Bijlage 1 - Programmabegroting 2027 (pdf) (aangepaste versie)
Tekst van het document
Algemene | 5.955 V | 3.494 V | 618 V | 351 V dekkingsmiddelen Totaal generaal | 0 N | 0 N | 0 N | 0 N 126 127 Bijlagen Overzicht Uitvoeringsprogramma 2027 - 2030 ‘Trots op vandaag, werken aan morgen’ Toelichting op deze bijlage Deze bijlage is bij de begroting opgenomen om een volledig meerjarig overzicht te geven van de uitvoering van het Samenwerkin gsakkoord. De lijst bevat de oorspronkelijke maatregelen uit het Samenwerkingsakkoord en laat zien in welk programma deze maatregel en landen en in welk jaar de uitvoering is voorzien. Het overzicht geeft daarmee een doorkijk op het geheel van het Samenwerkingsakkoord. Dit overzicht beschrijft niet op welke wijze de maatregelen worden uitgevoerd. De vertaling naar concrete activiteiten, de wi jze van uitvoering en de planning zijn opgenomen in de begrotingsteksten van de verschillende programma’s. Daarmee hebben de begrot ingsteksten en dit overzicht een verschillende functie. De begrotingsteksten vormen de basis voor de uitvoering, monitoring en verantwoording. Dit overzicht is aanvullend en geeft i nzicht in hoe de oorspronkelijke maatregelen uit het Samenwerkingsakkoord over de programma’s en de komende jaren zijn verdeeld. Deze verdeling in tijdsblokken kan gedurende de uitvoering van het programma nog wijzigen. Deze bijlage moet daarom niet worden gelezen als een tweede overzicht waarop afzonderlijk wordt verantwoord.
De oorspronkelij ke maatregelen uit het Samenwerkingsakkoord zijn in de begroting immers vertaald naar activiteiten die soms meerdere maatregelen om vatten, anders zijn geformuleerd of gefaseerd worden uitgevoerd. Programma Samen welzijn Sterke sociale basis en stevig lokaal team Maatregel 2027 2028 2029 2030 We ondersteunen vrijwilligers, verenigingen en dorpsnetwerken actief en geven hen een grotere rol in vroegsignalering zodat problemen klein blijven en zwaardere zorg voorkomen wordt. X X X X We benutten de kracht van inwoners die met pensioen gaan door hen actief te betrekken bij dorpskracht, ondersteuning en vrijwilligerswerk. X X X We versterken onze ondersteuning aan mantelzorgers door respijtzorg laagdrempelig, tijdig en goed vindbaar te maken, door middel van informatievoorziening en inzetten op meer respijtzorgplekken. X X X X In 2028 hebben we in alle 11 de gebieden (zoals omschreven in beleidsprogramma Toekomstbestendig sociaal domein) een stevig lokaal team met herkenbare gezichten: laagdrempelig, dichtbij en gericht op wat inwoners zélf kunnen, aangevuld met professionele zorg waar nodig. X X X X We versterken de bestaande zorgcoöperaties en ondersteunen nieuwe initiatieven actief, met als doel vier nieuwe zorgcoöperaties toevoegen in vier jaar. Opbouwwerkers krijgen de opdracht om inwoners te verbinden en lokale initiatieven aan te jagen.
Professionele zorg blijft beschikbaar voor mensen die dat nodig hebben. X X X X Mensen met een chronische ziekte of beperking waarvan vaststaat dat er geen verbetering meer mogelijk is, krijgen langdurige beschikkingen, zodat ze niet telkens een nieuwe aanvraag hoeven te doen. X X X X We blijven inzetten op ons vastgestelde preventief jeugdbeleid. X X X X 128 We zetten structureel in op het jeugdwerk (voor jongeren tussen 12-23 jaar) en kinderwerk (7-12 jaar), en breiden de inzet uit waar dat nodig is. Compass is beschikbaar in alle kernen. X X X X We onderzoeken of we de behandelduur kunnen maximeren van jeugdzorgtrajecten en voeren bij herindicaties altijd een gesprek tussen verwijzer, cliënt, de ouders en gemeente. X Uiterlijk vanaf 1 januari 2028 wordt bij iedere casus met veiligheids- problematiek een gedeelde verklarende analyse uitgevoerd. X X X X We zorgen voor toegankelijke opvoedondersteuning binnen de lokale teams om ouders te helpen om hun rol te pakken in de opvoeding. X X X X We blijven inzetten op het programma STORM in het kader van suïcidepreventie onder jongeren. X X X X We zetten steviger in op handhaving van alcohol, drugs en vapen in en rond scholen en verenigingen. Daarvoor zetten we in op extra (jeugd)boa’s en de samenwerking met bureau HALT en andere partners.
X X X X We werken toe naar een dementievriendelijk Maashorst, met onder andere herkenbare oriëntatiepunten in de openbare ruimte. X X X X We stimuleren digitale kennis en vaardigheden van ouderen via informatievoorziening en trainingen in onze MFA's en bibliotheken. X X X X Inclusie is een vast uitgangspunt voor ons beleid, ruimtelijke plannen, projecten, dienstverlening en subsidieverstrekkingen. Hiervoor voeren we een inclusietoets in. X X X X We werken toe naar een toiletvriendelijke gemeente: we gaan bestaande toiletgelegenheden beter benutten, en sluiten aan bij de HogeNood app. We hebben specifiek aandacht voor centrum Uden als gastvrije en fijne plek om te zijn. X X X X We zetten in op snelle toegang tot inburgeringstrajecten en stimuleren deelname aan (vrijwilligers)werk, sport en onderwijs. X X We blijven cultuur- en natuureducatie, zoals Xpress, Circle of Talent en Natuurcentrum de Maashorst, voor alle kinderen structureel faciliteren. En blijven investeren in toegankelijke buitenschoolse activiteiten. X X X X We zoeken deze periode nadrukkelijk naar instrumenten waarmee we vrijwilligers kunnen ondersteunen. We versterken de ondersteuning van verenigingen met onze participatieadviseurs. X X X X Wij geven de organisaties waarvan nu bekend is dat zij knelpunten ervaren naar aanleiding van de harmonisaties een zetje in de rug.
Met als doel dat zij zelfstandig en toekomstbestendig door kunnen. X We blijven investeren in onze culturele infrastructuur, waaronder Markant, Krona, de Pul, Kunst en Co en Theaterspoor. X X X X We organiseren jaarlijkse bijeenkomsten in dorpen en wijken om signalen op te halen en de verbinding tussen inwoners, wijkagenten en boa's te versterken. X X X X Bestaanszekerheid Maatregel 2027 2028 2029 2030 We verhogen de inkomensgrens voor ondersteuning naar 130% van het sociaal minimum en voeren automatische toekenning van regelingen in voor inwoners van wie we weten dat ze daar recht op hebben. Voor mensen die te maken hebben met loonbeslag of schuldsanering, en mensen die X X X X structureel of langdurig extra hoge zorgkosten hebben vanwege een chronische of langdurige beperking, kijken we naar de financiële draagkracht bij beoordeling van een aanvraag. We continueren het Kindpakket en maken het Volwassenenfonds en de steun aan Quiet Maashorst structureel na positieve evaluatie. | X | X | X | X We vergroten capaciteit voor schuldhulpverlening, inclusief laagdrempelige huisbezoeken en inloopspreekuren. | X | X | X | X Betaald werk Maatregel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 We stellen een uitvoeringsplan op om meer inwoners duurzaam aan het werk te helpen in samenwerking met IBN en lokale werkgevers en | X | X | X | X verkennen daarbij de mogelijkheid van basisbanen.
Uitgangspunt hierbij is duurzaam en regulier werk. We gaan aan de slag met een project jeugdwerkloosheid om zoveel mogelijk jongeren duurzaam aan het werk te helpen. | X | X | X | X Programma Een gezamenlijk thuis Ruimte voor ontwikkeling met kwaliteit Maatregel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Nieuwe initiatieven worden integraal getoetst; de bedoeling van een initiatief staat voorop. | X | X | X | X We gaan klantreizen uitvoeren om te bekijken waar we onze uitvoering, regels en procedures kunnen verbeteren. | X | X | X | X Bij integrale afwegingen wordt gekeken naar het belang van de gehele gemeente, maar de identiteit, leefbaarheid en afzonderlijke kernen worden | X | X | X | X expliciet meegewogen. We laten onze woningbouw aansluiten op onze demografische ontwikkelingen; woningbouw wordt ook een sturingsmiddel om de leefbaarheid in onze | X | X | X | X kernen op peil te houden. Uden is een groeikern, in de andere kernen bouwen we naar behoefte. We wachten niet af wat de markt brengt maar pakken de regie op woningbouw. We voeren een actieve grondpolitiek. Bij toekomstige grondexploitaties | X | X | X | X en woningbouwontwikkelingen wegen we ook de positie van particuliere kavelkopers mee. We nemen criteria op het gebied van innovatieve woonvormen, groene structuren en oog voor sociale cohesie standaard mee in tenders die wij | X | X uitzetten.
