Bijlage 1 - Programmabegroting 2027 (pdf) (aangepaste versie)
Tekst van het document
Programmabegroting 2027 2 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................................................................................................ 3 Leeswijzer ................................................................................................................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ......................................................................................................................................................................................................................................... 4 Bestuurlijke hoofdlijn .................................................................................................................................................................................................................. 6 Bestuurlijke hoofdlijn ........................................................................................................................................................................................................................
6 Programma 1 Samen wel zijn ...................................................................................................................................................................................................... 8 Programma 2 Een gezamenlijk thuis .......................................................................................................................................................................................... 13 Programma 3 Verwevenheid met de natuur ............................................................................................................................................................................. 22 Programma 4 Gezonde economie ............................................................................................................................................................................................. 26 Programma 5 Samen mogelijk maken ....................................................................................................................................................................................... 30 Programma 6 Algemene dekkingsmiddelen ..............................................................................................................................................................................
34 Paragrafen ................................................................................................................................................................................................................................ 39 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................................................................................................................... 39 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................................................................................................ 47 Financiering .................................................................................................................................................................................................................................... 51 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................................................................................................
58 Verbonden partijen......................................................................................................................................................................................................................... 61 Grondbeleid .................................................................................................................................................................................................................................... 82 Lokale heffingen ............................................................................................................................................................................................................................. 88 Wet open overheid ....................................................................................................................................................................................................................... 101 Financiële begroting ................................................................................................................................................................................................................
102 Gevolgen programmabegroting 2027 voor de financiële positie ................................................................................................................................................. 102 Uiteenzetting van de financiële positie ........................................................................................................................................................................................ 106 Het overzicht van baten en lasten ................................................................................................................................................................................................ 120 Overzicht van incidentele baten en lasten ................................................................................................................................................................................... 122 Bijlagen ................................................................................................................................................................................................................................... 127 Overzicht Uitvoeringsprogramma 2027 - 2030 ‘Trots op vandaag, werken aan morgen’ ...........................................................................................................
127 Financieel economische uitgangspunten ..................................................................................................................................................................................... 137 Baten en lasten per taakveld ........................................................................................................................................................................................................ 140 Reserves incl. beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ................................................................................................................. 142 Voorzieningen ............................................................................................................................................................................................................................... 151 Meerjareninvesteringsprogramma (MIP) ..................................................................................................................................................................................... 153 Geldleningen .................................................................................................................................................................................................................................
159 BBV-beleidsindicatoren ................................................................................................................................................................................................................ 162 4 Leeswijzer Leeswijzer Leeswijzer programmabegroting 2027 Dit document bevat de programmabegroting 2027 van de gemeente Maashorst. Met deze programmabegroting geeft de raad het colleg e opdracht om het opgenomen beleid met behulp van de beschikbaar gestelde budgetten te realiseren in 2027. Opzet van de programmabegroting De opzet van de programmabegroting 2027 is in lijn met de jaarstukken 2025 verder verbeterd. Informatie wordt bij voorkeur slechts één keer opgenomen. Nieuw is de opzet van het programmaplan. De opgenomen 6 programma's zijn afgeleid van het samenwerkings akkoord voor 2026-2030 'Trots op vandaag, werken aan morgen'. De verplichte taakvelden zijn gekoppeld aan deze 6 programma's. Dit zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De indeling naar taakvelden maakt vergelijking tussen gemeenten mogelijk en ondersteunt de informatievoorziening aan het Rijk , toezichthouders en het CBS. De programmabegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. Programmabegroting De programmabegroting bevat de bestuurlijke hoofdlijnen en de toelichting op de zes programma’s.
De verplichte overzichten va n algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien zijn ondergebracht bij programma 6 Dekkingsmiddelen. Al s bijlage is toegevoegd het uitvoeringsprogramma. Per programma is opgenomen: • een korte inleiding • de bestuurlijk relevante ontwikkelingen • wat willen we bereiken • wat gaan we ervoor doen • de investeringen binnen het programma die voldoen aan onze definitie van 'grote projecten' • de beleidsindicatoren • de verbonden partijen • wat mag het kosten Daarnaast bevat de programmabegroting de verplichte programma-overstijgende paragrafen. Deze geven inzicht in de financiële positie, bedrijfsvoering en risico’s van de gemeente: • Wet open overheid 5 • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Verbonden partijen • Financiering • Onderhoud kapitaalgoederen • Lokale heffingen • Grondbeleid • Bedrijfsvoering Financiële begroting De financiële begroting gaat in op de gevolgen van de programmabegroting voor de financiële positie, de uiteenzetting van de financiële positie, het overzicht van baten en lasten en het overzicht van incidentele baten en lasten.
Bijlagen De onderstaande bijlagen zijn opgenomen: • Het uitvoeringsprogramma 2027-2030 'Trots op vandaag, werken aan morgen' • de financieel economische uitgangspunten • de baten en lasten per taakveld • de reserves • de voorzieningen • onderhanden werken (inclusief MIP) en nieuwe investeringen 2027 • Geldleningen • BBV-beleidsindicatoren 6 Bestuurlijke hoofdlijn Bestuurlijke hoofdlijn Trots op wat er is én samen bouwen aan de toekomst Een ontmoetingsplek waar inwoners elkaar weten te vinden. Een oudere inwoner die langer zelfstandig thuis kan blijven wonen. Een jongere die een woning kan vinden en hier zijn toekomst kan opbouwen. Of een ondernemer die de ruimte krijgt om te vernieuwen. Het zijn voorbeelden van wat wij belangrijk vinden: een gemeente waar mensen prettig kunnen wonen, werken, ondernemen en leven. "Het Hof van Maashorst laat zien hoe wij naar de toekomst van Maashorst kijken. Een plek waar verschillende generaties samenw onen, elkaar ontmoeten en naar elkaar omzien. Waar wonen meer is dan een dak boven je hoofd en waar zorg, welzijn, groen en ontmoet ing samen bijdragen aan een sterke gemeenschap. Dat is de richting waarin wij Maashorst verder willen ontwikkelen” . Van ambities naar keuzes Voor u ligt de programmabegroting 2027.
Dit is de eerste programmabegroting van dit college waarin de koers uit ons samenwerkingsakkoord 2026 -2030 ”Trots op vandaag, werken aan morgen” is vertaald naar concrete keuzes en acties. We bouwen verder op wat sam en met de raad, inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en medewerkers tot stand is gebracht. Tegelijk kijken we bewust vooruit. Want keuzes die we van daag maken, bepalen hoe volgende generaties in Maashorst kunnen wonen, werken en leven. Keuzes maken vraagt lef. Niet alles kan op dezelfde manier blijven gebeuren als voorheen. Uitdagingen zoals de druk op het el ektriciteitsnet, passende woningen, vergrijzing en personeelstekorten vragen om nieuwe vormen van samenwerking, innovatie en soms o ok andere keuzes. We geven ruimte aan initiatieven uit de samenleving, benutten kennis en ideeën van inwoners en werken samen met ondernemers, verenigingen en maat schappelijke partners aan oplossingen die bijdragen aan de toekomst van Maashorst. Omdat veel van deze opgaven verder reiken dan één bestuursperiode, kijken we verder dan de opgaven van vandaag. We werken vanuit een langetermijnvisie aan de toekomst van onze gemeente. De Toekomstvisie Maashorst2050 vormt daarbij ons kompas. 2027 als jaar van beweging 2027 wordt een jaar waarin de focus ligt op uitvoering én op een andere manier van werken.
