we voor het toeristisch aanbod een app kunnen ontwikkelen en we hebben een inventarisatie van de toeristische informatieborden verricht. We werken aan de ontwikkeling van een evenemententerrein. De branding van Maashorst is in handen van SILO. Het concept Agro Natuur Wonen is vastgesteld en we investeren in Agro Proeftuin de Peel waarin ondernemers experimenteren in innovaties in kringlooplandbouw.
Reflectie op Uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma richt zich op de ondersteuning van lokale ondernemers en de ontwikkeling van toerisme door agrotoerisme, centrumversterking en een nieuwe brandingstrategie. Innovatie wordt bevorderd door het opzetten van fieldlabs en er is speciale aandacht voor sociaal ondernemerschap en landbouwtransities. De meeste projecten verlopen volgens planning, maar initiatieven zoals sociaal ondernemerschap en bepaalde brandingprojecten vereisen extra coördinatie om de gestelde doelen te bereiken.
18/56
Wat betekent dit financieel? Structurele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 3.1 Economische ontwikkeling
0
0
0
0
0
2028
Overige afwijkingen < €100.000
N 12
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
N 12
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
N 53
N9
N9
N9
N9
Subtotaal taakveld 3.3 Economische promotie
N 53
N9
N9
N9
N9
Totaal structurele afwijkingen programma 3 Economie en toerisme
N 65
N9
N9
N9
N9
2028
Incidentele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 3.1 Economische ontwikkeling
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
V 13
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
V 13
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 3.3 Economische promotie
0
0
0
0
0
V 13
0
0
0
0
Totaal incidentele afwijkingen programma 3 Economie en toerisme
In dit programma zijn er geen afwijkingen groter dan €100.000,-.
19/56
Programma 4: Onderwijs Wat willen we bereiken? We zetten ons in voor verbetering van onderwijshuisvesting met energiezuinige en gezonde schoolgebouwen. We hebben blijvende aandacht voor gelijke kansen en voorschoolse educatie, zodat elk kind goed onderwijs kan genieten. Dit is van groot belang voor de ontwikkeling van onze jeugd en de toekomst van onze gemeenschap. Wat hebben we tot nu toe gedaan? In 2024 hebben we onderzocht waarom kinderen met een voorschoolse educatie (VE) indicatie niet altijd bij de opvangaanbieder aankomen. Dit onderzoek vormt de basis voor verdere actie in 2025 om het bereik van deze educatieve diensten te vergroten. Daarnaast hebben we via de experimenteerregeling gekeken naar kansen en beperkingen binnen het onderwijs, met een focus op individuele trajecten. In 2025 onderzoeken we de mogelijkheden om collectieve oplossingen te ontwikkelen. De uitbreiding van de onderwijsruimte in kindcentrum De Morgenzon is goedgekeurd en zal in 2025 worden uitgevoerd, wat bijdraagt aan een betere leeromgeving voor onze kinderen.
Reflectie op Uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma richt zich op de uitbreiding en verduurzaming van onderwijshuisvesting, de monitoring van voorschoolse educatie (VE) en experimenten om onderwijsinnovatie te stimuleren. Belangrijke projecten zijn onder meer de onderwijsruimte in Kindcentrum De Morgenzon en het vergroten van het bereik van VE-peuters. De voortgang verloopt goed, maar projecten zoals de kindcentra vereisen aanvullende middelen en tijd. Wat betekent dit financieel? Structurele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025 2026 2027 2028
Overige afwijkingen < €100.000
V 74
V 20
V 20
V 20
V 20
Subtotaal taakveld 4.1 Onderwijs algemeen
V 74
V 20
V 20
V 20
V 20
Overige afwijkingen < €100.000
V 128
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
V 128
0
0
0
0
Totaal structurele afwijkingen programma 4 Onderwijs
V 202
V 20
V 20
V 20
V 20
2024
2025 2026 2027 2028
Incidentele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 4.1 Onderwijs algemeen
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
0
0
0
0
0
Totaal incidentele afwijkingen programma 4 Onderwijs
0
0
0
0
0
De structurele afwijking in 2024 van €128.000 bestaat uit 4 kleinere afwijkingen, waarvan een voordeel van €90.000 op de onroerende zaakbelasting onderwijshuisvesting de grootste is. Dit wordt veroorzaakt door ruimte binnen het budget en investeringen in onderwijshuisvesting die later gerealiseerd zijn, waardoor er ook later OZB lasten betaald hoeven te worden. Door de OZB stijging van 12,3% in 2025 wordt voorgesteld dit budget eenmalig af te ramen, aangezien deze uitgavenbudgetten in de begroting 2025 niet geïndexeerd zijn.
