Bijlage 1 - Programmarekening 2023
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Flynth Audit B.V. geheel document digitaal gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden
R.v.d.S.
2 juli 2024
Inhoudsopgave Onderdeel Algemeen Algemeen Samenvatting Leeswijzer Bestuursakkoord Samenstelling bestuur Bestuurlijke hoofdlijn Kerngegevens Jaarverslag – programmaverantwoording Leeswijzer programma’s 1. Veiligheid Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Analyse op hoofdlijnen 2. Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer Parkeren Analyse op hoofdlijnen 3. Economie en toerisme Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Economische promotie Analyse op hoofdlijnen 4. Onderwijs Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Onderwijshuisvesting Analyse op hoofdlijnen 5. Sport, cultuur, recreatie en natuur Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuur Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Analyse op hoofdlijnen 6. Sociaal domein Samenkracht en Burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen (incl. armoedebeleid) Maatschappelijke en arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerkdienstverlening Wmo Maatwerkdienstverlening jeugdhulp Analyse op hoofdlijnen 7. Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria
Paginanummer 4 4 5 7 7 8 17 18 19 20 22 28 29 31 36 39 41 43 49 54 59 61 62 66 69 72 74 77 81 85 88 95 98 100 106 109 113 116 119 122 125 134 136 140 144 146 151
Analyse op hoofdlijnen 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Analyse op hoofdlijnen 9. Bestuur en dienstverlening Bestuur Burgerzaken Analyse op hoofdlijnen 10. Bedrijfsvoering en inkomsten Overhead Treasury Belastinginkomsten Gemeentefonds Analyse op hoofdlijnen Algemene dekkingsmiddelen Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Jaarverslag – paragrafen Bedrijfsvoering Financiering Grondbeleid Lokale heffingen Onderhoud kapitaalgoederen Verbonden partijen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Wet Open Overheid Jaarrekening Resultaatbestemming Analyse jaarrekeningresultaat in cijfers Gevolgen rekeningresultaat voor financiële positie Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting Incidentele baten en lasten Rechtmatigheidsverantwoording Wet Normering Topinkomens Overzicht van baten en lasten per taakveld De balans met toelichting Waarderingsgrondslagen Bijlage Sisa Overige gegevens Controleverklaring onafhankelijke accountant Bijlagen BBV Beleidsindicatoren Geldleningen Staat van opgenomen geldleningen Staat van verstrekte geldleningen Voortgangsrapportage grote projecten Onderhanden werken inclusief MIP
153 155 156 162 166 169 171 173 178 182 184 186 193 197 200 203 207 209 211 220 227 233 249 262 302 327 329 332 338 341 344 357 359 362 372 416 427 468 476 479 480 481 482 520
Algemeen Programmarekening 2023 Programmarekening 2023 is de tweede programmarekening van de gemeente Maashorst. Het is overigens de laatste programmarekening in deze format. Nu zijn we volledig overgestapt op het begrotings- en verantwoordingsprogramma van Pepperflow. Met de Programmarekening sluiten we de planning en controlcyclus van het jaar 2023 af. We zijn gestart met een Kadernota, vervolgens een 1e financiële afwijkingenrapportage 2023. In december heeft de raad de Bestuursrapportage 2023 besproken, met hierin een voortgangsrapportage 2023 en een 2e afwijkingenrapportage 2023. We sluiten nu het bestuurlijk jaar af met deze Programmarekening 2023. Met dit document legt het college verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. Ook legt het college met dit document verantwoording af over de besteding van de door de raad van Maashorst beschikbaar gestelde middelen om dit beleid te realiseren. De Gemeentewet schrijft voor dat iedere gemeente jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken moet opstellen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. De programmarekening 2023 wordt op 4 juli 2024 besproken door de gemeenteraad.
Samenvatting Voor de samenvatting van de Programmarekening verwijzen we u naar het bijbehorend raadsvoorstel. Daarnaast zijn onder de bestuurlijke hoofdlijn de highlights van deze Programmarekening opgenomen. In de overige onderdelen van deze financiële hoofdlijn zijn onderdelen als analyse rekeningresultaat en gevolgen van deze rekening voor de 3 pijlers opgenomen. Hier is ook op hoofdlijnen weergegeven wat de financiële gevolgen zijn van deze Programmarekening.
Leeswijzer Dit is Programmarekening 2023 van de gemeente Maashorst. Volgens de Gemeentewet moet iedere gemeente jaarlijks een begroting en een jaarrekening opstellen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. Dit is de laatste Programmarekening op basis van deze website. Vanaf nu zijn we volledig 'over' op het planning en controlpakket 'Pepperflow'. Zoals u gewend bent is de opzet van deze Programmarekening 2023 is identiek met die van Programmabegroting 2023. De rekening bevat 10 programma's die verder onderverdeeld zijn in taakvelden. Bij het benoemen van die taakvelden is zoveel als mogelijk aansluiting gezocht bij de BBV. BBV staat voor Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Hierin zijn de boekhoudvoorschriften opgenomen. Deze opzet maakt het ook eenvoudiger om gemeenten onderling te vergelijken. De taakvelden gebruiken we ook om informatie te verstrekken aan andere partijen zoals het Rijk, toezichthouders en het CBS.
Algemeen De programmarekening begint met het hoofdstuk Algemeen. Hierin beschrijven we de bestuurlijke en financiële hoofdlijnen. We presenteren een bestuurlijke samenvatting, waarin samengevat de belangrijkste conclusies en de analyse op het rekeningresultaat, de balans met toelichting.
Programma's Het tweede gedeelte van deze programmarekening bestaat uit een toelichting op de 10 programma's. Bij elk programma is de volgende informatie opgenomen: 1. Inleidende tekst: we geven beknopt weer wat er onder dit programma viel in 2023. 2. We presenteren de lasten van de taakvelden binnen het programma individueel, en als aandeel van het totaal. 3. Vervolgens geven we per taakveld:
een korte omschrijving; 'wat hebben we bereikt'. In de Programmabegroting hebben we doelen gesteld. Die doelen zijn onder andere afgeleid van het bestuursakkoord en zijn leidend geweest voor 2023. Hier volgt nu een toelichting op wat we hebben bereikt; 'wat hebben we hier in 2023 voor gedaan', een toelichting op activiteiten en prestaties die bij onze doelen horen; 'wat heeft het gekost'. Zowel de extra inspanningen in de vorm van nieuwe wensen, als alle baten en lasten binnen het taakveld; de samenwerkingen met rechtspersonen waarin we een bestuurlijk en financieel belang hebben. In de paragraaf 'verbonden partijen' gaan we hier dieper op in; een verwijzing naar wet- en regelgeving, waar de gemeente rekening mee moet houden;
Paragrafen Het derde gedeelte van deze programmarekening bevat de programma-overstijgende paragrafen. De paragrafen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente Maashorst, de beheersmatige aspecten en de risico's. Het BBV schrijft de volgende paragrafen voor: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Wet openbare overheid
Bijlagen In het laatste deel van de programmarekening staat informatie over o.a. financiële specificaties, risico’s, reserves en voorzieningen, subsidies. Ook zijn hier de controleverklaringen opgenomen. Tenslotte nog een bijlage waarin we stilstaan bij de grote projecten van > € 500.000. Projecten lopen meerdere jaren. Met de raad is afgesproken ook deze periodiek in de planning- en controlproducten te betrekken. We staan hier stil bij planning, budget en risico.
Bestuursakkoord 2022-2026 Voor de bestuursperiode 2022–2026 vormen de partijen Jong Maashorst, CDA, Voor de Dorpen en Maashorst Vooruit een coalitie. Vanuit die coalitie zorgen we ervoor dat onze nieuwe gemeente Maashorst een goede start maakt en gaan we Maashorst op de kaart zetten! Dat doen we op basis van een bestuursakkoord op hoofdlijnen (PDF, 368.4 kB) , met het herindelingsadvies als kompas. Een akkoord van vier coalitiepartijen, waarin we ook punten uit de verkiezingsprogramma’s van andere fracties van Maashorst, de Kindergemeenteraad én de bouwstenen van de visiegroepen hebben verwerkt. Daarmee koersen we bewust op samenwerking met alle partijen in onze gemeenteraad, onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners.
