Bijlage 1 - Meerjarenperspectief (MJP) Grondbedrijf 2025
Tekst van het document
Meerjarenperspectief (MJP) Grondbedrijf 2025 Mei 2025
1
1.
2.
3.
4.
Grondbedrijf algemeen
3
1.1 Inleiding
3
1.2 Leeswijzer
3
1.3 Grondbeleid
3
1.4 Prognoses grondexploitaties
4
1.5 Parameters grondexploitaties
5
1.6 Programma grondexploitaties
5
Grondbedrijf financieel
7
2.1 Winstneming
7
2.2 Reserves grondbedrijf
8
2.3 Voorzieningen grondbedrijf
9
2.4 Risico’s grondexploitaties
10
2.5 Vennootschapbelasting grondbedrijf
12
Toelichting grondexploitaties
13
3.1 Werkwijze actualisatie
13
3.2 Complex 32: Leeuweriksweg
14
3.3 Complex 40: Dierenpark Volkel
15
3.4 Complex 45: Hoevenseweg
16
3.5 Complex 51: Reek Zuid
18
3.6 Complex 52: Voederheil II
19
3.7 Complex 53: Repelakker
21
3.8 Complex 55: Kerkstraat Oost
22
3.9 Complex 64: Hoenderbos/Velmolen
23
3.10 Complex 65: de Ruiter
24
3.11 Complex 67: Uden-Noord 1
25
3.12 Complex 68: Uden-Noord II
27
3.13 Complex 74: Eikenheuvel
28
3.14 Complex 79: Hoogveld-Zuid
30
Grondexploitaties in voorbereiding
31
4.1 Gemeentewerf Schaijk
32
2
1. Grondbedrijf algemeen 1.1 Inleiding Voor u ligt het Meerjarenperspectief Grondbedrijf (MJP) 2025. In de financiële verordening van de gemeente Maashorst is opgenomen dat het college de raad jaarlijks bij de jaarstukken een MJP aanbiedt. Hierin wordt de raad integraal geïnformeerd over de financiële stand van zaken en ontwikkelingen van de grondexploitaties binnen het Grondbedrijf. Met inzicht in de projecten, de financiën en de risico’s is het beter mogelijk om keuzes te maken voor de toekomst. Het MJP 2025 geeft de stand van zaken weer per 1 januari 2025 waarbij de resultaten worden vergeleken met die van het MJP 2024.
1.2 Leeswijzer In het eerste hoofdstuk ‘Grondbedrijf algemeen’ leggen we de link tussen het MJP en het grondbeleid. Er is een samenvattend overzicht opgenomen van de projectprognoses, het nog te realiseren programma en de binnen de grondexploitaties gehanteerde parameters. In het tweede hoofdstuk ‘Grondbedrijf financieel’ staat een toelichting op de winstneming van de grondexploitaties. Daarnaast is de stand van zaken en een doorkijk voor de komende jaren opgenomen van de reserves en voorzieningen die te maken hebben met het grondbedrijf. De werkwijze rondom het in beeld brengen van risico’s is opgenomen inclusief een onderbouwing van het benodigde weerstandsvermogen en de risicoreserve. Als laatste in dit hoofdstuk staat een toelichting op de Vennootschapsbelasting in relatie tot het grondbedijf. Hoofdstuk 3 beschrijft de de actualisatie van de grondexploitaties en geeft per project een toelichting, de te verwachten resultaten en een verschillenverklaring ten opzichte van het MJP 2024. Tot slot is in hoofdstuk 4 een project in voorbereiding opgenomen. Voor dit project vragen wij de raad om besluitvorming in de vorm van het activeren van voorbereidingskosten.
1.3 Grondbeleid In de raadsvergadering van 24 november 2022 is de Nota Grondbeleid Maashorst 2022 vastgesteld. De Nota Grondbeleid helpt de gemeente Maashorst om haar koers en rol voor de grondpolitiek en gewenste ruimtelijke ontwikkelingen te bepalen in een dynamische markt met steeds veranderende omstandigheden. Het grondbeleid helpt bij: • Waarmaken bestuurlijke en sectorale ambities, bijvoorbeeld versnellingsagenda woningbouw, ruimtelijke ordening, economie, transformatie buitengebied, duurzaamheid, natuur, recreatie en toerisme. • Een afwegingskader voor de inzet van vrijkomende locaties/vastgoed en gemeentelijke (strategische) gronden. • Een afwegingskader voor het omgaan met private initiatieven. Het grondbeleid is een middel om gemeentelijke ambities te halen. Daarnaast helpt het vastgestelde grondbeleid om keuzes te maken en de volgorde te bepalen voor welke ambities en sectoraal beleid de schaarse grond wordt ingezet. De doelstellingen van het grondbeleid zijn onder meer: • Het mogelijk maken en sturen van bestuurlijke en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. • Bij ruimtelijke ontwikkelingen het rechtvaardig verdelen van kosten en opbrengsten tussen gemeente en grondeigenaren. • Het begrijpelijk maken en beheersen van de risico’s bij ruimtelijke ontwikkelingen en projecten.
De gemeente Maashorst heeft voor een dynamisch grondbeleid gekozen, waarbij per ruimtelijke ontwikkeling maatwerk zal worden toegepast om te bepalen welke rol de gemeente speelt en inzet van instrumenten het beste past. De gemeente maakt op basis van ambitie, prioriteit en de mate van gewenste regie de keuze tussen faciliterend, proactief faciliterend en actief grondbeleid.
3
Alle projecten opgenomen in dit MJP zijn een vorm van actief grondbeleid. Het gaat om gemeentelijke (toekomstige) grondexploitaties waarbij wij als gemeente een actieve rol vervullen. Wij maken gronden bouw- en woonrijp en verkopen deze gronden aan de markt. Dat kunnen particulieren, projectontwikkelaars, woningcorporaties of andere partijen zijn.