Bij alles wat we doen, stellen we steeds de vraag: wat betekent dit voor onze inwoners, nu én in de toekomst? We kijken steeds naar wat inwoners nodig hebben en verbinden opgaven meer met elkaar. Daarbij staat niet het beleid of de reg eling centraal, maar het effect voor inwoners en onze samenleving. Bij woningbouw gaat het om voldoende én passende woningen. Bij m obiliteit kijken we naar bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid. In het sociaal domein versterken we de sociale basis en organiseren we met Stevige Lokale Teams hulp laagdremp elig en dichtbij. Opgaven zoals netcongestie en woningbouw vragen om nieuwe vormen van samenwerking, innovatie en soms ook andere keuzes. Ambities en financiële vooruitblik Ook in 2027 zijn tijd, mensen en middelen niet onbeperkt beschikbaar. Dat vraagt om duidelijke keuzes. We kiezen voor een koe rs die ambitieus én realistisch is. We investeren waar dat nodig is om beweging mogelijk te maken en blijven tegelijkertijd zorgvul dig omgaan met onze financiële positie. Ondanks de financiële uitdagingen waar gemeenten de komende jaren mee te maken hebben, houden we ruimte om te investeren in de ambities van Maashorst en blijven we werken aan een gezonde financiële positie op de lange termijn. 7 Met deze begroting leggen we een stevige basis voor de toekomst van Maashorst.
Door realistisch te begroten ontstaat een stee ds vollediger en betrouwbaarder beeld. Zo maakt het uitvoeringsprogramma voor het eerst integraal onderdeel uit van de begroting en zijn onder andere het Integraal Huisvestingsplan (IHP), de structurele ICT-kosten en actuele financiële ontwikkelingen verwerkt. Om onze ambities te realiseren, zetten wij op een verantwoorde manier een deel van de algemene reserve in, met blijvende aanda cht voor een gezonde financiële positie op de lange termijn. We zijn trots op wat er al staat en op iedereen die daar iedere dag aan bijdraagt. Vanuit die trots kijken we vooruit: met ve rtrouwen in de kracht van onze inwoners, ondernemers, verenigingen, partners en gemeenschappen. Zo werken we vandaag aan het Maashorst van morgen. College van Burgemeester en Wethouders 8 Programma 1 Samen wel zijn Een gezond en veerkrachtig Maashorst begint bij inwoners die mee kunnen doen, naar elkaar omkijken en zich gesteund voelen wa nneer dat nodig is. Het gaat om de oudere die dankzij hulp uit de buurt langer zelfstandig thuis kan wonen, de jongere die op tijd ondersteuning krijgt voordat problemen groter worden of het gezin dat snel hulp vindt bij financiële zorgen. Hoe eerder mensen de juiste ondersteuning krijgen en hoe sterker de omge ving om hen heen is, hoe beter problemen kunnen worden voorkomen of klein gehouden.
Daarmee vergroten we niet alleen de kwaliteit van leven van onze inwoners, maar versterken we ook de kracht van onze gemeenschap. Veel vragen en problemen kunnen inwoners zelf, samen met hun netwerk of binnen de gemeens chap oplossen. Niet iedere vraag vraagt direct om professionele of gemeentelijke ondersteuning. We kijken eerst wat inwoners zelf kunnen, wat hun omgevin g kan betekenen en welke mogelijkheden er al aanwezig zijn in de gemeenschap. Waar aanvullende ondersteuning nodig is, zorgen we da t deze dichtbij, toegankelijk en passend beschikbaar is. Inwoners vinden gemakkelijk de weg naar passende ondersteuning en ervaren dat verschillende vormen van hulp e n ondersteuning goed op elkaar aansluiten. Er is een goede afstemming tussen formele en informele ondersteuning, zodat inwoners de juiste hulp krijgen en zoveel mogelijk zelf regie houden. Met de beweging 'Samen wel zijn’ versterken we daarom de sociale basis en zorgen we voor een betere samenhang tussen wat inwo ners, hun netwerk, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties zelf kunnen en de ondersteuning van professionals. Dit vraagt om ondersteuning die meer vanuit de leefwereld van inwoners wordt georganiseerd. De ondersteuning van professionals en mensen uit de omgeving sluit goed op elkaar aan, zoda t inwoners sneller de juiste ondersteuning vinden en deze beter aansluit bij wat zij nodig hebben.
Professionele hulp blijft beschikbaar wanneer die nodig is. Zo dragen we bij aan inwoners die zoveel mogelijk zelf en samen met anderen hun leven kunnen vormgeven en aan sterke gemeenschappen waarin mensen naar elka ar omkijken. Ontwikkelingen De samenleving verandert. Inwoners worden ouder, hulpvragen worden complexer en tegelijkertijd is er veel kracht aanwezig bij inwoners, vrijwilligers, maatschappelijke organisaties en professionals. Dat vraagt om een andere manier van kijken naar ondersteu ning. Niet de voorziening of het loket staat centraal, maar de inwoner en wat deze nodig heeft om mee te kunnen doen en zijn of haar leven zoveel mogelijk zelf vorm te ge ven. We willen inwoners eerder bereiken en beter ondersteunen in hun eigen leefomgeving. Daarom investeren we meer in preventie, o ntmoeting, vroegsignalering en laagdrempelige ondersteuning dichtbij. Deze beweging geldt niet alleen voor zorg en ondersteuning. Ook op de thema’s besta anszekerheid, werk en vergrijzing willen we inwoners, waaronder jongeren, eerder bereiken, beter aansluiten bij hun behoeften en m eer samenhang brengen in onze aanpak. We kijken daarbij nadrukkelijk naar het maatschappelijke effect: wat helpt inwoners daadwerkelijk verder? Dit vraagt ook iets van de gemeente. We bewegen van aanbod - en voorzieningengericht werken naar preventief, integraal en omgevingsgericht werken.
We verbinden wat er al is, maken ruimte voor initiatieven en sluiten aan bij de kracht van inwoners, vrijwilli gers, maatschappelijke partners en professionals. Waar het kan, laten we de samenleving zelf aan zet. Dat vraagt lef om anders te werken. Niet vanuit afzonderlijke regelingen of or ganisaties, maar vanuit wat inwoners nodig hebben in hun dagelijks leven. Dat betekent dat we bestaande werkwijzen durven aan te passen, nieuwe verbindingen leggen tussen organisaties en ruimte maken voor initiatieven die bijdragen aan sterke gemeenschappen. Waar het nodig is, zetten we als geme ente juist een stap naar voren. Dat kan betekenen dat we tijdelijk een andere rol aannemen om iets mogelijk te maken, of dat we capaciteit en expertise beschikba ar hebben op het moment dat die nodig zijn. Deze beweging is niet van de ene op de andere dag gerealiseerd. We zijn als gemeente en in onze regionale samenwerking nog ni et overal op deze manier georganiseerd. Bestaande afspraken, contracten en aanbestedingen bepalen mede hoe ondersteuning nu is inge richt. We benutten de ruimte die er is en 9 werken stap voor stap toe naar de gewenste manier van werken. Daarbij leren we wat werkt, passen we onze rol aan waar dat nod ig is en maken we bij nieuwe afspraken en samenwerkingen steeds meer ruimte voor deze beweging. Wat willen we bereiken? 1.