Samenstelling bestuur Het college van burgemeester en wethouders vormt het dagelijks bestuur van een gemeente. De gemeenteraad is het algemeen bestuur van een gemeente.
Bestuurlijke hoofdlijn In deze bestuurlijke hoofdlijn beschrijven we de belangrijkste resultaten uit de programmarekening van Maashorst. We kijken terug op het tweede jaar als gemeente: een jaar waarin we volop hebben gebouwd aan een stevig fundament voor onze nieuwe organisatie, met nieuwe collega’s, nieuwe teams, nieuwe applicaties, nieuwe ambities. Een jaar waarin wederom onze kracht en flexibiliteit moesten aanspreken met projecten als 'nieuwe verkiezingen' en 'opvang asielzoekers'. Als uitvloeisel van de samenvoeging van Landerd en Uden is er afgelopen jaar ook bijna al het beleid geharmoniseerd. Daarnaast is er natuurlijk gewerkt aan de realisatie van het uitvoeringsprogramma. Er is in de afgelopen twee jaren heel veel werk verzet om als nieuwe gemeente goed uit de startblokken te komen. Er zijn twee organisaties samengevoegd tot een nieuw ambtelijk apparaat, met een grondig verbouwd gemeentehuis als nieuwe thuisbasis. Vanaf de eerste dag is met actiegerichte werkhouding en met groot commitment door al onze medewerkers hard gewerkt aan realisatie van de doelen die we voor ogen hadden. Onze ‘midterm review’ (een inventarisatie van de stand van zaken halverwege onze bestuurstermijn) laat deze start ook in cijfers zien: halverwege de bestuursperiode is bijna 80% van de activiteiten die we in het uitvoeringsprogramma hebben opgenomen, afgerond of verloopt volgens planning.
Dat betekent echter niet dat we de tweede helft van deze bestuursperiode rustig ‘uitdrijven’. We willen ons ambitieuze bestuursakkoord 2022 – 2026 bij voorkeur voor 100% realiseren. Ook de komende twee jaar staan er veel activiteiten op het programma om opgepakt en uitgevoerd te worden. Dat vraagt om blijvende focus met de resultaatgerichte houding die u van ons college kent. We zijn trots op dit resultaat. We hebben namelijk gezien en ervaren dat ook een tweede jaar na een herindeling nog relatief veel aandacht wordt opgeëist door ontwikkelingen die voortvloeien uit zo’n fusie. Denk aan inrichting en optimalisatie van werkprocessen, harmonisering van regelgeving en beleid en organisatie van de juiste bemensing (extra moeilijk in de tijden van krapte op de arbeidsmarkt). Dan blijft er relatief minder ruimte over voor andere projecten op ons wensenlijstje. Bovendien kwamen ook in 2023 weer enkele extra uitdagingen op ons pad. We noemen alleen al de noodopvang van 300 asielzoekers in het Van der Valk Hotel. Financiën op orde Alles overziend liggen we mooi op schema met het uitvoeringsprogramma dat we opstelden bij de start van onze bestuurstermijn. Het is fijn om daarbij ook te kunnen constateren dat Maashorst financieel gezond is. De begroting 2024 is structureel sluitend.
Maar als we vooruitkijken naar de jaren 2026 en 2027, zien we - net als andere gemeenten - een aanzienlijke verlaging aankomen van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Dat veroorzaakt ook bij ons een structureel tekort. Gelukkig hebben we een prima reservepositie, die we kunnen inzetten in mindere tijden. Dat neemt niet weg dat we richting de Programmabegroting 2025 keuzes moeten maken om ook op langere termijn financieel gezond te blijven. In beginsel sluiten we 2023 af met een saldo van € 7,8 miljoen. Door een niet verwachte extra bijdrage van € 3.6 miljoen van het Rijk, die we in december 2023 ontvingen, bedraagt ons saldo in totaal € 11.4 miljoen. We stellen de gemeenteraad voor om die € 3.6 miljoen te bestemmen in
2024 voor nog niet afgeronde zaken. We hebben namelijk niet alles uitgegeven wat we hadden gepland. Zo moesten we door de oorlog in Oekraïne, de crisis in de asielopvang en de energiecrisis soms andere prioriteiten stellen en onze capaciteit inzetten op andere activiteiten. Ook de krapte op de arbeidsmarkt zorgt dat we niet altijd genoeg capaciteit hebben om onze plannen uit te voeren. Het ‘restantbedrag’ van € 7,8 miljoen voegen we toe aan onze algemene reserve. Een feitelijk overschot op onze rekening van € 7,8 miljoen is met onze jaaromzet van € 215 miljoen iets meer dan een afwijking van 3,5%. Ook al zijn dit natuurlijk absoluut gezien grote bedragen, op een begroting van onze omvang is dat acceptabel. Op basis van deze positieve financiële positie kijken we vol goede moed naar 2024, waarin we gestaag voortbouwen aan een groene en gastvrije gemeente met een stevige ambitie wat betreft onze dienstverlening, voorzieningen en werkgelegenheid. Een gemeente met krachtige leefbare kernen rondom het prachtige natuurgebied De Maashorst. Kortom, een gemeente waar het fijn wonen, werken en verblijven/recreëren is! Namens het college van burgemeester en wethouders, Gijs van Heeswijk Wethouder Economie en Financiën 1. Veiligheid De gemeenteraad heeft eind 2022 het Integraal Veiligheidsplan (IVP) voor 2023-2026 vastgesteld.
Daarin zijn de volgende prioriteiten vastgesteld: de aanpak van ondermijnende criminaliteit verbetering van digitale veiligheid het voorkomen van maatschappelijke onrust de zorg voor een veilige woon- en leefomgeving het verbinden van zorg en veiligheid. Om jeugdoverlast aan te pakken, zijn we het afgelopen jaar gestart met het jeugdsignaleringsoverleg. Dat overleg is bedoeld om vroegtijdig jongeren (jonge aanwas) in beeld te brengen, samen met verschillende ketenpartners. In deze samenstelling zijn inmiddels ook het basisonderwijs en voortgezet onderwijs aangehaakt. In 2023 is hard gewerkt aan het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK). Informatie vergaren en vastleggen is immers essentieel in onze strijd tegen ondermijnende criminaliteit. Ook zijn er in 2023 door inzet van het Interventieteam Maas & Leijgraaf weer hennepkwekerijen, drugslabs of andere illegale situaties ontdekt en ontmanteld. Met dank ook aan onze samenwerkingspartners. Verder zijn in 2023 voorbereidingen getroffen voor de noodopvang van asielzoekers in het Van der Valk Hotel in Uden. Met het projectteam is een goed veiligheidsplan geschreven en uitgevoerd. Zo is cameratoezicht geregeld, evenals mensen die toezicht houden. De samenwerking met het sociaal domein (zorg en veiligheid) gaat steeds beter. We weten elkaar bij complexe problematiek en jeugdproblematiek goed te vinden en te ondersteunen.
Deze manier van werken gaan we in 2024 verder ontwikkelen. Onze boa's kennen Maashorst zo langzamerhand door en door. Zij zijn het gezicht in de wijk, ruimen kleine en grote overlast uit de weg (bijvoorbeeld gedumpt afval) en werken projectmatig rondom scholen (parkeeroverlast), de kermis en in de vuurwerkperiode. De groene boa van Maashorst zet zich in voor de veiligheid in het buitengebied (motorcrossers, dumpingen, wapens).
