Bijlage 1 Sport- en Beweegvisie 2024-2030 Natuurlijk gezond bewegen
Tekst van het document
Een manier om dit te verbeteren volgens de omgevingsvisie is het aanbod van voorzieningen goed te houden in de directe nabijheid van inwoners. Hierdoor worden inwoners verleid tot een gezondere leefstijl en om meer te bewegen. De mogelijkheid tot ontmoeten in de fysieke leefomgeving speelt ook een belangrijke rol in het welbevinden van inwoners. De omgevingsvisie erkent ook het belang van het verenigingsleven in de kernen van Maashorst. Wat gaat er goed? Binnen de gemeente Maashorst gaat er ook al veel goed als het gaat om de aanwezige voorzieningen. Inwoners geven eraan dat er veel beweegroutes zijn. Routes waarbij laagdrempelige oefeningen gedaan kunnen worden waardoor inwoners op een laagdrempelige manier aan hun fysieke (en mentale) gesteldheid kunnen werken. Er is veel groen binnen de gemeente en het natuurgebied Maashorst heeft natuurlijk een hele grote toegevoegde waarde. Het natuurgebied nodigt uit om de natuur in te gaan. De gemeente Maashorst heeft ook een zeer uitgebreid en divers aanbod aan sport- en beweegaanbod. Dit wordt als zeer positief ervaren. Waar moeten we naar toe? Binnen de gemeente is er behoefte aan inzicht in wat er allemaal is. Inwoners ervaren dat er veel sport- en beweegaanbod is maar hebben nog niet altijd het overzicht van wat er allemaal is aan faciliteiten.
Er is behoefte aan een breed overzicht in verenigingen (sport)accommodaties en aanbod (bijv. speeltuintjes en fitnestoestellen) in de openbare ruimte. Deze insteek wordt gedeeld in de gebiedsvisie voor de Maashorst waar ingezet wordt op een levendige schil om het gebied heen die uitnodigt tot recreëren en bewegen35. Een ander punt wat er beter kan is de samenwerking met betrekking tot de beschikbare faciliteiten. De samenwerking tussen sportverenigingen andere stakeholders en sportaccommodaties moet zoveel mogelijk worden gestimuleerd. Hierbij kan ook het onderwijs een belangrijke rol spelen. In het speelruimtebeleid van de gemeente Maashorst wordt bij de aanleg van speelruimte gekeken naar wat er nodig is in de wijk en bijv. ook de leeftijdsopbouw van de wijk. We streven er ook naar dat voorzieningen zoveel mogelijk aansluiten bij het groen in de omgeving. Het thema ruimte voor sport en bewegen is een thema dat integraliteit vereist. Het samenwerken van meerdere domeinen en partijen binnen en buiten de gemeente is belangrijk. Het inrichten van de vaak schaarse ruimte met de beperkte middelen die beschikbaar zijn is een uitdaging waarbij samenwerking noodzakelijk is. De gemeente heeft hierbij dan ook haar externe partners nodig.
32 Hoofdlijnen Sportakkoord II ‘Sport versterkt’ (https://www.sportakkoord.nl/wp-content/uploads/sites/3/2023/06/ Hoofdlijnen-Sportakkoord-II.pdf) 33 Bestuursakkoord gemeente Maashorst ‘Samen bouwen we Maashorst’ (bestuursakkoord-gemeente-maashorst-2022-2026.pdf (gemeentemaashorst.nl)) 34 Omgevingsvisie Gemeente Maashorst ‘Ambities voor een toekomstbestendige gemeente’ (https://omgevingswet. gemeentemaashorst.nl/data/downloadables/3/0/1/3/omgevingsvisie-gemeente-maashorst-met-wijzigingen.pdf) 35 Visie en beleid | Natuurgebied De Maashorst
23
Niet alleen om met initiatieven te komen maar ook om creatief na te denken over (bestaande) mogelijkheden. De insteek daarbij is om te sturen op laagdrempelig beschikbare (sport)voorzieningen die ook door meerdere partijen kunnen worden gebruikt. Multifunctionaliteit staat hierin dus centraal.
In Maashorst is een gezonde omgeving die uitnodigt tot bewegen een uitgangspunt Waar staan we voor? • Samenwerking en zien dit als vereiste voor de (door)ontwikkeling van de sportinfrastructuur van de gemeente. • Het efficiënt en open gebruik van accommodaties en voorzieningen. • De toekomstbestendigheid van voorzieningen. • Het laagdrempelig beschikbaar en toegankelijk maken van de omgeving van inwoners. • Het verbinden van voorzieningen aan activiteitenaanbod.