1.4 Prognoses grondexploitaties Verwachte resultaten per grondexploitatie Per 1 januari 2025 zijn er 13 actieve grondexploitaties. Eind 2024 is de grondexploitatie Velmolen-Oost afgesloten. In december 2024 is de grondexploitatie Dierenparkje Volkel geopend. In onderstaande tabel laten we per grondexploitatie een aantal cijfers zien: • De balanswaarde per 1-1-2025 (het saldo van de tot nog toe gerealiseerde kosten en opbrengsten inclusief de correctie verliesvoorziening). Een negatieve balanswaarde betekent dat er tot nog toe meer opbrengsten dan kosten zijn geweest. • De nog te realiseren kosten en opbrengsten tot einde looptijd van de grondexploitaties. • Het geraamd resultaat op basis van Netto Contante Waarde (NCW) per 1-1-2025. Dit zijn alle gemaakte en nog te maken kosten en opbrengsten teruggerekend naar 1-1-2025. Het geraamd resultaat op basis van eindwaarde. Dit zijn alle gemaakte en nog te maken kosten en opbrengsten per de einddatum van het project. De projecten met een negatieve NCW en eindwaarde (in de tabel hieronder met een -teken) zijn winstgevend (want kosten minus opbrengsten). De te verwachten resultaten zijn weergegeven voor (tussentijdse) winstneming.
Grondexploitatie De Ruiter Hoenderbos/Velmolen Uden-Noord 1 Eikenheuvel Uden-Noord 2 Hoogveld Zuid Hoevenseweg Leeuweriksweg Reek-Zuid Bedrijventerrein Voederheil Repelakker II Dierenparkje Volkel Kerkstraat Oost Totaal
Balanswaarde per 31-122024 3.105 -760.198 4.428.374 8.990.943 1.362.089 10.792.944 189.294 1.252.005 1.233.196 -64.280 -66.045 131.876 -450.222 27.043.081
Geraamde nog te realiseren kosten
Geraamde nog te realiseren opbrengsten
Geraamd resultaat (eindwaarde)
6.102.005 11.420 8.619.673 26.901.656 1.726.000 20.445.257 503.234 3.234.080 3.008.288 5.633.054 187.380 546.087 646.162 77.564.296
-2.166.838 -16.175.200 10.136.649 23.661 2.170.563 -5.569.518 -238.860 -844.820 5.936.654 -3.182.776 -1.623.081 -16.761 1.050.124 -10.500.203
4.963.785 513.589 5.326.894 17.913.365 568.528 4.082.795 75.081 1.137.255 2.227.195 3.755.084 10.251 397.450 1.137.161 42.108.433
Geraamd resultaat (contante waarde) -2.080.393 V -16.165.181 V 9.001.054 N 21.010 N 1.965.946 N -5.248.281 V -229.585 V -780.483 V 5.484.551 N -2.999.682 V -1.618.313 V -15.485 V 1.009.346 N -11.655.496
Looptijd t/m 2028 2026 2030 2030 2029 2027 2026 2028 2028 2029 2025 2028 2026
Het geprognosticeerd resultaat van de grondexploitaties met een ‘V’ is voordelig en met een ‘N’ nadelig
Het totaal te verwachten resultaat van de grondexploitaties is vergeleken met de vorige jaarrekening verbeterd. Dit komt vooral door de stijging van de grondprijzen en een daling van de rente (van 1,76% naar 0,9%). Bij een aantal grondexploitaties is de looptijd verlengd door langere planologische procedures en contractonderhandelingen. Dit zorgt onder meer voor hogere plankosten. Daarnaast zijn bij enkele projecten kostenposten toegevoegd, zoals extra kosten voor flora & fauna en bodemsanering. In hoofdstuk 3 staat per project een toelichting op de cijfers die hierboven staan. De resultaten in hoofdstuk 3 zijn na winstneming. In de toelichting staat per grondexploitatie een verschillenanalyse van de verwachte resultaten per 1-1-2024 en 1-1-2025.
4
1.5 Parameters grondexploitaties De in de grondexploitaties te gebruiken parameters bepalen we precies en hebben grote invloed op het resultaat. De disconteringsvoet is volgens het Besluit Begroting en Verantwoording gelijk aan het meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank (ECB) van 2%. Voor de rente in de grondexploitaties gaan we uit van het gemiddelde rentepercentage over het vreemd vermogen, meerjarig 0,9%. Bij het bepalen van de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging maken we gebruik van de Outlook grondexploitaties 2025 van Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling. Deze Outlook is gebaseerd op de jaarcijfers en prognoses van belangrijke instanties zoals ABN AMRO, BDB, CBRE, CBS, DNB, ING, NVM en Rabobank. Door deze cijfers kunnen we een zo goed mogelijke inschatting maken van de ontwikkeling van de parameters voor kosten en opbrengsten. Het voorgaande leidt tot de volgende in de grondexploitaties te gebruiken parameters. Op projectniveau kan van deze parameters worden afgeweken als daar reden voor is. In sommige projecten is dat het geval. Bijvoorbeeld als er een koopovereenkomst voor de verkoop van grond gesloten is. Er is dan meestal geen sprake meer van een standaard opbrengstenstijgingspercentage, maar van een afgesproken contractuele bepaling in de overeenkomst.