Hij is daarvoor regelmatig tot diep in de nacht in onze bossen te vinden. 2. Verkeer en vervoer We zijn gestart met het opstellen van het nieuwe beleidsprogramma Mobiliteit. Dit gaat in op alle mobiliteitsaspecten die spelen in en om de gemeente Maashorst. Het programma vervangt straks het huidige Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Uden(GVVP) en de verkeersnotitie Landerd. De snelfietsroutes F50 van Uden naar Veghel en van Uden via Nistelrode en Heesch naar Oss zijn gerealiseerd, met uitzondering van het deel van de N264 naar de centrumring. Het HUB onderzoek is uitgevoerd en gebruikt in de bredere HUB-studie van de regio. Het project N264 is in 2023 deels uitgevoerd. Het deel tussen de A50 en rotonde Karrevracht is gereed. De drie rotondes zijn omgebouwd tot kruispunten. De provincie gaat in 2024 aan de slag met het gedeelte tussen de rotonde met Karrevracht en de rotonde met de Industrielaan. De omklap N605 Volkel is beland in de fase planstudie. Hierin zijn varianten opgesteld waarop bewoners konden reageren. In 2023 zijn een inspiratieboek en ruimtelijk perspectief opgeleverd. Dit is gebruikt om het gesprek aan te kunnen gaan met de omgeving en om de opzet van de planstudie vorm te geven. Gedurende het jaar hebben we diverse contactmomenten georganiseerd om de omgeving te informeren. Regionaal hebben we de handen ineengeslagen met andere gemeenten.
Bijvoorbeeld rond het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport (MIRT) A50, de mobiliteitsaanpak corridor A50 en andere mobiliteitszaken, zoals de Bus Rapid Transit. 3. Economie en toerisme Om een goed voorzieningenniveau te behouden en bereiken in het centrum van Uden werken we samen met ondernemers en vastgoedeigenaren in het centrummanagement. We zetten in op centrumpromotie en werken aan de uitvoering van de centrumvisie. Ter ondersteuning van het lokale bedrijfsleven in de verschillende kernen van Maashorst werken we samen met de ondernemersverenigingen. Daarnaast hebben we toerisme gestimuleerd door inwoners, organisaties en bedrijven te faciliteren bij activiteiten. Zo hebben we samen met ondernemers en het Platform Toerisme Maashorst het aanbod in natuur en vrijetijd in onze gemeente onder de aandacht gebracht. Op gebied van cultuurhistorie hebben we een bijdrage geleverd aan de Zuiderwaterlinie. Daarnaast doen we onderzoek naar een geschikte locatie voor een evenemententerrein. We werken samen met ondernemers en onderwijs door ondersteuning van initiatieven op gebied van leren en werken. Hiervoor hebben we subsidie verleend aan de Campus en Maashorst Academy. En door samenwerking met het startersloket Misfits ondersteunen we startende ondernemers.
Op de bedrijventerreinen werken we samen met de SBBU (inmiddels: SBBM, Stichting Beheer Bedrijventerreinen Maashorst) aan de versterking van het economisch functioneren. We zijn bezig met de ontwikkeling van bedrijventerreinen Hoogveld-Zuid in Uden, Voederheil II en Voederheil-West in Zeeland en Reek-Zuid. We hebben onderzoek gedaan naar de mogelijke invulling van de Vluchtoordweg in Uden. Daarnaast hebben we een quickscan gemaakt van mogelijke nieuwe bedrijventerreinen, met daarbij een brede afweging in de omgevingsvisie. In Agroproeftuin de Peel werken we samen met agrarische ondernemers die vernieuwen richting kringlooplandbouw. Aan de hand van initiatieven voeren we gesprekken met agrariërs over de mogelijkheden. Ook ondersteunen en stimuleren we nieuwe verdienmodellen als
AgroNatuurWonen en recreatieve mogelijkheden in het buitengebied. Daarnaast werken we aan het project vitale vakantieparken. In de regio Noordoost-Brabant werken we samen op economische thema’s zoals bedrijventerreinen, detailhandel, duurzaamheid en innovaties. 4. Onderwijs Onderwijs is belangrijk voor onze gemeente. Kinderen vergroten op school hun kennis en vaardigheden. De inhoudelijke rol van de gemeente bij het onderwijs is beperkt, maar op het gebied van het faciliteren van goede, duurzame schoolgebouwen is onze rol groot. Daar zetten we als gemeente dan ook flink op in. In 2023 hebben we samen met partners zoals onderwijsinstellingen, kinderopvang, GGD, ONS welzijn etc. gewerkt aan het opstellen van onderwijsachterstanden-beleid. Dat beleid is vastgesteld door de gemeenteraad in december 2023. Daarnaast is geïnvesteerd in het versterken van de samenwerking door de organisatie van een netwerkbijeenkomst, ontwikkeling van een netwerkkaart en herinrichting van de Lokale Educatieve Agenda. Realisatie van de nieuwbouw van IKC West is in 2023 gestart. Daarin krijgen openbare basisschool De Klimboom en Kindcentrum Aventurijn hun nieuwe plek. De oplevering vindt plaats volgens planning medio 2024. Uitbreiding van Speelleercentrum De Wijde Wereld heeft vertraging opgelopen doordat planvorming en welstandstoetsen meer tijd hebben gevraagd dan oorspronkelijk was voorzien.
Eind 2023 is de bouwvergunning verleend, waardoor de realisatie kan starten. Een Integraal Huisvestingsplan (IHP) is een langetermijnvisie voor onderwijshuisvesting. Zo’n plan biedt een leidraad voor investeringen in de scholenhuisvesting. Het zorgt voor een beleidsmatige en evenwichtige inzet van middelen en biedt een goed vertrekpunt voor het verbinden van opgaven in het sociaal-maatschappelijk domein. In samenwerking met schoolbesturen en grote kinderopvangorganisaties zijn we, onder begeleiding van een extern bureau, begin 2023 gestart met het ontwikkelen en opstellen van een nieuw IHP. Dit is, conform planning, in april 2024 ter besluitvorming voorgelegd en unaniem aangenomen. 5. Sport, cultuur, recreatie en natuur Sport De waarde van sport en bewegen wordt steeds meer gezien en erkend. Beide activiteiten dragen bij aan gezondheid, participatie, sociale cohesie, bestrijding van overgewicht en een actieve en gezonde leefstijl. Sport en bewegen kennen geen wettelijk kader, maar vormen desondanks een belangrijk thema op de gemeentelijke beleidsagenda’s. Zowel in de vorm van realisatie, beheer en onderhoud van sportaccommodaties als met ontwikkelingen en activiteiten op het gebied van sport- en beweegstimulering. In 2023 zijn we gestart met de ontwikkeling van een Sport- en Beweegvisie voor de gemeente Maashorst. Tegelijkertijd hebben we het lokale sportakkoord herijkt.
In 2024 wordt de Sport- en Beweegvisie opgeleverd. Die zal input leveren aan het nieuwe subsidiebeleid en het nieuwe sportaccommodatiebeleid. Daarnaast zetten we in 2024 en 2025 in op het stimuleren van lokale sportieve initiatieven. Dat doen we onder meer door weer te starten met het Lokaal Sportakkoord Maashorst en de inzet van een coördinator Sport en Preventie. En we blijven participeren in de regionale samenwerking Uniek Sporten. Ook bespreken we in 2024 met onze partners de inzet van de combinatiefunctionarissen (buurtsportcoaches) binnen onze gemeente.
Cultuur Cultuur geeft kleur aan ons leven en inspireert. Het confronteert ons met onszelf, zet ons op andere gedachten en leert ons open te staan en respect te hebben voor het andere, voor het verleden. Tegelijkertijd biedt cultuur velen de mogelijkheid om zich te uiten, creativiteit te ontwikkelen, zich te organiseren en actief te zijn. In 2023 hebben we na een uitgebreid participatietraject een nieuw gemeentelijk cultuurbeleid vastgesteld. Met dit beleid willen we in de periode 2024-2030 het mooie cultuuraanbod in onze gemeente behouden en verder verstevigen. Een belangrijk thema in het nieuwe beleid is cultuureducatie. In Q4 van 2023 hebben we al de eerste stappen gezet met de uitvoering van dit nieuwe beleid. In zowel 2022 als 2023 zijn er mooie resultaten geboekt met het programma Xpress, dat binnen het onderwijs zorgt voor kwalitatieve creatieve lessen. Eind 2023 hebben we besloten om dit ook de komende jaren te blijven ondersteunen met structurele gemeentelijke middelen, om zo alle kinderen in aanraking te laten komen met kunst en cultuur. Ook hebben lokale organisaties in 2023 weer talloze culturele activiteiten georganiseerd. Een bijzonder cultuurevenement was Passie voor Pasen dat zich in en rondom Theater Markant afspeelde.
