Bijlage 1 - Raadsbesluit Reglement van orde van de gemeenteraad van Maashorst 2026 met wijzigingen bijhouden
Tekst van het document
Artikel 533.24. Interpellatie 1. Raadsleden dienen verzoeken tot het houden van een interpellatie schriftelijk in bij de raadsvoorzitter. Het verzoek bevat in ieder geval de te stellen vragen. 2. De raadsvoorzitter brengt de inhoud van het verzoek zo spoedig mogelijk ter kennis van de overige raadsleden en het collegede wethouders. 3. De raad neemt een besluit over een verzoek tot het houden van een interpellatiedebat bij vaststelling van de agenda van de vergadering van de raad. 4. Over verzoeken die ten minste 48 uur voor aanvang van een raadsvergadering zijn ingediend of in, naar het oordeel van de raadsvoorzitter, spoedeisende gevallen, wordt tijdens de eerstkomende raadsvergadering gestemd. In andere gevallen tijdens de daaropvolgende raadsvergadering. 5. De interpellant voert niet vaker dan tweemaal het woord. De overige raadsleden, de burgemeester en de wethouders niet vaker dan eenmaal, tenzij de raad hen hiertoe verlof geeft. Artikel 3.25. Rondvraag raadsvergaderingen 1. Aan het begin van de vergadering is er een rondvraag, tenzij bij de raadsvoorzitter geen vragen zijn ingediend. 2. Tijdens de rondvraag kunnen raadsleden actuele politieke vragen stellen. 3. Raadsleden die tijdens de rondvraag vragen willen stellen, dienen de vragen ten minste 24 uur voor aanvang van de rondvraag schriftelijk bij de raadsvoorzitter. 4.
De raadsvoorzitter bepaalt de volgorde waarin aangemelde onderwerpen tijdens de rondvraag aan de orde worden gesteld. 5. De raad kan besluiten de vragen van een vragensteller niet toe te laten als de vragen enkel technisch van aard zijn en/of niet actueel zijn. De raadsvoorzitter kan de raad hierover voorafgaand adviseren. 6. Per onderwerp verleent de raadsvoorzitter de vragensteller het woord om één of meer vragen aan het college of de burgemeester te stellen en een toelichting daarop te geven. Na de beantwoording daarvan krijgt de vragensteller desgewenst het woord om aanvullende vragen te stellen. 7. De raadsvoorzitter kan aan andere raadsleden het woord verlenen om hetzij aan de vragensteller, hetzij aan het college of de burgemeester vragen te stellen over hetzelfde onderwerp. 8. Tijdens de rondvraag kunnen geen moties worden ingediend en worden geen interrupties toegelaten. Hoofdstuk 4 Overige bevoegdheden en instrumenten raadsleden en commissieleden niet-zijnde raadsleden Artikel 544.1. Schriftelijke politieke vragen 1. Raadsleden dienen schriftelijke politieke vragen aan het college of de burgemeester in bij de griffier, waarbij wordt aangegeven wordt als er een voorkeur voor mondelinge beantwoording bestaat.
21/54
2. 3.
4.
5. 6.
De griffier brengt de vragen zo spoedig mogelijk ter kennis van de overige raadsleden en het college. Schriftelijke beantwoording gebeurt zo spoedig mogelijk, in ieder geval binnen 30 dagen nadat de vragen zijn ingediend. Het college of de burgemeester stelt de vragensteller gemotiveerd in kennis als de beantwoording niet binnen deze termijn kan plaatsvinden. Vragen die ten minste zeven dagen voor aanvang van een raadsvergadering zijn ingediend worden, bij verzoek om mondelinge beantwoording, mondeling beantwoord in de eerstkomende raadsvergadering, tenzij het college of de burgemeester de griffier gemotiveerd in kennis stelt dat dit onmogelijk is, waarbij tevensook aangegeven wordt binnen welke termijn beantwoording zal plaatsvinden. Schriftelijke antwoorden van het college of de burgemeester worden door de griffier aan de raadsleden toegezonden. De vragensteller kan bij schriftelijke beantwoording in de eerstvolgende raadsvergadering en bij mondelinge beantwoording in dezelfde raadsvergadering nadere inlichtingen vragen over het door het college of de burgemeester gegeven antwoord, tenzij de raad anders beslist. In het geval dat de vragensteller bij schriftelijke beantwoording nadere inlichtingen wil vragen, kondigt de vragensteller dit ten minste 24 uur voor aanvang van de betreffende vergadering aan.
Artikel 4.2. Technische vragen 1. Raadsleden en commissieleden niet-zijnde raadsleden dienen technische vragen aan de ambtelijke organisatie schriftelijk in bij de griffier. Deze vragen worden schriftelijk beantwoord. 2. Technische Vvragen die betrekking hebben op een agendapunt dat op de voorlopige agenda van een commissievergadering of raadsvergadering staat en ten minste 24 uur voor aanvang van de betreffende vergadering zijn ingediend, worden zoveel mogelijk voorafgaand aan de vergadering schriftelijk beantwoord. 3. Schriftelijke beantwoording van overige technische vragen gebeurt zo spoedig mogelijk, in ieder geval binnen 10 dagen nadat de vragen zijn ingediend. Artikel 554.3. Inlichtingen 1. Raadsleden dienen verzoeken tot inlichtingen als bedoeld in de artikelen 169, derde lid, en 180, derde lid, van de wet schriftelijk in bij de griffier. 2. De griffier brengt de inhoud van het verzoek zo spoedig mogelijk ter kennis van de overige raadsleden en het college of de burgemeester. 3. De verlangde inlichtingen worden zo spoedig mogelijk aan de raad verschaft, in ieder geval binnen tien dagen nadat het verzoek is ingediend. Artikel 56. Rondvraag 1. Aan het begin van de vergadering is er een rondvraag, tenzij bij de voorzitter geen vragen zijn ingediend. In bijzondere gevallen kan het presidium bepalen dat de rondvraag op een ander tijdstip wordt gehouden.
De voorzitter bepaalt op welk tijdstip de rondvraag eindigt. 2. Raadsleden die tijdens de rondvraag vragen willen stellen, melden dit onder aanduiding van het onderwerp ten minste 24 uur voor aanvang van de rondvraag schriftelijk bij de voorzitter. 3. De voorzitter bepaalt de volgorde waarin aangemelde onderwerpen tijdens de rondvraag aan de orde worden gesteld alsmede de spreektijd voor de vragensteller, de overige raadsleden, het college en de burgemeester.
22/54
4.
5. 6.
Per onderwerp wordt aan de vragensteller het woord verleend om één of meer vragen aan het college of de burgemeester te stellen en een toelichting daarop te geven. Na de beantwoording daarvan krijgt de vragensteller desgewenst het woord om aanvullende vragen te stellen. De voorzitter kan aan andere raadsleden het woord verlenen om hetzij aan de vragensteller, hetzij aan het college of de burgemeester vragen te stellen over hetzelfde onderwerp. Tijdens de rondvraag kunnen geen moties worden ingediend en worden geen interrupties toegelaten.
Hoofdstuk 45. Slotbepalingen Artikel 575.1. Uitleg reglement In gevallen waarin dit reglement niet voorziet of bij twijfel omtrent over de toepassing van het reglement, beslist de raad op voorstel van de raadsvoorzitter. Artikel 585.2. Intrekking Het Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Maashorst 2022Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Uden 2018 en het Reglement van orde voor de werkzaamheden van de raad van de gemeente Landerd 2016 worden wordt ingetrokken. Artikel 595.3. Inwerkingtreding en citeertitel 1. Dit reglement treedt in werking met ingang van de dag na die waarop zij is bekendgemaakt en werkt terug tot en met de dag van vaststelling. 2. Dit reglement wordt aangehaald als: het Reglement van orde van de gemeenteraad van Maashorst 2026Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Maashorst 2022.