24
Hoofdstuk 5. Vervolg en monitoring evaluatie De sport- en beweegvisie biedt de inhoudelijke kaders om met bewegen aan de slag te kunnen in de gemeente. Deze kaders zijn nodig voor het harmoniseren van beleid en het nieuwe beleid voor de gemeente Maashorst. De visie vereist dat er op bepaalde thema’s nog een verdere uitwerking komt in de vorm van uitvoeringsprogramma’s. Dit wil echter niet zeggen dat de gemeente Maashorst niets doet. Zoals hierboven op thema’s besproken gebeurt er al veel binnen de gemeente. De thema’s waar de gemeente Maashorst mee aan de slag moet worden in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de Sportakkoorden II gegeven. Vervolg De gemeente Maashorst heeft een herijking van het Lokaal Sportakkoord gedaan in 2023. Het kernteam lokaal Sportakkoord Maashorst heeft op basis van de input uit de participatiesessies voor deze visie bekeken waar we in samenwerking met het sport- en beweegveld in 2024 en 2025 mee aan de slag gaan. De Coördinator Sport & Preventie gaat samen met het kernteam aan de slag met het aanjagen van de thema’s van de uitvoeringsagenda van het lokaal Sportakkoord in Maashorst. Een verdere uitwerking van de visie zal volgen in het subsidiebeleid voor amateursportverenigingen waar de gemeente Maashorst in 2024 een geharmoniseerd beleid voor zal ontwikkelen.
Dit beleid zal aansluiten bij de inhoudelijke kaders die in de visie worden gegeven. In de visie wordt geschetst waarom we sporten en bewegen willen faciliteren en wat we ermee willen bereiken. De subsidieregeling is hierin een middel. In 2024 zal de gemeente Maashorst ook aan de slag gaan met het herzien van de inzet van de buurtsportcoaches op basis van de nieuwe rijksregeling voor combinatiefunctionarissen binnen de gemeente. Twee ontwikkelingen die hierin worden meegenomen zijn: In de nieuwe Brede Regeling Combinatiefuncties heeft het Rijk aangegeven dat per 2026 de uren van de buurtsportcoach voor gymles niet meer te zullen financieren. Op dit moment worden de buurtsportcoaches voor een deel ook ingezet voor deze uren. Dat betekent dat de gemeente Maashorst samen met het onderwijs en Missie Maashorst zal kijken naar een passende inzet van de buurtsportcoaches binnen de gemeente Maashorst. De kaders hiervoor staan ook in de visie en in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). We willen daarbij zoveel mogelijk aansluiten bij het bredere beleid van de gemeente zoals het beleid op jeugd cultuur gezondheid en participatie. De gemeente Maashorst is op dit moment al bezig met harmoniseren van het accommodatiebeleid. Hieronder vallen ook de binnensportaccommodaties en de buitensportaccommodaties.
Voor beide trajecten zijn externe partijen ingehuurd die hiervoor de vereiste expertise bezitten. Dit beleid zal ook in 2024 worden opgeleverd. Een belangrijke opgave vanuit het GALA en de Sportakkoorden II is om aan de slag te gaan met bewegen in de openbare ruimte. Hiervoor zal de gemeente Maashorst een werkwijze moeten ontwikkelen. Belangrijke bij deze opgave is dat het integraal gebeurt. Hierin moet de gemeente intern goed samenwerkingen maar ook met andere stakeholders binnen de gemeente. Dit is iets waar de gemeente Maashorst op in zal zetten. Monitoring De voortgang op sporten en bewegen zal worden gemonitord vanuit de opgaven van het GALA. Daarin wordt gestreefd naar een gezonde generatie in 2040 en om in 2040 75% van de inwoners van Maashorst te laten voldoen aan de beweegrichtlijn. Vanuit de visie zal worden gestuurd op deze twee grote opgaven. In de verdere uitvoering van het beleid zal verdere monitoring worden opgenomen die specifiek aansluit bij de opgave die worden opgepakt door de verschillende uitvoeringsprogramma’s.