Diverse lokale muzikanten, zangers, toneelmakers en culturele verenigingen/stichtingen werkten samen om op eigentijdse wijze samen het bekende paasverhaal te vertellen. Recreatie De gemeente Maashorst wil de meest aantrekkelijke toeristische gemeente van Brabant worden. We promoten het toeristisch aanbod in onze gemeente via de website Explore Maashorst, sociale media en een Life magazine voor inwoners, bezoekers en ondernemers. Ook hebben we, samen met stakeholders en gebiedsplatforms, een ‘Visie toerisme en recreatie gemeente Maashorst 2040’ opgesteld. Deze is in april 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Natuur Natuur in de breedste zin is van groot belang om prettig te kunnen wonen in Maashorst. Natuur draagt bij aan de mentale en fysieke gezondheid doordat we in de natuur ontspannen en bewegen. Ook is natuur goed voor de economie; mensen wonen en werken nu eenmaal graag in een groene omgeving. Het beleid, beheer en onderhoud van de natuur in Maashorst is erop gericht deze natuur in stand te houden en verder te ontwikkelen. Voor natuurgebied De Maashorst is daarom een nieuwe Gebiedsvisie vastgesteld. Voor de bebouwde omgeving is de hoofdgroenstructuur in beeld gebracht en gaan we in 2024 bepalen hoe we deze verder willen ontwikkelen. Daarnaast hebben we diverse projecten opgestart die in 2024 en 2025 worden uitgevoerd.
Ze dragen bij aan de vergroening en beleving van Maashorst. Het gemeentehuis heeft in 2023 al een groene gevel gekregen, net zoals een paar panden in het centrum van Uden en we gaan in 2024 nog meer gebouwen vergroenen. 6. Sociaal domein In 2023 is een nieuw armoedebeleid vastgesteld met daarin aandacht voor preventie en vroeg signalering. We bevorderen financiële zelfredzaamheid, zetten ons in voor een integrale aanpak en geven specifiek aandacht aan kinderen in armoede. Kinderen moeten, ongeacht de gezinssituatie waarin ze opgroeien, alle kansen krijgen om zich op sociaal, mentaal en fysiek vlak te ontwikkelen
In 2023 is er een start gemaakt met het opstellen van beleid rondom ‘een sterke sociale basis' in de wijken/kernen. Het transformatiebudget is ingezet voor het behouden en voortzetten van de best practices van de eerder uitgevoerde pilots die een plaats gaan krijgen in de ‘sterke sociale basis'. In 2022 waren er wachtlijsten bij de gemeentelijke toegang voor het krijgen van gespecialiseerde hulp. Om grip te krijgen op de wachtlijsten is er een plan van aanpak opgesteld. Dit heeft erin geresulteerd dat de wachttijden eind 2023 zijn teruggebracht tot de hiervoor gestelde termijn. Daarnaast zijn er verschillende acties uitgezet om in samenwerking met ketenpartners sterker in te zetten op preventie. Hier is bijvoorbeeld de inzet van preventiewerkers jeugd uit naar voren gekomen. Dit is een samenwerking tussen de GGD, ONS welzijn, Compass en de gemeente. Verder is de inzet van een praktijkondersteuner jeugd bij de huisartsen verder uitgebreid. In 2023 is verder uitvoering gegeven aan de afspraken vanuit het Partnership IBN. De krapte op de arbeidsmarkt wordt benut door de bijstandsgerechtigden met ondersteuning en bemiddeling van de consulenten Participatie en de accountmanager. Om dit een extra impuls te geven zijn we in 2023 gestart met het project “Iedereen Kans op Werk”.
In het project zetten we vanuit drie sturingslijnen (beperken instroom; verhogen uitstroom; datagedreven werken en nieuwe instrumenten) in op een substantiële verlaging van het aantal bijstandsgerechtigden. De drie sturingslijnen richten zich met name op het doelmatiger en effectiever maken van werkprocessen. Maar ook op de inzet van nieuwe re-integratie instrumenten en een betere monitoring van effecten en resultaten. Het project loopt in ieder geval nog heel 2024 door en heeft ten opzichte van 1 januari 2022 al geleid tot een verlaging van ruim 5% van het bestand aantal bijstandsgerechtigden. 7. Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid Landelijk zijn in 2022 diverse bestuurlijke akkoorden gesloten rond zorg, preventie en gezondheid, zoals het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Vanaf 2023 zijn deze akkoorden gaan doorwerken in het gemeentelijk beleid. Bij Maashorst stond 2023 dan ook in het teken van het starten met de uitvoering(splannen) van deze akkoorden, en aansluitend het starten met het ontwikkelen van het gezondheidsbeleid. Het afgelopen jaar is het strategisch kader opgesteld. Daarin is normalisering een belangrijk uitgangspunt. Het strategisch kader biedt koers voor de verdere beleidsontwikkelingen op de verschillende terreinen binnen het sociaal domein.
Vanuit de GGD is ingezet op gezondheidsbevordering en leefstijl, gericht op een gezonde start, gezond opgroeien, gezond ouder worden en gezonde leefomgeving. Daarover zijn ook landelijk campagnes uitgerold, zoals die van ‘Stoptober’ (over stoppen met roken) en ‘Ik Pas’ (over matigen alcoholgebruik). Daarnaast zijn er webinars georganiseerd over gezondheids- en opvoedthema's. In 2023 zijn de webinars rondom preventie van middelengebruik het beste bezocht vanuit Maashorst. Naast de inzet van de GGD is er door diverse partners ingezet op het ondersteunen en uitvoeren van activiteiten in de diverse wijken. Zo werden er fttestdagen georganiseerd, is er voorlichting gegeven, en zijn er ontmoetingen georganiseerd in de wijken. Dit soort activiteiten draagt bij aan het welbevinden van onze inwoners. De GGD zet zich ook in om de landelijke richtlijn voor de vaccinatiegraad te behouden in onze gemeente, in samenwerking met partners. Denk daarbij niet alleen aan COVID-vaccinaties, maar ook aan bijvoorbeeld de 22 weken prik voor pasgeborenen.
Vanuit het actieprogramma ‘Oog voor elkaar’ ten slotte zijn er verschillende activiteiten georganiseerd rondom het thema eenzaamheid. Denk hierbij aan huisbezoeken van inwoners ouder dan 75, trainingen voor professionals rondom het bespreken van eenzaamheid en het verspreiden van signaleringskaarten eenzaamheid. Op 28 juni 2019 heeft het toenmalige kabinet het Klimaatakkoord gepresenteerd. Inmiddels zijn de klimaatambities van Nederland verhoogd. In 2030 moet de CO2-uitstoot in Nederland met ten minste 55% zijn gedaald als opmaat naar een klimaatneutraal Nederland in 2050. Een substantieel deel van de maatregelen (klimaatmitigatie) uit het Klimaatakkoord moeten decentrale overheden uitvoeren, organiseren en coördineren. De warmtetransitie in de Gebouwde Omgeving vormt voor gemeenten de grootste opgave. Daarnaast zijn veel activiteiten in het klimaatakkoord onderling met elkaar verweven. Zo dienen er ook maatregelen genomen te worden om de effecten van klimaatverandering te beperken. (klimaatadaptatie). In 2023 is in navolging van de Transitie Visie Warmte het Uitvoeringsplan Verduurzaming Gebouwde Omgeving 2023-2026 door het college vastgesteld. Ook is een begin gemaakt met de uitwerking van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) naar een uitvoeringsplan voor de Lokale Aanpak Isolatie in Maashorst. In de lokale aanpak isolatie zal er aandacht zijn voor kwetsbare groepen.