Bij nieuwbouwprojecten hanteren we de nationale doelen voor biobased bouwen als minimale voorwaarde, volgens de 30-30-30 regel: in 2030 moet | X | X | X | X 30% van de nieuwbouwwoningen voor minstens 30% uit biobased bouwmaterialen bestaan. We schrappen lokale regels die woningbouw onnodig vertragen en werken vaker vanuit de bedoeling in plaats van vanuit procedures. | X | X | X | X We schaffen de welstandscommissie af. | X | X 129 130 We voeren strakkere termijnen in voor principeakkoorden van ontwikkelaars en koppelen hier ontwikkelverplichtingen aan om leegstand en vertraging te voorkomen. X X We versnellen besluitvorming door processen te vereenvoudigen en knelpunten vroegtijdig op te lossen. X X X X We vergroten de ambtelijke capaciteit met extra projectteams om de planvorming en besluitvorming te versnellen en het woningbouwtempo te verhogen. Deze inzet evalueren we om de meerwaarde van deze extra tijdelijke capaciteit te borgen. X X We maken klimaatbestendig ontwerpen verplicht bij nieuwe gebiedsontwikkelingen en benutten actief kansen in de bestaande openbare ruimte. X Waar mogelijk versoepelen we bestaande beleidsregels en richtlijnen om nieuwe kansen en innovaties mogelijk te maken. X X X X We gebruiken de omgevingsvisie nadrukkelijk als sturingsinstrument voor toekomstige ontwikkelingen.
X X X X We bekijken per kern welke opgaven en kansen daar zijn en spelen daar op in. X X X X Bereikbaar en toekomstbestendig Maashorst Maatregel 2027 2028 2029 2030 Het STOMP-principe (Stappen – Trappen - Openbaar Vervoer - Mobility as a service - Private car) blijft het vertrekpunt bij elke herinrichting en nieuwe ontwikkeling. X X X X We maken veiligheid van wegen leidend bij herinrichtingen van straten; hierbij krijgen fiets en voetganger meer prioriteit. X X X X We maken de fietsverbindingen tussen alle kernen in Maashorst beter zodat deze veilig en fijn te gebruiken zijn. X We gaan het gesprek aan met de provincie en buurtgemeenten om een snelfietsroute richting Nijmegen (de F264 langs het Duits Lijntje) mogelijk te maken. X X X X We blijven in gesprek met Rijkswaterstaat, Oss en Land van Cuijk om een veilige scheiding van verkeer op de Maasdijk in Reek mogelijk te maken. X X X X We gaan voor een tweede veilige oversteek bij de N605 in Volkel, bij voorkeur ongelijkvloers. X X X X We richten een actieve lobby richting stakeholders op voor een snelle railverbinding richting Eindhoven als alternatief voor autovervoer op de A50. X X X X We sluiten aan bij mobiliteitshubs en realiseren één of meerdere mobiliteitshubs in de gemeente om deelvervoer en OV toegankelijker te maken.
X X X X We zetten ons in de gesprekken met de provincie in om het huidige OV-aanbod minimaal te behouden en waar mogelijk uit te breiden. X X X X We passen ons parkeerbeleid aan en stellen de parkeernorm omlaag waar dat mogelijk is in de bestaande situatie. Bij nieuwe ontwikkelingen in het centrum kijken we kritisch naar de parkeernorm. X X X X We stimuleren actief gebruik van parkeergarages. X X X X We nemen voor het einde van deze bestuursperiode een besluit voor de herinrichting van de Markt tot een autoluwe ontmoetingsplek. X X X X Goed wonen in iedere levensfase Maatregel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 We maken bindende afspraken met woningbouwcorporaties en ontwikkelaars over zorggeschikte en geclusterde woningen in alle kernen. | X | X | X We ontwikkelen een voorzieningenkaart 2040 en interventieladder, waarmee we het voorzieningenaanbod in kaart brengen en kunnen sturen op een | X | X duurzaam aanbod dat meegroeit met de demografische ontwikkelingen. We zetten een tender uit voor echt betaalbare woningen voor starters en eenverdieners, in lijn met de aangenomen motie 'Betaalbaar bouwen', en | X | X | X dagen de markt uit om met creatieve en betaalbare oplossingen te komen. We zorgen voor voldoende passende huisvesting voor onze ouderen, door hierover afspraken te maken met woningcorporaties én eisen te stellen aan | X | X | X projectontwikkelaars.
We herbestemmen gemeentelijke panden en zetten tenders uit voor woonvormen voor specifieke doelgroepen, zodat leegstaand vastgoed een nieuwe | X | X | X maatschappelijke functie krijgt. We plaatsen tijdelijke woningen op toekomstige woningbouwlocaties om versneld woonruimte te bieden, terwijl de permanente ontwikkeling wordt | X | X | X | X voorbereid. We realiseren een passende en rustige locatie voor een klein aantal Skaeve Huse, zodat inwoners met complexe problematiek veilig kunnen wonen met | X | X | X de juiste begeleiding. Vitale kernen en sterke gemeenschappen Maatregel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 We stimuleren dat huisartsenpraktijken zich kunnen vestigen waar er behoefte is en spannen ons in om bestaande praktijken te behouden, of | X | X | X | X vestiging en uitbreiding planologisch mogelijk te maken. We zetten de realisatie van het gezondheidscentrum Zeeland weg in een tender en kijken aan de hand daarvan of het initiatief haalbaar is. | X We zetten vol in op MFA's in elke kern, waar ontmoeting samenkomt met andere functionaliteiten. Voor Volkel wordt een MFA onderdeel van de | X | X | X | X centrumvisie. Als de pilot met de huidige ontmoetingsplek in Uden-Zuid succesvol is, werken we naar een structurele oplossing, het liefst in combinatie met | X | X | X onderwijs en maatschappelijke functies.
Onderwijshuisvesting Maatregel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 131 132 We voeren het Integraal Huisvestingsplan (IHP) uit en nemen de benodigde investeringen structureel op in de begroting. X X X X We realiseren direct tijdelijke huisvesting voor het Waldorf-onderwijs in het oude Meentgebouw om bovenbouwonderwijs mogelijk te maken. En werken parallel aan een structurele locatie. X We sturen erop dat nieuwe schoolgebouwen toekomstbestendig worden ontwikkeld, met voldoende binnen- en buitenruimte én ruimte om mee te groeien met de demografische ontwikkeling. X X X X Sport, cultuur en ontmoeten Maatregel 2027 2028 2029 2030 We stimuleren maatschappelijke diensttijd voor jongeren via sportclubs, zorginstellingen en andere initiatieven. X X X Om ouderen in beweging te houden en eenzaamheid tegen te gaan, realiseren we in alle 11 gebieden wekelijks een activiteit gericht op sport of beweging en ontmoeting voor ouderen. X X X X In de toekomstvisie voor het Sportpark Uden worden toiletvoorzieningen als aandachtspunt meegenomen. X X X X We streven naar meer toekomstbestendige omni-sportlocaties als de situatie daartoe aanleiding geeft, naar het voorbeeld van Sport & Spel in Reek. We onderzoeken waar we als eerste aan de slag gaan met een omni-sportlocatie. X X X X We nemen uiterlijk 1 januari 2027 een besluit over de toekomst van Sportpark Moleneind.
X X X X We starten een langetermijnverkenning voor sportpark Uden, vóór 1 januari 2027 maken we een keuze over de toekomst van het sportpark. X We stellen een toekomstvisie op voor onze twee binnenzwembaden, met oog voor de maatschappelijke functie die zij hebben. X X We creëren aangewezen plekken voor kunst in de openbare ruimte en stellen een afwegingskader op voor nieuwe kunstlocaties. X X X X We wijzen locaties aan voor straatkunst en urban art. X X X We nemen kunst en cultuur structureel mee in centrumplannen en nieuwe gebiedsontwikkelingen als vast onderdeel van de inrichting. X We stellen een beleidskader immaterieel erfgoed op. Dit beleidskader wordt uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma en noodzakelijke investeringen om lokaal immaterieel erfgoed duurzaam te behouden, te versterken en toekomstbestendig te maken. X Wanneer de toekomst van leegstaande kerkgebouwen onder druk staat, werken we mee aan initiatieven om ons erfgoed levendig te houden. X X X X We stimuleren multifunctionele bouwloodsen die ook ruimte bieden aan andere culturele of maatschappelijke initiatieven, waar eventueel ook uitvoerende kunstenaars, ambachtsmensen en jongeren kunnen werken. X X X X Veilige en weerbare kernen 133 Maatregel 2027 2028 2029 2030 We verlenen medewerking aan maximaal één initiatief per kern om het nieuwe jaar in te luiden met bijvoorbeeld een vuurwerk- of lasershow.