25
Hoofdstuk 6. Financiën
Figuur 10: SROI van sporten en bewegen
De afgelopen jaren is berekend dat de Social Return on Investment (SROI) van bewegen en sporten in Nederland bedraagt naar schatting 1 op 27036. Dat houdt in dat de maatschappelijke opbrengsten ruim 270 keer hoger zijn dan de investeringen die erin worden gedaan37. De vijf grootste opbrengstposten uitgedrukt in euro’s zijn: een betere kwaliteit van leven minder ziekteverzuim meer arbeidsproductiviteit minder zorgkosten en een hogere levensverwachting. Het is belangrijk om dus bij elke uitgegeven euro aan sporten en bewegen in gedachten te houden dat het maatschappelijk veel meer oplevert. Met deze sport- en beweegvisie worden de inhoudelijke kaders gegeven voor sporten en bewegen in Maashorst. Het belangrijk ook een stukje inzicht in de op dit moment geldende kaders te geven. Hierbij moet benadrukt worden dat dit de kaders zijn die op dit moment gelden. Als we de ambities in deze sport- en beweegvisie willen volgen dan zal dat extra geld kosten. In de onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de gemeentelijke begrotingsposten voor sporten en bewegen en de daar bijhorende uitgaven:
36 SROI van sport en bewegen (kenniscentrumsportenbewegen.nl) 37 De SROI van sport en bewegen – Onderzoek i.o.v. Kenniscentrum Sport (kennisbanksportenbewegen.nl/?file=9527&m=1570690907&action=file.download)
26
Gemeentelijke begroting
Begroting 2023
Uitgaven 2023
Begroting 2024
Begroting 2025 ev.
64.060
64.060
Sport – Sportbeleid Algemeen
61.466
Verenigingssubsidie Landerd
46.793
36.289
48.768
48.768
Verenigingssubsidie Uden *
85.849
63.406
89.472
89.472
Sport – Stimuleringsprogramma
24.954
28.471
34.152
34.152
Sjors Sportief/ Max Vitaal
21.114
Uniek Sporten
3.861
5.075
Sport – Combinatiefuncties**
374.664
401.681
401.681
Inkomsten rijk GALA
305.316
305.310
305.310
Inkomsten bijdrage scholen***
206.687
191.338
0
Inzet buurtsportcoaches Missie Maashorst****
736.637.-
736.636
770.964
Inzet buurtsportcoach Compass
30.137
30.137
31.408
Inzet cultuurcoach Kunst & Co
63.763
63.763
66.453
Inzet buurtsportcoach Stg. Zelo de Wieken Dichterbij
2.000
2.000
2.000
Inzet buurtsportcoach Kiem Onderwijs
4.000
4.000
4.000
Lokaal Sportakkoord
119.348 *****
80.513
44.348
44.348
Sport – Project Leefomgeving 2023-2025
34.113
0
34.113
34.113
* staat onder andere begrotingspost ** inzet combinatiefuncties wordt in 2024 als onderdeel van de nieuwe regeling herzien *** bestaande uit de cofinanciering van de buurtsportcoach voor gymlessen vanuit het onderwijs huidige afspraken zijn dat dit zal stoppen na 2024 **** dekking bestaat uit begroting gemeente voor combinatiefunctionarissen, inkomsten Rijk voor combinatiefunctionarissen en bijdrage scholen (3 voorgaande posten) ***** Bedrag bestaat uit € 75.000 uit de oude Lokaal Sportakkoord Regeling 2020 - 2022 en € 44.348 van de nieuwe Lokaal Sportakkoord Regeling.
De gemeente Maashorst stelt zich bij nieuw beleid de opgave om te streven naar budgetneutraliteit. Dit betekent dat bij de verschillende uitvoeringsprogramma’s op het thema sporten en bewegen dit ook het uitgangspunt zal zijn. Echter, zijn er vanuit de landelijke Sportakkoorden II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en deze sport- en beweegvisie wel bepaalde maatschappelijke ambities. Deze ambities willen we ook graag vertalen naar nieuw beleid in de nog op te stellen uitvoeringsprogramma’s. Als we meer willen vragen van onze samenwerkingspartijen en ons als gemeente op het gebied van maatschappelijke ambities, zal dat ook leiden tot meer benodigde investeringen op dat gebied. Deze middelen worden vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord ook voor een deel gegeven, maar dit betekent niet dat hieruit alles bekostigd zal worden.
27
De integraliteit die we willen nastreven vanuit deze sport- en beweegvisie betekent ook dat andere beleidsterreinen acties op het gebied van sport en bewegen zullen moeten ondernemen en daarin sporten en bewegen moeten verwerken. Dit speelt met name op het thema ‘Ruimte voor sport en bewegen’ waarbij we op een andere manier willen kijken naar het inrichten van de (openbare) ruimte binnen de gemeente. Dit is iets wat we nog niet altijd in voldoende mate doen en waar we nog stappen in zullen moeten maken. Dat betekent dus ook dat aandacht voor sporten en bewegen ook aansprak kan maken op bestaande, misschien ook wel nieuwe extra, financiële middelen vanuit andere beleidsterreinen.
28
Bijlagen Rapportage SSNB over participatieproces met uitkomsten sessies, enquête en een-op-een gesprekken.
29