Parameters grondexploitaties MJP 2025 Disconteringsvoet Rente boekwaarde (bij winst en verlies) Kostenstijging - GWW - Plankosten Opbrengstenstijging - Woningbouw vrije sector - Woningbouw betaalbare koop - Woningbouw middenhuur en sociale huur - Bedrijventerreinen
2025 2,00% 0,90%
2026 2,00% 0,90%
2027 2,00% 0,90%
2028 > 2,00% 0,90%
4,50% 5,50%
3,50% 3,50%
3,50% 3,50%
2,00% 2,00%
9,50% 3,50% 1,00% 1,00%
6,50% 3,00% 1,00% 1,00%
6,50% 3,00% 1,00% 1,00%
2,00% 2,00% 2,00% 2,00%
1.6 Programma grondexploitaties Per 1-1-2025 resteert het in de volgende tabel opgenomen uit te geven programma. Per soort (wonen, bedrijven) is te zien in welk jaar de uitgifte te verwachten is. Het gaat dus niet om het bouwen van bijvoorbeeld woningen, maar de verkoop van de grond om de woningen daarna te bouwen. Op basis van een gemiddelde bouwtijd is de oplevering van de woningen 1 tot 1,5 jaar later dan de gronduitgifte. In het project Reek-Zuid geven we woon/werkkavels uit. Deze zijn in de tabel opgenomen onder ‘wonen’. Programma nog te realiseren Wonen (aantal) Bedrijven (m2)
2025 138 9.217
2026
2027
2028
77 83.067
164 57.942
164 10.011
5
2029 94 4.638
2030
Totaal 93
730 164.875
In de bovenstaande grafieken is te zien dat naar verwachting in 2027 en 2028 de meeste kavels voor wonen worden uitgegeven. Voor bedrijven is dat 2027. De vierkante meters uitgifte bedrijventerreinen zien voor het overgrote deel op project Hoogveld-Zuid, gevolgd door Voederheil II. In onderstaande tabellen zijn de aantallen (wonen) en vierkante meters (bedrijventerrein) per project weergegeven. Wonen
Programma nog te realiseren (aantal)
Grondexploitatie
2025
Leeuweriksweg
120
2026
2027
120
Hoevenseweg
1
1
Reek Zuid (wonen-werken)
4
Repelakker
1
Kerkstraat Oost
12
7
2028
2029
2030
3
Totaal
14 1 12
De Ruiter
10
7
10
27
Uden Noord I
60
60
60
180
94
94
94
93
375
77
164
164
94
93
730
2029
Totaal
Eikenheuvel Totaal
Bedrijven
138
Programma nog te realiseren (m2)
Grondexploitatie
2025
2026
Reek Zuid
685
1.650
Voederheil II
8.532
1.417
11.628
6.319
3.692
3.692
80.000
42.622
83.067
57.942
Totaal
9.217
2028
2.335
Uden Noord II Hoogveld-Zuid
2027
6
4.638
32.534 7.384 122.622
10.011
4.638
164.875
2. Grondbedrijf financieel Hierna beschrijven we de winstneming van de grondexploitaties en de aan het grondbedrijf gerelateerde reserves en voorzieningen. Daarna volgt een toelichting op de werkwijze rondom risico’s van de grondexploitaties. Tot slot geven we globaal aan welke invloed de Vennootschapsbelasting op de grondexploitaties heeft.
2.1 Winstneming Het voorzichtigheidsbeginsel houdt in dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van de grondexploitatie. Volgens het realisatiebeginsel moet de winst ook tussentijds worden genomen. Voor winstneming geldt de Percentage of Completion methode (POC): voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst op basis van de eindwaarde worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) stelt hieraan een aantal voorwaarden. In formulevorm ziet de POC er als volgt uit: % gerealiseerde kosten x % gerealiseerde opbrengsten = %POC. Reeds genomen winsten worden hiermee verrekend. Winstneming 2024 In 2024 is er een winstneming gedaan van in totaal afgerond € 1,46 miljoen. Deze is in 2024 vooral gerealiseerd door de grondverkopen in het project De Ruiter. In de eind 2024 afgesloten grondexploitatie Velmolen-Oost is € 477.990 winst genomen. Prognose winstneming In onderstaande tabel zijn per project de prognoses van de winstnemingen weergegeven tot en met 2029. Er volgt in de lopende projecten nog een winstneming van afgerond 9,3 miljoen euro.
Meer dan de helft hiervan is de toekomstige winstneming van bedrijventerrein Hoogveld-Zuid. De berekeningen zijn gedaan op basis van de hiervoor omschreven POC methode. Het gaat hier om een momentopname en bij elke actualisatie van de grondexploitaties veranderen de winstnemingen. De prognose van de winstneming is onder meer van belang om de toekomstige stand van de in de volgende paragraaf beschreven Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijf (ABR) te kunnen inschatten. De winstnemingen van de grondexploitaties vormen de belangrijkste toevoegingen aan de ABR en zijn noodzakelijk om de ABR op het gewenste niveau te houden. Prognose winstnemingen MJP 2025-2029 Project
2025
2026
2027
2028
2029
Leeuweriksweg
€
Dierenparkje Volkel Hoevenseweg
Totaal
€ €
197.561
€
39.523
Voederheil II
€
499.855
€
300.319
Repelakker
€
243.222
Hoenderbos/Velmolen €
129.176
€
127.844
De Ruiter
167.667
€
506.142
7.371
€
4.144
€
5.258
Reek Zuid €
579.767
€ 349.339
€
16.773
€
237.084
€
-
€ 1.902.302 €
Kerkstraat Oost €
€ 173.022
€
434.776
€
8.944
-
243.222
€
-
€
257.020
€ 1.117.529
Uden Noord I
€
-
Uden Noord II
€
-
€
-
Eikenheuvel Hoogveld-Zuid
€
45.958
€ 3.407.081
€ 2.085.371
Totaal
€ 1.283.439 € 4.380.909 € 3.107.285 € 362.427 € 178.280 € 9.312.340
7
€ 5.538.410
2.2 Reserves grondbedrijf Binnen de gemeente Maashorst kennen we drie reserves en drie voorzieningen gerelateerd aan de grondexploitaties. Jaarlijks vindt er een herijking plaats. In onderstaande tabel is de actuele stand weergegeven. Daarnaast is de prognose voor de reserves en voorzieningen meerjarig weergegeven.
De Algemene Bedrijfsreserve grondbedrijf (ABR) De ABR dient als buffer en is bedoeld om tegenvallers en risico’s binnen het grondbedrijf op te vangen. Deze reserve is ingesteld met meerdere bestedingsdoelen: • Opvangen van eventuele (verwachte) nadelen op grondexploitatiecomplexen. • Risicobuffer op basis van het Meerjarenperspectief Grondbedrijf/jaarlijkse risicoinventarisatie. • Treffen van voorzieningen voor herwaardering van gronden. • Egalisatie van tijdelijke tekorten van overige reserves van het grondbedrijf. De ABR wordt gevoed door de winstnemingen uit projecten. Op vaste momenten vinden stortingen door de Algemene Dienst plaats als de reserve onder een vooraf bepaald niveau komt. Als de reserve boven een bepaald niveau komt wordt dit toegevoegd aan de Algemene Reserve van de gemeente. De onttrekkingen aan de reserve bestaan bijvoorbeeld uit afdrachten aan de Reserve Bovenwijkse Voorzieningen en de stortingen in de Voorziening exploitatienadelen. Reserve Bovenwijkse Infrastructuur Deze reserve is inmiddels vervangen door de Reserve Bovenwijkse Voorzieningen. Op het moment dat aan de lopende verplichtingen (laatste project) van deze reserve is voldaan wordt deze reserve afgesloten en wordt het eventuele saldo toegevoegd aan de Reserve Bovenwijkse Voorzieningen.