23/54
Artikelsgewijze toelichting Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1.1. Definities In dit artikel 1 worden een aantal begrippen uit dit reglement van orde gedefinieerd. Deze spreken grotendeels voor zich. Voor wat betreft het begrip ‘raadsvoorzitter’ zij nog vermeld dat de burgemeester voorzitter is van de raad. Artikel 9 van de Gemeentewet (hierna: wet) schrijft dit dwingend voor. In artikel 77, eerste lid, van de wet is bepaald dat het langstzittende raadslid het raadsvoorzitterschap waarneemt bij verhindering of ontstentenis van de burgemeester. Als twee raadsleden even lang zitting hebben, is de oudste in jaren degene die het raadsvoorzitterschap waarneemt. Daarnaast heeft de raad altijd de mogelijkheid zelf te kiezen voor een andere waarnemer. Op grond van artikel 21 van de wet heeft De de burgemeester heeft het recht op grond van artikel 21 van de wet in de vergadering aan de beraadslaging deel te nemen. Als voorzitter zorgt hij onder andere voor de handhaving van de orde in de vergadering. Artikel 1.2. Het presidium Het presidium heeft voornamelijk een algemeen adviserende rol (aanbevelingen aan de raad inzakeover de organisatie en het functioneren van de raad). Diverse gemeenten hebben dit takenpakket uitgebreid met meer inhoudelijke taken.
De VNG is van mening dat het presidium voor wat betreft de inhoudelijke aspecten van het raadswerk een ondergeschikte rol dient te vervullen, omdat anders het gevaar bestaat dat er binnen de raad een nieuw bestuursorgaan wordt gecreëerd, hetgeen niet strookt met de Grondwet, die het primaat immers expliciet bij de raad legt (artikel 125, eerste lid, van de Grondwet). Het presidium als zodanig kan niet ook optreden als werkgeverscommissie. De werkgeverscommissie, ingesteld op basis van artikel 83 van de wet, bestaat immers enkel uit raadsleden (en dus niet, zoals het presidium, ook de voorzitter van de raad). Het presidium heeft voornamelijk een procedurele rol zoals hierboven aangegeven. In dit artikel van het reglement 2 is onder meer als aanvullende taak opgenomen dat het presidium aanbevelingen doet aan de raad inzakeover de organisatie en het functioneren van de raad en de raadscommissies. Hieronder vallen taken als: het initiëren van een aanpassing van het dit reglement, Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Maashorst 2022 (hierna: het Reglement).en het doen van voorstellen voor benoemingen (zoals voor leden van de raadscommissies, commissieleden niet-zijnde raadsleden, leden van de werkgeverscommissie, leden van de auditcommissie en plaatsvervangende raadsvoorzitters).
Het is van belang dat in het presidium elke partij een stem heeft die even zwaar weegt. Op deze wijze wordt de positie van minderheidsfracties in een dualistisch stelsel versterkt. TevensOok kan dit de betrokkenheid van alle fracties bij de raadsvergaderingen vergroten. De griffier is bij elke vergadering van het presidium aanwezig (zie ook artikel 1.4, eerste lid), omdat de griffier voor de ondersteuning van de raad zorgt. Hij moet weten hoe de agenda eruit komt te zien en welke punten besproken gaan worden. De aanwezigheid van de gemeentesecretaris kan ook gewenst zijn, omdat de gemeentesecretaris aandacht moet kunnen vragen voor of een toelichting kan geven op onderwerpen die worden voorbereid door de ambtelijke organisatie. Overeenkomstig het derde lid kan de gemeentesecretaris worden uitgenodigd.
24/54
Artikel 1.3. De agendacommissie en het vaststellen van vergaderingen De agendacommissie vervult een belangrijke (coördinerende) rol bij de agendering van zaken in de raadscommissies en de raad. De agendacommissie heeft het overzicht van alle onderwerpen waarmee de raad zich mee bezig houdt. In het geval een gemeente deelneemt in een gemeenschappelijke regeling is in deze regeling opgenomen hoe de raad geïnformeerd wordt door de vertegenwoordiger van de gemeente in de gemeenschappelijke regeling en hoe verantwoording wordt afgelegd (artikelen 16 t/m 19 van de Wet gemeenschappelijke regelingen). Van belang is dat de agendacommissie de vergadercyclus van deze besturen kent. Het kan nodig zijn dat de raad voorafgaand aan een vergadering van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling de gemeentelijke vertegenwoordiger informatie of opvattingen wil meegeven. Ook de begrotingscyclus van de gemeenschappelijke regeling is relevant voor de agendacommissie zodat de raad tijdig noodzakelijke informatie kan leveren. Het is aan de agendacommissie om de planning in te vullen maar ook om deze te bewaken. Hetzelfde geldt met betrekking tot andere organisaties waar de gemeente mogelijk in vertegenwoordigd is (stichtingen, vennootschappen).
Ook deze vergadercycli kunnen voor een agendacommissie aanleiding zijn om deze te agenderen voor een raads- of commissievergadering, zodat er informatie uitgewisseld kan worden tussen de vertegenwoordiger van de gemeente en de raad. De commissie stelt de agenda's van de raadscommissies en de raad voorlopig vast. De definitieve vaststelling van de agenda van de raadscommissies en de raad geschiedt bij de aanvang van de betreffende vergadering. Ingevolge Op grond van artikel 17 van de wet vergadert de raad zo vaak hij daartoe heeft besloten en voorts indienals de burgemeester het nodig oordeelt of indien ten minste een vijfde van het aantal leden van de raad schriftelijk met opgave van redenen daarom vraagt. De raadsvoorzitter pleegt in het bepalen van een andere dag en ander aanvangsuur zoveel mogelijk overleg met de agendacommissie. Op deze wijze houdt de agendacommissie ook bij vergaderingen die niet op het gebruikelijke tijdstip plaatsvinden, invloed op de datum, het tijdstip en de plaats van de vergadering. Het wijzigen van het aanvangsuur is van gemeenschappelijk belang, omdat het merendeel van de raadsleden het raadslidmaatschap combineert met een andere (on)betaalde functie. Artikel 1.4. De griffier De raad is verplicht een griffier aan te wijzen (artikelen 100 en 107 van de wet). De griffier is in eerste instantie verantwoordelijk voor de bijstand aan de raad.
Hij is in principe in elke vergadering van de raad aanwezig (eerste lid). De wet eist dat de raad de vervanging van de griffier regelt (artikel 107d, eerste lid, van de wet). In het tweede lid is daarover een bepaling opgenomen. In verband met artikel 22 van de wet (verschoningsrecht) is in het derde lid een bepaling opgenomen met betrekking tot het deelnemen van de griffier aan de beraadslaging. Artikel 1.5. Onderzoek geloofsbrieven en beëdiging raadsleden Met de geloofsbrief geeft de voorzitter van het centraal stembureau aan de benoemde kennis van zijn benoeming (artikel V 1 van de Kieswet). Voor dit benoemingsbesluit is bij ministeriële regeling een model vastgesteld. De benoemde meldt schriftelijk aan de raad of hij de benoeming aanneemt (artikel V 2 van de Kieswet). Tegelijk met de mededeling dat hij zijn benoeming aanneemt legt hij aan de raad
25/54
stukken over waaruit blijkt dat de benoemde voldoet aan de eisen om als lid van de raad toegelaten te worden. Dit omvat de volgende stukken: een ondertekende verklaring met de openbare betrekkingen die hij bekleedt, een uittreksel uit de basisregistratie personen met zijn woonplaats, geboorteplaats en datum en (indien niet-Nederlander) stukken waaruit blijkt dat hij voldoet aan de vereisten van artikel 10, tweede lid, van de wet (artikel V 3 van de Kieswet). Het onderzoek van de geloofsbrieven en de beslissing over de toelating moeten in een openbare vergadering gebeuren. Bij het onderzoek zal ook de gedragscode (artikel 15, derde lid, van de wet) betrokken worden. In deze code zijn onder meer bepalingen opgenomen over al dan niet toegestane nevenfuncties. De commissie die de geloofsbrieven onderzoekt brengt verslag uit. Dit kan zowel mondeling als schriftelijk. Ingevolge Op grond van artikel V 4 van de Kieswet beslist de raad over de toelating van zijn leden. Daarbij is er een verschil in de procedure bij de samenstelling van een nieuwe raad of bij de vervulling van een tussentijdse vacature. Na de raadsverkiezingen beslist de raad in oude samenstelling in zijn laatste vergadering over de toelating van de nieuw gekozen leden. Met ingang van 00:00 uur de volgende dag treedt de nieuwe raad aan (artikel 18 van de wet en artikel C 4, tweede lid, van de Kieswet).