20/56
Programma 5: Sport, cultuur, recreatie en natuur Wat willen we bereiken? We ondersteunen breedtesport in alle kernen, met aandacht voor een veilige sportomgeving en cultuurbeleid dat inwoners stimuleert om hun leefomgeving te vergroenen en te verduurzamen. Dit bevordert niet alleen de gezondheid, maar versterkt ook de sociale cohesie in onze gemeenschap. Wat hebben we tot nu toe gedaan? De Coördinator Sport en Preventie werkt met het kernteam aan de uitvoering van het lokale Sportakkoord. Inclusieve sportprogramma's zoals Uniek Sporten voor inwoners met een beperking, Sjors Sportief voor de jeugd, en Max Vitaal voor ouderen zijn geïmplementeerd. Een nieuwe subsidieregeling voor vrijwilligersorganisaties wordt in 2025 ingevoerd, en de inzet van buurtsport- en cultuurcoaches richt zich op preventie en positieve gezondheid. Het binnensportaccommodatie- en subsidiebeleid lopen iets vertraging op, maar het buitensportbeleid volgt in Q2 2025, samen met de realisatie van de skatebaan in Bevrijdingspark. De herziening van het cultuurbeleid voor 2024-2030 is gestart, met een focus op cultuureducatie die blijft doorgaan tot 2025. We onderzoeken de verlenging van de concessieovereenkomst met Theater Markant, met een besluit gepland voor Q1 2025. Op het gebied van natuur en recreatie werken we aan natuurverbindingen en ecologisch beheer.
De Natuurpoort Palmstraat en uitkijktoren in De Maashorst worden in 2025 gerealiseerd. Het project voor de herinrichting van Wandelpark Uden is gestart met een enquête en stakeholdersessies; in 2025 volgt een ontwerp en besluitvorming over het benodigde budget. Reflectie uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma richt zich op het harmoniseren van het subsidiebeleid voor sport en cultuur, het bevorderen van inclusieve sportparticipatie, het ondersteunen van cultuureducatie en het behouden en ontwikkelen van groene ruimten. Projecten zoals het opzetten van recreatieve voorzieningen, biodiversiteit en natuurbeheer verlopen grotendeels volgens plan, maar specifieke initiatieven zoals zelfbeheer van groenvoorzieningen vragen extra coördinatie.
21/56
Wat betekent dit financieel? Structurele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 5.1 Sportbeleid en - activering
0
0
0
0
0
2026 2027 2028
Overige afwijkingen < €100.000
V 39
V1
N 39
N 39
N 39
Subtotaal taakveld 5.2 Sportaccommodaties
V 39
V1
N 39
N 39
N 39
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 5.3 Cultuur
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 5.4 Media
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
V 45
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 5.5 Openbaar groen en (openlucht)recreatie
V 45
0
0
0
0
Totaal structurele afwijkingen programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur
V 84
V1
N 39
N 39
N 39
Omschrijving
2024
2025
Overige afwijkingen < €100.000
N 123
V 123
0
0
0
Subtotaal taakveld 5.1 Sportbeleid en - activering
N 123 V 123
0
0
0
Incidentele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) 2026 2027 2028
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 5.2 Sportaccommodaties
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 5.3 Cultuur
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 5.4 Media
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
N 45
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 5.5 Openbaar groen en (openlucht)recreatie
N 45
0
0
0
0
N 168 V 123
0
0
0
Totaal incidentele afwijkingen programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur
Taakveld 5.1 Gala sport, bewegen en cultuur: Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Hiervan heeft € 329.044 betrekking dit programma. Tegenover de uitgaven staat een even grote inkomst. Daarmee is het een budgetneutrale melding. Taakveld 5.2 Sport en Spel Reek: De vrijval van €123.000 voor groot onderhoud aan het jeugdgebouw Rekelhof en gymzaal Reek wordt voorgesteld over te hevelen naar 2025, omdat het jeugdgebouw mogelijk niet direct wordt gesloopt en de gymzaal intensiever gebruikt blijft. Taakveld 5.5 Vrijval Voorziening Groot Onderhoud Groen: Met de invoering van het nieuwe Groenbeheerplan vervalt de behoefte aan groot onderhoud. Het resterende saldo van €400.000 in de onderhoudsvoorziening kan incidenteel vrijvallen.