Reserve Bovenwijkse Voorzieningen Deze reserve is ingesteld met als doel realiseren van bovenwijkse/gebiedsoverstijgende infrastructurele voorzieningen. Deze reserve werd gevoed met een storting van (maximaal) € 14,90 per m² verkochte grond dan wel te realiseren m2 bruto vloeroppervlak (bvo). Ook bij particuliere initiatieven (kostenverhaal) gold deze bijdrage. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is de nota kostenverhaal vervallen. Dat betekent dat er geen nieuwe stortingen en afdrachten meer gebeuren voor nieuwe projecten (ingediend na 1 januari 2024). Dit geldt zowel voor gemeentelijke projecten als particuliere initiatieven. Bij de tweede bestuursrapportage 2024 is er een bedrag van € 2.900.000 overgeheveld van de reserve bovenwijkse voorzieningen naar het parkeerfonds. In de onderstaande tabel is een meerjarige doorkijk gegeven van de stand van de reserves. De stand van de ABR loopt na 2028 terug vooral omdat er dan minder winstnemingen worden toegevoegd aan de reserve (zie ook hiervoor bij de toelichting op de winsttneming in paragraaf 2.1). De reserve bovenwijkse voorzieningen wordt zoals hiervoor aangegeven sinds 2024 niet meer aangevuld met stortingen vanuit de grondexploitaties of nieuwe particuliere initiatieven.
8
Prognose reserves grondbedrijf meerjarig 1-1-2025 1-1-2026 1-1-2027 1-1-2028
1-1-2029
1-1-2030
1-1-2031
Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijf Reserve Bovenwijkse Infrastructuur Reserve Bovenwijkse Voorzieningen
10.260.306 135.068 3.795.329
10.111.953 2.528.806
12.888.867 913.797
14.367.402 848.157
13.193.255 727.157
12.671.954 786.157
12.011.027 845.157
TOTAAL.
14.190.703
12.640.759
13.802.664
15.215.559
13.920.412
13.458.111
12.856.184
2.3 Voorzieningen grondbedrijf Voorziening exploitatienadelen Op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het verplicht een voorziening te treffen voor verlieslatende exploitaties. Dit wordt gedaan op basis van de Netto Contante Waarde-methode. De voorziening is per saldo met afgerond € 595.000 gestegen naar aanleiding van de actualisaties van de in het bovenstaande overzicht vermelde grondexploitaties. Grondexploitatie
Verliesvoorziening per 1-1-2025
Reek Zuid
€ 5.484.551
Kerkstraat Oost
€ 1.009.346
Uden Noord I
€ 9.001.054
Uden Noord II
€ 1.965.946
Eikenheuvel Totaal
€ 21.010 € 17.481.907
De in bovenstaande tabel opgenomen bedragen komen overeen met de negatieve netto contante waarden van de betreffende projecten per 1-1-2025 en is in lijn met de verplichting om bij een te verwachten verlies direct voor het volledige verlies een voorziening te treffen. Voorziening herwaardering Deze voorziening dekt het verschil af tussen de huidige boekwaarde en de marktwaarde van percelen die bij de gemeente op de balans staan, voor het geval dat de geplande bebouwing op deze locaties of andere beoogde bestemmingen niet doorgaan of als sprake is van waardedaling. Voorziening gerealiseerde complexen Deze voorziening is nodig ter dekking van de laatste werkzaamheden of nakomende kosten bij al administratief afgesloten complexen. In de onderstaande tabel is een meerjarige doorkijk gegeven van de stand van de voorzieningen. De voorziening exploitatienadelen loopt gelijk met de som van de netto contante waarden van projecten met een te verwachten verlies. Zoals te zien loopt de voorziening na 2030 terug naar 0, omdat de verlieslatende grondexploitaties dan zijn afgerond. De prognose van deze voorziening is sterk aan verandering onderhevig bij wijzigingen in projecten die tot een lager of hoger verlies te verwachten verlies leiden. Prognose voorzieningen grondbedrijf meerjarig 1-1-2025 1-1-2026 1-1-2027 1-1-2028
1-1-2029
1-1-2030
1-1-2031
Voorziening Herwaardering Voorziening Kosten Gerealiseerde Complexen Voorziening Exploitatienadelen
1.580.346 428.131 17.481.907
1.580.346 428.131 17.831.545
1.580.346 428.131 17.138.052
1.580.346 428.131 17.480.813
1.580.346 428.131 11.893.775
1.580.346 428.131 9.961.088
1.580.346 428.131 -
TOTAAL
19.490.384
19.840.022
19.146.529
19.489.290
13.902.252
11.969.565
2.008.477
9
2.4 Risico’s grondexploitaties Het voeren van actief grondbeleid middels grondexploitaties brengt diverse risico's met zich mee. Er zijn (aanzienlijke) investeringen gemoeid bij de productie van bouwrijpe gronden. Risico's die zich voordoen hebben effect op onder meer de aandachtsgebieden fasering, programmering, fiscaliteit, verwervingen, milieu, rente, markt, organisatie en andere. Het risicoprofiel verschilt per project en hangt af van onder meer de hoogte van de investering(en), het product (wonen, bedrijven, maatschappelijk), eventuele fysieke belemmeringen zoals bodemsanering, waterberging en (ondergrondse) infrastructuur. Systematiek Om tot een benodigde risicoreserve voor de grondexploitatie als geheel te komen kijken we naar risico's op zowel macroniveau als projectniveau. Dit doen we op basis van een kwalitatieve risicoanalyse. Hierbij identificeren we risico’s, wegen deze op basis van een kans maal impact en formuleren beheersmaatregelen om de risico’s te verminderen, te vermijden, te accepteren of over te dragen. Met deze werkwijze sluiten we zoveel mogelijk aan bij de uitgangspunten voor risicomanagement zoals geformuleerd in de vastgestelde nota weerstandsvermogen en risicobeheersing van de gemeente Maashorst.