In 2023 is voor deze groepen de Energiehulp georganiseerd; een klusdienst die energiebesparende maatregelen meteen installeert. We zijn ook gestart met het versneld uitvoeren van energiebesparende maatregelen aan ons gemeentelijk vastgoed. En verder zijn de eerste routekaarten ‘naar een CO2-neutrale energievoorziening in 2050’ opgesteld. Met deze routekaarten zijn enkele DUMAVA (Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed)-subsidies ontvangen. Er is een stimuleringscampagne voor zonnepanelen uitgevoerd en er is een pilot gestart met zon op dak i.c.m. batterijopslag. Volgens de kaders van het beleid Grootschalige opwek zon- en windenergie en het Addendum Sociaal- maatschappelijke voorwaarden voor grootschalige opwekking zonne- en windenergie Maashorst is gestart met het doorlopen van een tender voor grootschalige opwek. Er is sprake van een verschuiving van MVI (Maatschappelijk Verantwoord Inkopen) als specifiek inkoop-gerelateerd onderwerp naar borging van duurzaamheid in de hele organisatie, inclusief de opdrachtgever. Dit noemen we Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven & Inkopen. (MVOI). In 2023 is het nieuwe inkoopbeleid in lijn met deze verschuiving voorbereid. De eerste van de Duurzame Doelen Agenda’s, Veerkrachtig en Soortenrijk (Klimaatadaptatie en Biodiversiteit), is opgesteld en in november 2023 door de raad vastgesteld.
Er is onder meer een klimaat-impactanalyse uitgevoerd in voorbereiding op het verwerken van klimaatadaptatie in diverse beleids- en uitvoeringsprogramma’s in 2024. De gemeente Maashorst is in 2023 aangemeld als Global Goals Gemeente. Een concrete stap om de Sustainable Development Goals (SDG’s) ofwel Global Goals als een kompas te gaan gebruiken bij de uitwerking van duurzame ontwikkeling/brede welvaart. Zo krijgen de SDG’s een prominente rol als structuur in de nieuwe duurzaamheidsagenda’s, is de verschuiving van MVI naar borging van duurzaamheid in de hele organisatie met MVOI gekoppeld aan de SDG’s en is de duurzaamheidsmonitor in 2023 uitgevoerd als een SDG monitor. 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Voorzien in de huidige en toekomstige woningbehoefte van onze inwoners is een continu proces. Om de productie van woningen te versnellen hebben we in 2023 uitvoering gegeven aan de Versnellingsagenda woningbouw. We hebben daarbij ons beleid geharmoniseerd en geactualiseerd en een woningbehoefte- en woonwensenonderzoek uitgevoerd. We hebben een groot aantal nieuwe initiatieven beoordeeld. Hierbij zijn we veelvuldig in gesprek met
initiatiefnemers en ontwikkelaars om de verschillende woningbouwontwikkelingen te versnellen, passend bij de ambities van onze gemeente. Ruim 300 woningen zijn in 2023 in Maashorst opgeleverd, met ook woningen voor bijzondere doelgroepen. We hebben de regionale woondeal gesloten, waarmee de bouw van sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen is geborgd. Verder hebben we het afgelopen jaar een groot aantal ontwerpbestemmingsplannen ter inzage gelegd. Daarmee is de toekomstige bouw van ruim 1000 woningen in diverse projecten in procedure gebracht, zodat we de versnellingslijn ook kunnen voortzetten. Ondanks dat begin 2023 het inwerking treden van de Omgevingswet opnieuw was uitgesteld, hebben we in 2023 grote stappen gezet om te komen tot een Omgevingsvisie voor de gemeente Maashorst. De concept-Omgevingsvisie is klaar en leggen we begin 2024 ter vaststelling voor aan de raad. 9. Bestuur en dienstverlening In het jaar 2023 hebben we mooie stappen gezet op het gebied van participatie en dienstverlening, passend bij onze ambities uit het bestuursakkoord. Het jaar 2023 was ook het jaar waarin we maar liefst twee keer verkiezingen organiseerden. Dienstverlening: meer inzicht Voor het verbeteren van onze dienstverlening is inzicht cruciaal. In 2023 voerden we daarom zowel een uitgebreid dienstverleningsonderzoek uit als een specifiek bereikbaarheidsonderzoek.
Onze inwoners en ondernemers gaven ons gemiddeld een 7 voor onze dienstverlening. We gingen daarnaast aan de slag met klantreizen. Resultaten op het gebied van participatie Maashorst heeft participatie hoog op de agenda staan. Samen denken, samen doen. In 2023 gingen we daarom met inwoners uit alle kernen in gesprek en we brachten de focuspunten per kern in beeld. Daarnaast gingen we aan de slag met participatie in zes experimenteerbuurten in Uden. Ook werd het plan voor jongerenparticipatie vastgesteld en werd het Udenfonds doorontwikkeld naar het Maashorstfonds. 10. Bedrijfsvoering en inkomsten Overhead Met het programma ‘De basis op orde’ (2022-2023) zijn we erin geslaagd om onze bedrijfsvoering naar een hoger niveau te tillen. Dat had ook zijn effect op onze dienstverlening, zoals bleek uit de waardering met een 7 in het jaarlijkse inwoner-tevredenheidsonderzoek. We hebben in 2023 veel opgepakt. Zo is de verbouwing van het gemeentehuis afgrond, hebben we een HRM-visie, leer- en ontwikkelstrategie en arbeidsmarktstrategie opgesteld, én hebben we bijna 100% van de harmonisaties van beleid, regelgeving en processen gerealiseerd. Daarnaast werden we geconfronteerd met extra taken, zoals de opvang van Oekraïners en asielzoekers (in het Van der Valk Hotel) en de wisseling van burgemeester en gemeentesecretaris.
Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt zijn we erin geslaagd om flinke stappen te zetten. Wel bleef het ziekteverzuimcijfer met 6,04% nog hoog. Corona-effecten (toch nog) en een hoge werkdruk worden als belangrijkste oorzaken aangegeven. Treasury Onze begrotingen zijn structureel sluitend en de jaarrekening 2022 kende een fors positief saldo. We gaan ervan uit, mede gezien de constateringen in de managementletter, dat er een goedkeurende verklaring volgt van de accountant over de jaarrekening 2022.
Belastinginkomsten De belastingen zijn in 2023 gestegen met de inflatiecorrectie van 2,3%. Ook in 2023 hebben er als gevolg van de harmonisatie van belastingen tussen Uden en Landerd kleine verschuivingen plaatsgevonden in de lasten voor inwoners en ondernemers. Bijvoorbeeld in de rioolheffing. De uitvoerende organisatie voor onze gemeentelijke belastingen (BSOB) constateert nog steeds een hoger aantal bezwaren (vanwege de werkwijze van de NoCureNoPay-bureaus). In combinatie met lagere opbrengsten en diverse investeringen is de bijdrage van Maashorst hoger dan oorspronkelijk begroot. Op de langere termijn lijkt er een dalende trend in de begroting van de BSOB te zitten. Gemeentefonds De meest actuele circulaire van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) is de decembercirculaire. Deze hebben we verwerkt. Maar aangezien de circulaire pas op 6 december 2023 beschikbaar is gesteld, hebben we geen mogelijkheid gezien om deze circulaire ook op begrotingsbasis in onze administratie te verwerken, middels het budgetrecht van de raad. De laatste vergadering van de raad waar budgetten van 2023 kunnen worden aangepast, is namelijk de decembervergadering van 14 december geweest. Dit betekent dat een deel van het rekeningsaldo in principe hiermee al verklaard is (€ 3.535.667).
Kerngegevens Het kabinet neemt de prognoses van het Centraal Planbureau (CPB) over in de Rijksbegroting. De programmabegroting is o.a. gebaseerd op informatie van het CPB. De meicirculaire is hierbij van groot belang. Op basis van die prognoses stellen we namelijk de programmabegroting op. Zo nemen we het prijsindexcijfer over voor de berekening van de prijsinflatie. Voor de ontwikkeling van de sociale structuur (onze inwoners naar leeftijdsgroepen) hanteren we de ramingen van de Provincie. De BSOB bijvoorbeeld verstrekt ons informatie over de waardeontwikkelingen van woningen. Kortom, allemaal belangrijke informatie over ontwikkelingen die we betrekken bij de voorbereiding van onze programmabegroting. Klik hier (PDF, 237.2 kB) voor de gehanteerde kerngegevens 2023 e.v..