Eerste en tweede lid De formulering van het eerste lid benadrukt dat de raad en niet de voorzitter een commissie instelt, die het zogenaamde geloofsbrievenonderzoek verricht nadat de voorzitter van het centraal stembureau nieuwe leden heeft benoemd. Vierde lid Het onderzoek van het proces-verbaal (onderzoek naar het verloop van de verkiezing of de vaststelling van de uitslag) gebeurt door de oude raad vlak voor de eerste samenkomst van de nieuwe raad na de gemeenteraadsverkiezingen. Het onderzoek van het proces-verbaal strekt zich niet uit tot de geldigheid van de kandidatenlijsten. Het vierde lid ziet op de specifieke taak die de raad heeft na de raadsverkiezingen. Na de gemeenteraadsverkiezingen heeft de commissie voor het geloofsbrievenonderzoek een extra taak, zij adviseert de raad ook over het verloop van de verkiezingen (of dit op wettige wijze is gebeurd) en het vaststellen van de uitslag (of deze juist is vastgesteld). Zij doet dit op basis van het proces-verbaal van het centraal stembureau. De raad dient op basis van dit advies een besluit te nemen over het verloop van de verkiezingen en de vaststelling van de uitslag. Dit besluit is van belang omdat de raad de bevoegdheid heeft om te besluiten tot het hertellen van de stemmen en zelfs de bevoegdheid om te besluiten tot een herstemming, beide eventueel in een deel van de gemeente bij een aantal specifieke stembureaus.
Het proces-verbaal vormt de aanleiding tot een besluit tot hertelling of herstemming. Dit dient concrete aanwijzingen te bevatten waarop de raad een dergelijk besluit kan baseren. Op 28 februari 2014 heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK) een circulaire uitgebracht waarin toegelicht wordt wanneer de raad gebruik kan maken van deze bevoegdheid (de Circulaire ‘Gemeenteraadverkiezingen: hertellingen’ met , kenmerk 2014-0000116196 van de Minister van BZK van, 28 februari 2014, Ministerie van BZK. Zie: ). In deze circulaire wordt onder meer uiteengezet wanneer de raad tot hertelling kan besluiten. Het ligt niet voor de hand dat besloten wordt tot een hertelling waarvan tevoren duidelijk is dat deze niet tot een andere samenstelling in de raad kan leiden. Ook een verschil in zetels tussen de voorlopige uitslag en de definitieve uitslag is geen reden om over te gaan tot hertelling.
26/54
Vijfde en zesde lid Na een raadsverkiezing kunnen de toegelaten raadsleden op de eerste vergadering van de raad in nieuwe samenstelling als bedoeld in artikel 18 van de wet de eed of verklaring en belofte afleggen. De raadsvoorzitter zal hen hiervoor oproepen (vijfde lid). Bij tussentijdse vacaturevervulling kan de eed of verklaring en belofte aansluitend aan de beslissing van de raad over de toelating van het betrokken raadslid plaatsvinden (zesde lid). De tekst van de eed of verklaring en belofte die een raadslid bij het aanvaarden van het raadslidmaatschap moet afleggen, is in artikel 14, eerste lid, van de wet vastgelegd. Artikel 1.6. Benoeming wethouders Dit Artikel artikel 6 geeft invulling aan een leemte in de wet. Uit de Kieswet vloeit het geloofsbrievenonderzoek van raadsleden voort. Aangezien de wethouder geen gekozen volksvertegenwoordiger is, is hierover niets in de Kieswet geregeld. De wet geeft wel aan welke formele eisen gesteld worden aan een wethouder maar niet op welk moment deze getoetst worden. Het ligt voor de hand om voor het benoemen van wethouders ook een commissie voor het onderzoek naar de geloofsbrieven in te stellen (eerste lid). De formele eisen voor het wethouderschap zijn grotendeels vergelijkbaar met de vereisten voor het raadlidmaatschap (artikelen 36a, 36b, 41b en 41c van de wet).
Voor wethouders is er de aanvullende verplichting om een verklaring omtrent het gedrag (hierna: VOG) te kunnen overleggen (artikel 36a, tweede lid, van de wet). De VOG kent een screeningsprofiel voor politieke ambtsdragers. Bij de benoeming van een wethouder kan er een integriteitstoets plaatsvinden. De Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Maashorst 2022 gedragscode integriteit speelt hierbij een rol (zie Model Gedragscode Integriteit politieke ambtsdragers bij gemeenten, provincies en waterschappen 2021). Daarnaast kan een verklaring omtrent het gedrag (hierna: VOG) worden gevraagd. De raad kan aangeven dat zij deze procedure wil volgen bij de benoeming van wethouders. De VOG kent een screeningsprofiel voor politieke ambtsdragers. Bij dit profiel staat de integriteit van de aspirant bestuurder centraal. Het is mogelijk om deze VOG via een spoedprocedure uit te laten voeren. Na het onderzoek, bedoeld in het tweede lid, brengt de commissie advies uit aan de raad over de benoeming tot wethouder (derde lid). De kandidaat-wethouders kunnen in opdracht van de burgemeester voor aanvang van iedere ambtstermijn aan een integriteitstoets worden onderworpen. De burgemeester kan ten aanzien van de risicoanalyse en de conclusies geheimhouding opleggen aan de raad.
In artikel 87 van de wet is de burgemeester hiertoe expliciet bevoegd gemaakt De burgemeester brengt over de uitkomsten daarvan verslag uit aan de raad. De uitkomsten van het onderzoek en het verslag zijn niet openbaar (vijfde lid). Dit Artikel artikel van het reglement 6 is ook van toepassing als er geen wethouder van buiten maar uit de raad wordt benoemd. De incompatibiliteiten en nevenfuncties dienen dan immers opnieuw beoordeeld te worden. Een raadslid dat benoemd wordt tot wethouder mag raadslid blijven totdat de geloofsbrieven van zijn opvolger zijn goedgekeurd (artikel 36b, tweede lid, van de wet). Artikel 1.7. Fracties
27/54
Eerste en tweede lid De Kieswet en de wet kennen het begrip fractie niet. In artikel 33, tweede lid, van de wet wordt wel uitgegaan van het bestaan van in de raad vertegenwoordigde groeperingen (recht op fractieondersteuning). Vanaf de aanvang van de eerste zitting van de nieuwe raad na de verkiezingen, worden de leden die op dezelfde lijst hebben gestaan als één fractie beschouwd. Is onder een lijstnummer slechts één lid verkozen, dan wordt dit lid als een afzonderlijke fractie beschouwd (eerste lid). De fractie gebruikt in de vergadering van de raad de aanduiding die zij boven de kandidatenlijst had staan. Op deze wijze is de relatie tussen de fractie in de raad en de fractie politieke groepering op van de kandidatenlijst voor de burger inwoner duidelijk. Het kan echter voorkomen dat een fractie geen aanduiding boven de kandidatenlijst heeft staan. In een dergelijk geval deelt de fractie uiterlijk in de eerste vergadering de aanduiding mee (tweede lid). Vierde lid In de loop van een zittingsperiode kan het voorkomen dat leden de raad verlaten. In een dergelijk geval vindt er een verandering in de samenstelling van de fractie plaats. Als dit het geval is, deelt de fractie dit aan de voorzitter mede (vierde lid). Het is ook mogelijk dat een raadslid zijn lidmaatschap niet opzegt maar uit een fractie stapt.