Sterke sociale basis & Stevig Lokaal Team Inwoners kunnen in hun eigen omgeving meedoen, elkaar ontmoeten en naar elkaar omkijken. We willen dat ondersteuning daarbij dichtbij, toegankelijk en goed op elkaar afgestemd is. Inwoners vertellen één keer hun verhaal, ervaren samenhang tussen de onderst euning van professionals, vrijwilligers en hun eigen netwerk en krijgen ruimte om zoveel mogelijk zelf de regie te houden. Dat vraagt om een sterke sociale basis én een stevig lokaal team dat zichtbaar aanwezig is in de wijk/kern en aansluit bij de leefwereld van inwoners. Het Stevig Lokaal Team (SLT) is een herkenbaar aanspreekpunt voor inwoners van 0 tot 100 jaar met vragen op het gebied van opgroeien, gezondheid, meedoen, bestaanszekerheid, wonen en veiligheid. Het team werkt integraal en kijkt niet alleen naar de vraag van de inwoner, maar naar de gehele situatie en alle leefgebieden die van invloed zijn. Dat vraagt om meer integraal en meer preventief werken. We versterken de sociale basis en geven inwoners en gemeenschappen ru imte om zelf oplossingen te organiseren. De preventiewerkers verbinden wat er al is, kijken breed naar de situatie van inwoners en brengen de juiste mensen en ondersteuning bij elkaar, bieden waar mogelijk zelf ondersteuning, voeren regie wanneer inwoners dat nodig hebben en zorgen voor één plan en éé n herkenbaar aanspreekpunt.
Hierdoor ervaren inwoners minder doorverwijzingen, hoeven zij hun verhaal minder vaak te vertellen en ontvangen zij sneller passende ondersteuning. Zo kunnen we eerder aansluiten bij wat nodig is, de kracht van inwoners en hun omgeving benutten en passende ondersteuning biede n wanneer dat nodig is. Vragen en signalen worden eerder herkend en opgepakt, waardoor problemen zoveel mogelijk worden voorkomen of klein gehouden. Inwoners kunnen zoveel mogelijk zelf en samen met hun netwerk oplossingen vinden en regie houden over hun eigen leven. Wanneer onde rsteuning nodig is, sluit deze beter aan bij de leefwereld van inwoners en ervaren zij één samenhangende aanpak. Deze beweging wordt steeds belangrijker. Meer mensen wonen langer thuis en de beschikbare capaciteit van professionals staat onder druk. Daarom investeren we in een sterke sociale basis en ondersteuning dichtbij.
Wat gaan we ervoor doen? 1.1 Met het programma 'Toekomstbestendig sociaal domein' werken we aan vier ontwikkelsporen Meer methodisch werken vanuit de bedoeling, meer grip door data en monitoring, de doorontwikkeling van de sterke sociale basi s en stevige lokale teams en het versterken van het strategisch partnerschap 1.2 Voortzetting van de stevige lokale teams in de gebieden Zeeland en Uden -Oost De Stevige lokale teams voort te zetten in de gebieden Zeeland en Uden -Oost, zodat inwoners sneller passende ondersteuning vinden en vragen eerder worden opgepakt. Medio 2027 evalueren we de integrale en preventieve aanpak en zien we welke resultaten dit o plevert. De aanpak wordt gefaseerd uitgebreid in 2027 naar 2 nieuwe gebieden. Daarbinnen richten we ons op de doorontwikkeling van de werkwijze en de monitoring van resultate n 1.3 De kracht van vrijwilligers en lokale initiatieven versterken en mogelijkheden verkennen voor initiatieven in andere wijk en en kernen 1.4 De preventieve inzet van (jeugd)boa's t.b.v. vroegsignalering van overlast en veiligheidsproblemen 10 1.5 Inzet van scholen, sportverenigingen, GGD, Halt, jongerenwerk en politie voor voorlichting rond alcohol, drugs en vapen 1.6 Uitbreiden van laagdrempelige (opvoed)ondersteuning aan ouders en verzorgers via de lokale teams. 1.7 We investeren in een stevige lokale culturele infrastructuur.
1.8 Jonge aanwas in beeld brengen en zowel een preventieve als een repressieve aanpak ontwikkelen. Wat willen we bereiken? 2. Bestaanszekerheid Inwoners die moeite hebben om rond te komen, krijgen sneller toegang tot passende ondersteuning. We willen financiële zorgen eerder signaleren en voorkomen dat tijdelijke problemen uitgroeien tot langdurige schulden. Inwoners weten beter welke ondersteunin g beschikbaar is en ervaren minder drempels om hiervan gebruik te maken. Zo vergroten we de financiële bestaanszekerheid én de mogelijkheid om actief mee te doen in de s amenleving. Wat gaan we ervoor doen? 2.1 De toegang voor inkomensondersteuning vereenvoudigen en het bereik vergroten De toegang voor inkomensondersteuning te vereenvoudigen en het bereik te vergroten door de inkomensgrens voor gemeentelijke m inimaregelingen te verruimen naar 130% en de mogelijkheden voor automatische/ambtshalve toekenning te benutten.
2.2 De aanpak van financiële problematiek versterken door de capaciteit van schuldhulpverlening uit te breiden en het uitvoer ingsplan vast te stellen 2.3 De mogelijkheden voor maatschappelijke participatie van inwoners met een laag inkomen te versterken en na evaluatie te be palen hoe deze structureel te borgen De mogelijkheden voor maatschappelijke participatie van inwoners met een laag inkomen te versterken door de pilots Quiet Maas horst en Volwassenenfonds te evalueren en na een positieve evaluatie, te bepalen hoe deze structureel te borgen; 2.4 De uitvoering en het bereik van regelingen monitoren en beoordelen of de inzet bijdraagt aan het verminderen van financië le kwetsbaarheid en het vergroten van maatschappelijke participatie Wat willen we bereiken? 3. Betaald werk Werk biedt meer dan inkomen alleen. Het geeft structuur, sociale contacten, eigenwaarde en de mogelijkheid om mee te doen in de samenleving. Daarom ondersteunen we inwoners bij het vinden van werk dat past bij hun talenten en mogelijkheden. Voor jongeren, nieuwkomers en inwoners met afstand tot de arbeidsmarkt creëren we meer kansen om zich te ontwikkelen, te leren, ervaring op te doen en duurzaam aan het werk te gaan. W erk, opleiding en ontwikkeling sluiten beter aan op de mogelijkheden van de inwoner, doo r de inzet van werkgevers, onderwijs, IBN en maatschappelijke partners te verbinden.
Wat gaan we ervoor doen? 3.1 Het huidige re-integratieaanbod analyseren op effectiviteit en duurzaamheid (resultaten en knelpunten) 3.2 Het project om tot een nieuw regionaal partnerschap met IBN te komen afronden en onze samenwerking bestendigen 3.3 De aanpak van jeugdwerkloosheid vormgeven door een plan van aanpak en uitvoeringsagenda op te stellen en de uitvoeringscapaciteit te organiseren 3.4 De pilot 'Versterkte Meedoenbalie' op de nieuwe COA-locatie uitvoeren en monitoren gericht op participatie en versterken van de aansluiting op de gemeenschap, opleiding en arbeidsmarkt Investeringen Er zijn binnen dit programma geen investeringen die door de raad voor dit specifieke begrotingsjaar zijn gevoteerd en die vol | doen of gaan voldoen aan de definitie van “groot project" in de Financiële Verordening.