22/56
Programma 6: Sociaal domein Wat willen we bereiken? Het versterken van de sociale basis en ondersteuning van inwoners met armoede of schulden staan centraal. Verder wordt geïnvesteerd in jeugdhulp, ouderenzorg en het bevorderen van sociale participatie binnen de gemeenschap. Wat hebben we tot nu toe gedaan? Het beleidskader ‘Sterke Sociale Basis’ is vastgesteld, waarmee een preventieteam en lokale teams worden opgericht voor wijkgerichte ondersteuning. We hebben kinderwerk geïntroduceerd om jeugd en ouders dichtbij huis te ondersteunen, en ons armoede- en schuldenbeleid verder geïmplementeerd, inclusief een Kindpakket voor minimagezinnen. Daarbij versterken we vroegsignalering van schulden. Het Regionaal Beleidsprogramma Jeugdhulp 2024-2028 is vastgesteld, gericht op vroegtijdige ondersteuning en continuïteit in specialistische jeugdhulp. Er zijn exploitatiesubsidies verstrekt aan wijkaccommodaties en aanvullende middelen ingezet om de stijgende kosten op te vangen. Samenwerkingen zijn versterkt tussen vrijwilligers, professionals en ketenpartners, waarmee we kwetsbare groepen beter bereiken. We nemen deel als contactfunctionaris in de regionale werkgroep Veilig in Afhankelijkheidsrelaties en dat waarborgt regionale coördinatie en beleid. De voorbereidingen voor een huisvestingsverordening zijn in gang gezet en zullen vanaf januari 2025 urgenties in woningtoewijzing regelen.
We werken aan lokaal arbeidsmarktbeleid en versterken ons partnership met IBN om kwetsbare groepen, zoals jongeren en statushouders, richting werk te begeleiden. Met woningcorporaties werken we aan prestatieafspraken en het ‘Beschermd Thuis’-product is voorbereid voor 2025. Het accommodatiebeleid, gepland voor oktober, wordt herzien in overleg met de Raad. Het preventieve jeugdbeleid, gericht op vroegtijdige interventie en weerbaarheid van jongeren, wordt in december 2024 aan de raad voorgelegd. Reflecte uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma richt zich op het vergroten van sociale cohesie en toegankelijkheid van zorg, met voorzieningen zoals maatwerk in de Wmo en een huisvestingsverordening met urgentiebeleid. De meeste activiteiten liggen op schema en de middelen worden goed benut.