Hij kan als zelfstandige fractie verdergaan of zich aansluiten bij een bestaande fractie. Ook andere wijzigingen zijn mogelijk, bijvoorbeeld een fusie van twee fracties. Een andere (tijdelijke) wisseling in een fractie kan het gevolg zijn van ziekte of zwangerschap van een raadslid. Voor deze gevallen is in de Kieswet een vervangingsregeling opgenomen. Uitgangspunt van ons kiesstelsel is dat volksvertegenwoordigers op persoonlijke titel worden verkozen en benoemd. Dit uitgangspunt is gebaseerd op artikel 27 van de wet en artikel 129 van de Grondwet, waarin is bepaald dat elk bindend mandaat van een lid van de raad nietig is. De volksvertegenwoordiger handelt naar eigen overtuiging en is bij stemmingen niet gebonden aan een lastgeving. Geen andere persoon of instantie kan hem rechtens bindende instructies opleggen met betrekking tot zijn stemgedrag. Het is de individuele volksvertegenwoordiger die een mandaat van de kiezer heeft gekregen. De volksvertegenwoordiger heeft daardoor ook de mogelijkheid om tussentijds van fractie te veranderen of zelfstandig verder te gaan. Ook de Kieswet gaat niet uit van politieke partijen. Een zetel 'hoort' dan ook niet bij een partij, maar is verbonden aan de volksvertegenwoordiger die daardoor ook de mogelijkheid heeft om tussentijds van fractie te veranderen of zelfstandig verder te gaan.
Ook kan een fractie besluiten om haar naam te veranderen. Dit staat de fractie vrij om te doen. Op grond van deze bepalingen heeft de raad geen zeggenschap over wijzigingen in de samenstelling, fusies en splitsingen van fracties en de naamvoering. De raad kan hier dus geen besluit over nemen. Een mededeling aan de voorzitter van de raad is voldoende. De raad is gehouden met ingang van de eerstvolgende vergadering nadat hiervan mededeling is gedaan rekening te houden met de nieuwe situatie. Dit betekent ook dat: - kandidaten die van een kandidatenlijst deel uitmaken en binnen die lijst/partij een onderlinge schriftelijke (en soms notariële) afspraak maken, bijvoorbeeld dat men onder bepaalde voorwaarden zal afzien van aanvaarding van het raadslidmaatschap, zich dienen te realiseren dat dergelijke afspraken nietig zijn vanwege strijd met de wet en de Kieswet;
28/54
-
personen raadsleden die tussentijds van partij veranderen hun raadslidmaatschap niet verliezen; als men uit een partij stapt en als eigen partij verder gaat, de verlatende partij geen middelen heeft om het raadslid uit de raad te weren.
Fractieafsplitsing en het ontstaan van een nieuwe fractie kan diverse praktische gevolgen hebben. Te denken valt aan: fractievergoedingen en -faciliteiten, fractievoorzitterschap dan wel vertegenwoordiging in het presidium, zo nodig andere zitplaatsen in de raadszaal, bezetting in raadscommissies en eventueel de bezetting in raadscommissies door commissieleden niet- zijnde raadsleden (burgerraadsleden). Als moet worden voorzien in de vacature van een raadslid dat zich heeft afgesplitst, wordt teruggegrepen op de lijst waarop betrokkene oorspronkelijk was gekozen (artikel P 19 van de Kieswet). Vijfde lid Behalve het wijzigen van de samenstelling, fuseren en splitsen, Ook kan een fractie ook besluiten om haar naam te veranderen. Dit staat de fractie vrij om te doen. Hierover heeft de raad eveneens geen zeggenschap. De raad kan ook hierover dus geen besluit nemen. Een mededeling aan de voorzitter van de raad is voldoende. De raad is gehouden met ingang van de eerstvolgende vergadering nadat hiervan mededeling is gedaan rekening te houden met de nieuwe situatie. De naam van de fractie dient getoetst te worden aan de afwijzingsgronden uit artikel G 3, vierde lid, van de Kieswet.
Dit is een logische voorwaarde: deze toetsing vindt immers ook plaats wanneer een politieke groepering zich voor het eerst wil laten registreren; als een politieke groepering zich voor het eerst wil laten registreren gebeurt dit ook. Op grond van artikel G 3, vierde lid, van de Kieswet wordt de naam van de nieuwe fractie onder meer geweigerd als deze in strijd is met de openbare orde of als deze overeenkomt met of erg lijkt op de naam van een politieke groepering die al geregistreerd is voor de Tweede Kamer- of Statenverkiezingen én daardoor verwarring te duchten is. Voor het overige is de nieuwe fractie vrij in het kiezen van een naam. Hoofdstuk 2. CommissiesRaadscommissies Paragraaf 2.1. Algemene bepalingen over raadscommissies Artikel 92.2. Taken raadscommissies De taken van de raadscommissies zijn vastgelegd in artikel 82, eerste lid, van de Gemeentewet (hierna: wet). De raadscommissies bereiden de besluitvorming van de raad voor en overleggen met het college of de burgemeester. Wat betreft de invulling van de taken van de raadscommissies zijn ruwweg twee modellen te onderscheiden.
In het eerste model is een raadscommissie vooral gericht op voorbereiding en informatievoorziening en vindt het politieke debat plaats in de raad, in het tweede vindt hHet politieke debat vindt in eerste instantie plaats in een de raadscommissies, waarna en geschiedt de besluitvorming geschiedt door de raad. De taak om de besluitvorming van de raad voor te bereiden komt tot uitdrukking in de taak advies uit te brengen over een voorstel of onderwerp. De raadscommissie kan ook uit eigener beweging advies aan de raad uitbrengen. , oOok dit advies kan aanleiding zijn voor besluitvorming in de raad. De taken van de raadscommissie zijn in essentie dezelfde als die van de raad, die van kaderstellend, controlerend en volksvertegenwoordigend orgaan.
29/54
De raadscommissie bepaalt evenals de raad haar eigen agenda. Dit betekent dat niet het college, maar (de voorzitter van) de raadscommissie bepaalt of een voorstel aan de raadscommissie wordt voorgelegd alvorens het in de raad wordt besproken. Om dit te coördineren is een agendacommissie ingericht (zie artikel 1.3). Deze agendacommissie is verantwoordelijk voor de inhoudelijke afstemming van raads- en commissievergaderingen. Veelal zal het echter wel zo zijn dat een onderwerp eerst in een raadscommissie wordt besproken. Tegenwoordig komen varianten van vergaderen voor die geen vaste samenstelling hebben. Te denken valt aan vergaderingen in sessies en vergadertafel. De wettelijke bepalingen omtrent de raadscommissies zijn, ondanks het feit dat er niet gesproken kan worden van een vaste samenstelling, op deze varianten van vergaderen van toepassing. IndienAls vergaderingen in het teken staan van de voorbereiding van besluitvorming van de raad en het overleg met het college of de burgemeester, is er sprake van een raadscommissie. Dergelijke voorbereiding van de besluitvorming van de raad is exclusief voorbehouden aan de raadscommissies en kan niet worden opgedragen aan overige commissies.
Er dient bij deze varianten van vergaderen dus rekening gehouden te worden met alle vereisten die voor een raadscommissie gelden zoals een evenwichtige vertegenwoordiging (artikel 82, derde lid, van de wet). Artikel 102.3. Samenstelling raadscommissies; benoeming commissievoorzitter De raad bepaalt de samenstelling van de raadscommissies. Het is enkel mogelijk de benoeming van een voorgedragen lid te weigeren als het lid geen raadslid of commissielid niet-zijnde raadslid is. Wel schrijft artikel 82, derde lid, van de wet voor dat de raad moet zorgen voor een evenwichtige vertegenwoordiging van de in de raad vertegenwoordigde politieke groeperingen. Om dit te bereiken beschrijft het derde tweede lid een verdeelsleutel voor de aanwezigheid van leden van de raadscommissies van verschillende fracties. De verhoudingen in de raadscommissies hoeven overigens blijkensvolgens jurisprudentie niet exact overeen te komen met de verhoudingen in de raad. De leden van de raadscommissieleden worden door de raad benoemd (eerste lid). Uit het derde lid volgt dat de leden van een raadscommissie geen raadslid hoeven te zijn. De benoeming gebeurt bij raadsleden, op voordracht van het raadslid zelf of de fracties (eerste vierde lid). Raadsleden hebben het mandaat van de kiezer en mogen daarom niet door hun fractie weerhouden worden van het deelnemen aan commissievergaderingen.