Beleidsindicatoren Vergelijk met BBV-indicator | Meeteenheid | Peiljaar | Maashorst | gemiddelde gemeente* Absoluut verzuim | Aantal per 1.000 leerlingen | 2025 | 6,7 | 5,7 Relatief verzuim | Aantal per 1.000 leerlingen | 2025 | 19 | 27 Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv’ers) | % deelnemers aan het vo- en mbo-onderwijs | 2025 | 2,0% | 2,3% Niet sporters | % | 2024 | 39,3% | 45,0% Banen | Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar | 2025 | 949,4 | 824,8 Jongeren met een delict voor de rechter | % 12 t/m 21-jarigen | 2023 | 1% | 1% Kinderen in uitkeringsgezin | % kinderen tot 18 jaar | 2024 | 4% | 5% Netto arbeidsparticipatie | % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de | 2025 | 75,1% | 73,3% beroepsbevolking Werkloze jongeren | % 16 t/m 22-jarigen | 2024 | 2% | 2% Personen met een bijstandsuitkering | Aantal per 10.000 inwoners | 2025 | 154,2 | 244,2 Lopende re-integratievoorzieningen | Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar | 2025 | 151,6 | 209,5 Jongeren met jeugdhulp | % van alle jongeren tot 18 jaar | 2025 | 12,8 | 13,9 Jongeren met jeugdbescherming | % van alle jongeren tot 18 jaar | 2025 | 1,2% | 1,0% Jongeren met jeugdreclassering | % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar | 2025 | 0,2% | 0,4% Cliënten met een maatwerkarrangement WMO | Aantal per 10.000 inwoners | 2025 | 690 | 734 *Hier een vergelijk met andere gemeente
van 50.000- 100.000 inwoners (waarstaatjegemeente.nl) 11 Verbonden partijen • | GGD Hart van Brabant • | Kleinschalig collectief vervoer Brabant-Noordoost • | Regionaal Bureau Leerlingzaken Brabant-Noordoost • | Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord • | Werkvoorzieningsschap Noordoost-Brabant • | Centrumregeling Jeugd N.O Brabant • | Centrumregeling WMO Noordoost-oost 2020 • | Regionaal Zorg- en Veiligheidshuis Meer informatie over deze verbonden partijen staat in de paragraaf verbonden partijen Wat mag het kosten? (in x € 1.000) | Realisatie 2025 | begroting 2026 incl. wijzigingen | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten - voor begroting 2027 | 103.339 N | 107.311 N | 104.103 N | 103.883 N | 99.393 N | 99.100 N Lasten - mutaties in deze begroting | 0 N | 0 N | 6.457 N | 6.751 N | 6.287 N | 5.414 N Totale geraamde lasten | 103.339 N | 107.311 N | 110.561 N | 110.634 N | 105.680 N | 104.514 N Baten - voor begroting 2027 | 27.883 V | 26.891 V | 25.060 V | 26.593 V | 24.954 V | 24.954 V Baten - mutaties in deze begroting | 0 N | 0 N | 704 V | 705 V | 707 V | 710 V Totale geraamde baten | 27.883 V | 26.891 V | 25.764 V | 27.298 V | 25.661 V | 25.664 V Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves | 75.456 N | 80.420 N | 84.797 N | 83.336 N | 80.020 N | 78.850 N Stortingen in reserves | 2.666 N | 861 N | 818 N | 818 N | 0 N | 0 N
Onttrekkingen uit de reserves | 3.087 V | 1.093 V | 285 V | 215 V | 215 V | 0 N Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves | 75.035 N | 80.188 N | 85.330 N | 83.939 N | 79.805 N | 78.850 N Wat doen we niet meer? • | We gaan niet langer uit van een structurele groei van de Wmo- en jeugdzorgkosten op langere termijn, maar zetten vanaf 2029 in op een afbuiging van de kosten door te investeren in preventie, de Sterke Sociale Basis en Stevige Lokale Teams. • | We laten beschikbare middelen voor het Onderwijsachterstandenbeleid niet onbenut en zetten deze maximaal in voor het versterk | en van preventie en ontwikkelkansen van kinderen en jongeren. • | We schaffen de gemeentelijke keuring voor de gehandicaptenparkeerkaart af en vereenvoudigen daarmee het proces en de toegang | voor inwoners. 12 13 Programma 2 Een gezamenlijk thuis Een thuis is meer dan een woning. Het is een plek waar je prettig kunt wonen, je kinderen kunt laten opgroeien, mensen kunt o ntmoeten en je verbonden voelt met je omgeving. In Maashorst moeten inwoners in iedere levensfase een plek kunnen vinden die bij he n past. Daarom bouwen we aan voldoende woningen, sterke gemeenschappen, goede voorzieningen en een leefomgeving waarin mensen zich veilig, welkom en verbonden voelen. Groei zien we daarbij niet als een doel op zich.
Groei biedt kansen om onze kernen sterker te maken, voorzieningen toekomstbe stendig te houden en de kwaliteit van leven van onze inwoners verder te verbeteren. Zo bouwen we samen aan een Maashorst waarin rui mte is voor ontwikkeling én wat onze kernen bijzonder maakt. We wachten daarbij niet af. We benutten de groei en ontwikkeling van Maashorst om onze kernen sterker te maken en geven ruimt e aan initiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid, vitaliteit en toekomstbestendigheid van onze gemeente. Daarbij kijken we naar wat inwoners en kernen nodig hebben om ook in de toekomst prettig te kunnen wonen en leven. Zo dragen nieuwe ontwikkelingen bij aan sterke buurten en vitale kernen. Ontwikkelingen Maashorst blijft zich ontwikkelen. Dat vraagt van ons dat we niet alleen inspelen op actuele behoeften, maar ook vooruitkijke n en bijdragen aan sterke, aantrekkelijke en toekomstbestendige kernen. We ontwikkelen ons verder in het gebiedsgericht en integraal werken vanuit de behoeften van inwoners en de eigenheid van iede re kern. Daarbij kijken we niet alleen naar woningbouw, maar ook naar voorzieningen, ontmoeten, onderwijs, sport, cultuur, bereikba arheid en leefomgeving. Zo benutten we ontwikkelingen en opgaven steeds meer als kans om de leefkwaliteit, vitaliteit en verbondenheid van onze kernen te versterken.
We kijken verder dan het individuele initiatief en beoordelen ontwikkelingen op hun bijdrage aan inwoners, de leefbaarheid va n kernen en de toekomst van Maashorst als geheel. Soms is faciliteren voldoende, soms is verbinden of ondersteunen nodig en soms ne men we als gemeente meer verantwoordelijkheid. Zo zetten we onze inzet gericht in op wat inwoners en kernen echt verder helpt. Ook veiligheid is onderdeel van een gezamenlijk thuis. Inwoners moeten zich veilig voelen in hun buurt, op straat, op school, bij verenigingen en in de openbare ruimte. Een veilige leefomgeving maken we samen. Inwoners, ondernemers, organisaties en gemeent e dragen ieder vanuit hun eigen rol bij aan een omgeving waarin mensen zich veilig voelen, naar elkaar omkijken en samen verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving. We versterk en de sociale samenhang en weerbaarheid van onze kernen en treden op waar dat nodig is. Zo bouwen we aan gemeenschappen die tegen een stootje kunnen en samen voorbereid zijn op veranderingen en onverwachte situaties. Deze ontwikkelingen vragen om lef om integraal en gebiedsgericht keuzes te maken. Dat betekent dat we niet langer afzonderlij k kijken naar wonen, voorzieningen, mobiliteit, zorg, veiligheid en leefbaarheid, maar naar de samenhang tussen deze opgaven.
We du rven daarbij keuzes te maken over waar ontwikkelingen de meeste maatschappelijke meerwaarde hebben en waar onze inzet het verschil kan maken voor inwoners en kernen . Zo geven we ruimte waar dat kan en nemen we regie waar dat nodig is. Samen met inwoners, g emeenschappen, maatschappelijke organisaties, ondernemers en regionale partners bouwen we zo aan een Maashorst waar ruimte is voor ontwikkeling én voor wat onze kernen bijzonder maakt. Een gemeente waar in woners niet alleen vandaag, maar ook morgen prettig, veilig en verbonden kunnen wonen en leven. 14 Wat willen we bereiken? 1. Ruimte voor ontwikkeling met kwaliteit Maashorst groeit. Die groei willen we benutten om onze gemeente sterker te maken. Daarom geven we ruimte aan ontwikkelingen d ie bijdragen aan sterke kernen, een aantrekkelijke leefomgeving en een duurzame toekomst. We kijken integraal naar wonen, bereikbaa rheid, leefbaarheid, klimaat, voorzieningen en ruimtelijke kwaliteit en maken bewuste keuzes over ontwikkelingen die het meeste bijdragen aan de toekomst van Maashorst. We willen ontwikkelingen die passen bij onze ambities actief mogelijk maken. Daarom bieden we initiatiefnemers en ontwikkelaa rs vooraf duidelijkheid over wat Maashorst belangrijk vindt en welke kwaliteit we nastreven. Daardoor kunnen goede plannen sneller worden ontwikkeld en beoordeeld.