X We versterken de aanpak van ondermijning in het buitengebied via samenwerking met politie, het RIEC en onze buurgemeenten. X X X X We voeren Bibob-toetsingen uit bij bedrijven waar risico's daartoe aanleiding geven. Hierbij hebben we extra oog voor zorgaanbieders. X X X X We blijven inzetten op de aanpak ‘Jonge Aanwas’ om betrokkenheid van jongeren bij ondermijnende activiteiten en (georganiseerde) drugscriminaliteit tegen te gaan. X X X X We sluiten aan bij regionale programma's voor crisisvoorbereiding en zorgen dat inwoners weten hoe ze de eerste 72 uur zelfredzaam kunnen zijn in geval van een crisis of noodsituatie. X X We vergroten onze digitale autonomie door kritisch te kijken naar dataopslag en softwaregebruik, en versterken de digitale weerbaarheid van organisatie én inwoners. X Programma Verwevenheid met de natuur Groene, gezonde en inclusieve leefomgeving We investeren in uitnodigende plekken om bewegen, te verblijven en te ontmoeten in de openbare ruimte. X X X X We ondersteunen scholen actief bij het realiseren van groene, klimaatadaptieve schoolpleinen. We denken mee in planvorming, omgevingsdialoog en het benutten van subsidies. X X X X We investeren gericht in sport- en beweegruimte in de openbare ruimte, met incidentele middelen voor wijken met tekorten en met ruimte voor sport, spel en ontmoeten als voorwaarde bij nieuwe ontwikkelingen.
X X We maken het fietspad 'Rondje Maashorst' verder af als attractief fietspad waar mens en natuur elkaar ontmoeten. X X Nieuwe toeristische en recreatieve initiatieven die passen binnen onze natuurwaarden moedigen we aan. X X X X We stellen een uitvoeringsprogramma op om de Maashorst beter te verbinden met de Reekse bossen, de Trentse bossen en de Peelse bossen. X De 3-30-300-richtlijn blijft leidend bij nieuwe ontwikkelingen en herinrichtingen en we verwerken deze in een maatlat voor ontwikkelaars. X X X X We vertalen de natuurherstelverordening naar een concrete maatlat voor ontwikkelaars, met eisen voor waterberging, hittebestendigheid, schaduw, biodiversiteit en kwalitatief groen. X X X X Boven op onze vergroeningsopgave in het kader van klimaatadaptatie en de natuurherstelverordening, vergroenen we 20.000 m² verharding in de openbare ruimte. X X X X We nemen als gemeente zelf het voortouw in vergroening in diversiteit, onder andere door middel van een leidraad inrichting openbare ruimte. X X We stimuleren inwoners om hun eigen woonomgeving te vergroenen via tegelwipacties, plantjesuitdeel-momenten en andere laagdrempelige initiatieven. X X X X 134 We stellen een klimaatadaptatieplan op met een uitvoeringsbudget en een tijdlijn per kern.
X X X X Water krijgt een expliciete plek in de portefeuilleverdeling van het college zodat het de bestuurlijke aandacht krijgt die het verdient. X X X X We gaan proactief het gesprek aan met ondernemers, bedrijven en maatschappelijke organisaties om tot afspraken te komen die toewerken naar de doelstellingen in de nieuwe Kaderrichtlijn Water. X X X X Meten is weten. We onderzoeken samen met onze partners waar de knelpunten voor waterkwaliteit nu zitten en gaan daarmee aan de slag. X X X X Slim omgaan met grondstoffen en afval Maatregel 2027 2028 2029 2030 We zetten de huidige manier van afvalverwerking door. Hierbij zetten we krachtig in op het verder verlagen van de hoeveelheid restafval per inwoner. X X X X We zetten in op een circulaire economie waarbij grondstoffen hergebruikt worden, afval verminderd wordt en duurzaam ondernemerschap wordt gestimuleerd. X We nemen onze opgaven vanuit Nederland Circulair 2050 serieus en betrekken dit in ons beleid. X Ophalen van papier door verenigingen komt onder druk te staan. Hierover gaan we tijdig in gesprek met verenigingen, ondernemers, inwoners en scholen en kijken naar hun behoeften. Daarbij leren we van de ervaringen van onze buurgemeenten.
X X Programma Een gezonde economie Sterke economische profielen Maatregel 2027 2028 2029 2030 We faciliteren bedrijven en ondernemers beter en proactief met een herkenbaar en laagdrempelig aanspreekpunt waar bedrijven met vragen terecht kunnen. X X X X We versterken de samenwerking tussen onderwijs en onze economische speersectoren (zorg, toerisme en agrifood) met langdurige samenwerkingsafspraken tussen bedrijven, de gemeente en het onderwijs. X X X X Faciliteren is de basis, zo zorgen we ervoor dat we bedrijven en ondernemers die bij ons profiel passen, aantrekken en behouden. X X X X We verwelkomen een nieuw initiatief waar startende en kleine ondernemingen elkaar kunnen ontmoeten en faciliteren dat hiervoor op een passende locatie een initiatief kan ontstaan. X X X X We denken actief mee over mogelijke herbestemming van leegstaande winkelpanden. X X X X We onderzoeken en implementeren instrumenten die kunnen helpen tegen (bewuste) langdurige leegstand, zoals leegstandsheffing of andere vormen van druk. X X X X 135 We willen samen met platform Toerisme Maashorst de website Explore Maashorst verder professionaliseren X X X X Een toekomstbestendig energiesysteem Maatregel 2027 2028 2029 2030 We gaan slim om met schaarse ruimte voor bedrijventerreinen, door bijvoorbeeld optoppen en inbreiden mogelijk te maken.
We maken bewuste keuzes over aan welk type bedrijven we onze vrijkomende kavels verkopen. X X X X We verankeren energieplanologie als uitgangspunt bij nieuwe wijkontwikkeling, zodat energie een integraal onderdeel wordt van gebiedsontwikkeling. X X X X We nemen het initiatief om ondernemers op bedrijventerreinen samen te brengen rond energievraagstukken en zoeken actief naar slimme, gezamenlijke oplossingen, waaronder energie-uitwisseling en vraag- en aanbodkoppeling. X X X X We stimuleren pilots voor decentrale energiehubs waarin opwek, opslag en verbruik lokaal georganiseerd worden. X X X X We faciliteren batterijopslag op strategische plekken in wijken en nieuwe ontwikkelingen. X X X X We zetten in op groepsaansluitingen en groepstransport voor nieuwe woningbouwgebieden om het net efficiënter te benutten. X X X X We managen bestaande aansluitingen strakker en werken samen met omliggende gemeenten, provincie en netbeheerder om capaciteit te vergroten. X X X X We zijn selectiever in het verlenen van vergunningen aan bedrijven die veel energie vragen maar weinig maatschappelijke meerwaarde bieden. X X X X We trekken samen op met buurgemeenten, de provincie en de netbeheerder om de netcapaciteit structureel te vergroten.
X X X X We zetten het project 'Grote Oogst' op de bedrijventerreinen Loopkant-Liessent, Goorkens en Hoogveld voort en passen de lessen die we daar leren toe op andere bedrijventerreinen. X X X X Een vitaal en toekomstbestendig landelijk gebied Maatregel 2027 2028 2029 2030 We jagen innovaties en nieuwe verdienmodellen aan. Initiatieven op het gebied van regeneratief en biologisch telen krijgen een streepje voor. X X X X We steunen agrarische ondernemers bij de doorontwikkeling naar natuurinclusief en duurzaam boeren via een accountmanager. X X X Er komen géén nieuwe geitenhouderijen. Als er een stoppersregeling beschikbaar komt, gaan we actief met ondernemers in gesprek over omschakeling. X X We blijven een actieve rol spelen bij de regionale samenwerkingen rond Noordelijke Peelpoort en Agrifood Capital. X X X X 136 Programma Samen mogelijk maken Organisatieontwikkeling als motor voor het samenwerkingsakkoord Maatregel 2027 2028 2029 2030 We tonen lef, nemen verantwoordelijkheid en geven het goede voorbeeld aan onze inwoners in het samen aanpakken van de uitdagingen in onze koers. X X X X We maken als gemeente de doorontwikkeling van regievoerder en regelsteller naar verbinder, mogelijk-maker van initiatieven die bijdragen aan onze koers. X X X X We onderzoeken op welke vlakken we duidelijke servicenormen kunnen opstellen voor aanvragen van inwoners en ondernemers.