Bij commissieleden niet-zijnde raadsleden ligt dit anders, omdat zij het mandaat van de kiezer niet hebben en te zien zijn als hulptroepen van de fractie. Dit houdt in dat het aan de fracties zelf is om te bepalen wie de betreffende fractie vertegenwoordigen in de verschillende commissies. Zij kunnen enkel door hun fractie worden voorgedragen (vijfde lid). Ook kan de fractie voorstellen aan de raad om een commissielid niet-zijnde raadslid als lid van een raadscommissie te ontslaan (tiende lid). Voor raadsleden geldt dat niet. De zittingsperiode van de leden van de raadscommissie is even lang als de zittingsperiode van raadsleden, in principe dus vier jaar. De benoeming eindigt van rechtswege. De raad hoeft hen niet te ontslaan. Het lidmaatschap van een raadscommissie eindigt eveneens van rechtswege als het lid van de raadscommissie ophoudt raadslid te zijn of ophoudt commissielid niet-zijnde raadslid te zijn. Dit zal met name het geval zijn als niet meer voldaan wordt aan de vereisten voor het raadslidmaatschap dan wel de vergelijkbare vereisten van artikel 2.4, tweede lid, voor commissieleden niet-zijnde raadsleden.
30/54
Verder is het voor een lid van een raadscommissie uiteraard mogelijk om zelf ontslag te nemen. Artikel 2.4. Commissieleden niet-zijnde raadsleden Om ervoor te zorgen dat alle fracties – met name ook de kleine fracties – in staat zijn om deel te nemen aan de vergaderingen van de raadscommissie, kunnen de fracties werken met commissieleden nietzijnde raadsleden. Dit is bovendien voor mensen die in de raad komen op het moment dat een raadslid ermee stopt (opvolgers), een goede mogelijkheid om aangehaakt te blijven bij het werk van de gemeenteraad. Ten slotte is het voor aankomend talent een mooie manier om nader kennis te maken met het werk van de gemeenteraad. Zij kunnen, als dit bevalt, bij de volgende verkiezingen proberen in de raad te komen. Deze commissieleden niet-zijnde raadsleden vertegenwoordigen de fractie die hen heeft voorgedragen. Het is daarom voor commissieleden niet-zijnde raadsleden niet mogelijk om van fractie te wisselen zonder door de raad opnieuw benoemd te worden. Het is enkel mogelijk – overeenkomstig het zesde lid zelfs verplicht - de benoeming van een voorgedragen lid te weigeren als het een commissielid niet-zijnde raadslid (‘burgerlid’) betreft dat niet voldoet aan bepaalde vereisten van de wet (zie verder de toelichting op het zevende lid). Uit het vierde lid volgt dat de leden van een raadscommissie geen raadslid hoeven te zijn.
Wel zijn het de fracties die de leden voordragen (vijfde lid). Op grond van het zevende tweede lid moeten commissieleden niet-zijnde raadsleden, evenals raadsleden, voldoen aan hetgeen is bepaald in de artikelen 10, 11, 12, 13 en 15 van de wet. Dit betekent onder andere dat zij achttien jaar moeten zijn, over een geldige verblijfstitel moeten beschikken, hun nevenfuncties openbaar moeten maken en geen functie als bedoeld in artikel 13 van de wet mogen vervullen. Ook mogen de commissieleden niet-zijnde raadsleden overeenkomstig artikel 15 van de wet geen verboden handelingen verrichten. Het is enkel mogelijk – overeenkomstig het tweede lid zelfs verplicht – de benoeming van een voorgedragen commissielid niet-zijnde raadslid te weigeren als niet voldaan wordt aan deze vereisten. Om te beoordelen of wordt voldaan aan de eisen van de wet wordt, net als bij raadsleden, ligt het voor de hand om gebruik gemaakt te maken van een geloofsbrievenonderzoek. Deze procedure wordt uitgevoerd Het verdient aanbeveling dit onderzoek uit te laten voeren door een commissie bestaande uit drie raadsleden, net als bij het toelaten van raadsleden tot de raad. de commissie die voor raadsleden en wethouders het op basis van artikel V 4 van de Kieswet verplichte geloofsbrievenonderzoek uitvoert. De vereisten die onderzocht moeten worden zijn immers vergelijkbaar.
Dit onderzoek (alleen naar de niet-raadsleden) gaat vooraf aan het raadsbesluit waarmee de commissieleden niet-zijnde raadsleden benoemd worden. Om er voor te zorgen dat alle fracties – met name ook de kleine fracties – in staat zijn om deel te nemen aan de vergaderingen van de raadscommissie bepaalt het zesde lid dat iedere fractie een plaatsvervangend lid kan voordragen. Voor hen gelden dezelfde eisen als voor commissieleden. Een commissielid niet-zijnde raadslid moet ook de eed of belofte afleggen, vergelijkbaar met de eed of belofte die raadsleden moeten afleggen. Een commissielid niet-zijnde raadslid kan pas fungeren als commissielid niet-zijnde raadslid en als lid van een raadscommissie op het moment dat hij of zij de eed of belofte heeft afgelegd.
31/54
De zittingsperiode van de commissieleden niet-zijnde raadsleden is even lang als de zittingsperiode van raadsleden, in principe dus vier jaar. De benoeming eindigt van rechtswege. De raad hoeft hen niet te ontslaan. Ook als een commissielid niet-zijnde raadslid niet langer voldoet aan de vereisten van het tweede lid, houdt het zijn van commissielid niet-zijnde raadslid. Dit is bijvoorbeeld het geval als de betreffende persoon geen ingezetene meer is van de gemeente Maashorst of zijn geldige verblijfstitel is kwijtgeraakt. Omdat commissieleden niet-zijnde raadsleden te zien zijn als hulptroepen van een fractie, kan de fractie ook aan de raad voorstellen om hen te ontslaan als commissieleden niet-zijnde raadsleden. De raad verleent dit ontslag dan. Uiteraard is het ook mogelijk dat het commissielid niet-zijnde raadslid zelf ontslag neemt. Verder is het, gelet op de status van commissieleden niet-zijnde raadsleden, logisch dat als de fractie niet meer in de raad zit, het zijn van commissielid niet-zijnde raadslid vervalt. Als raadsleden zijn overgestapt naar een andere fractie of een nieuwe fractie hebben gevormd, kan het voormalige commissielid niet-zijnde raadslid door de andere/nieuwe fractie worden voorgedragen om commissielid niet-zijnde raadslid te worden voor de andere/nieuwe fractie.
Artikel 2.5. Commissievoorzitters De raad benoemt de commissievoorzitters en hun plaatsvervangers (tweede lid). Op grond van artikel 82, vierde lid, van de wet kan enkel een raadslid als voorzitter van een raadscommissie benoemd worden. Dit betekent dat als een voorzitter van een raadscommissie geen raadslid meer is, het voorzitterschap van de raadscommissie ook automatisch vervalt. Een voorstel van de regering om dit vereiste op te heffen is in 2014 in de Tweede Kamer gesneuveld.Ook voor de commissievoorzitters geldt dat hun zittingsperiode als voorzitter even lang is als de zittingsperiode van raadsleden, in principe dus vier jaar. De benoeming eindigt van rechtswege. De raad hoeft hen niet te ontslaan. Het is voor de raad wel mogelijk hen eerder ontslag te verlenen en voor de commissievoorzitters mogelijk om ontslag te nemen.