23/56
Wat betekent dit financieel? Structurele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025
2026
2027
2028
ONS welzijn opbouwwerk
V 205
0
0
0
0
Subsidie Vluchtelingenwerk
V 100 V 100 V 100 V 100 V 100
Overige afwijkingen < €100.000
V 207
Subtotaal taakveld 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie
V 512 V 196 V 196 V 196 V 196
Overige afwijkingen < €100.000
N 22
N 68
N 68
N 68
N 68
Subtotaal taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
N 22
N 68
N 68
N 68
N 68
Gebundelde uitkering
V 500 V 500 V 500 V 500 V 500
Overige afwijkingen < €100.000
N 68
Subtotaal taakveld 6.3 Inkomensregelingen (incl. armoedebeleid en eerstelijns schuldhulpverlening)
V 432 V 460 V 460 V 460 V 460
Overige afwijkingen < €100.000
V 88
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 6.4 Maatschappelijke en arbeidsparticipatie
V 88
0
0
0
0
Participatiewet Re-integratie Voorzieningen en Regionale uitvoering
V 463
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 6.5 Maatwerkvoorzieningen WMO
V 463
0
0
0
0
Wmo Begeleiding en Wmo dagbesteding
N 615 N 615 N 615 N 615 N 615
Hulp bij het huishouden
V 815 V 265 V 265 V 265 V 265
Overige afwijkingen < €100.000
V 90
Subtotaal taakveld 6.6 Maatwerkdienstverlening WMO
V 290 N 350 N 350 N 350 N 350
Ontwikkelingen Jeugdzorg
N N N N N 1.023 1.137 1.137 1.137 1.137
Overige afwijkingen < €100.000
Overige afwijkingen < €100.000
0
V 96
N 40
0
0
V 96
N 40
0
0
V 96
N 40
0
0
V 96
N 40
0
0
Subtotaal taakveld 6.7 Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp
N N N N N 1.023 1.137 1.137 1.137 1.137
Totaal structurele afwijkingen programma 6 Sociaal Domein
V 740 N 899 N 899 N 899 N 899
Incidentele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024
2025
2026
2027
2028
Overige afwijkingen < €100.000
V 59
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie
V 59
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
0
0
0
0
0
Project eenmalige energietoeslag
V 128
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 6.3 Inkomensregelingen (incl. armoedebeleid en eerstelijns schuldhulpverlening)
V 128
0
0
0
0
Participatiewet Sociale Werkvoorziening (WSW)
V 120
0
0
0
0
24/56
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
V 120
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 6.5 Maatwerkvoorzieningen WMO
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 6.6 Maatwerkdienstverlening WMO
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 6.7 Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp
0
0
0
0
0
Totaal incidentele afwijkingen programma 6 Sociaal Domein
V 308
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 6.4 Maatschappelijke en arbeidsparticipatie
Taakveld 6.1: Transitiekosten en meubelvervanging opvanglocaties Oekraïne Er zijn twee nieuwe opvanglocaties opgezet met een krediet van €1.090.000, en voor meubels is €200.000 nodig. Deze kosten zijn budgetneutraal dankzij Rijksbekostiging. Taakveld 6.1: Opbouwwerk en Vluchtelingenwerk Een eenmalige besparing van €205.000 op opbouwwerk en een structureel voordeel van €100.000 op de Subsidie aan vluchtelingenwerk omdat deze kosten doorbelast kunnen worden aan de middelen die beschikbaar gesteld zijn vanuit de Specifieke Uitkering Wet Inburgering. Taakveld 6.1: Wet Inburgering Door minder statushouders is er een eenmalige budgetverlaging van €254.000. Wel zijn er extra kosten voor begeleiding en tolken van €85.000. Beide budgetten worden bekostigd door het Rijk waardoor dit leidt tot een budgetneutrale afwijking. Taakveld 6.3: Gebundelde Uitkering (BUIG) Verlaging van €811.000 in 2024 en €899.000 in 2025 op zowel de uitgaven als inkomsten van de BUIG gelden door lagere realisatie bijstandsuitkeringen; Op basis van de verwachte bijstandsuitkeringen wordt de structurele taakstelling verhoogd met €500.000. Taakveld 6.3: Energietoeslag Van de Energietoeslag 2023 is €128.000 vrijgevallen; de Sociale Werkvoorziening keerde €120.488 terug.
Taakveld 6.4 Sociale Werkvoorziening (Wsw) In 2024 ontvangen we eenmalig €120.000 vanuit de egalisatiereserve van het Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant Taakveld 6.5: Re-integratievoorzieningen Lagere uitgaven voor re-integratietrajecten resulteren in een eenmalige meevaller van €450.000. Taakveld 6.6: Wmo Begeleiding, Dagbesteding en Beschermd Wonen Stijgende uitgaven WMO Begeleiding (€ 805.000 Nadeel). Binnen Wmo begeleiding is er sprake van een stijgend aantal inwoners (+8,2% t.o.v 2023) wat hiervan gebruik maakt. Daarnaast maken de inwoners met begeleiding ook langer gebruik (+18% t.o.v 2023) van een begeleidingsvoorziening. Dit komt onder andere door complexere problematiek. In vergelijking met landelijke cijfers maken inwoners van Maashorst relatief veel gebruik van begeleiding. Echter in vergelijking met regiogemeenten maken inwoners minder gebruik van (zwaardere) begeleiding. Naar aanleiding van deze ontwikkelingen verwachten we dat de uitgaven voor Begeleiding (ZIN en PGB) vanaf 2024 zullen stijgen met € 805.000 (Nadeel). Dit is het saldo van €950.000 Nadeel op de Zorg in Natura en een voordeel van € 145.000 op het budget voor PGB’s. Dalende uitgaven Dagbesteding (€ 190.000 Voordeel). Binnen Wmo dagbesteding zien we een daling in het aantal inwoners (-9,8% t.o.v 2023) wat hiervan gebruik maakt.