X X X X We leggen meer focus op leren en experimenteren: we kiezen vijf pilots rondom vergunningverlening en (tijdelijk) herbestemmen van panden en kavels. X X We werken verder met het vastgestelde participatiebeleid en de participatieladder en evalueren dit eind 2026 met aanscherpingen waar nodig. X We zijn bij elk participatietraject vanaf het begin helder over de rol van inwoners: informeren, raadplegen, adviseren of meebeslissen. X X X X We geven ruimte aan werken volgens de bedoeling en durven in de besluitvorming soms af te wijken van bestaande kaders en afspraken. X X X X Investeren in een toekomstbestendige gemeente en organisatie Maatregel 2027 2028 2029 2030 We benaderen de raad als een actieve partner: we benutten bestaande of nieuwe instrumenten van de raad beter om deze in positie te brengen en eerder een actieve rol te geven. X X We inventariseren via de langetermijnagenda (LTA) bij welke grote of impactvolle projecten en onderwerpen we kunnen werken met een startnotitie en uitgebreid beeldvormingsproces, zodat de raad vroegtijdig betrokken wordt. Deze inventarisatie leggen we voor aan de raad. X X X X We verkennen vernieuwende participatievormen, waaronder een pilot burgerberaad op een thema dat bij Maashorst past. X X We maken participatieadviseurs zichtbaarder en benaderbaar als buurtadviseurs voor inwoners met een eigen initiatief.
X X X X Het college gaat actief naar buiten: vaker in gesprek met inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven op hun terrein en niet alleen in het gemeentehuis. X X X X We gaan door met de KernenCV's wanneer deze aflopen en maken hierin de doorontwikkeling naar de toekomstvisie Maashorst 2050. X We maken langdurige samenwerkingsafspraken tussen onderwijs, ondernemers en gemeente gericht op onze vier speerpuntsectoren. X X X X We behouden altijd een menselijk alternatief naast digitale dienstverlening, zodat we toegankelijk blijven voor iedereen. X X X X We voegen een evaluatiemoment in om te borgen dat de extra tijdelijke capaciteit ook doeltreffend wordt ingezet. X 137 We werken aan een sterkere positionering in de regio en maken een lobbystrategie om kansen te benutten die passen bij Maashorst. X X X X We passen ons inkoop- en aanbestedingsbeleid aan: lokaal, duurzaam en maatschappelijk verantwoord gaan zwaarder wegen. X We onderzoeken of we samen met regiogemeenten kunnen aansluiten bij Brabant Partners, of zoeken naar andere koppelkansen om Maashorst op de kaart te zetten. X X X X We onderzoeken hoe we een aantrekkelijke en toekomstbestendige werkgever blijven. X We gaan doelgericht naar buiten en benutten actief kansen in de regio. Daarvoor stellen we een strategische agenda en lobbyagenda op aan de hand van onze toekomstvisie en samenwerkingsakkoord.
X X X X We zorgen voor een financieel gezonde gemeente, met een sluitende meerjarenbegroting. X X X X We halen lucht uit onze huidige begroting. Het verhogen van de OZB is géén automatisme. X X X X We zetten in op het binnenhalen van extra subsidies en externe financiering zoals publiek-private samenwerkingen. X X X Wij begroten met lef en toekomstgericht. We kijken naar de hoogte van de algemene reserves en waar nodig zetten we dit incidenteel in als dit bijdraagt aan de gewenste beweging in de toekomstvisie. X X X X Structureel investeren in digitalisering en AI Maatregel 2027 2028 2029 2030 We sluiten aan op het experiment van de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) rondom de inzet van AI (kunstmatige intelligentie) op vergunningen. X X X X Digitale dienstverlening staat voorop, AI kan daarbij helpen. Telefonische en persoonlijke dienstverlening aan de balie blijft voor wie dat wenst of nodig heeft. X X X X Er komt een structureel innovatiebudget voor digitale dienstverlening en AI-toepassingen, ook als het rendement hiervan pas op lange termijn zichtbaar is. X X X X Financieel economische uitgangspunten Financieel technische uitgangspunten Onderwerp Uitgangspunt voor 2027 Algemeen We dekken structurele uitgaven met structurele inkomsten. Algemeen Onze ramingen zijn volledig, realistisch en haalbaar.
Algemeen | Lasten en baten worden op bestaand beleid geraamd, inclusief de besluitvorming van de raad tot en met juli voorafgaand aan de | begroting. Raming bestaand beleid Algemeen | Nieuw of gewijzigd beleid toetsen we aan de financieel beschikbare ruimte. Raming nieuw beleid Voor de rekeneenheid voor het aantal inwoners per 1 januari van het begrotingsjaar hanteren we de meest actuele cijfers. Voor | de meerjaren-prognose hanteren we bij Aantal inwoners Maashorst | voorkeur ‘De ontwikkelingen van de bevolking in Noord-Brabant, 2023-2040. ( Bron:’ De Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant’ van Provincie Noord- Brabant). Aantal woonruimten Maashorst | De rekeneenheid van aantal woonruimten per 1 januari van het begrotingsjaar is op basis van de betalingsspecificatie algemene uitkering mei 2026 (woonfunctie, logiesfunctie, uitwonende studenten). In het begrotingsjaar ramen we op basis van lopende prijzen. Bij de berekening van de jaren daarna houden we deze lijn constant. Algemeen uitgangspunt lonen en | • | Dat doen we omdat het eenvoudiger is om constante prijzen te hanteren. Het eerste jaar hanteren we prijzen conform | de lopende loon- en prijsontwikkeling. Voor de prijzen jaren daarna houden we de stijging op 0. Deze aanpak geeft minder kans op fouten, is minder bewerkelijk en laat minder ruimte | voor uitzonderingen.
Voor de prijsstijging in 2027 baseren we ons op de verwachtingen van het Centraal Planbureau (CPB) zoals vastgelegd in het CE | P 2026. Hierbij hanteren we de LPO- Prijsstijging (LPO) | indexering 2027 (4,3%). Daar waar prijsstijgingen contractueel vastgelegd zijn, houden we vast aan die percentages. Prijsstijging meerjarenbegroting | In de meerjarenbegroting hanteren we constante prijzen. Personeelskosten | De loonkosten van het gemeentelijk personeel berekenen we op basis van de vastgestelde formatie. De ontwikkeling van lonen kent haar eigen dynamiek. We hanteren voor de prognose van de ambtenarenlonen de geldende CAO. | De CAO loopt af op 1 januari 2027. We hebben een loonstijging opgenomen van 4,3%. Zodra een nieuwe CAO wordt afgesloten, zal via de re | guliere P&C eventuele budgetaanpassing voorgesteld worden | aan de raad. Werkkostenregeling | Voor de werkkostenregeling is maximaal het wettelijk toegestane budget beschikbaar van 2,16% over de 1e € | 400.000 en daarna 1,18% van de fiscale loonsom. Onroerendezaakbelasting (voor | Voor de waardebepaling van woningen en niet-woningen hanteren we de prognoses van het ministerie van BZK, zoals vermeld in | de bevoorschotting van de algemene berekening algemene uitkering) | uitkering. Onroerendezaakbelasting (voor | De totaalopbrengst wordt voor 2027 verhoogd met de LPO | -index 2027 (4,3%).
Eventuele extra verhogingen lichten we toe als nieuw beleid in het bestedings | - en berekening opbrengst OZB) | dekkingsplan. Tarievenbeleid | Voor de tarieven van rioolheffing en afvalstoffenheffing gaan we uit van 100% kostendekking. Leges bepalen | we op basis van begrote en afgesproken kostendekkendheidspercentages Gronden | Het aantal geraamde m2 grondverkopen is gebaseerd op de actuele en te verwachten afzetprognose voor woningen en bedrijventerr | einen, zoals vastgelegd in het MJP 2026. De grondprijzen per complex zijn conform het grondprijsbeleid 2026. Te ontvangen huren | We verwerken de contractueel overeengekomen prijsaanpassingen. Voor de overige ramingen sluiten we aan bij de LPO | -index 2027 (4,3% 2027). Subsidies | Voor de indexering houden we vast aan de LPO-index 2027 (4,3%). 138 139 Algemene uitkering In deze begroting hebben we rekening gehouden met de gevolgen van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds op basis van de septembercirculaire 2026. De algemene uitkering zien we als vrij besteedbare middelen ter dekking van de voorstellen van college en raad. Wij volgen hierbij de Financiële verhoudingswet. We begroten de middelen uit de algemene uitkering centraal in programma 6 Algemene dekkingsmiddelen, tegen lopende prijzen voor het begrotingsjaar en tegen constante prijzen voor de jaren daarna.
Alleen in gevallen waarbij actief een decentralisatie-uitkering wordt aangevraagd, worden die middelen ook voor dat doel geoormerkt. Alle overige uitkeringen die we via de algemene uitkering ontvangen, zien we als ‘algemene middelen’ die we als zodanig ook betrekken bij de integrale afweging bij het begrotingstraject. Teams kunnen aanvragen voor decentralisatie-uitkeringen doen door het opstellen van een inhoudelijk plan en onderbouwing van het benodigd budget. Dit plan en budget moeten ze laten vaststellen door het college van burgemeester en wethouders. Na goedkeuring door college worden de middelen overgeheveld naar de decentrale budgetten. Bij feitelijke overheveling van taken en middelen vanuit het Rijk begroten we de hierbij behorende middelen decentraal. Verbonden partijen De bijdragen voor verbonden partijen zijn gebaseerd op kadernota’s en begrotingen 2027 van de verbonden partijen. Rente Voor de berekening van de totale rentekosten tellen we eerst alle betaalde rentebedragen over aangetrokken lang- en kortlopende gelden op. Daarna trekken we daar de terugontvangen rente van derden van af. We berekenen 0,9% rente (was 0,9% in 2026) over onze eigen financieringsmiddelen (renteomslag). We hanteren de rentenotitie van het BBV.