Artikel 11. Zittingsduur en vacatures De zittingsperiode van de leden en de voorzitter is even lang als de zittingsperiode van raadsleden, in principe dus vier jaar. De benoeming eindigt derhalve van rechtswege, de raad hoeft hen niet te ontslaan. Het lidmaatschap van een raadscommissie eindigt eveneens van rechtswege, indien een lid niet meer voldoet aan de in artikel 10, zevende lid, gestelde eisen (tweede lid) en indien een lid is benoemd op voordracht van een fractie die niet meer vertegenwoordigd is in de raad (zevende lid). De raad kan een lid van een raadscommissie op voorstel van de fractie die het lid heeft voorgedragen ontslaan (derde lid). Deze situatie kan zich voordoen in geval van een splitsing van een fractie. De ontstane nieuwe fractie heeft dan recht op een eigen lid. Paragraaf 2.2. Voorbereiding vergaderingen raadscommissies
32/54
Artikel 122.6. Oproep en voorlopige agenda raadscommissies Het eerste lid stelt verplicht dat de commissievoorzitter zeven een vastgesteld aantal dagen vóór een vergadering de leden van zijn raadscommissie een schriftelijke oproep stuurt voor de vergadering. Hierin staat , waarin de vergadering wordt aangekondigd. Hierbij zitten ook , en de voorlopige agenda en de daarbij behorende stukken stuurt (eerste lid). Uiteraard is het mogelijk, indien de raad dit wenst de oproep en stukken niet per post maar elektronisch te versturen. Dit gebeurt in beginsel elektronisch. De oproep vermeldt de dag, het tijdstip en de plaats van de vergadering. In het eerste lid gaat het om een voorlopige agenda. In de dagelijkse praktijk van de gemeente zal het niet altijd mogelijk zijn om ruim voor de commissievergadering een agenda op te stellen, die ook zicht heeft op de actualiteiten. In een dergelijke situatie kan de commissievoorzitter na het verzenden van de schriftelijke oproep zo nodig een aanvullende agenda en stukken rondsturen (tweede lid).
Als omtrent op stukken informatie op grond van Titel II, Hoofdstuk Va artikel 86, eerste of tweede lid, van de wet geheimhouding is opgelegd, wordt deze informatie blijven deze stukken in afwijking van het eerste en tweede lid enkel verstrekt aan de raadsleden en commissieleden onder berusting van de griffier en verleent deze de commissieleden op verzoek inzage (tweede derde lid). Van geheimhouding wordt melding gemaakt op de stukken. Uiteindelijk bepaalt een raadscommissie zijn eigen agenda. De agenderende rol van een raadscommissie komt tot uitdrukking in het derde vierde lid. Artikel 13. Aanvullende agenda; vaststellen agenda Dit artikel behoeft geen toelichting. Artikel 142.7. Ter inzage leggen van stukken raadscommissies Geïnteresseerden moeten de mogelijkheid hebben om stukken in te zien. Daarom worden alle stukken gelijktijdig met het verzenden van de schriftelijke oproep ter inzage aangeboden (eerste lid). De stukken zullen doorgaans op elektronische wijze worden aangeboden (tweede lid). Dit gaat bijvoorbeeld via een digitaal raadsinformatiesysteem of door plaatsing op de gemeentesitewebsite van de gemeenteraad (het raadsinformatiesysteem). Bij hoge uitzondering worden zij de stukken fysiek ter inzage gelegd. De griffier vervult de secretariaatsfunctie ten dienste van de raad.
Daarom worden stukkenInformatie die betrekking hebben heeft op de agenda en de voorstellen van de commissievergadering en die geheim moeten blijven, wordt enkel ter beschikking gesteld aan bij hem ter inzage gelegdraadsleden en commissieleden niet-zijnde raadsleden . Op verzoek van de commissieleden kan de griffier inzage aan hen verlenen (derde lid). Artikel 152.8. Openbare kennisgeving raadscommissies Met dit artikel wordt invulling gegeven aan het voorschrift van artikel 82, vijfde lid, juncto artikel 19, tweede lid, van de wet. In dit artikel van het reglement wordt vastgelegd op welke wijze de commissievergaderingen worden aangekondigd. Voor wat betreft de wijze van publicatie is aangesloten bij artikel 3:12 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb). Hier wordt expliciet vastgelegd in welke dag-, nieuws- of huis-aan-huisbladen de aankondiging van de vergadering van de raad wordt geplaatst. Indien de kennisgeving uitsluitend elektronisch plaatsvindt, dan dient er een grondslag te zijn,
33/54
zie artikel 3:42, tweede lid, juncto 2:14 van de Awb. In het tweede lid wordt deze grondslag gecreëerd om ook in spoedeisende gevallen een openbare kennisgeving uit te kunnen doen gaan. Paragraaf 2.3. Vergaderingen raadscommissies Artikel 162.9. Presentielijst raadscommissies De presentielijst en de ondertekening door de voorzitter en de commissiegriffier zijn is bedoeld om formeel vast te stellen dat het vergaderquorum aanwezig is. Daarnaast is de presentielijst van belang om de vergoedingen van de commissieleden niet- zijnde raadsleden die lid zijn van de raadscommissie te kunnen vaststellen. Artikel 172.10. Opening vergadering en quorum raadscommissies Artikel 20 van de wet regelt het vergaderquorum van de raad. Voor de raadscommissies ontbreekt een dergelijke bepaling in de wet. Dit Artikel artikel 17 van het reglement voorziet hierin. IndienAls meer dan de helft van het aantal zitting fracties vertegenwoordigd hebbende leden aanwezig is en de presentielijst heeft getekend, kan worden vergaderd. Om te constateren of dit het geval is, wordt de presentielijst gebruikt (eerste lid). Het derde lid voorziet in een regeling voor een nieuwe vergadering indienals het quorum niet bereikt is, anders zou de afwezigheid van leden van een raadscommissie de voortgang van werkzaamheden kunnen belemmeren.
Uiteraard staat op het moment dat de voorzitter de datum en het tijdstip van de nieuwe vergadering bepaalt, nog niet vast op welk moment de schriftelijke oproep uitgaat. Indien er enkele dagen tussen de twee vergaderingen zitten, mag er van uit worden gegaan dat het mogelijk is om 24 uur van tevoren een schriftelijke oproep te versturen (tweede lid). Overigens ligt het in de rede dat de voorzitter overlegt met de raadscommissie over de datum van een nieuwe vergadering. Artikel 192.12. Advies en ; geen stemmingen raadscommissies Door gebruik van het woord beslissen in het eerste lid kan de suggestie gewekt worden dat in de commissievergadering ook ‘echte’ Awb-besluiten in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: de Awb) kunnen worden genomen. Dit is echter niet het geval. Een raadscommissie neemt geen beslissingen maar bereidt de besluitvorming in de raad voor en overlegt met het college en de burgemeester. Alleen in de raadsvergadering kunnen besluiten worden genomen. Wel kan een raadscommissie gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen aan de raad. Ten behoeve van het debat in de raad en om recht te doen aan de mening van alle fracties, inclusief minderheidsstandpunten, worden ook minderheidsstandpunten de standpunten van alle fracties in het advies opgenomen.
Dit geldt zowel voor minderheidsstandpunten van een fracties als een minderheidsstandpunten van individuele commissieleden.Het ligt voor de hand dat indien een lid het niet eens is met het fractiestandpunt, hier afzonderlijk melding van wordt gemaakt in het advies aan de raad. Artikel 2.013. Aantal spreektermijnen raadscommissies Het stellen van vragen dient ook als een spreektermijn beschouwd te worden. Een spreektermijn wordt door de voorzitter afgesloten (vierde derde lid). Dit hoeft overigens niets te veranderen aan de praktijk dat een portefeuillehouder antwoordt na de inbreng van de raadsleden in de eerste en tweede termijn. Een verzoek van een raadslid commissielid om na afloop van de tweede termijn om nog een korte reactie te geven, dient de voorzitter niet te honoreren. IndienAls de raadscommissie van mening is dat na de tweede termijn verdere beraadslaging nodig is, kan zij daartoe uitdrukkelijk besluiten (eerste lid).