Zo werken we aan een toekomstbestendige fysieke leefomgeving waarin ontwikkeling, duurzaamheid en leefkwaliteit hand in hand gaan. Wat gaan we ervoor doen? 1.1 Een proactievere, zakelijkere en meer projectmatige werkwijze om ruimtelijke initiatieven, woningbouw en gebiedsontwikkeling toekomstgerichte r uit te werken We brengen daarbij in beeld welke regels en werkwijzen kunnen worden vereenvoudigd, aangepast of geschrapt en maken duidelijk e keuzes over de prioritering van initiatieven, termijnen en ontwikkelverplichtingen. Om deze beweging te ondersteunen zetten we ti jdelijk extra capaciteit in om enerzijds extra projecten te kunnen uitvoeren en anderzijds de beweging van de organisatie te begeleiden en ruimte voor deze beweging te creë ren binnen de organisatie. 1.2 De taken van de commissie ruimtelijke kwaliteit en erfgoed (welstand) terugbrengen tot het wettelijk verplichte minimum 1.3 Een integrale leidraad voor ontwikkelaars en initiatiefnemers opstellen Een integrale leidraad voor ontwikkelaars en initiatiefnemers opstellen, waarin we bestaande beleidskaders en uitgangspunten samenbrengen. Daarmee maken we vooraf inzichtelijk of en onder welke voorwaarden een initiatief in behandeling kan worden genomen. We leggen daarnaast een eenduidige werkwijze vast voor het toepassen van de leidraad bij nieuwe initiatieven en projectontwikkelingen. Wat willen we bereiken? 2.
Programma Beleidstransitie We werken aan een fysieke leefomgeving waarin opgaven in samenhang en vanuit de eigenheid van gebieden worden benaderd. De am bities uit de Omgevingsvisie, het Samenwerkingsakkoord en Maashorst 2050 zijn het vertrekpunt. Door beleid en uitvoering sterker me t elkaar te verbinden, maken we gerichte keuzes over de ontwikkeling van onze kernen en het landelijk gebied. Het Warmteprogramma is hier onderdeel van en ge eft richting aan de warmtetransitie in onze gemeente. Zo creëren we een samenhangend kader voor rui mtelijke ontwikkelingen en geven we invulling aan onze ambities en wettelijke opgaven voor de fysieke leefomgeving. Wat gaan we ervoor doen? 2.1 De concept-omgevingsprogramma’s voor Uden en het Landelijk Gebied verder uitwerken Hiermee vertalen we de ambities en opgaven voor deze gebieden naar een samenhangende aanpak en leggen we de basis voor concre te keuzes over de verdere ontwikkeling en uitvoering. 15 2.2 Het Warmteprogramma opstellen en vaststellen, waarmee we richting geven aan de warmtetransitie in Maashorst Wat willen we bereiken? 3. Bereikbaar en toekomstbestendig Maashorst Inwoners moeten zich veilig en gemakkelijk kunnen verplaatsen binnen Maashorst en de regio. Daarom werken we aan een bereikba ar, veilig en leefbaar Maashorst, waarin mobiliteit meegroeit met de ontwikkeling van onze gemeente.
We kijken naar een toekomstbes tendig mobiliteitssysteem waarin lopen, fietsen, openbaar vervoer, regionale verbindingen en autoverkeer elkaar aanvullen. We versterken verkeersveiligheid, bereikba arheid en duurzame mobiliteit en zorgen voor goede verbindingen tussen onze kernen. Daarbij kijken we steeds naar de samenhang tussen wonen, werken, voorzieningen en mobiliteit. Wat gaan we ervoor doen? 3.1 Een gefaseerde aanpak voor de N605 uitwerken Een gefaseerde aanpak voor de N605 uitwerken, waarin duidelijkheid ontstaat over de benodigde voorbereiding, de gewenste oplo ssingsrichting en de bestuurlijke keuzes. Daarbij brengen we ook de financiële consequenties en de benodigde capaciteit in beeld. 3.2 De toekomstige fietsverbindingen in en rondom Maashorst verder uitwerken De toekomstige fietsverbindingen in en rondom Maashorst verder uitwerken. We verkennen de verbindingen tussen de kernen en be reiden bestuurlijke keuzes voor over de snelfietsroute richting Nijmegen en een vrijliggend fietspad langs de Maasdijk. Wat willen we bereiken? 4. Goed wonen in iedere levensfase Iedere inwoner moet in Maashorst een passende plek kunnen vinden om te wonen en te leven. Daarom werken we aan een woningaanb od dat aansluit bij verschillende levensfases en woonbehoeften. We hebben oog voor betaalbaarheid, doorstroming, vergrijzing en ver schillende woon- en zorgbehoeften.
Daarbij kijken we niet alleen naar woningen, maar ook naar de samenhang met voorzieningen, leefbaarheid en sociale verbinding. Zo bou wen we aan buurten en kernen waarin inwoners prettig kunnen wonen, elkaar ontmoeten en z o lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Wat gaan we ervoor doen? 4.1 Een gezamenlijke informatiebasis ontwikkelen voor de woon -zorgopgave We brengen demografische ontwikkelingen, woningbehoefte, zorg, leefbaarheid en voorzieningen in samenhang in beeld en ontwikk elen hiervoor een monitor en voorzieningenkaart. Hiermee ontstaat beter inzicht in de opgaven en behoeften per kern. 4.2 Het Volkshuisvestingsprogramma opstellen en de woningbouwprogrammering verder ontwikkelen Daarbij vertalen we regionale afspraken en lokale opgaven naar een gebiedsgerichte aanpak en brengen we woningbouw beter in l ijn met demografie, betaalbaarheid, doorstroming en woon-zorgbehoeften. 16 Wat willen we bereiken? 5. Vitale kernen en sterke gemeenschappen Een thuis ontstaat niet alleen door een woning, maar ook door mensen, voorzieningen en ontmoetingsplekken daaromheen. Daarom investeren we in voorzieningen die bijdragen aan sterke, leefbare en verbonden kernen. We versterken wat er al is en geven ruimte a an inwoners, verenigingen en gemeenschappen die zelf initiatief nemen.
Zo zorgen we ervoor dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten, actief kunnen deelnemen a an de samenleving en zich verbonden voelen met hun omgeving. Wat gaan we ervoor doen? 5.1 Het accommodatiebeleid verder uitvoeren en verbinden met de doelen van de Sterke Sociale Basis Daarbij versterken we het beheer, de toegankelijkheid en het gebruik van wijk - en ontmoetingsaccommodaties en hebben we aandacht voor openstelling, vrije inloop en huurvoorwaarden. Ook realiseren en bereiden we noodzakelijke technische en klimaatverbeterin gen voor. 5.2 Samen met inwoners de programmering en het gebruik van ontmoetingspleinen verder ontwikkelen Met bijzondere aandacht voor locaties waar zelfbeheer niet vanzelfsprekend is. 5.3 De verkoopprocedure van de oudbouw van het voormalige gemeentehuis in Zeeland afronden Wat willen we bereiken? 6. Onderwijshuisvesting Kinderen en jongeren moeten kunnen leren en ontwikkelen in een omgeving die klaar is voor de toekomst. Daarom zorgen we voor passende en toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen die aansluiten bij de verwachte ontwikkeling van het aantal leerlingen en de groei van onze gemeente. We versterken de verbinding tussen onderwijs, talentontwikkeling, arbeidsmarkt en de economische speer punten van Maashorst, zodat jongeren hun talenten kunnen ontdekken, ontwikkelen en zich kunnen voorbereiden op de toekomst.