Dit kan komen doordat er steeds meer laagdrempelig en voorliggend wordt opgelost. Omdat we vanaf 2025 nog verder gaan inzetten op
25/56
laagdrempelige dagbestedingsvoorzieningen melden we € 130.000 (Voordeel) op het budget voor Zorg in Natura en € 60.000 (Voordeel) op het budget voor PGB’s. Dit voordeel is als structureel aan te merken. Taakveld 6.6: Project Wmo lokale ontwikkelagenda Beschermd Wonen Dit project loopt meerdere jaren. Van het budget is €1.229.000 nog niet besteed en dit wordt conform afspraak gestort in de reserve Beschermd Wonen. Dit bedrag wordt vervolgens weer geraamd in 2025 (€694.000) en 2026 (535.000) met dekking uit de genoemde reserve. Taakveld 6.6: Hulp bij Huishouden Door personeelstekorten zijn wachtlijsten ontstaan. Bij aanvang van het jaar was deze wachtlijst nog ongeveer 175 cliënten. Inmiddels is de wachtlijst teruggebracht naar ongeveer 90 cliënten. Door de wachtlijsten verwachten we een eenmalig overschot van € 455.000 in 2024 op de Zorg in Natura. Daarnaast is de werkelijke uren inzet op de “oude” indicaties van het Udense contract lager geweest dan de afgegeven indicatie. Dit levert een aanvullend eenmalig voordeel op van € 140.000 in 2024. Het aantal inwoners wat gebruik maakt van Hulp bij het Huishouden (ZIN + PGB) is licht afgenomen (van 1693 naar 1653). Vanwege de nieuwe aanbesteding en werkwijze hebben we begin dit jaar een stijging gehad van indicaties, hier hebben we extra middelen voor begroot. De omzetting van de indicaties gaf een schijnbare verhoging.
Dit alles levert een structureel voordeel op van €220.000 in 2024 en € 265.000 vanaf 2025. Taakveld 6.7: Jeugdzorg Door een stijging in jeugdhulp stijgen de uitgaven met €1.000.000 (lokaal) en €137.000 (regionaal) structureel.
26/56
Programma 7: Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid Wat willen we bereiken? Het beleid richt zich op het bevorderen van positieve gezondheid en het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Ook de agrarische sector wordt ondersteund bij de transitie naar een duurzame economie, terwijl de verduurzaming van de gebouwde omgeving verder wordt uitgerold. Wat hebben we tot nu toe gedaan? Er is een AED-beleid opgesteld, en de plaatsing van laadpalen verloopt volgens planning, met de nieuwe concessie met Vattenfall die in augustus 2024 ingaat. We hebben de snoeihoutinzameling beëindigd per 2025 en diverse zwerfafvalacties georganiseerd. Het Klimaatakkoord wordt ondersteund door lokale eigendomsinitiatieven voor zonneparken die voortkomen uit de Zon-op-Land tender. We zijn ook actief betrokken bij stikstofinitiatieven en blijven samenwerken binnen het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG). We bereiden de uniformering van huis-aan-huis afvalinzameling voor met nieuwe contracten per 2025. We onderzoeken in 2025 de haalbaarheid van collectieve warmtevoorzieningen en het opzetten van een lokaal energiebedrijf. De herinrichting van de Udense begraafplaats is in voorbereiding, maar de uitvoering staat gepland voor 2025. De bijbehorende subsidieregeling voor AED's moet nog worden opgesteld, met verwachting van goedkeuring eind 2024 of begin 2025.