Risico’s op macroniveau Voor de macrorisico's is een gevoeligheidsanalyse gedaan op alle grondexploitaties door het opstellen van een basis risicoscenario en een worst case scenario. In deze scenario's doen we aannames voor het wijzigen van een aantal parameters ten opzichte van de vastgestelde grondexploitaties zoals opbrengstendaling (%), uitgiftevertraging (jaar), rentestijging (%) en kostenstijging (%). In onderstaande tabel zijn de in de scenario’s opgenomen uitgangspunten opgenomen. Scenario’s risico’s macroniveau Type marktrisico
Basis risico scenario
Worstcase scenario
Opbrengstendaling (%)
1
3
Uitgiftevertraging (jaar)
2
4
Rentestijging (%)
2
3
Kostenstijging (%)
2
5
Het benodigde risicobedrag is het gemiddelde van het basis risicoscenario en het worst case risicoscenario, beide met een kans van 50% dat dit scenario zich voordoet. Projectspecifieke risico’s Voor een aantal projecten zijn projectspecifieke risico’s geformuleerd. Dit gebeurt eveneens op basis van een inschatting van de kans dat het risico zich voordoet en de financiële impact. Benodigde risicoreserve Bij de actualisatie van de grondexplotiaties zijn de grondexploitatierisico’s opnieuw beoordeeld. Dit geldt zowel voor de macro risico’s als de projectspecifieke risico’s. Het onderkennen en inzichtelijk maken van risico's is een cyclisch proces als onderdeel van risicomanagement. Op basis van de uitgevoerde risicoanalyse en het daaruit voortvloeiende benodigde weerstandsvermogen is er ruim voldoende weerstandscapaciteit beschikbaar binnen de gemeente Maashorst. In onderstaande tabel is per project opgenomen wat de benodigde risicoreserve is. De opstelsom van de macrorisico’s en de projectspecifieke risico’s gecorrigeerd met de te verwachten winst van de projecten leidt tot het benodigde weerstandsvermogen (is gelijk aan benodigde risicoreserve). Bij winstgevende projecten wordt eerst de winst van het project ingezet voordat we een
10
risicobedrag opnemen in de totaal benodigde risicoreserve. Voor de projecten Eikenheuvel en UdenNoord I zijn de hoogste risicoreserves opgenomen. Dit komt doordat dit projecten met een hoog plansaldo zijn (veel kosten) en beide een negatieve netto contante waarde, zodat extra risico’s direct effect hebben op de financiële positie van het grondbedrijf.
Grondexploitatie
Herontw. Leeuweriksweg
NCW
Totaal basis
Totaal worstcase
Benodigd weerstandsvermogen t.b.v. Marktrisico's
Projectspecifieke risico's
Totaal risico's Inzet winst Benodigde per projecten risicobuffer project
-780.483
-67.168
-166.516
58.421
100.000
158.421
Dierenpark Volkel
-15.485
-28.255
-62.765
22.755
25.000
47.755
Hoevenseweg
-229.585
1.073
7.859
-2.233
Reek Zuid
5.484.551
-416.483
-643.696
265.045
76.128
341.173
Voederheil II
-1.759.157
-241.576
-600.908
210.621
58.400
269.021
Repelakker
-238.407
19.212
20.167
-9.845
Kerkstraat-Oost
1.009.346
23.909
11.231
-8.785
55.000
55.000
Hoenderbos/Velmolen
15.485
32.270
229.585 341.173 1.759.157 238.407
-248.011
5.037
-4.350
-172
De Ruiter
-1.048.671
-292.042
-609.143
225.296
851.829
1.077.125
Uden Noord I Park Maashorst
9.001.054
-1.864.319
-3.461.973
1.331.573
604.500
1.936.073
Uden Noord II
1.965.946
-300.424
-480.393
195.204
170.060
365.264
Eikenheuvel
21.010
-2.514.845
-5.512.997
2.006.961
Hoogveld-Zuid
-5.248.281
-732.145
-1.382.944
Totaal
7.913.828
11
780.483
55.000 248.011 1.048.671
1.936.073 365.264
2.006.961
-21.010 5.248.281
528.772
624.000
1.152.772
4.823.615
2.564.917
7.409.566
28.454
2.027.971
4.786.205
2.5 Vennootschapbelasting grondbedrijf Per 1 januari 2016 is de Vennootschapsbelasting (Vpb) in werking getreden voor gemeenten. Gemeenten moeten sindsdien Vpb betalen over de winst die zij maken. Dit geldt ook voor de winst van het grondbedrijf als gevolg van een per saldo positief fiscaal resultaat van de grondexploitaties. De Vpb komt ten laste van de ABR. Er is aangifte gedaan tot en met 2023. Hieruit volgt dat de grondexploitaties voor de Vpb tot en met aangiftejaar 2023 verlieslatend zijn. Er wordt daarom geen aanslag opgelegd. Hieronder is een meerjarenprognose voor de Vpb weergegeven. Deze prognose is opgesteld in het kader van de aangifte 2023 en gebaseerd op de grondexploitatieopzetten uit het MJP 2024. De prognose geeft een inzicht in de Vpb-last voor de toekomstige boekjaren, maar is slechts een grove indicatie. De volgende wijzigingen kunnen afhankelijk van de mutatie leiden tot significante afwijkingen van de weergegeven raming: ▪ grondverkopen worden uitgesteld ▪ grondverkopen vinden eerder plaats dan geraamd ▪ gronden worden voor een hogere of lagere prijs verkocht dan geraamd ▪ er ontstaat een mee- of tegenvaller in de kosten ▪ er worden nieuwe gronden ingebracht of uitgenomen Prognose Vennootschapsbelasting grondbedrijf 2023-2028 Resultatenrekening fiscaal Omzet Winst
2023
2024
2025
2026
2027
2028
14.404.367 8.214.320 20.890.268 23.373.535 11.532.353 6.866.222 -700.481 -1.697.872 3.308.422 4.472.410 2.176.402
829.657
Vpb (o.b.v. werkelijke tarieven)
0
0
839.973 1.140.282
547.912
200.452
Gemiddeld (exclusief evt. verrekening verlies)
0
0
682.154
682.154
682.154
682.154
In de prognose van het verloop van de ABR hebben wij rekening gehouden met een gemiddelde Vpbdruk vanaf 2025 van afgerond € 682.000 per jaar. Hierin is voorzichtigheidshalve geen rekening gehouden met eventuele nog resterende verliesverrekening van voorgaande jaren. Zodra de aangifte 2024 is gedaan vindt er een bijstelling plaats van deze prognose.