Jaarverslag Programmaverantwoording Leeswijzer programma's Het tweede gedeelte van deze Programmarekening geeft een toelichting op de 10 programma's. Bij elk programma is de volgende informatie opgenomen: 1. Inleidende tekst: we geven beknopt weer wat er onder dit programma viel in 2023. 2. We presenteren de lasten van de taakvelden binnen het programma individueel, en als aandeel van het totaal. 3. Vervolgens geven we per taakveld: een korte omschrijving; 'Wat hebben we bereikt'. In de Programmabegroting hebben we doelen gesteld, die doelen zijn onder andere afgeleid van het bestuursakkoord en zijn leidend geweest voor 2023. Hier volgt nu een toelichting op wat we hebben bereikt; 'Wat hebben we hier in 2023 voor gedaan', een toelichting op activiteiten en prestaties die bij onze doelen horen; 'wat heeft het gekost'. Zowel de extra inspanningen in de vorm van nieuwe wensen, als alle baten en lasten binnen het taakveld; de samenwerkingen met rechtspersonen waarin we een bestuurlijk en financieel belang hebben. In de paragraaf 'verbonden partijen' gaan we hier dieper op in; een verwijzing naar wet- en regelgeving, waar de gemeente rekening mee moet houden; Voor wat de grote projecten van > € 500.000. Projecten lopen meerdere jaren. Met de raad is afgesproken ook deze periodiek in de planning- en controlproducten te betrekken. Die rapportage is als bijlage toegevoegd.
1. Veiligheid Dit programma gaat over de verschillende aspecten van openbare orde en veiligheid: crisisbeheersing en rampenbestrijding, integrale veiligheid, ondermijning en zorg en veiligheid. Samen met onze partners zoals (o.a.) de politie, de Veiligheidsregio, het openbaar ministerie en anderen werken we samen aan een veilige omgeving voor iedereen die woont, werkt en verblijft in Maashorst.
Wat heeft het gekost (bedragen x €1.000)
Een toelichting op de verschillen tussen begroting en rekening is opgenomen bij de 'analyse op hoofdlijnen'.
Veiligheid - Crisisbeheersing en brandweer Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om voor hun inwoners te zorgen, in het bijzonder tijdens rampen en crises. De gemeente speelt een belangrijke rol bij het bestrijden van rampen en het beheersen van crises. Alle taken van de gemeente op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing worden Bevolkingszorg genoemd.
Doelen Wat willen we bereiken? We zetten in op een goede kwaliteit van de fysieke veiligheid en brandweerzorg. Daarnaast willen we een adequaat niveau van crisisbeheer in stand houden, evenals een goede voorbereiding van rampenbestrijding. Wat hebben we bereikt? De bredere veiligheidsregio (in ons geval: Veiligheidsregio Brabant-Noord) faciliteert en regisseert de bevolkingszorgprocessen, zodat de gemeenten in deze regio zich kunnen voorbereiden op het bestrijden van rampen en beheersen van crisissen. Het is onze verantwoordelijkheid als gemeente dat onze eigen ambtenaren die deel uitmaken van een crisisteam, beschikken over de basiskennis crisisbeheersing en dat onze eigen crisisorganisatie op orde is. Daarnaast heeft elke gemeente de plicht om bij te dragen aan regionale functies. Die zijn vanuit Maashorst allemaal ingevuld. Onze adviseur rampenbestrijding en crisisbeheersing zorgt ervoor dat de processen en functies actueel blijven. In 2023 is de brandweer in onze gemeente in totaal 372 maal uitgerukt. Met posten in Uden, Schaijk en Zeeland blijft het mogelijk snel ter plaatse te zijn. Wat hebben we daarvoor gedaan? Overzicht van acties/activiteiten: Actie is opgestart en de uitvoering is volgens de (bijgestelde) planning verlopen of is volledig gerealiseerd Er is gestart maar de planning loopt achter of de uitvoering is afwijkend Nog niet gestart Acties / activiteiten
2023
Indicator
Toelichting
1.
Trainen van medewerkers om deel te nemen aan de regionale crisisorganisatie zonder additionele kosten.
2023
Dit gebeurt nog incidenteel en wordt geborgd in 2024.
2.
Organiseren van lokale informatiebijeenkomsten voor crisisfunctionarissen.
2024
In het eerste kwartaal van 2024 wordt een informatiebijeenkomst georganiseerd voor crisisfunctionarissen die géén trainingen aangeboden krijgen vanuit de veiligheidsregio.
3.
Opzetten van de lokale/mono opschaling
2024
Nog niet gereed. Wordt in 2024
voor de gemeente Maashorst.
opgepakt: gaat over inzet crisisorganisatie om spoedeisende onderwerpen aan te kunnen pakken.
4.
Actualiseren van de ramp- en crisisplannen.
2023/2024
In 2023 is het beleidsplan 2024 – 2027 VRBN en crisisplan 2024 –2027 VRBN vastgesteld.
5.
Het organiseren en houden van rampenoefeningen voor de organisatie en het bestuur.
2023/2024
In Q3 van 2023 is de GBToefening last minute gecanceld. Is opnieuw ingepland.
Wat heeft het gekost? Eventuele nieuwe accenten met financiële gevolgen lichten we hieronder toe. (x € 1.000) Extra begroot in Programmabegroting 2023
inv
2023
2024
2025
2026
Totaal Resultaat 2e financiële afwijkingenrapportage 2023 Omschrijving
2023 structureel
2024 structureel
2025 structureel
2026 structureel
voordeel
voordeel
voordeel
voordeel
nadeel
nadeel
nadeel
(< € 50.000) Totaal taakveld Omschrijving
2023 incidenteel
2024 incidenteel
2025 incidenteel
voordeel
voordeel
voordeel
nadeel
Totaal taakveld
Samenwerkingen Veiligheidsregio Brabant-Noord
nadeel
nadeel
nadeel
Wet- en regelgeving De gemeente Maashorst of haar bestuursorganen handelen overeenkomstig het legaliteitsbeginsel slechts op basis van taken en bevoegdheden die terug te vinden zijn in de Europese, landelijke of lokale wet- en regelgeving. Iedereen kan de geldende regels raadplegen. Landelijke wet- en regelgeving Op www.overheid.nl zijn alle geldende regels voor de gemeente Maashorst te vinden. Lokale wet- en regelgeving Zoekt u een wet of regel van de gemeente Maashorst? Bijvoorbeeld een verordening of beleidsregel? Alle regelingen van de gemeente vindt u op de website Overheid.nl. De lokale regels worden overigens ook gepubliceerd op de website van de gemeente Maashorst. U kunt ze hier raadplegen. Beleidsnotities Een overzicht van de beleidsnotities en nota’s van de gemeente is eveneens opgenomen en vindt u hier.
Veiligheid - Openbare orde en veiligheid Onder dit taakveld vallen o.a. openbare orde, de aanpak van ondermijning, sociale veiligheid en leefbaarheid. Wij werken aan een gemeente waarin iedereen zich veilig voelt. Dit draagt bij aan een prettige woon- en leefomgeving. We blijven actief om dit verder te verbeteren. Daarbij is het van belang dat we samenwerken met onze partners in het veiligheidsveld en met inwoners.
Doelen Wat willen we bereiken? We willen een veilige woon- en leefomgeving realiseren/behouden, waar de bewoners zich prettig voelen. Daarbij zetten we in op een integrale kijk op (de prioriteiten van) veiligheid en een integrale aanpak van veiligheidsproblemen met betrokkenheid van inwoners. De gemeenteraad heeft eind 2022 het Integraal Veiligheidsplan (IVP) voor 2023-2026 vastgesteld. De prioriteiten liggen bij: De aanpak van ondermijnende criminaliteit Het verbeteren van digitale veiligheid Het voorkomen van maatschappelijke onrust De zorg voor een veilige woon- en leefomgeving Het verbinden van zorg en veiligheid
Wat hebben we bereikt? Criminaliteitscijfers Uit de politiecijfers over 2023 blijkt dat de traditionele vormen van criminaliteit (inbraken, diefstallen) zijn toegenomen ten opzichte van eerdere jaren. We gebruiken deze cijfers om samen met de politie prioriteiten te stellen. In 2023 is extra aandacht gegeven aan diefstal van (elektrische) fietsen.