Wat gaan we ervoor doen? 6.1 De benodigde voorbereidingen treffen voor toekomstbestendige onderwijshuisvesting We stellen voorbereidingskredieten beschikbaar voor vervangende nieuwbouw of uitbreiding van De Zevenster, De Sterrenkijker, De Tandem, Bedir en De Kreek’l. Daarnaast stellen we budget beschikbaar voor tijdelijke en semipermanente huisvesting van De Tandem , De Zevenster en De Kreek’l en voor de uitbreiding van Marimba. 6.2 Budget beschikbaar stellen aan het Udens College voor het aanpassen en geschikt maken van het voormalige schoolgebouw De Meent voor het Waldorfonderwijs 17 Wat willen we bereiken? 7. Sport, cultuur en ontmoeten Sport, cultuur en ontmoeting brengen mensen samen en dragen bij aan gezondheid, ontwikkeling en leefbaarheid. We zetten in op een toegankelijk en toekomstbestendig aanbod dat alle inwoners uitnodigt om mee te doen, elkaar te ontmoeten en actief onderdeel t e zijn van de gemeenschap. We hebben oog voor inclusie en zorgen dat iedereen volwaardig kan deelnemen. Zo versterken we niet alleen de vitaliteit van onze inwoners, maar ook de kracht van onze kernen en gemeenschappen.
Wat gaan we ervoor doen? 7.1 Sport en bewegen voor meer inwoners toegankelijk maken We stimuleren sport en bewegen voor ouderen en versterken de samenwerking tussen sportverenigingen, onder andere door de ontw ikkeling van omnisportverenigingen te ondersteunen door het geven van informatie. 7.2 Werken aan toekomstbestendige sportvoorzieningen door een gebiedsvisie voor sportpark Uden op te stellen en een lange ter mijnvisie op zwemwater te ontwikkelen 7.3 De culturele kwaliteit en identiteit van Maashorst versterken door een beleidskader en uitvoeringsprogramma voor immateri eel erfgoed op te stellen en een kader en locatieverkenning voor kunst in de openbare ruimte uit te werken Wat willen we bereiken? 8. Veilige en weerbare kernen Een gezamenlijk thuis betekent ook dat inwoners zich veilig voelen. Daarom werken we aan veilige buurten, sterke gemeenschapp en en een samenleving die is voorbereid op veranderingen en nieuwe uitdagingen. We versterken de sociale en fysieke veiligheid, pak ken criminaliteit en ondermijnende activiteiten aan en vergroten de weerbaarheid en zelfredzaamheid van inwoners en organisaties. Zo bouwen we aan een samenleving waarin inwoners n aar elkaar omkijken en samen weerbaar zijn.
Wat gaan we ervoor doen? 8.1 We zetten in op het versterken van de verkeersveiligheid in centrum - en winkelgebieden en andere drukke verblijfsgebieden Daarin hebben we specifieke aandacht voor het gebruik van (elektrische) fietsen en fatbikes. 8.2 We voeren Bibob-toetsingen uit bij bedrijven waar risico's daartoe aanleiding geven Hierbij hebben we extra oog voor zorgaanbieders. 8.3 We blijven inzetten op de aanpak ‘Jonge Aanwas’ om betrokkenheid van jongeren bij ondermijnende activiteiten en (georgani seerde) drugscriminaliteit tegen te gaan 8.4 Een meerjarige aanpak voor een weerbare samenleving opstellen en starten 18 We werken aan een samenleving die beter voorbereid is op crises, verstoringen en dreigingen, met aandacht voor bewustwording, zelfredzaamheid en samenwerking tussen inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, veiligheidspartners en de gemeente. O ok richten we onze eigen organisatie hierop in, zodat we als gemeente voorbereid zijn op verschillende dreigingen en onze dienstverlening en continuïteit kunnen w aarborgen.
8.5 De veiligheid en leefbaarheid versterken met gericht toezicht en handhaving en meer bewustwording, zelfredzaamheid en mel dingsbereidheid bij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties 8.6 De digitale weerbaarheid en continuïteit van de gemeentelijke organisatie versterken door te investeren in informatiebeve iliging, risicomanagement, back-up en recovery en de implementatie van nieuwe wettelijke kaders 8.7 Onderzoeken of en onder welke voorwaarden maximaal één initiatief per kern mogelijk is om het nieuwe jaar in te luiden 8.8 We versterken de digitale weerbaarheid van inwoners Investeringen Hier staan de nieuwe investeringen die door de raad zijn gevoteerd voor dit specifieke begrotingsjaar en voldoen of gaan vold oen aan de definitie “groot project" volgens de definitie in de Financiële Verordening.
Omschrijving Begrote uitgaven 2027 Reconstructie N 605 € 1.093.000 Nieuwbouw Tandem-Sterrenkijker € 1.145.000 Verstrekken startersleningen € 2.000.000 Rehabilitatie Bogerd € 524.000 Nieuwbouw school Kreek'l € 341.000 Riolering Runstraat/Molengraaf € 0 Rehabilitatie Zeelandsedreef/Schaijkseweg € 2.121.000 Verbouwing dorpshuis Phoenix in Schaijk € 2.671.000 Rehabilitatie en riolering Hoevenseveld fase 3 € 1.872.000 Brabantstraat / Leeuwstraat € 82.000 Pastoor van Winkelstraat € 0 Herhuisvesting van Moleneind/Red Sox € 2.107.000 Uitbreiding Zevenster kinderopvang € 232.000 19 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed € 493.000 Oudedijk € 0 President Kennedylaan € 0 Zeelandsedijk (N264-Leeuwstraat) € 0 Hoogheistraat/Palmstraat € 1.805.000 Wislaan €73.000 Wat doen we niet meer? Programma beleidstransitie We stellen in principe geen nieuw sectoraal beleid meer op voor de fysieke leefomgeving. We werken vanuit integrale en gebied sgerichte programma’s en brengen beleid en uitvoering nadrukkelijker met elkaar in samenhang. Ruimte voor ontwikkeling met kwaliteit We werken initiatieven alleen verder uit wanneer duidelijk is dat ze bijdragen aan onze gemeentelijke doelen en prioriteiten. We baseren ons op vastgestelde keuzes en kaders en niet op afzonderlijke verzoeken of urgente vragen. Losse maatwerkafspraken make n we alleen na een expliciete bestuurlijke afweging.
Overleg organiseren we doelgericht, met een helder doel en concrete vervolgstappen. Nieuwe projecten starten we alleen wannee r daarvoor een duidelijke prioriteit en goede onderbouwing bestaan en voldoende capaciteit beschikbaar is. We nemen initiatieven alleen in behandeling als de benodigde informatie en stukken volledig zijn aangeleverd. Uitgangspunten en randvoorwaarden worden vooraf integraal meegegeven, zodat we achteraf geen losse sectorale eisen hoeven toe te voegen. We werken met één integrale leidraad voor gebiedsontwikkeling en initiatiefbehandeling en behandelen initiatieven volgens het reguliere proces en de vastgestelde werkw ijze. Daarbij richten we ons op taken die passen binnen onze gemeentelijke rol en verantwoordelijk heid. Goed wonen in iedere levensfase Woningbouw en bijzondere woonvormen behandelen we niet langer als losse projecten. We beoordelen initiatieven integraal: niet alleen op ruimtelijke inpasbaarheid, maar ook op hun bijdrage aan de woonopgave, leefbaarheid, maatschappelijke meerwaarde en uitv oerbaarheid. Alleen ontwikkelingen die bijdragen aan onze integrale volkshuisvestelijke opgaven komen voor gemeentelijke medewerking in aanmerking. We doen niet alles tegelijk. In 2027 richten we ons eerst op het verkrijgen van inzicht, het programmeren en prioriteren van opgaven en het nemen van de benodigde besluiten.