Rente langlopende geldleningen Voor de toekomstige financieringsbehoefte rekenen we een rentepercentage voor langlopende leningen 25 jaar van 3,75% (was 3,0% in 2026). Rente grondbedrijf Vanaf 2016 was in verband met de invoering van de Vennootschapsbelasting (Vpb) voor grondexploitaties de rentetoerekening gebaseerd op het gemiddelde rentepercentage over het vreemde vermogen. In de praktijk hanteert de Belastingdienst een andere toerekening van rente aan de grondexploitaties. Hiermee is de noodzaak voor een afwijkend rentepercentage voor grondexploitaties vervallen en moet voor het grondbedrijf ook de rente-omslag gebruikt worden volgens de laatste rentenotitie van de BBV. Rente voorzieningen Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan, tenzij voorzieningen op contante waarde zijn gewaardeerd. Voor Maashorst betreft dit momenteel de voorziening begrafenisrechten. Indirect betreft het ook de voorziening pensioenverplichtingen, maar daar is de rente opgenomen in de berekening van Raet/Visma. Afschrijving Het afschrijvingsbeleid dat wij hanteren, heeft zijn oorsprong in de financiële verordening en is verder uitgewerkt in een nota . Afschrijving start in het jaar volgend op het jaar van gereedkomen of verwerven van het kapitaalgoed. Overhead Overhead wordt niet doorbelast. Die rekenen we alleen toe aan grondexploitaties en investeringen.
Daar waar sprake is van ‘tarieven’ berekenen we de overhead extracomptabel (handmatig, na verzameling van alle noodzakelijke informatie) Vervangingsinvesteringen In de meerjarenbegroting maken we onderscheid tussen uitbreidings- en vervangingsinvesteringen. Vervangingsinvesteringen inventariseren en beoordelen we normaliter in het voorjaar, bij een kadernota of -brief. Bij noodzaak tot vervanging nemen we de lasten op in het basisbeeld. We gaan daarbij uit van de inventarisatie van investeringen, zoals opgenomen in het MIP. Incidentele budgetten Incidentele budgetten die in het betreffende begrotingsjaar niet zijn ingezet, vallen bij het jaarverslag vrij in het jaarrekeningresultaat. Als het college toch vindt dat het budget beschikbaar moet blijven, dan kunnen we dit opnemen in het raadsvoorstel tot overhevelen van budgetten (december) en eventueel daarna nog melden in het jaarverslag. Daarna volgt besluitvorming door u als raad. Baten en lasten per taakveld Baten en lasten per taakveld Een goede vergelijkbaarheid van baten en lasten die verbonden zijn aan de verschillende taken van gemeenten is in het belang van de Raad, die dergelijke informatie kan benutten voor sturing op prioriteiten. Daarbij is het van belang dat de informatie van goede kwaliteit is en aansluit op de behoefte van gemeenten.
Dit draagt bij aan een grotere transparantie van het proces rond begroting en verantwoording en een grotere betrokkenheid van alle belanghebbenden. In artikel 66 van het BBV staat voorgeschreven dat een gemeente een indeling van taakvelden gebruikt voor de uitvoeringsinfor | matie. Artikel 71 stelt verplicht dat de aanlevering richting het ministerie van BZK en het CBS ook geschiedt volgens deze indeling op basis van taakvelden. In bijlage 1 van de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden staan tenslotte de voorgeschreven taakvelden opgesomd. Omschrijving taakveld | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 | Verantwoord in programma (in x € 1.000) | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | programma nr.
0.1 Bestuur | 3.465 | 53 | 3.413 | 3.491 | 53 | 3.439 | 3.491 | 53 | 3.439 | 3.491 | 53 | 3.439 | 5 0.2 Burgerzaken | 2.459 | 1.689 | 770 | 2.387 | 1.505 | 882 | 2.387 | 1.509 | 878 | 2.387 | 1.509 | 878 | 5 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden | 1.341 | 1.352 | -12 | 1.345 | 1.351 | -6 | 1.377 | 1.351 | 26 | 1.464 | 1.478 | -14 | 2 0.4 Overhead | 29.774 | 686 | 29.089 | 29.948 | 693 | 29.256 | 29.391 | 692 | 28.698 | 29.013 | 692 | 28.320 | 5 0.5 Treasury | 428 | -332 | 759 | 428 | -248 | 675 | 428 | -825 | 1.253 | 428 | -956 | 1.384 | 6 0.61 OZB woningen | 896 | 9.812 | -8.916 | 896 | 10.049 | -9.153 | 896 | 10.111 | -9.215 | 896 | 10.111 | -9.215 | 6 0.62 OZB niet-woningen | 257 | 9.183 | -8.925 | 257 | 9.348 | -9.090 | 257 | 9.348 | -9.090 | 257 | 9.348 | -9.090 | 6 0.63 Parkeerbelasting | 27 | 3.494 | -3.467 | 27 | 3.677 | -3.650 | 27 | 3.860 | -3.833 | 27 | 3.860 | -3.833 | 6 0.64 Belastingen overig | 6 | 233 | -227 | 6 | 233 | -227 | 6 | 233 | -227 | 6 | 233 | -227 | 6 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds | 288 146.908 | -146.620 | 288 | 140.917 | -140.629 | 288 139.412 | -139.124 | 288 | 142.112 | -141.824 | 6 0.8 Overige baten en lasten | -1.678 | 1.632 | -3.310 | -2.095 | 1.638 | -3.733 | -2.600 | 1.643 | -4.243 | -2.528 | 1.620 | -4.148 | 6 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 6 0.10 Mutaties
reserves | 29.302 | 34.540 | -5.237 | 11.707 | 8.183 | 3.523 | 1.279 | 4.347 | -3.068 | 1.049 | 3.149 | -2.100 | 1 t/m 6 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten | 0 | 0 | 0 | -5.344 | 0 | -5.344 | -2.936 | 0 | -2.936 | 61 | 0 | 61 | 6 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | 4.966 | 2 | 4.964 | 4.966 | 2 | 4.964 | 4.963 | 2 | 4.961 | 4.963 | 2 | 4.961 | 2 1.2 Openbare orde en veiligheid | 3.074 | 101 | 2.972 | 3.158 | 101 | 3.056 | 3.051 | 101 | 2.950 | 3.051 | 101 | 2.949 | 2 2.1 Verkeer en vervoer | 8.853 | 1.314 | 7.539 | 9.349 | 1.318 | 8.031 | 9.994 | 1.318 | 8.676 | 10.284 | 1.316 | 8.968 | 2 2.2 Parkeren | 1.896 | 33 | 1.863 | 1.999 | 33 | 1.967 | 1.990 | 33 | 1.957 | 1.989 | 33 | 1.956 | 2 2.5 Openbaar vervoer | 77 | 6 | 71 | 77 | 6 | 71 | 77 | 6 | 71 | 77 | 6 | 72 | 2 3.1 Economische ontwikkeling | 1.956 | 71 | 1.885 | 2.061 | 71 | 1.990 | 2.061 | 71 | 1.990 | 1.991 | 1 | 1.990 | 4 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 76 | 5.180 | -5.104 | 77 | 9.585 | -9.508 | 78 | 717 | -639 | 35 | 378 | -343 | 4 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 246 | 347 | -101 | 247 | 347 | -100 | 247 | 347 | -101 | 246 | 347 | -101 | 4 3.4 Economische promotie | 1.342 | 1.088 | 254 | 1.210 | 1.297 | -86 | 1.208 | 1.377 | -169 | 1.207 | 1.377 | -169 | 4 4.2 Onderwijshuisvesting | 6.306 | 0 | 6.306 | 4.860 | 0 | 4.860 | 3.597 | 0 | 3.597 | 3.759 | 0 | 3.759 | 2 4.3 Onderwijsbeleid