Jeugdoverlast
Enkele jaren geleden is gestart met de gestructureerde aanpak van jeugdoverlast. Naast het verhinderen van overlast op zichzelf, willen we voorkomen dat de overlast in crimineel gedrag overgaat. Ook in 2023 is het jeugdsignaleringsoverleg met verschillende partners gevoerd. Verbetering toezicht in wijken en stimuleren buurtpreventie Het team BOA’s zet in op wijkgericht werken. Het stimuleren van buurtpreventie via WhatsAppen/of Facebook-netwerken is onderdeel van onze aanpak. Er zijn verschillende buurtpreventieprojecten opgezet. Samen met de politie verbeteren we de contacten in de wijk daarnaast via het project Bondgenoten. De BOA’s voeren een steeds uitgebreider takenpakket uit. Denk aan inzet bij evenementen, begeleiding van demonstraties en controles op illegale prostitutie. Ook andere afdelingen van de gemeente maken steeds meer gebruik van de BOA’s, zoals de controles op afval en hulp bij sociale problemen. In het natuur- en buitengebied (groene boa) zien we een stijgende trend van illegale stroperij, milieu- en drugscriminaliteit. In 2023 hebben we City-control aangeschaft, een systeem waarin de boa's hun dagelijkse taken kunnen vastleggen. Hiermee kunnen we beter de inspanningen en resultaten monitoren. Ook hebben we besloten extra capaciteit in te zetten vanwege de opening van de noodopvang voor asielzoekers in het Van der Valk Hotel.
Aanpak van criminaliteit, fraude en ondermijning; Taskforce RIEC Het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Brabant Oost is in ons gemeentehuis gehuisvest. Dat heeft in 2023 aandacht besteed aan verschillende casussen, die vaak onze gemeentegrens overschreden. Interventieteam Maas & Leijgraaf In onze gemeente zijn in 2023 58 controles uitgevoerd/locaties bezocht met diverse ketenpartners, zoals de politie, omgevingsdienst, douane, NVWA, Nederlandse Arbeidsinspectie, Enexis en woningstichtingen. Veilige Publieke Taak Binnen de Maas & Leijgraaf-samenwerking zijn we in 2023 gestart met het projectmatig implementeren van de Brabantse Norm Weerbare Overheid. Die heeft tot doel dat we als overheidsorganisaties weerbaarder worden tegen ondermijnende criminaliteit. Versterken informatiepositie Met ingang van 2023 is structurele capaciteit beschikbaar gekomen om onze informatiepositie te versterken. Zo is in 2023 een Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) voorbereid, dat in het eerste kwartaal van 2024 gereed is. In 2023 zijn er diverse proefcasussen geweest en daaruit blijkt dat deze aanpak werkt.
Verbeteren samenwerking tussen taakvelden zorg en veiligheid De samenwerking tussen de taakvelden zorg en veiligheid is de afgelopen jaren sterk verbeterd. De casuïstiek rondom zorg en veiligheid groeit door de ontwikkelingen in de maatschappij. De (door-)ontwikkelingen in de aanpak van personen met onbegrepen gedrag en nazorg voor exgedetineerden krijgen extra aandacht. Naast aandacht voor casuïstiek zijn we in 2023 gestart met ontwikkeling van beleid op een integrale aanpak voor de raakvlakken zorg en veiligheid. Dit doen we onder de noemer Sterke Sociale Basis. Wat hebben we daarvoor gedaan? Overzicht van acties/activiteiten: Actie is opgestart en de uitvoering is volgens de (bijgestelde) planning verlopen of is volledig gerealiseerd Er is gestart maar de planning loopt achter of de uitvoering is afwijkend Nog niet gestart Acties / activiteiten
2023
Indicator
Toelichting
1.
Maken Integraal Veiligheidsplan 20232026.
2023
Het integraal Veiligheidsplan wordt uitgevoerd
2.
De lessen uit diverse pilots vertalen naar 'wijkgericht werken' in alle kernen en gebieden.
2023
Dit is nog in ontwikkeling.
3.
Er zijn genoeg politieagenten en boa’s die goed toegerust en zichtbaar zijn.
2023 e.v.
Dit is een vast bespreekpunt in elk bestuurlijk overleg met de politie.
4.
Deelnemen aan gezamenlijk integraal interventieteam Maas en Leijgraaf.
2023 e.v.
Het Interventieteam Maas & Leijgraaf is opgestart en functioneel.
5.
Informatiepositie gemeente versterken door oprichting van een VIK (Veiligheids Informatie Knooppunt) .
2023
We liggen op koers. Het VIK wordt in 2024 voortgezet.
6.
Implementatie van en actieplan Veilige Publieke Taak.
2023 e.v.
Dit is opgestart in 2023 en loopt door in 2024.
7.
Inwoners en bedrijven zijn zich bewust van de risico’s van cybercriminaliteit en weten hoe ze zich daartegen kunnen beschermen.
2023 e.v.
Informatiecampagne loopt
8.
Weerbaar maken maatschappij tegen invloeden ondermijning.
2023 e.v.
Er zijn verschillende informatietrajecten actief.
9.
Er is een gezamenlijk plan van aanpak (gemeente, politie, woningbouwverenigingen en (welzijns-)partners)
2023
Goede samenwerking op casusniveau, nog niet planmatig uitgewerkt.
voor de bescherming van kwetsbare groepen. 10.
Bij sociaal maatschappelijke casuïstiek is er een integrale aanpak van de gemeente en de (welzijns-) partners.
2023
Er zijn verschillende overlegvormen actief op casuïstieken beleidsniveau.
11.
Er is altijd minimaal één gespecialiseerde jeugdagent actief in onze gemeente.
2023 en verder
Dit is gerealiseerd.
12.
We continueren de nauwe samenwerking tussen gemeente, politie en het jongerenwerk.
2023 e.v.
Dit is gerealiseerd. Het jeugdoverleg is actief.
13.
Regievoerder jeugd ‘benoemen’, zodat er één aanspreekpunt is binnen de organisatie.
2023
We hebben een Adviseur Zorg en Veiligheid met specialiteit jeugd als aanspreekpunt
14.
We brengen agressie en bedreiging richting onze medewerkers en bestuurders tot een minimaal niveau. We hanteren een zerotolerancebeleid en doen altijd aangifte.
2023
Dit is onderdeel van het project Weerbare Overheid.
15.
Een meld- en registratiesysteem opzetten en bijhouden.
2023
Gereed
Wat heeft het gekost? Eventuele nieuwe accenten met financiële gevolgen lichten we hieronder toe. (x € 1.000) Extra begroot in Programmabegroting 2023
inv
2023
2024
2025
2026
88
88
88
88
6
6
6
6
Versterken informatiepositie
120
120
120
120
Regiovoerder jeugd benoemen
62
62
62
62
276
276
276
276
Boa-capaciteit Toerusting boa's
43
Totaal
43
Resultaat 2e financiële afwijkingenrapportage (x € 1.000) Omschrijving
2023 structureel
2024 structureel
2025 structureel
2026 structureel
voordeel nadeel voordeel nadeel voordeel nadeel voordeel Aframen inhuurbudget projectleider Leefbaarheid wijken
56
(< € 50.000) Maaltijdvoorzieningen Teruggave reserve zorgen veiligheidshuis Brabant-Noordoost
9
14 8
Opleidingskosten team veiligheid cameratoezicht
9
24
leges APV en Drank&Horeca vuurwerkevenementen voormalige gemeente Landerd
9
8
8
8
20 37
Aanschaf BOA voertuig
2
4
4
Bereikbaarheidsdiensten AOV'ers
3
16
16
Niet realiseren besparing energielasten
20
Totaal taakveld
125
68
8
29
8
29
8
nadeel
(x € 1.000) Omschrijving
2023 incidenteel
2024 incidenteel
2025 incidenteel
voordeel
voordeel
voordeel
Voorfinanciering noodopvang asielzoekers Subsidie projectleider Weerbare overheid
nadeel
nadeel
500
500
100
100
90
90
100
600
90
590
nadeel 500
(< € 50.000) Totaal taakveld
500
Samenwerkingen Regionaal Veiligheidshuis Maas en Leijgraaf Veiligheidsoverleg en districtelijk driehoeksoverleg
Wet- en regelgeving De gemeente Maashorst of haar bestuursorganen handelen overeenkomstig het legaliteitsbeginsel slechts op basis van taken en bevoegdheden die terug te vinden zijn in de Europese, landelijke of lokale wet- en regelgeving. Iedereen kan de geldende regels raadplegen. Landelijke wet- en regelgeving Op www.overheid.nl zijn alle geldende regels voor de gemeente Maashorst te vinden. Lokale wet- en regelgeving Zoekt u een wet of regel van de gemeente Maashorst? Bijvoorbeeld een verordening of beleidsregel? Alle regelingen van de gemeente vindt u op de website Overheid.nl. De lokale regels worden overigens ook gepubliceerd op de website van de gemeente Maashorst. U kunt ze hier raadplegen. Beleidsnotities Een overzicht van de beleidsnotities en nota’s van de gemeente zijn eveneens opgenomen en treft u hier.