Daarna volgt de uitvoering gefaseerd en in samenhang met de beschikbare capaciteit . Beleidsindicatoren BBV-indicator | Meeteenheid | Peiljaar | Maashorst | Vergelijk met gemiddelde gemeente* Verwijzing Halt | aantal per 1.000 | 2025 | 14 | 11 inwoners Winkeldiefstallen | aantal per 1.000 | 2025 | 0,9 | 1,8 inwoners Geweldsmisdrijven | aantal per 1.000 | 2025 | 3,9 | 4,3 inwoners Diefstallen uit woningen | aantal per 1.000 | 2025 | 0,9 | 1,2 inwoners Vernielingen en beschadigingen (in de | aantal per 1.000 | 2025 | 5,5 | 5,4 openbare ruimte) | inwoners Nieuw gebouwde woningen | aantal per 1.000 | 2024 | 8,9 | 7,7 woningen Demografische druk | % | 2026 | 77,3% | 76,2% *Hier een vergelijk met andere gemeente van 50.000- 100.000 inwoners (waarstaatjegemeente.nl) Verbonden partijen • | Veiligheidsregio Brabant-Noord • | Theater Markant N.V. • | Stichting Museum Krona Meer informatie over deze verbonden partijen staat in de paragraaf verbonden partijen. 20 Wat mag het kosten? (in x € 1.000) | Realisatie 2025 | begroting 2026 incl.
wijzigingen | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten - voor begroting 2027 | 57.221 N | 54.251 N | 53.400 N | 54.403 N | 54.218 N | 54.365 N Lasten - mutaties in deze begroting | 0 N | 0 N | 6.660 N | 6.158 N | 4.462 N | 4.295 N Totale geraamde lasten | 57.221 N | 54.251 N | 60.061 N | 60.561 N | 58.680 N | 58.660 N Baten - voor begroting 2027 | 34.205 V | 15.119 V | 15.608 V | 16.639 V | 16.489 V | 16.598 V Baten - mutaties in deze begroting | 0 N | 0 N | 128 V | 219 V | 283 V | 430 V Totale geraamde baten | 34.205 V | 15.119 V | 15.736 V | 16.857 V | 16.772 V | 17.028 V Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves | 23.016 N | 39.132 N | 44.325 N | 43.704 N | 41.908 N | 41.631 N Stortingen in reserves | 6.268 N | 3.589 N | 9.429 N | 1.146 N | 594 N | 704 N Onttrekkingen uit de reserves | 5.955 V | 4.087 V | 11.458 V | 3.909 V | 3.286 V | 2.615 V Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves | 23.328 N | 38.633 N | 42.295 N | 40.940 N | 39.215 N | 39.720 N 21 22 Programma 3 Verwevenheid met de natuur Maashorst is een gemeente waar natuur, landschap, dorpen en inwoners nauw met elkaar verbonden zijn. Groen dichtbij huis, sch aduw op warme dagen, een aantrekkelijk wandel- of fietsrondje en plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten dragen allemaal bij aa n prettig wonen en leven in onze gemeente.
Met natuurgebied De Maashorst als groen hart beschikken we over een unieke kwaliteit die bijdraagt aan gezondheid, welzijn, recre atie, woonkwaliteit en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Een groene, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving is geen doel op zichzelf, maar draagt bij aan het prettig wonen, werke n, ontmoeten, bewegen en recreëren in onze gemeente. Natuur, landschap, water, klimaat, gezondheid en de inrichting van onze leefom geving zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Met de beweging Verwevenheid met de natuur bouwen we verder aan een gemeente waarin natuur en leefomgeving elkaar versterken. Daarbij kijken we integraal naar de leefomgeving als geheel en benutten we de kansen die groen, water en landschap bieden voor gez ondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie, recreatie en sociale ontmoeting. De ambities uit het Samenwerkingsakkoord vertalen we de komende jaren naar concrete keuzes en maatregelen. Daarbij richten we ons op een groene, gezonde en inclusieve leefomgeving, waar inwoners prettig, gezond en met elkaar kunnen samenleven. We vinden he t belangrijk dat groen, natuur en recreatieve voorzieningen voor alle inwoners toegankelijk en beleefbaar zijn.
Door grondstoffen slim te gebruiken, afval te v oorkomen en materialen opnieuw toe te passen, dragen we niet alleen bij aan duurzaamheid, maar ook aan een gezonde leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties. Een circulaire omgang met grondstoffen draagt bij aan die groene leefomgeving. Ontwikkelingen Maashorst staat voor de opgave om de leefomgeving toekomstbestendig, gezond en duurzaam in te richten. De komende jaren ligge n er kansen om de kwaliteit van onze leefomgeving verder te versterken. Door slim om te gaan met groen, water, natuur en grondstoff en kunnen we werken aan een gezondere, aantrekkelijkere en toekomstbestendige gemeente. Tegelijkertijd krijgen gemeenten te maken met nieuwe landelijke en Europese ontwikkelingen, zoals de Natuurherstelverordening en de Kaderrichtlijn Water. Deze ontwikkelingen helpen ons om bestaande ambities verder te vertalen naar concrete keuzes voor gebi edsontwikkeling, openbare ruimte, natuur, water en circulariteit. Daarbij zetten we in op een integrale benadering waarin gezondheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit, recreatie, ontmoeten en zorgvuldig grondstoffengebruik elkaar versterken. Wat willen we bereiken? 1. Groene, gezonde en inclusieve leefomgeving We werken aan een leefomgeving waarin inwoners gezond kunnen opgroeien, prettig kunnen wonen, elkaar kunnen ontmoeten en word en uitgenodigd om te bewegen en recreëren.
Groen, water en natuur zijn daarbij geen losse thema's, maar vormen de basis voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Door te investeren in biodiversiteit, klimaatadaptatie, waterkwaliteit, recreatieve verbindingen en aantrekkelijke openbare ruimte versterken we zowel de gezondheid van inwoners als de kwaliteit van onze leefomgeving. 23 Een groene en gezonde leefomgeving draagt niet alleen bij aan biodiversiteit en klimaatbestendigheid, maar ook aan gezondheid , welzijn en sociale verbinding. Meer groen in de directe leefomgeving zorgt voor aantrekkelijke plekken om elkaar te ontmoeten, te bewegen en te ontspannen. Daarbij vinden we het belangrijk dat groen, natuur en recreatieve voorzieningen voor alle inwoners toegankelijk en beleefbaar zijn. Zo versterken w e niet alleen de kwaliteit van onze leefomgeving, maar ook de leefbaarheid van onze dorpen en wijken. Wat gaan we ervoor doen? 1.1 De huidige situatie voor de 3-30-300-richtlijn in beeld te brengen, de Natuurherstelverordening te vertalen naar gemeentelijke uitgangspunten en een integrale leidraad voor nieuwe ontwikkelingen uit te werken.