en leerlingzaken | 3.914 | 1.439 | 2.476 | 3.913 | 1.439 | 2.474 | 3.913 | 1.439 | 2.474 | 3.913 | 1.439 | 2.474 | 1 140 Omschrijving taakveld | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 | Verantwoord in programma 5.1 Sportbeleid en activering | 1.229 | 307 | 922 | 1.182 | 307 | 875 | 1.182 | 307 | 875 | 1.182 | 307 | 875 | 1 5.2 Sportaccommodaties | 4.488 | 1.280 | 3.208 | 4.703 | 1.294 | 3.409 | 4.818 | 1.296 | 3.522 | 4.691 | 1.296 | 3.395 | 2 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | 3.957 | 709 | 3.249 | 3.917 | 709 | 3.208 | 3.917 | 709 | 3.208 | 3.917 | 709 | 3.208 | 2 5.4 Musea | 698 | 0 | 698 | 732 | 0 | 732 | 732 | 0 | 732 | 732 | 0 | 732 | 2 5.5 Cultureel erfgoed | 199 | 6 | 193 | 199 | 6 | 193 | 199 | 6 | 193 | 199 | 6 | 193 | 2 5.6 Media | 2.595 | 369 | 2.226 | 2.254 | 369 | 1.885 | 2.254 | 369 | 1.885 | 2.254 | 369 | 1.885 | 2 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 11.732 | 424 | 11.308 | 11.716 | 424 | 11.292 | 11.668 | 424 | 11.244 | 11.707 | 424 | 11.283 | 2 en 3 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 18.289 | 7.211 | 11.078 | 19.734 | 8.848 | 10.885 | 19.482 | 8.844 | 10.638 | 19.356 | 8.844 | 10.512 | 1 en 2 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO | 1.809 | 0 | 1.809 | 1.799 | 0 | 1.799 | 1.660 | 0 | 1.660 | 1.660 | 0 | 1.660 | 1 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd | 2.331 | 0 | 2.331 | 2.361 |
0 | 2.361 | 2.361 | 0 | 2.361 | 2.361 | 0 | 2.361 | 1 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 694 | 0 | 694 | 1.099 | 0 | 1.099 | 1.099 | 0 | 1.099 | 1.099 | 0 | 1.099 | 1 6.3 Inkomensregelingen | 24.818 | 19.793 | 5.025 | 24.626 | 19.793 | 4.833 | 24.583 | 19.787 | 4.797 | 24.583 | 19.787 | 4.797 | 1 6.4 WSW en beschut werk | 9.936 | 0 | 9.936 | 9.645 | 0 | 9.645 | 9.496 | 0 | 9.496 | 9.108 | 0 | 9.108 | 1 6.5 Arbeidsparticipatie | 3.784 | 0 | 3.784 | 3.862 | 0 | 3.862 | 3.913 | 0 | 3.913 | 3.921 | 0 | 3.921 | 1 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) | 2.800 | 136 | 2.664 | 2.783 | 139 | 2.644 | 2.775 | 142 | 2.633 | 2.801 | 146 | 2.655 | 1 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) | 6.803 | 559 | 6.244 | 7.082 | 1.327 | 5.755 | 3.487 | 1.327 | 2.160 | 3.139 | 1.327 | 1.812 | 1 6.712 Begeleiding (WMO) | 8.467 | 0 | 8.467 | 8.467 | 0 | 8.467 | 8.467 | 0 | 8.467 | 8.467 | 0 | 8.467 | 1 6.713 Dagbesteding (WMO) | 1.703 | 0 | 1.703 | 1.703 | 0 | 1.703 | 1.703 | 0 | 1.703 | 1.703 | 0 | 1.703 | 1 6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 39 | 0 | 39 | 39 | 0 | 39 | 39 | 0 | 39 | 39 | 0 | 39 | 1 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | 12.585 | 122 | 12.463 | 12.386 | 885 | 11.501 | 12.135 | 886 | 11.249 | 11.885 | 886 | 10.999 | 1 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk | 761 | 0 | 761 | 761 | 0 | 761 |
761 | 0 | 761 | 761 | 0 | 761 | 1 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | 7.828 | 328 | 7.500 | 7.792 | 328 | 7.464 | 7.792 | 328 | 7.464 | 7.792 | 328 | 7.464 | 1 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | 1.963 | 0 | 1.963 | 1.963 | 0 | 1.963 | 1.963 | 0 | 1.963 | 1.963 | 0 | 1.963 | 1 6.791 PGB WMO | 797 | 0 | 797 | 792 | 0 | 792 | 792 | 0 | 792 | 792 | 0 | 792 | 1 6.792 PGB Jeugd | 424 | 0 | 424 | 424 | 0 | 424 | 424 | 0 | 424 | 424 | 0 | 424 | 1 6.811 Beschermd wonen (WMO) | 552 | 1.636 | -1.084 | 636 | 1.636 | -1.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) | 12 | 0 | 12 | 12 | 0 | 12 | 12 | 0 | 12 | 12 | 0 | 12 | 1 6.821 Jeugdbescherming | 1.341 | 0 | 1.341 | 1.341 | 0 | 1.341 | 1.341 | 0 | 1.341 | 1.341 | 0 | 1.341 | 1 6.822 Jeugdreclassering | 115 | 0 | 115 | 115 | 0 | 115 | 115 | 0 | 115 | 115 | 0 | 115 | 1 6.91 Coördinatie en beleid Wmo | 1.669 | 0 | 1.669 | 1.621 | 0 | 1.621 | 1.621 | 0 | 1.621 | 1.621 | 0 | 1.621 | 1 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd | 1.523 | 0 | 1.523 | 1.480 | 0 | 1.480 | 1.480 | 0 | 1.480 | 1.480 | 0 | 1.480 | 1 7.1 Volksgezondheid | 3.840 | 309 | 3.531 | 3.839 | 309 | 3.529 | 3.839 | 309 | 3.529 | 3.839 | 309 | 3.529 | 1 7.2 Riolering | 7.361 | 8.011 | -651 | 7.899 | 8.553 | -653 | 8.441 | 9.095 | -654 | 8.749 | 9.402 | -653
| 3 7.3 Afval | 8.551 | 9.086 | -535 | 8.474 | 9.011 | -536 | 8.474 | 9.011 | -537 | 8.475 | 9.011 | -536 | 3 7.4 Milieubeheer | 6.496 | 0 | 6.496 | 6.517 | 1.896 | 4.620 | 6.322 | 1.896 | 4.425 | 6.322 | 1.896 | 4.425 | 3 en 4 141 Omschrijving taakveld | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 | Verantwoord in programma 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 411 | 294 | 117 | 407 | 294 | 113 | 404 | 294 | 110 | 401 | 294 | 107 | 3 8.1 Ruimte en leefomgeving | 7.054 | 1.206 | 5.848 | 7.163 | 1.012 | 6.151 | 6.113 | 923 | 5.189 | 5.813 | 923 | 4.889 | 2 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 520 | 987 | -467 | 490 | 561 | -72 | 495 | 500 | -6 | 380 | 610 | -230 | 2 8.3 Wonen en bouwen | 4.451 | 2.295 | 2.155 | 4.405 | 2.383 | 2.021 | 4.217 | 2.449 | 1.768 | 4.112 | 2.471 | 1.640 | 2 Totaal taakvelden | 273.896 273.896 | 0 251.679 251.679 | 0 236.046 236.046 | 0 237.551 237.551 | 0 Reserves incl. beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Het wettelijk kader voor reserves is vastgelegd in het BBV. In Maashorst zijn de specifieke beleidsbepalingen opgenomen in de Nota reserves en voorzieningen gemeente Maashorst 2026. Daarin is onder andere beschreven wat het verschil is tussen reserves en voorzieningen, en welke type reserves een voorzieningen we toepassen. Ook zijn de bevoegdheden uitgewerkt.
Belangrijkste wijzigingen Ten minste één keer per jaar wordt voor iedere reserve beoordeeld of er nog voldoende nut en noodzaak voor de reserve bestaat en of er mutaties nodig zijn. Bij deze Programmabegroting stellen we een aantal belangrijke wijzigingen voor: • | Het toepassen van een nieuwe categorie reserves, namelijk de bestemmingsreserves voor een programma of specifiek beleidsdoel. Deze reserves bieden de mogelijkheid om een deel van (het surplus van) de algemene reserve af te zonderen en in te zetten ter dekking van kosten voor een vooraf gedefinieerd doel. Een belangrijke voorwaarde is dat het gaat om een eenmalige onttrekking aan de algemene reserve ten gunste van (een vooraf aangegeven) programma of specifiek beleidsdoel anders dan voor de dekking van kapitaallasten. Dit betreft twee nieuwe reserves voor de programma's Beleidstransities en Wonen en zorg. • | Aframen van het overschot van een tweetal reserves, namelijk het Landschapsfonds, het Parkeerfonds en de reserve Bovenwijkse | voorzieningen. • | Opheffen van een aantal oude reserves, waar geen concrete claims meer op rusten, het doel is behaald of vervallen, of er lang | ere tijd geen mutaties hebben plaatsgevonden. De saldi van deze reserves voegen we toe aan de Algemene reserve.