12
3. Toelichting grondexploitaties 3.1 Werkwijze actualisatie Alle grondexploitaties zijn volledig geactualiseerd. De actualisatie doen we met als leidraad de 5 p’s van de grondexploitatie zoals opgenomen in onderstaande afbeelding.
Prijs De kostenramingen in de afzonderlijke grondexploitaties zijn geïndexeerd en, waar nodig, volledig opnieuw opgesteld. Het grondprijsniveau is aangepast aan de grondprijzen 2025 zoals door de raad afgelopen februari vastgesteld. Programma Wezenlijke programmawijzigingen zijn niet doorgevoerd in deze actualisatie, omdat het wijzigen van een programma een bevoegheid van de raad is en een afzonderlijk besluit tot deze wijziging de voorkeur heeft. Dit geldt bijvoorbeeld voor project Eikenheuvel waar eerst een afzonderlijk besluit aan de raad wordt gevraagd alvorens dit door te voeren in de grondexploitatie. Bij sommige projecten is sprake van een beperkte afwijking in het aantal vierkante meters te verkopen concept versus definitief. Deze correcties zijn uiteraard wel doorgevoerd. Planning Op basis van de verwachting van het verloop van de projecten zijn de planningen (zowel realisatie als proces) aangepast. Van grote invloed op de projectplanning is de ruimtelijke procedure. We zien bij meerdere projecten uitloop in de planning als gevolg van extra te nemen maatregelen in de ruimtelijke procedures. Een voorbeeld hiervan zijn lange doorlooptijden van uit te voeren onderzoeken in het kader van Flora & Fauna. Ook het langer duren van contractonderhandelingen is een belangrijke oorzaak voor het uitlopen van de projectplanningen.
Plankosten De plankosten omvatten de interne apparaatskosten, de kosten voor voorbereiding, toezicht en uitvoering (VTU) en de externe advieskosten. Door het uitlopen van projectplanningen stijgen de plankosten. Daarnaast zijn de plankosten in 2024 met gemiddeld 6% gestegen als gevolg van een nieuwe CAO gemeenten. Parameters De parameters voor kosten en opbrengsten zijn van grote invloed op het resultaat van de projecten. Op basis van de Outlook grondexploitaties 2025 van Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen wij u naar paragraaf 1.5 van dit MJP. Hierna volgt per grondexploitatie een toelichting op het project en zijn de verschillen tussen het MJP 2024 en MJP 2025 cijfermatig weergegeven. Er is een verklaring opgenomen van de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van vorig jaar.
13
3.2 Complex 32: Leeuweriksweg
Plan op hoofdlijnen Type plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te verkopen
Inbreidingslocatie woningbouw ca. 1,35 ha ca. 1,35 ha ca. 1,35 ha (geplande levering in 2025) Geen verkopen meer
Toelichting plan In 2017 heeft de gemeenteraad van de voormalige gemeente Uden een krediet beschikbaar gesteld om voor het gebied tussen de Land van Ravensteinstraat, de Leeuweriksweg en de Aldetiendstraat tot een herontwikkeling te komen. Het college van de voormalige gemeente Uden heeft vervolgens een Nota van uitgangspunten vastgesteld voor de herontwikkeling van dit gebied. In 2018 is besloten de marktuitvraag die op basis van de Nota van Uitgangspunten zou worden uitgezet uit te stellen in afwachting van de resultaten uit de centrumvisie en de ontwikkeling van IKC West. Medio 2020 was hierover voldoende duidelijkheid en is het project opnieuw opgestart, 10 november 2020 is een aangepaste Nota van Uitgangspunten vastgesteld en in 2021 heeft de marktuitvraag plaatsgevonden. Eind 2022 is de grondexploitatie Hoek Leeuweriksweg – Land van Ravensteinstraat geopend. In februari 2023 is de koop- realisatieovereenkomst met de ontwikkelende partijen getekend. Levering van de gronden staat gepland in 2025. De opstallen zijn gesloopt en het bestemmingsplan is inmiddels inherroepelijk. Het openbaar gebied wordt na voltooiing door de ontwikkelaar overgedragen aan de gemeente.
14
Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 32 Leeuweriksweg
MJP 2024
Verwacht eindjaar Verwerving, sanering en sloop Bouw- en woonrijpmaken Plankosten Diversen
MJP 2025
Verschil
2028
2028
0
1.174.257
1.022.608
-151.650
140.716
145.232
4.516
1.138.888
1.171.848
32.960
50.000
50.000
-
Totaal kosten
2.503.861
2.389.688
-114.173
Grondopbrengsten
3.219.580
3.219.580
-
Overige opbrengsten
58.320
58.320
-
Totaal opbrengsten
3.277.900
3.277.900
-
56.558
41.134
-15.424
-
-
-8.883
43.208
52.090
Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente
-
Eindwaarde (na winstneming)
726.363
844.820
118.457
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
657.889
780.483
122.594
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ De post verwerving is lager omdat deze op basis van een onjuiste boekwaarde te hoog was ingeschat bij het vorige MJP.