Tot slot wordt de evaluatie van de mobiele milieustraat voor klein grofvuil en chemisch afval in 2025 uitgevoerd. Er zijn verschillende initiatieven nog in de onderzoeksfase, zoals de haalbaarheidsstudie naar collectieve warmtevoorzieningen, het onderzoek naar een lokaal energiebedrijf, en de evaluatie van de mobiele milieustraat. Reflectie uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma richt zich op samenwerking met gezondheidsinstanties, het realiseren van optimale AED-dekking, verduurzaming door energiebesparende maatregelen, uitbreiding van laadpalen en een uniform afvalinzamelingsbeleid. Projecten voor gezondheidsinitiatieven en de uitbreiding van laadpalen verlopen volgens plan, maar afvalinzameling en milieubeheer vragen aanvullende middelen om de duurzaamheidsdoelstellingen te behalen.
27/56
Wat betekent dit financieel? Structurele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024 2025 2026 2027 2028
Overige afwijkingen < €100.000
N 48 N 107 N 107 N 107 N 107
Subtotaal taakveld 7.1 Volksgezondheid
N 48 N 107 N 107 N 107 N 107
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 7.2 Riolering
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 7.3 Afval
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
N 18
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 7.4 Milieubeheer
N 18
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
0
0
0
0
0
Totaal structurele afwijkingen programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid
N 66 N 107 N 107 N 107 N 107
Incidentele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024 2025 2026 2027 2028
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 7.1 Volksgezondheid
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 7.2 Riolering
0
0
0
0
0
N 827
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 7.3 Afval
N 827
0
0
0
0
GR Milieustraat Oss
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 7.4 Milieubeheer
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
0
0
0
0
0
N 827
0
0
0
0
Totaal incidentele afwijkingen programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid
Taakveld 7.1: GALA Volksgezondheid Het Rijk heeft €663.203 beschikbaar gesteld voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), waarvan €235.275 specifiek voor het programma Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid. De uitgaven zijn budgetneutraal omdat de inkomsten gelijk zijn aan de kosten. Taakveld 7.2: Huisaansluitingen riolering Voor huisaansluitingen is een netto raming in de begroting opgenomen, maar volgens de wet- en regelgeving moeten zowel de uitgaven als de inkomsten bruto worden geraamd. Hierdoor zijn beide met €100.000 verhoogd, wat leidt tot een budgetneutrale afwijking. Taakveld 7.3: GR Milieustraat Oss Op 3 oktober 2024 is overeenstemming bereikt dat de gemeente Maashorst uit de Gemeenschappelijke Regeling voor de milieustraat is getreden en dat de gemeente Oss daar als centrumgemeente een bedrag van € 1.090.263 voor ontvangt. Dat is €827.263 meer dan door de Raad beschikbaar was gesteld. Deze afwijking heeft te maken met een verschil van inzicht over de grondslag om uit de GR te mogen treden, de datum waarop Maashorst uit de GR zou treden en de vergoeding die voor de uittreding betaald moest worden. Een juridische procedure leek de enige mogelijkheid om tot een uitspraak te komen.
Intensief bestuurlijk overleg heeft ertoe geleid dat er in goede harmonie overeenstemming is bereikt met Oss zodat Maashorst per 1/1/2025 alle dienstverlening met betrekking tot de milieustraat zelf gaat verrichten en daarmee €160.000,- per jaar bespaart. In 2025 zal dit betrokken worden bij de geplande integrale herijking van de afvalexploitatie die verwerkt zal worden in de 1e afwijkingenrapportage 2025.
28/56
Taakveld 7.4: Programma sanering wegverkeerslawaai Maashorst Zuid De gemeente heeft een voorschot van €250.350 van het Rijk ontvangen voor de voorbereiding en uitvoering van een saneringsprogramma voor wegverkeerslawaai in Maashorst Zuid. Deze kosten zijn budgetneutraal en de werkzaamheden worden in 2025 voortgezet.