Projecten Geen.
Analyse op hoofdlijnen Totaal saldo programma € 645.099 V Crisisbeheersing en brandweer
€ 23.068
V
€ 622.031
V
Er is een kleine mismatch tussen begrote en werkelijke bijdrage Veiligheidsregio doordat deze fluctueert aan de hand van aantal inwoners. Hierdoor resteert € 12.500 budget. Dit is een afwijking van slechts 0,34%. Daarnaast hebben een geplande GBT oefening (GBT staat voor Gemeentelijk BeleidsTeam) en een incompany oefening door omstandigheden geen doorgang gevonden en resteert het budget van € 8.700. Openbare orde en veiligheid Een voordeel van € 500.000 vanwege de voorfinanciering van de noodopvang in het Van der Valkhotel. Dit bedrag wordt voorgedragen om via resultaatbestemming over te hevelen naar 2024. Ook is een voordeel gerealiseerd van € 55.000. Dit komt doordat na het eerste volledige jaar van het interventieteam bleek dat de administratie niet geheel correct ingericht is, hierdoor zijn te veel detacheringsopbrengst geboekt. Afsluitend heeft een BTW-compensatie voor een voordeel van € 8.000 gezorgd.
2. Verkeer en vervoer Dit programma gaat over wat wij lokaal en regionaal doen aan verkeer en vervoer, om de kwaliteit van de leefomgeving in de gemeente Maashorst te vergroten. Daarvoor voeren wij beheer, onderhoud en/of reconstructies uit aan wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken. In dit programma is ook opgenomen wat wij doen aan beleid, beheer, inrichting en onderhoud van alle parkeervoorzieningen in de gemeente.
Wat heeft het gekost (bedragen x €1.000)
Een toelichting op de verschillen tussen begroting en rekening is opgenomen bij de 'analyse op hoofdlijnen'.
Verkeer en vervoer-Verkeer en vervoer Tot dit taakveld behoren de taken op het gebied van verkeer (inclusief voetgangers), vervoer (personen en goederen) en de aanleg en het onderhoud van de bijbehorende infrastructuur en openbare verlichting in de openbare ruimte.
Doelen Wat willen we bereiken? We willen dat de gemeente Maashorst ook in de toekomst goed en makkelijk te bereiken is en blijft. Dat pakken we aan met maatregelen voor de korte en lange termijn. We kiezen voor de beste oplossingen en maken gebruik van aanwezige onderzoeksresultaten. Daarnaast sturen we op een integrale aanpak van geluid, fijnstof en doorstroming op de Lippstadtsingel. De provincie is als eigenaar onze samenwerkingspartner, met wie we samen aan de slag gaan. Ook kijken we of de toepassing van slimme technieken effect heeft, zoals Smart Mobility. Dit jaar wordt de Omgevingsvisie aan de raad voorgelegd ter vaststelling. Als uitwerking daarvan zijn we alvast begonnen met het opstellen van het Beleidsprogramma Mobiliteit Maashorst. Daarin voegen we het mobiliteitsbeleid van Uden en Landerd samen en actualiseren het. Daarna stellen we een bijbehorend uitvoeringsprogramma op. We willen de kerkdorpen bereikbaar houden met openbaar vervoer, gedeelde mobiliteit en flexvervoer. Samen met de Provincie (concessieverlener) en de regio (Regio Noordoost Brabant) onderzoeken we mogelijkheden om het openbaar vervoer te verbeteren door vervoer op maat. Studenten, forensen, mindervaliden en ouderen maken veel gebruik van het openbaar vervoer. Goed openbaar vervoer kan bijdragen aan een duurzame samenleving, omdat er dan minder individueel gemotoriseerd verkeer plaatsvindt.
Op dit moment doen snelle bussen Uden al aan (Hoogwaardig Openbaar Vervoer). Met de inzet van de Bus Rapid Transit (BRT) wordt in de toekomst de regionale bereikbaarheid per openbaar vervoer vergroot. We willen het ook aantrekkelijker maken om te gaan fietsen en mensen stimuleren zo veel mogelijk de fiets te nemen. Fietsen is immers gezond en duurzaam. Mensen nemen vaker de fiets als de fietsroutes herkenbaar, comfortabel, veilig en goed bewegwijzerd zijn. In de toekomst krijgt bij de inrichting van de openbare ruimte de fiets prioriteit. We willen ook dat fietsers uit de omliggende kernen Uden snel en veilig per fiets kunnen bereiken. En ook binnen de kern Uden willen we dat fietsers zich snel en goed kunnen verplaatsen. Daar horen goede fietsenstallingen bij en voldoende mogelijkheden om elektrische fietsen op te laden. Verkeersveiligheid heeft onze speciale aandacht, vooral in de nabijheid van scholen. Bij openbare verlichting speelt duurzaamheid een prominente rol. In november 2023 is het nieuwe beleid vastgesteld. Daarin hebben we opgenomen dat alleen led-armaturen worden toegepast. Doordat we in 2023 veel armaturen hebben kunnen vervangen door led-verlichting, hebben we de landelijke energiedoelstelling 2030 al behaald (50% energiebesparing t.o.v. 2013). Lampen die energie-onzuinig zijn, hebben we vervangen.
Ook gaan wij het energiegebruik jaarlijks uitgebreid monitoren met behulp van de energiemonitor. De komende jaren handhaven wij ons wegennet op het huidige kwaliteitsniveau, door het uitvoeren van groot en klein onderhoud en rehabilitaties/reconstructies. De criteria waarop we wel/niet ingrijpen toetsen, worden bepaald op basis van kwaliteit. De huidige inzet op het verbeteren van de leefomgeving van onze inwoners zetten we voort. Daar waar mogelijk anticiperen we op de klimaatsverandering. In 2023 is het beleidsplan Wegen van de gemeente Maashorst vastgesteld door de gemeenteraad.
Wat hebben we bereikt? Samen met de provincie hebben we het voorbereidingstraject voor de herinrichting van de N264 afgerond en zijn we met het uitvoeringstraject gestart. We hebben een overeenkomst gesloten met betrokken uitvoerende partijen en een deel van de werkzaamheden is uitgevoerd. Het tweede deel volgt in 2024. De snelfetsroutes zijn aangelegd aan de noord- en zuidzijde van Uden-centrum. Dat zal het fietsgebruik stimuleren. Zoals we in het uitvoeringsprogramma hebben gepland, wordt er onderzoek uitgevoerd naar de snelfietsroute Gennep-Uden (F264). In het kader van de verkeersveiligheid is de middengeleider op de Runstraat/Schaijkseweg verwijderd. Met andere regiogemeenten trekken we gezamenlijk op om regionale mobiliteitszaken op te lossen. Denk hierbij aan de MIRT A50 (Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport), BRT (bus rapid transit), HUB-locaties en inzet van deelvervoer. Ook is in 2023 het aantal laadpalen flink uitgebreid.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Overzicht van acties/activiteiten: Actie is opgestart en de uitvoering is volgens de (bijgestelde) planning verlopen of is volledig gerealiseerd Er is gestart maar de planning loopt achter of de uitvoering is afwijkend Nog niet gestart
1.
Acties / activiteiten
2023
Aanpak N264 / N605.
20192024
Indicator
Toelichting Voor de N605 is een inspiratieboek en ruimtelijk perspectief opgeleverd. Het beoogde tracé wordt verder uitgewerkt. Daarnaast is het project N264
deels gereed. In 2024 volgt het overige deel van de N264. 2.
Mobiliteitsplan Maashorst.