1.2 Samen met partners werken aan het verbeteren van de waterkwaliteit en invulling geven aan de benodigde maatregelen uit de kaderrichtlijn Water 1.3 In 2027 vertalen we de opgaven naar de omgevingsprogramma's voor Uden en het landelijk gebied en werken we de benodigde maatregelen voor klimaatadaptatie verder uit 1.4 We brengen de voordelen van groene en klimaatbestendige schoolomgevingen onder de aandacht en sluiten aan bij initiatieve n van scholen Waar nodig kan de gemeente ondersteunen. Daarnaast brengen we kansen voor vergroening van sport -, speel- en ontmoetingsvoorzieningen en de openbare ruimte in beeld. 1.5 De ontbrekende schakels in de recreatieve verbindingen voor het rondje Maashorst in beeld brengen en verder uitwerken 1.6 Een voorstel voor de aanpak van oneigenlijk grondgebruik uitwerken Een voorstel voor de aanpak van oneigenlijk grondgebruik uit te werken, waarin de uitgangspunten, mogelijkheden en benodigde vervolgstappen worden beschreven. Wat willen we bereiken? 2. Slim omgaan met grondstoffen en afval We werken aan een gemeente waarin grondstoffen zo lang mogelijk worden hergebruikt en afval zoveel mogelijk wordt voorkomen. Door slimmer om te gaan met materialen en grondstoffen verminderen we de druk op natuurlijke hulpbronnen en dragen we bij aan een s chone, duurzame en toekomstbestendige leefomgeving.
Inwoners spelen hierin een belangrijke rol door afval te voorkomen, goed te scheiden en grondstoffen opnieuw te gebruiken. Zo werken we samen aan een circulaire samenleving waarin grondstoffen hun waarde behouden en bijdragen aan een gezonde leefomgeving v oor huidige en toekomstige generaties. Wat gaan we ervoor doen? 2.1 Het huidige afval- en grondstoffenbeleid te evalueren en te actualiseren, waarbij we de ambities voor circulariteit en duurzaam grondstoffengebr uik vertalen naar de gemeentelijke koers 2.2 De uitgangspunten en keuzes voor de toekomstige afvalinzameling bepalen en daarmee de voorbereiding op de situatie vanaf 2029 in gang zetten 24 Investeringen Hier staan de nieuwe investeringen die door de raad zijn gevoteerd voor dit specifieke begrotingsjaar en voldoen of gaan vold oen aan de definitie “groot project" volgens de definitie in de Financiële Verordening.
Omschrijving Begrote uitgaven 2027 Rehabilitatie en renovatie Hoevenseveld fase 2 € 641.000 Reconstructie Kastanjeweg € 0 Aanpassen riolering Beukenlaan / Wolfstraat € 1.246.000 Reconstructie Wijk Schutveld € 0 Rehabilitatie Schutsboomstraat € 1.891.000 Realisatie EVZ Grondverwerving € 225.000 Bossestraat € 0 Beleidsindicatoren BBV-indicator Meeteenheid Peiljaar Maashorst Vergelijk met gemiddelde gemeente* Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner 2024 130 142 *Hier een vergelijk met andere gemeente van 50.000- 100.000 inwoners (waarstaatjegemeente.nl) Verbonden partijen • Brabant Water N.V. • AgriFood Capital RNOB/Noordoost Brabant Werkt! Meer informatie over deze verbonden partijen staat in de paragraaf verbonden partijen. Wat mag het kosten? (in x € 1.000) | Realisatie 2025 | begroting 2026 incl.
wijzigingen | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten - voor begroting 2027 | 17.582 N | 31.878 N | 31.803 N | 32.282 N | 32.610 N | 32.926 N Lasten - mutaties in deze begroting | 0 N | 0 N | 546 N | 509 N | 486 N | 515 N Totale geraamde lasten | 17.582 N | 31.878 N | 32.349 N | 32.791 N | 33.096 N | 33.441 N Baten - voor begroting 2027 | 2.107 V | 17.213 V | 17.739 V | 18.281 V | 18.823 V | 19.130 V Baten - mutaties in deze begroting | 0 N | 0 N | 75 V | 0 V | 0 V | 0 V Totale geraamde baten | 2.107 V | 17.213 V | 17.814 V | 18.281 V | 18.823 V | 19.130 V Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves | 15.475 N | 14.664 N | 14.535 N | 14.509 N | 14.273 N | 14.311 N Stortingen in reserves | 614 N | 78 N | 0 N | 0 N | 0 N | 0 N Onttrekkingen uit de reserves | 950 V | 890 V | 13 V | 13 V | 13 V | 13 V Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves | 15.139 N | 13.853 N | 14.522 N | 14.497 N | 14.260 N | 14.298 N Wat doen we niet meer? • | We stoppen met een afzonderlijke en sectorale aanpak van groen, water, klimaat en gezondheid. Door opgaven meer in samenhang | op te pakken en bestaande groene en openbare ruimtes beter te benutten, zetten we beschikbare middelen gerichter en efficiënter in. • | We zetten niet meer primair in op de aanleg van nieuw groen, maar benutten en behouden bestaand groen beter.
25 26 Programma 4 Gezonde economie Maashorst heeft een sterke ondernemerstraditie. De pioniersgeest, vrijzinnige durfal, nuchterheid en verbondenheid met de omg eving zitten in ons DNA. Die kracht willen we behouden en versterken. We kiezen voor een gezonde en toekomstbestendige economie, me t ruimte voor ondernemerschap, innovatie en maatschappelijke waarde. We bouwen voort op vier speerpunten: het MKB, de zorgeconomie, agrifood en kwaliteitstoerisme. Een gezonde economie draagt niet alleen bij aan ondernemerschap en werkgelegenheid, maar ook aan levendige kernen, aantrekkelijke voorzieningen en een pr ettige leefomgeving voor inwoners. Zo versterken economie en leefbaarheid elkaar. Daarbij benutten we bestaande bedrijventerreinen beter en stimuleren we verduurzaming, circulariteit en samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en overheid. Ontwikkelingen Ondernemers spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van Maashorst. Zij zorgen voor werkgelegenheid, innovatie en levend ige kernen. Tegelijkertijd staan zij voor grote uitdagingen zoals netcongestie, ruimtegebrek, de energietransitie, stikstof en pers oneelstekorten. Bedrijventerreinen, centrumgebieden, recreatiegebieden en vakantieparken staan voor de opgave om aantrekkelijk en toekomstbestendig te blijven in een veranderend economisch landschap.
Daarom ondersteunen we ondernemers bij groei, verduurzaming en vernieuwing. We faciliteren de samenwerking tussen ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappelijke partners en zorgen voor een aantrekkelijk ondernemersklimaat waarin initiatieven kunnen ontstaan en groeien. De gemeente wil hierin een actieve partner zijn die verbindt, faciliteert en mogelijk maakt. Samen zetten we in op energiehubs, verduurzaming van bedrijventerrei nen, slimme energieoplossingen. We ondersteunen agrarische ondernemers bij innovatie en nieuwe verdienmodellen met oog voor natuur en leefomgeving. Sterke kernen, minder leegstand en kwaliteitstoerisme versterken onze lokale economie. Inwoners merken dit door een aantrekkelijk economisch klimaat, werkgelegenheid, levendige kernen en een aantrekkelijke omgevi ng om te wonen, werken en recreëren Wat willen we bereiken? 1. Sterke economische profielen Samen met de ondernemers bouwen we verder aan een herkenbaar economisch profiel voor Maashorst. Daarbij richten we ons op vie r speerpunten: MKB, zorgeconomie, agrifood en kwaliteitstoerisme. Deze sectoren passen bij de kracht, identiteit en kansen van onze gemeente. Door economische ontwikkel ing, onderwijs, innovatie en regionale samenwerking te verbinden, versterken we onze economische positie én de leefbaarheid van on ze kernen.