| Het gaat om de bestemmingsreserves: o | Doorontwikkeling maatschappelijke locaties o | Buitengebied in ontwikkeling o | Openbare verlichting o | Bomen o | Groen o | Bossen o | Afvalstoffenheffing o | Egalisatie rioolheffing 142 In onderstaande tabel wordt het begrote verloop van de reserves weergegeven. Reserve | Naam reserve | Programma | Saldo | Storting Onttrekking | Saldo | Storting Onttrekking | Saldo | Storting Onttrekking | Saldo | Storting Onttrekking | Saldo nummer | 01-01-2027 | 2027 | 2027 | 01-01-2028 | 2028 | 2028 | 01-01-2029 | 2029 | 2029 | 01-01-2030 | 2030 | 2030 | 01-01-2031 101000 Algemene reserve | Divers | 81.130 | 8.805 | 20.933 | 69.002 | 0 | 3.494 | 65.508 | 0 | 618 | 64.890 | 0 | 351 | 64.539 101001 Algemene bedrijfsreserve | 2 en 4 | 11.243 | 6.420 | 1.289 | 16.373 | 10.204 | 1.123 | 25.455 | 1.185 | 804 | 25.836 | 955 | 646 | 26.145 grondexploitatie Algemene reserves | 92.373 | 15.224 | 22.222 | 85.375 | 10.204 | 4.617 | 90.962 | 1.185 | 1.422 | 90.726 | 955 | 997 | 90.684 103101 Dekking kapitaallasten t/m | Divers | 3.900 | 0 | 180 | 3.720 | 0 | 182 | 3.538 | 0 | 183 | 3.355 | 0 | 185 | 3.170 2016 103102 Dekking kapitaallasten | Divers | 5.009 | 0 | 189 | 4.820 | 267 | 212 | 4.876 | 0 | 217 | 4.659 | 0 | 214 | 4.445 2017-2019 103103 Dekking kapitaallasten 2020 | Divers | 3.946 | 0 | 81 | 3.865 | 0 | 76 | 3.789 | 0 | 76 | 3.713 | 0 | 76 | 3.638
e.v. 103104 DKU Centrumplan Zeeland | 2 | 871 | 0 | 24 | 847 | 0 | 24 | 823 | 0 | 24 | 798 | 0 | 24 | 774 103105 DKU Rotonde | 2 | 247 | 0 | 10 | 237 | 0 | 10 | 227 | 0 | 10 | 216 | 0 | 10 | 206 Peelweg/Langenboomseweg 103106 DKU Centrumplan Schaijk | 2 | 382 | 0 | 12 | 370 | 0 | 12 | 359 | 0 | 12 | 347 | 0 | 12 | 335 103107 DKU Nieuwbouw Den | 2 | 139 | 0 | 8 | 132 | 0 | 8 | 124 | 0 | 8 | 117 | 0 | 8 | 109 Omgang 103108 DKU Nieuwbouw De | 2 | 342 | 0 | 16 | 327 | 0 | 16 | 311 | 0 | 16 | 296 | 0 | 16 | 280 Regenboog 103109 DKU Kindcentrum Zeeland | 2 | 4.155 | 0 | 149 | 4.006 | 0 | 149 | 3.857 | 0 | 149 | 3.707 | 0 | 149 | 3.558 103110 DKU Frisse Scholen Oventje | 2 | 5 | 0 | 1 | 4 | 0 | 1 | 3 | 0 | 1 | 2 | 0 | 1 | 1 103111 DKU Frisse Scholen Kreek'l | 2 | 37 | 0 | 7 | 30 | 0 | 7 | 22 | 0 | 7 | 15 | 0 | 7 | 7 103112 DKU Frisse Scholen Vlinder | 2 | 27 | 0 | 5 | 21 | 0 | 5 | 16 | 0 | 5 | 11 | 0 | 5 | 5 103113 DKU Herontwikkeling DAW | 2 | 1.089 | 0 | 42 | 1.047 | 0 | 42 | 1.005 | 0 | 42 | 963 | 0 | 42 | 922 103114 DKU EVZ | 3 | 54 | 0 | 2 | 52 | 0 | 2 | 49 | 0 | 2 | 47 | 0 | 2 | 45 Melkpad/Graspeelloop 103115 DKU EVZ Munse Wetering | 3 | 138 | 0 | 6 | 132 | 0 | 6 | 126 | 0 | 6 | 120 | 0 | 6 | 114 103116 DKU Gemeenschapshuis | 2 | 295 | 0 | 8 | 287 | 0 | 8 | 280 | 0 | 8 | 272 | 0 | 8 | 265 Zeeland 103117 DKU LOG Graspeel t.b.v.
LOG | 2 | 119 | 0 | 6 | 113 | 0 | 6 | 108 | 0 | 6 | 102 | 0 | 6 | 96 103118 DKU Verbouwing | 5 | 22 | 0 | 0 | 22 | 0 | 0 | 22 | 0 | 0 | 22 | 0 | 0 | 22 gemeentehuis 2012 Reserves voor dekking kapitaallasten | 20.778 | 0 | 746 | 20.032 | 267 | 765 | 19.535 | 0 | 771 | 18.763 | 0 | 770 | 17.993 102024 Bestemmingsreserve | 2 | 0 | 6.756 | 964 | 5.792 | 0 | 1.464 | 4.328 | 0 | 1.514 | 2.814 | 0 | 1.214 | 1.600 programma Beleidstransities 102025 Bestemmingsreserve | 2 | 0 | 910 | 441 | 469 | 0 | 353 | 116 | 0 | 116 | 0 | 0 | 0 | 0 programma wonen en zorg 143 Reserve | Naam reserve | Programma | Saldo | Storting Onttrekking | Saldo | Storting Onttrekking | Saldo | Storting Onttrekking | Saldo | Storting Onttrekking | Saldo nummer | 01-01-2027 | 2027 | 2027 | 01-01-2028 | 2028 | 2028 | 01-01-2029 | 2029 | 2029 | 01-01-2030 | 2030 | 2030 | 01-01-2031 Dekkingsreserves voor specifieke | 0 | 7.666 | 1.405 | 6.261 | 0 | 1.817 | 4.444 | 0 | 1.630 | 2.814 | 0 | 1.214 | 1.600 beleidsdoelen 102001 Reserve Doorontwikkeling | 2 | 228 | 0 | 228 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 maatschappelijke locaties 102003 Reserve Parkeerfonds | 2 | 5.005 | 40 | 3.761 | 1.284 | 0 | 226 | 1.058 | 0 | 308 | 749 | 0 | 167 | 582 102005 Reserve Buitengebied in | 3 | 510 | 0 | 510 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 ontwikkeling 2010 102006 Reserve Landschapsfonds | 3 | 661 | 254 | 702 | 214 | 312 | 126
| 399 | 77 | 0 | 476 | 77 | 0 | 553 102007 Reserve Leefbaarheid | Divers | 173 | 0 | 0 | 173 | 0 | 0 | 173 | 0 | 0 | 173 | 0 | 0 | 173 102008 Reserve Bovenwijkse | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 infrastructuur grondbedrijf 102009 Reserve Bovenwijkse | 2 en 3 | 3.318 | 283 | 1.928 | 1.674 | 89 | 267 | 1.496 | 0 | 0 | 1.496 | 0 | 0 | 1.496 voorzieningen 102010 Reserve bestemde budgetten | Divers | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 102011 Reserve Openbare verlichting | 2 | 75 | 0 | 75 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 102013 Reserve Bomen | 3 | 114 | 0 | 114 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 102014 Reserve Groen | 3 | 1.024 | 0 | 1.024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 102015 Reserve Bossen | 3 | 166 | 0 | 166 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 102016 Reserve Afvalstoffenheffing | 3 | 353 | 0 | 353 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 102017 Reserve egalisatie | 3 | 223 | 0 | 223 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 rioolheffing 102019 Reserve Transformatieopgave | 1 | 4.049 | 818 | 285 | 4.582 | 818 | 215 | 5.185 | 0 | 215 | 4.970 | 0 | 0 | 4.970 Wmo Beschermd Wonen 102020 Bestemmingsreserve | Divers | 4.000 | 0 | 400 | 3.600 | 0 | 150 | 3.450 | 0 | 0 | 3.450 | 0 | 0 | 3.450 Organisatieontwikkeling 102021 Reserve migratie | 2 | 2.906 | 0 | 400 | 2.506 | 0 | 0 | 2.506 | 0 | 0 | 2.506 | 0 | 0 | 2.506 102022
Reserve realisatiestimulans | 2 | 679 | 0 | 0 | 679 | 0 | 0 | 679 | 0 | 0 | 679 | 0 | 0 | 679 102023 Bestemmingsreserve | 5 | 0 | 5.000 | 0 | 5.000 | 0 | 0 | 5.000 | 0 | 0 | 5.000 | 0 | 0 | 5.000 Innovatiefonds Bestemmingsreserves overige | 23.484 | 6.395 | 10.167 | 19.712 | 1.219 | 985 | 19.946 | 77 | 523 | 19.499 | 77 | 167 | 19.409 Totaal Reserves | 136.635 | 29.285 | 34.540 | 131.381 | 11.690 | 8.183 | 134.887 | 1.262 | 4.347 | 131.802 | 1.032 | 3.149 | 129.686 Specificatie aanwendingen en stortingen reserves Volgens artikel 23 van de BBV is het verplicht om in de begroting een overzicht te presenteren van de per jaar beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. In onderstaand overzicht worden alle mutaties gespecificeerd met in de tabel een onderscheid tussen incidentele en structurele mutaties.