34/54
Artikel 2.141. Deelname aan beraadslaging door anderen bij raadscommissies Deze bepaling is noodzakelijk in verband met de in artikel 22 van de wet geregelde immuniteit, dat in artikel 82, vijfde lid, van de wet van overeenkomstige toepassing wordt verklaard op leden van raadscommissies en andere personen die aan de beraadslagingen deelnemen. Het is uiteraard ook mogelijk dat een raadscommissie bepaalt dat een bepaalde functionaris in bepaalde gevallen altijd aan de beraadslaging mag deelnemen. Het gaat in deze bepaling om anderen dan de leden, de voorzitter, de burgemeester en de wethouders. Deze hebben op grond van artikel 21 van de wet, gelezen in samenhang met artikel 82, vijfde lid, van de wet de mogelijkheid om aan de beraadslagingen deel te nemen. Op grond van dit artikel kan bijvoorbeeld de secretaris uitgenodigd worden. Uiteraard hebben deze andere sprekers niet dezelfde rechten als de leden. Een andere spreker heeft onder meer geen recht om een voorstel over de spreektijd of over de orde van de vergadering te doen. Artikel 222.15. Spreekrecht burgersinwoners bij raadscommissies Het geven van spreekrecht aan burgers inwoners is een manier om burgers inwoners meer te betrekken bij de besluitvorming van de raad.
Doordat de raadsvergadering het sluitstuk is van het besluitvormingsproces dat lang daarvoor is begonnen (ambtelijke organisatie, college, commissies) is er voor gekozen het spreekrecht op te nemen in de raadscommissies. In die fase zijn de fracties nog bezig hun mening te vormen. Een inspreekmogelijkheid tijdens de raadsvergadering is doorgaans minder effectief (‘schijnspreekrecht’). Het spreekrecht geldt zowel voor geagendeerde als niet geagendeerde onderwerpen het werkveld van de commissie betreffende (eerste lid). Onderwerpen die inwoners belangrijk vinden kunnen eveneens door middel van een burgerinitiatief geagendeerd worden. De burgers inwoners die wensen in te spreken kunnen zich binnen een ‘redelijke termijn’ voor de vergadering melden bij de commissiegriffier. Als ‘redelijke termijn’ is 12.00 uur op de werkdag voorafgaande aan de vergadering aangehouden. In het zesde achtste lid is ervoor gekozen om een burger inwoner slechts éénmaal het woord te geven en geen discussie te laten plaatsvinden. Als richtlijn is 3 minuten spreektijd per burger inwoner aangehouden (tweede vierde lid). Op voorstel van de voorzitter, die in eerste instantie voor een ordentelijk verloop van de vergadering moet zorgen en dus moet kunnen aanvoelen of een verkorting of verlenging van de spreektijd gewenst is, kan van deze richtlijn worden afgeweken. Artikel 2.16.
Rondvraag bij raadscommissies Dit artikel gaat over de rondvraag bij commissievergaderingen. De rondvraag maakt niet alleen onderdeel uit van de commissievergaderingen, maar ook van raadsvergaderingen. Daarover gaat artikel 3.25. Beide artikelen geven invulling aan het recht van raadsleden op grond van artikel 155, eerste lid, van de wet met betrekking tot het vragenrecht. Tijdens de rondvraag krijgen de raad en de commissie de mogelijkheid over vooraf ingebrachte onderwerpen het college of de burgemeester (als bestuursorgaan) aan de tand te voelen. Het karakter van de rondvraag verschilt van het recht van interpellatie. Het recht van interpellatie heeft een zwaarder politiek karakter. Leden van de raadscommissie kunnen aan het college inlichtingen vragen over het door hem gevoerde bestuur, voor zover dat niet bij geagendeerde onderwerpen aan de orde komt.
35/54
Leden van de raadscommissie vragen daarmee het college of de burgemeester zich te verantwoorden voor het door hen gevoerde bestuur. De rondvraag wordt aan het begin van de commissievergadering gehouden. De vragen voor de rondvraag hebben een politiek karakter en geen technisch karakter. De vragen moeten bovendien betrekking hebben op het werkveld van de betreffende raadscommissie als bedoeld in artikel 2.1. In het derde lid is een aanmeldingstermijn voor vragen opgenomen vanwege het feit dat het college/de burgemeester moeten/moet worden uitgenodigd om antwoord te kunnen geven op de vragen van de commissieleden. De vragen moeten worden ingediend bij de commissievoorzitter, via de griffie. De commissievoorzitter kan vervolgens beoordelen of de vragen niet enkel technisch van aard zijn en of de vragen het werkveld van de raadscommissie betreffen. Hierover kan de commissievoorzitter de raadscommissie voorafgaand aan het vaststellen van de agenda adviseren. De raadscommissie besluit uiteindelijk of een set vragen van een vragensteller wordt toegelaten tot de rondvraag. Daarbij kan de raadscommissie niet doen aan een selectie van de vragen over hetzelfde onderwerp: de set vragen over hetzelfde onderwerp worden óf allemaal toegelaten óf allemaal niet toegelaten. Dat laatste kan dus alleen omdat de vragen enkel technisch zijn en/of niet het werkveld van de commissie betreffen.
Als de vragen voldoen aan de voorwaarden, moeten deze worden toegelaten. Artikel 2.17 Mededelingen over samenwerkingsverbanden bij raadscommissies De gemeente Maashorst en haar bestuursorganen nemen deel aan verschillende samenwerkingsverbanden. Denk hierbij aan de Regio Noordoost-Brabant (RNOB), de Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN) en de GGD Hart voor Brabant. Collegeleden die vergaderingen van (het bestuur van) samenwerkingsverbanden hebben bijgewoond en hieruit willen terugkoppelen, krijgen hiertoe de mogelijkheid tijdens een agendapunt over de samenwerkingsverbanden. Ook als zij een andere mededeling hebben over samenwerkingsverbanden, is dit mogelijk tijdens dit agendapunt. Daarnaast kunnen ook commissieleden die deelnemen aan samenwerkingsverbanden hierover mededeling doen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan raadsleden die lid zijn van de klankbordgroep van de RNOB en een mededeling willen doen vanuit of over de klankbordgroep. Het betreffende agendapunt is zuiver informatief van aard en is niet bedoeld voor discussies. Interrupties zijn dan ook niet toegestaan. Artikel 232.18. Handhaving orde en schorsing bij raadscommissies Artikel 26 van de wet geeft aan dat de voorzitter bij raadsvergadering bevoegd is om de orde in de vergadering te handhaven. Voor de commissievergaderingen ontbreekt een dergelijke bepaling.
, dDeze is daarom in dit artikel 23 van het reglement opgenomen. Ingevolge Op grond van het eerste lid is de commissievoorzitter belast met de handhaving van de orde in de commissievergaderingen. Op basis van het vierde tweede lid kunnen alle sprekers in bepaalde gevallen door de voorzitter tot de orde worden geroepen en kan hen zo nodig over het aanhangige onderwerp het woord ontzegd worden. Ook kan de voorzitter de vergadering schorsen en bij herhaling van de verstoring van de orde, de vergadering sluiten (derde vierde lid). In het uiterste geval kan hij een lid het verdere verblijf ontzeggen en hem uit de vergadering doen verwijderen. IndienAls een lid blijft volharden in zijn gedrag kan hem de toegang tot de vergadering voor ten hoogste drie maanden worden ontzegd (tweede derde lid). Voor wat betreft de handhaving van de orde op de publieke tribune wordt verwezen naar artikel 282.23. Om te bevorderen dat leden van raadscommissies zich niet belemmerd voelen om hun mening te uiten bepaalt artikel 82, vijfde lid, van de wet bovendien dat artikel 22 van de wet van overeenkomstige toepassing is op leden van raadscommissies. Hierdoor zijn leden van raadscommissies niet in rechte te
36/54
vervolgen, aan te spreken of verplicht getuigenis af te leggen over hetgeen zij in de vergadering zeggen of schriftelijk overleggen. Dit geldt voor zowel raadsleden als commissieleden niet- zijnde raadsleden. Artikel 242.19. Voorstellen van orde en eindtijd bij raadscommissies Ieder lid heeft te allen tijde het recht een voorstel van orde te doen. De beslissing of er inderdaad sprake is van een voorstel van orde is aan de raadscommissie. Over een voorstel van orde wordt direct, zonder beraadslaging, besloten door de raadscommissie. Bij het staken van stemmen is het voorstel niet aangenomen (artikel 32, vierde lid, van de wet is hierop niet van toepassing). Een voorstel van orde betreft bijvoorbeeld het schorsen van de vergadering voor een (overleg) pauze of een voorstel over de (beperking van de) spreektijden van de leden en overige deelnemers aan de commissievergadering. Het uitgangspunt is dat commissievergaderingen plaatsvinden op donderdagavond (artikel 1.2, vijfde lid). Het streven is dat commissievergaderingen om 23.00 uur zijn afgelopen. Als dit niet zo is, beslist de raadscommissie over de verdere gang van zaken. De raadscommissie kan de vergadering gewoon afmaken. Een andere optie is dat de vergadering op een andere dag verdergaat. Het is dan wel nodig dat de raadscommissie een “natuurlijk” moment kiest waarop de vergadering hervat kan worden.