29/56
Programma 8: Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Wat willen we bereiken? Woningbouw wordt versneld mogelijk gemaakt, met extra aandacht voor sociale huur en woningen voor specifieke doelgroepen. Ook is de gemeente goed voorbereid op de invoering van de Omgevingswet. Wat hebben we tot nu toe gedaan? In de afgelopen periode hebben we ons gericht op het ontwikkelen van omgevingsplannen en beleid voor wonen en ruimtelijke ordening. De invoering van de Omgevingswet is een belangrijk uitgangspunt. Deze wet stelt ons in staat om integrale en participatieve benaderingen te hanteren, waarbij de leefomgeving centraal staat. We hebben de archeologische verwachtingskaarten geactualiseerd en een intaketafel opgezet voor snelle beoordeling van ruimtelijke plannen. Onze ambitie is om duurzame, circulaire woonomgevingen te realiseren, met als doel gemiddeld 250 nieuwe woningen per jaar te bouwen. Dit draagt bij aan een inclusieve samenleving waar inwoners in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen, ondersteund door goede voorzieningen. Voor de toekomst willen we de archeologische kaarten verder actualiseren en versnellingsafspraken maken met woningbouwcorporaties. Ook willen we beleid ontwikkelen voor tijdelijke huisvesting en de zelfbewoningsplicht onderzoeken. In 2025 blijven de actualisatie van de archeologische kaarten en de implementatie van de Omgevingswet doorlopen.
Er zijn echter ook zaken die nog niet zijn opgepakt, zoals haalbaarheidsstudies voor collectieve warmtevoorzieningen en evaluaties van tijdelijke huisvesting. Deze stappen zijn cruciaal voor het realiseren van onze doelstellingen en het creëren van een sterke, zelfredzame gemeenschap. Reflectie uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma richt zich op het versnellen van woningbouw, het mogelijk maken van tijdelijke huisvesting, het stimuleren van circulaire bouw en het verbeteren van toegankelijkheid onder de Omgevingswet. Activiteiten zoals de intaketafel voor ruimtelijke plannen en prestatieafspraken voor circulariteit lopen goed, maar de realisatie van woonprojecten hangt deels af van regionale samenwerking, wat aanvullende inspanning vereist.
30/56
Structurele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024 2025 2026 2027 2028
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
V 20
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 8.2 Grondexploitatie (woningbouw)
V 20
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
V 78
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 8.3 Wonen en bouwen
V 78
0
0
0
0
Totaal structurele afwijkingen programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
V 98
0
0
0
0
Incidentele afwijkingen - Bedragen x € 1.000 ( V= voordeel / N= Nadeel) Omschrijving
2024 2025 2026 2027 2028
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 8.2 Grondexploitatie (woningbouw)
0
0
0
0
0
Overige afwijkingen < €100.000
0
0
0
0
0
Subtotaal taakveld 8.3 Wonen en bouwen
0
0
0
0
0
Totaal incidentele afwijkingen programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
0
0
0
0
0
Wat betekent dit financieel? • Taakveld 8.1 Repelakker III: In de Tweede tussentijdse rapportage 2023-2 zijn middelen beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van 200 woningen op Repelakker III. Door een extra bijdrage van €179.000 vanuit de ontwikkelende partij kan het uitgavenbudget verder verhoogd worden. Deze wijziging is budgettair neutraal en heeft geen financiële gevolgen. • Taakveld 8.1 Niet te verhalen plankosten: Anterieure overeenkomsten (AOK) worden gesloten met initiatiefnemers om kostenverhaal te regelen. Door een inhaalslag in het afwikkelen van AOK's is een extra bijdrage van €120.000 vanuit de algemene reserve grondbedrijf nodig, wat eveneens budgettair neutraal is. • Taakveld 8.1 Fondsbijdragen en uren anterieure overeenkomsten: Stortingen uit Anterieure Overeenkomsten zijn geraamd in het Meerjarenperspectief Grondbedrijf 2024. Een deel van de stortingen, €630.000, zal niet in 2024 gerealiseerd worden en moet naar 2025 worden doorgeschoven. Daarnaast zijn €750.000 aan intern geschreven uren nog niet begroot en worden later doorbelast naar derden. Dit leidt tot een budgetneutrale afwijking. • Taakveld 8.3 Bijdrageregeling Stimulering Woningbouw: De gemeente heeft €250.000 subsidie ontvangen van de Provincie Noord-Brabant om woningbouwprocedures te versnellen.