144 Aanwending van reserves Reserve-nummer | Naam reserve | Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Structureel / | Toelichting Incidenteel 101000 | Algemene reserve | 6 | 250 | 250 | 0 | 0 Incidenteel | Dekking incidenteel beeld programmabegroting 2025 101000 | Algemene reserve | 6 | 0 | 1.400 | 0 | 0 Incidenteel | Dekking incidenteel beeld Kadernota 2026 101000 | Algemene reserve | 6 | 12.666 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Dekking voor storting in reserves Innovatiefonds, programma Beleidstransities en programma wonen en zorg (onderdeel uitvoeringsprogramma) 101000 | Algemene reserve | 6 | 5.705 | 1.844 | 618 | 351 Incidenteel | Dekking incidenteel beeld programmabegroting 2027 101000 | Algemene reserve | 6 | 2.312 | 0 | 0 | 0 Structureel | Dekking structureel beeld programmabegroting 2027 101001 | Algemene bedrijfsreserve | 3 en 8 | 350 | 320 | 326 | 169 Incidenteel | T.b.v.
aanvulling voorziening exploitatienadelen grondexploitatie 101001 | Algemene bedrijfsreserve | 8 | 283 | 89 | 0 | 0 Incidenteel | Doorstorting naar Reserve Bovenwijkse voorzieningen (fondsbijdragen) grondexploitatie 101001 | Algemene bedrijfsreserve | 8 | 254 | 312 | 77 | 77 Incidenteel | Doorstorting naar Reserve Landschapsinvesteringsregeling grondexploitatie 101001 | Algemene bedrijfsreserve | 8 | 400 | 400 | 400 | 400 Incidenteel | Dekking niet te verhalen plankosten en opstartkosten AOK grondexploitatie 101001 | Algemene bedrijfsreserve | 10 | 2 | 1 | 1 | 0 Incidenteel | Overige aanwendingen grondexploitatie Algemene reserves | 22.222 | 4.617 | 1.422 | 997 103101 | Dekking kapitaallasten | Divers | 180 | 182 | 183 | 185 Structureel | Betreft onttrekking uit diverse reserves dekking kapitaallasten ter dekking van de jaarlijkse 103102 | Dekking kapitaallasten vanaf 2017 | Divers | 189 | 212 | 217 | 214 Structureel | afschrijvingslasten.
103103 | Dekking kapitaallasten vanaf 2020 | Divers | 81 | 76 | 76 | 76 Structureel 103104 | DKU Centrumplan Zeeland | 2 | 24 | 24 | 24 | 24 Structureel 103105 | DKU Rotonde | 2 | 10 | 10 | 10 | 10 Structureel Peelweg/Langenboomseweg 103106 | DKU Centrumplan Schaijk | 2 | 12 | 12 | 12 | 12 Structureel 103107 | DKU Nieuwbouw Den Omgang | 2 | 8 | 8 | 8 | 8 Structureel 103108 | DKU Nieuwbouw De Regenboog | 2 | 16 | 16 | 16 | 16 Structureel 103109 | DKU Kindcentrum Zeeland | 2 | 149 | 149 | 149 | 149 Structureel 103110 | DKU Frisse Scholen Oventje | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 Structureel 103111 | DKU Frisse Scholen Kreek'l | 2 | 7 | 7 | 7 | 7 Structureel 103112 | DKU Frisse Scholen Vlinder | 2 | 5 | 5 | 5 | 5 Structureel 103113 | DKU Herontwikkeling DAW | 2 | 42 | 42 | 42 | 42 Structureel 103114 | DKU EVZ Melkpad/Graspeelloop | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 Structureel 103115 | DKU EVZ Munse Wetering | 3 | 6 | 6 | 6 | 6 Structureel 103116 | DKU Gemeenschapshuis Zeeland | 2 | 8 | 8 | 8 | 8 Structureel 103117 | DKU LOG Graspeel t.b.v. LOG | 2 | 6 | 6 | 6 | 6 Structureel Reserves voor dekking kapitaallasten | 746 | 765 | 771 | 770 145 102024 | Bestemmingsreserve programma | 2 | 964 | 1.464 | 1.514 1.214 Structureel | Uit deze reserve worden t/m 2032 uitgaven gedekt voor het programma beleidstransities.
Beleidstransities | Dit betreft het werken aan gebiedsgerichte omgevingsprogramma's en realisatie van een omgevingsplan. 102025 | Bestemmingsreserve programma | 2 | 441 | 353 | 116 | 0 Structureel | Uit deze reserve worden t/m 2029 uitgaven gedekt voor het programma wonen en zorg. wonen en zorg | Dit betreft werkzaamheden voor een bredere woonopgave rond betaalbare woningbouw. Dekkingsreserves voor specifieke beleidsdoelen | 1.405 | 1.817 | 1.630 1.214 102001 | Reserve Doorontwikkeling | 2 | 228 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting. maatschappelijke locaties 102003 | Reserve Parkeerfonds | 2 | 193 | 226 | 308 | 167 Incidenteel | Reserve dient ter egalisatie van de parkeerexploitatie en wordt gevoegd vanuit de structurele parkeerinkomsten. 102003 | Reserve Parkeerfonds | 2 | 3.568 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting. 102005 | Reserve Buitengebied in ontwikkeling | 3 | 510 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting. 2010 102006 | Reserve Landschapsfonds | 3 | 617 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting.
102006 | Reserve Landschapsfonds | 3 | 84 | 126 | 0 | 0 Incidenteel | Bijdrage aan regionale en gemeentelijke doelstellingen om het landschap te versterken 102009 | Reserve Bovenwijkse voorzieningen | 6 | 1.928 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting. 102009 | Reserve Bovenwijkse voorzieningen | 2 en 3 | 0 | 267 | 0 | 0 Incidenteel | Dekking voor project Zeelandsedijk. Bedrag wordt gestort in reserve dekking kapitaallasten, zodra die investeringen gerealiseerd worden. 102011 | Reserve Openbare verlichting | 2 | 75 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting. 102013 | Reserve Bomen | 3 | 114 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting. 102014 | Reserve Groen | 3 | 1.024 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting. 102015 | Reserve Bossen | 3 | 166 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting. 102016 | Reserve Afvalstoffenheffing | 3 | 353 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting.
102017 | Reserve egalisatie rioolheffing | 3 | 223 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen overschot reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting. 102019 | Reserve Transformatieopgave Wmo | 1 | 285 | 215 | 215 | 0 Incidenteel | Dekking programma Verbinden en versterken Beschermd Wonen Beschermd Wonen 102020 | Bestemmingsreserve | Divers | 400 | 150 | 0 | 0 Incidenteel | Dekking projecten uit uitvoeringsprogramma (projectleider, zakelijker werken en Organisatieontwikkeling | ontwikkeling leermiddelen) 102021 | Reserve migratie | 2 | 400 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Dekking van incidentele kosten van de migratie opgave Bestemmingsreserves overige | 10.167 | 985 | 523 | 167 Totaal | 34.540 | 8.183 | 4.347 3.149 Stortingen in reserves Reserve-nummer | Naam reserve | Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Structureel / | Toelichting Incidenteel 101000 | Algemene reserve | 6 | 8.805 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Aframen oveschot bestemmingsreserves ten gunste van de algemene reserve als onderdeel project sluitend maken meerjarenbegroting.
101001 | Algemene bedrijfsreserve | 2 en 4 | 0 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Diverse overige stortingen (< 50.000) grondexploitatie 146 101001 Algemene bedrijfsreserve | 2 en 4 | 283 | 89 | 0 | 0 Incidenteel | Storting vanuit anterieure overeenkomsten grondexploitatie 101001 Algemene bedrijfsreserve | 2 en 4 | 6.136 10.115 1.185 | 955 | Incidenteel | Winstnemingen grondbedrijf grondexploitatie Algemene reserves | 15.224 10.204 1.185 | 955 103102 Dekking kapitaallasten 2017-2019 | Divers | 0 | 267 | 0 | 0 Incidenteel | Storting in reserve dekking kapitaallasten vanuit reserve Bovenwijkse voorzieningen ter dekking toekomstige afschrijvingslasten project Zeelandsedijk Reserves voor dekking kapitaallasten | 0 | 267 | 0 | 0 102024 Bestemmingsreserve programma | 2 | 6.756 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Vorming van dekkingsreserve voor toekomstige uitgaven van het programma Beleidstransities | beleidstransities (zie verder toelichting aanwendingen). 102025 Bestemmingsreserve programma | 2 | 910 | 0 | 0 | 0 Incidenteel | Vorming van dekkingsreserve voor toekomstige uitgaven van het programma wonen en wonen en zorg | zorg (zie verder toelichting aanwendingen).