Het is daarom de bedoeling dat de raadscommissie het “onderdeel” waar de raadscommissie mee bezig is, afmaakt. Dat kan een agendapunt zijn, maar ook een onderdeel van een agendapunt, bijvoorbeeld de insprekers bij een agendapunt, de eerste termijn van de commissie of de eerste termijn van het college. Uitgangspunt is dat de vergadering op de eerstvolgende maandag om 19.30 uur hervat wordt. Als deze maandag een feestdag is, bijvoorbeeld tweede paasdag of tweede pinksterdag, dan is het uitgangspunt dat de vergadering de eerste werkdag na deze maandag plaatsvindt. Dit zal over het algemeen de dag erna (dinsdag) zijn. Dit is een uitgangspunt: de raadscommissie kan besluiten de vergadering te hervatten op een andere dag. Paragraaf 2.4. Besloten vergaderingen Vergaderingen raadscommissies met gesloten deuren Artikel 252.20. Toepassing verordening reglement op besloten vergadering raadscommissies met gesloten deuren en Voor raadscommissies gelden dezelfde regels voor het houden van vergaderingen met gesloten deuren als voor de raad (artikel 82, vijfde lid, juncto artikel 23 van de wet). Dit artikel uit het reglement geeft aan dat het reglement van orde zoveel mogelijk van overeenkomstige toepassing is.
Bij bepalingen die van overeenkomstige toepassing zijn kan onder meer gedacht worden aan de bepalingen omtrent over het tijdig verzenden van stukken, het vergaderquorum en voorstellen van orde. De bepalingen van deze verordening dit reglement zijn echter niet van toepassing, voor zover de toepassing van die bepalingen strijdig is met het besloten karakter van de vergadering. Zo zullen er bijvoorbeeld geen beeld- en geluidsregistraties voor openbaar gebruik gemaakt kunnen worden. Ten aanzien van de stukken die betrekking hebben op een besloten vergadering en het behandelde zal een raadscommissie moeten besluiten of geheimhouding als bedoeld in artikel 86 van de wet wordt opgelegd dan wel opgeheven. Artikel 262.21. Verslag en besluitenlijst besloten vergadering raadscommissies met gesloten deuren Op grond van artikel 82, vijfde lid, van de wet is artikel 23 van de wet van overeenkomstige toepassing. Het vierde vijfde lid van artikel 23 van de wet schrijft voor dat van een besloten vergadering van een raadscommissie met gesloten deuren een afzonderlijk verslag wordt opgemaakt, dat niet openbaar wordt gemaakt, tenzij de raad en in casu dus een de raadscommissie anders beslist. In aanvulling hierop bepaalt het eerste tweede lid dat het verslag en de besluitenlijst van een besloten vergadering ter
37/54
inzage ligt bij de met gesloten deuren commissiegriffier.enkel ter beschikking worden gesteld van de commissieleden en raadsleden. Artikel 272.22. Opheffing geheimhouding raadscommissies Een raadscommissie kan geheimhouding op informatie leggen en die informatie ook aan de raad verstrekken. De raad kan de geheimhouding opheffen van aan de raad verstrekte informatie (artikel 89, vierde lid, van de wet). De raad kan de geheimhouding die een raadscommissie aan de raad oplegt, opheffen. Wel bestaat er een overlegverplichting, waarmee recht wordt gedaan aan het principe van hoor en wederhoor. Paragraaf 2.5. Toehoorders, pers en registraties bij raadscommissies Artikel 282.23. Toehoorders en pers bij raadscommissies Artikel 26, eerste en tweede lid, van de wet regelen dat de voorzitter van de raad toehoorders die de orde verstoren, kan doen vertrekken en bij volharding in hun gedrag de toezegging kan ontzeggen. Voor raadscommissies ontbreekt een dergelijke bepaling in de wet. , hHet derde lid voorziet hierin. Artikel 292.24. Geluid- en beeldregistraties raadscommissies Aangezien de vergaderingen van een raadscommissie in principe openbaar zijn, kunnen radio- en tvstations geluid- en beeldregistraties maken. Dit is uiteraard niet het geval als het een besloten vergadering met gesloten deuren betreft.
Wel dient voorafgaand van de vergadering toestemming verkregen te worden van de voorzitter. Ook dienst rekening gehouden te worden met de privacy van insprekers of publiek. Raadsleden en commissieleden niet-zijnde raadsleden daarentegen hebben een publieke functie. Het is mogelijk om een aanwijzing te geven dat publiek slechts vanaf een bepaalde afstand in beeld mag worden gebracht. Ook kan een aanwijzing zijn dat inwoners die inspreken niet gefilmd mogen worden. Hierover kan overlegd worden met de insprekers. Mogelijk hebben zij geen probleem met beeldregistraties. Hoofdstuk 3. Raadsvergaderingen Paragraaf 3.1. Voorbereiding raadsvergaderingen Artikel 303.1. Oproep en agenda raadsvergaderingen In artikel 19, eerste lid, van de wet is bepaald dat de burgemeester de leden van de raad schriftelijk uitnodigt voor de vergadering. De agendacommissie bepaalt hoe de voorlopige agenda er uit ziet. Het eerste lid stelt verplicht dat de raadsvoorzitter een vastgesteld aantal uiterlijk zeven dagen vóór een vergadering de leden een schriftelijke oproep, waarin de vergadering wordt aangekondigd, en de voorlopige agenda met de daarbij behorende stukken stuurt. Dit zal in beginsel Uiteraard is het mogelijk, indien de raad dit wenst, de oproep en stukken per elektronische weg te versturengebeuren. De oproep vermeldt de dag, het tijdstip en de plaats van de vergadering.
In het eerste lid gaat het om een voorlopige agenda. In de dagelijkse praktijk van de gemeente zal het niet altijd mogelijk zijn om ruim voor de vergadering een agenda op te stellen, die ook zicht heeft op de actualiteiten. In een dergelijke situatie kan de raadsvoorzitter na het verzenden van de schriftelijke oproep zo nodig een aanvullende agenda en stukken rondsturen (tweede lid).
38/54
Als op informatie van de raad of aan de raad verstrekte informatie op grond van Titel II, Hoofdstuk Va van de wet geheimhouding is opgelegd, wordt deze informatie in afwijking van het eerste en tweede lid enkel verstrekt aan raadsleden (derde lid). Van geheimhouding wordt melding gemaakt op de stukken. Als de geheimhouding op informatie anders dan in schríftelijke vorm rust, moet de verplichting op een passende wijze kenbaar worden gemaakt (artikel 89, eerste lid, van de wet). Als omtrent stukken op grond van artikel 25, eerste of tweede lid, van de wet geheimhouding is opgelegd, blijven deze stukken in afwijking van het eerste en tweede lid onder berusting van de griffier en verleent deze de raadsleden op verzoek inzage (derde lid juncto artikel 9, derde lid). Van geheimhouding wordt melding gemaakt op de stukken. Het vierde lid heeft tot doel om de raad een actievere rol te geven in de opstelling van de raadsagenda. Enerzijds kunnen individuele raadsleden via de agendacommissie hun fractievoorzitter in het presidium onderwerpen voor de agenda voordragen. Anderzijds kunnen zij echter ook bij aanvang van de raadsvergadering een voorstel doen om onderwerpen aan de agenda toe te voegen of van de agenda af te voeren. Daarmee kan het individuele raadslid in ieder geval op twee momenten invloed uitoefenen op de vaststelling van de agenda.