3.3 Complex 40: Dierenpark Volkel
Situering plangebied
Bron: ontwerp Lenz architecten
Toelichting plan Aan de Kloosterstraat in Volkel is een ‘dierenparkje’ gelegen. Het is de wens van de gemeente en van de woningbouwcorporatie Area om op deze locatie sociale huurwoningen te realiseren. De behoefte aan woonruimte is groot in Volkel zowel voor jongeren als voor ouderen en ook de Dorpsraad heeft zich uitgesproken over de noodzaak van de bouw van nieuwe woningen. De locatie aan de Kloosterstraat leent zich goed voor het realiseren van seniorenwoningen. Dit vanwege de ligging nabij het centrum, als ook nabij het bestaande seniorencomplex Capellerhof en het zorgcomplex Sint Antonius van BrabantZorg. Het beoogde programma bestaat uit 18 appartementen en 4 grondgebonden woningen. Voor het dierenparkje en het clublokaal van de postduivenvereniging ‘De Suizende Vleugels’ zal naar
15
een nieuwe locatie worden gezocht. De ontwikkeling is op basis van het bestemmingsplan ‘Volkel 2012’ niet rechtstreeks toegestaan. Het nieuwe bestemmingsplan voorziet in een passende juridische en planologische regeling om de realisatie van de woningen mogelijk te maken. Eind 2024 heeft de raad de grondexploitatie vastgesteld. Deze is als begrotingswijziging toegevoegd aan het MJP 2024. Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 40 Dierenparkje Volkel
MJP 2024
Verwacht eindjaar
MJP 2025 Verschil
2028
2028
0
Verwerving, sanering en sloop
10.450
10.785
335
Bouw- en woonrijpmaken
241.278
249.023
7.746
Plankosten
219.654
234.471
14.817
Diversen
-
-
-
Totaal kosten
471.382
494.279
22.898
Grondopbrengsten
515.166
544.731
29.565
Overige opbrengsten
-
-
-
Totaal opbrengsten
515.166
544.731
29.565
Kostenstijging
33.712
35.047
1.336
Opbrengstenstijging
23.492
-
-23.492
Rente
-2.859
-1.356
1.502
Eindwaarde (na winstneming)
36.424
16.761
-19.663
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
32.990
15.485
-17.506
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 Er zijn behalve indexaties van zowel kosten als opbrengsten geen grote verschillen ten opzichte van het MJP 2024 ontstaan.
3.4 Complex 45: Hoevenseweg
Uitsnede kaart Omgevingsvisie met in rode cirkel: Hoevenseweg
Plan op hoofdlijnen Plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Nog te verkopen:
Luchtfoto plangebied, nog helemaal uit te geven
Inbreidingslocatie woningbouw (1 woning en extra tuinmeters) ca. 2.763 m2 ca. 1.600 m2 Geen verkopen meer
16
Toelichting plan Het onbebouwde perceel naast Hoevenseweg 5a van circa 1.600m2 is bestemd voor de bouw van één vrijstaande woning. Het bestemmingsplan is vastgesteld en onherroepelijk. Met een aantal bewoners aan de Klantstraat is overeengekomen dat zij een stuk grond konden kopen als toevoeging op hun tuin. In 2021 zijn al deze stroken verkocht. Het college heeft besloten het kavel bij inschrijving te verkopen. De kavel is bouwrijp gemaakt. Het perceel is begin 2025 bij inschrijving verkocht. Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 45 Hoevenseweg
MJP 2024
MJP 2025
Verwacht eindjaar
2025
2026
Verschil 1
Verwerving, sanering en sloop
5.032
5.032
-
Bouw- en woonrijpmaken
80.671
82.032
1.361
Plankosten
169.448
191.435
21.987
Diversen (o.a. gerealiseerde winstneming)
19.422
19.422
-
Totaal kosten
274.574
297.922
23.348
Grondopbrengsten
453.772
550.080
96.308
Overige opbrengsten
1.764
1.764
-
Totaal opbrengsten
455.536
551.844
96.308
Kostenstijging
2.604
3.600
996
Opbrengstenstijging
3.034
-
-3.034
Rente
8.605
11.463
2.858
Eindwaarde (na winstneming)
172.787
238.860
66.073
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
166.077
229.585
63.507
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ De verkoopopbrengst na verkoop bij inschrijvng is (aanzienlijk) hoger dan begroot. Dit ligt in lijn met de sterk gestegen grondprijzen.
17
3.5 Complex 51: Reek Zuid
Plan op hoofdlijnen Type plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te verkopen
Uitbreidingslocatie gecombineerd bedrijven en woningbouw ca. 6,02 ha ca. 2,48 ha ca. 0,98 ha ca. 1,50 ha
Toelichting Deze gebiedsontwikkeling is in de voormalige gemeente gestart. Doelstelling was een bedrijventerrein met bedrijfswoningen te realiseren voor startende kleine bedrijven. Aan de zuidzijde van de kern Reek, ingeklemd tussen de Monseigneur Borretstraat en de rijksweg N324, wordt Reek-Zuid gerealiseerd. Dit kleinschalige bedrijventerrein bestaande uit ca. 20 kavels bestaat niet alleen uit reguliere bedrijfskavels, maar krijgt ook plaats voor woon-werkkavels, kantoor en een bedrijfsverzamelgebouw. Het bestemmingsplan ‘Reek Zuid – 2022’ is in 2023 vastgesteld door de gemeente Maashorst. Afgelopen februari heeft de raad ingestemd met de aankoop van de Mgr Borretstaat 59 de bijbehorende projectwijziging. De verkoop van de woon/werkkavels is afgelopen februari gestart. Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 51 Reek Zuid
MJP 2024
Verwacht eindjaar
MJP 2025
Verschil
2027
2028
1
Verwerving, sanering en sloop
5.396.551
6.099.956
703.405
Bouw- en woonrijpmaken
1.193.648
1.515.097
321.448
Plankosten
1.393.633
1.529.721
136.089
Diversen
16.398
16.398
-
Totaal kosten
8.000.230
9.161.172
1.160.942
Grondopbrengsten
5.143.453
5.648.623
505.170
Overige opbrengsten
549.626
331.501
-218.125
Totaal opbrengsten
5.693.079
5.980.124
287.045
Kostenstijging
51.955
92.879
40.924
Opbrengstenstijging
55.846
41.368
-14.478
Rente
2.776.541
2.704.096
-72.445
Eindwaarde (na winstneming)
-5.079.800
-5.936.654
-856.854
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
-4.692.950
-5.484.551
-791.601
18
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ Er is een nieuwe raming opgesteld voor de civiele werkzaamheden die resteren in het plangebied. Deze valt op een aantal onderdelen hoger uit dan in eerste instantie geraamd. ▪ Door de aankoop van de Mgr Borretstraat 59 wijzigt een aantal posten aan zowel de kostenkant (verwerving en sanering) als opbrengstenkant (wijziging in gronduitgifte). Ook brengt de wijziging een stijging van de plankosten met zich mee.
3.6 Complex 52: Voederheil II
Plan op hoofdlijnen Type plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te verkopen
Uitbreidingslocatie bedrijventerrein in Zeeland ca. 16,2 ha ca. 10,0 ha ca. 5,1 ha ca. 4,9 ha
Toelichting Deze gebiedsontwikkeling is in de voormalige gemeente gestart. In december 2022 heeft de gemeenteraad besloten om een extra perceel grond aan te kopen. Via dat perceel zal het bedrijventerrein aan de westzijde ontsloten gaan worden. Naast het hier realiseren van een nieuwe ontsluitingsweg zijn we voornemens om aan de westkant (rondom de beoogde ontsluitingsweg) en aan de zuidkant van het bestaande bedrijventerrein enkele bedrijfskavels te realiseren als afronding van het bedrijventerrein. Deze ontwikkelingen zijn niet mogelijk binnen de geldende bestemmingsplannen. Daarom moeten we tot een nieuw bestemmingsplan komen. In 2024 is er vooral gewerkt aan een het bestemmingsplan. Op het moment van opstellen van dit MJP was er nog geen besluitvorming over het nieuwe bestemmingsplan. Daarom hebben we de (beperkte) wijziging van het programma (het aantal uit te geven vierkante meters uit te geven bedrijfskavel wijzigt als gevolg van het nieuwe bestemmingsplan) nog niet financieel vertaald in deze grondexploitatie. Dit vindt plaats zodra de raad heeft besloten over de planologische procedure.
19
Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 52 Voederheil II
MJP 2024
MJP 2025
2028
2029
Verwerving, sanering en sloop
4.082.079
4.082.079
-
Bouw- en woonrijpmaken
3.622.751
3.705.107
82.356
Plankosten
2.029.772
2.202.356
172.584
Diversen (incl. gerealiseerde winstneming)
1.437.560
1.437.560
-
Totaal kosten
11.172.162
11.427.102
254.940
Grondopbrengsten
14.112.165
14.914.090
801.925
Overige opbrengsten
143.204
141.441
-1.763
Totaal opbrengsten
14.255.369
15.055.531
800.163
175.388
257.917
82.529
-
-
-
Rente
1.419.206
1.428.261
9.055
Eindwaarde (na winstneming)
1.488.613 1.348.282
1.942.251 1.759.157
453.638
Verwacht eindjaar
Kostenstijging Opbrengstenstijging
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
Verschil 1
410.874
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ Het grootste verschil ontstaat als gevolg van de fors gestegen grondprijzen voor bedrijventerreinen. ▪ Daarnaast heeft een bijstelling van de plankosten plaatsgevonden gezien de intensieve werkzaamheden om tot een afronding van de planologische procedure te komen.
20
3.7 Complex 53: Repelakker
Plan op hoofdlijnen Type plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te verkopen
Uitbreidingslocatie woningbouw ca. 11 ha ca. 6,5 ha ca. 6,45 ha 476 m2.
Toelichting Er resteren nog de laatste werkzaamheden in dit project. Er is nog 1 perceel dat kan worden uitgegeven in 2025. Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 53 Repelakker I + II
MJP 2024
MJP 2025
Verwacht eindjaar
2024
2025
0
Verwerving, sanering en sloop
4.932.588
4.932.588
-
Bouw- en woonrijpmaken
3.580.350
3.464.439
1
Plankosten
1.393.941
1.377.197
-7.628
Diversen (incl. gerealiseerde winstneming)
1.527.240
1.527.240
30.866
Totaal kosten
11.434.119
11.301.464
23.239
Grondopbrengsten
13.028.532
13.068.992
-
Verschil
Overige opbrengsten
135.727
153.895
-
Totaal opbrengsten
13.164.259
13.222.887
-
Kostenstijging
3.733
252
-10.211
Opbrengstenstijging
1.031
8.286
1.031
1.686.813
1.686.283
1.756
40.625
243.175
-13.753
39.828
238.407
Rente Eindwaarde (na winstneming) Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 Er zijn geen grote verschillen ten opzichte van het MJP 2024 ontstaan.
21
-12.438
3.8 Complex 55: Kerkstraat Oost
Plan op hoofdlijnen Type plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te verkopen
inbreidingslocatie woningbouw gezamenlijke gebiedsontwikkeling ca. 1,5 ha ca. 0,4 ha waarvan 4.000m2 voor gemeente ca. 0,2 ha ca. 0,2 ha
Toelichting Het project Kerkstraat-Oost is een woningbouwontwikkeling gelegen in de dorpskern van Zeeland. Het vigerende bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Kerkstraat Oost, Zeeland’ is op 28 januari 2021 vastgesteld en onherroepelijk geworden. Binnen het plan zijn nog twee percelen uitgeefbaar, beide voor projectmatige bouw. Het betreft een perceel voor bouw van 7 rijwoningen en een perceel voor 5 geschakelde patiowoningen. Voor de 7 rijwoningen heeft de raad begin 2025 het besluit genomen deze om te zetten naar sociale huurwoningen. Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 55 Kerkstraat Oost
MJP 2024
MJP 2025
Verwacht eindjaar
2025
2026
1
Verwerving, sanering en sloop Bouw- en woonrijpmaken Plankosten Diversen
Verschil
325.052
407.865
82.813
1.408.020
1.436.754
28.734
505.575
539.348
33.774
-
-
-
Totaal kosten
2.238.647
2.383.968
145.321
Grondopbrengsten
1.225.435
1.223.830
-1.605
Overige opbrengsten
164.600
164.600
-
Totaal opbrengsten
1.390.035
1.388.430
-1.605
Kostenstijging
35.064
46.037
10.973
Opbrengstenstijging
4.687
20.472
15.785
Rente
25.144
29.021
3.877
Eindwaarde (na winstneming)
-904.133
-1.050.124
-145.991
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
-869.025
-1.009.346
-140.322
22
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ Het grootste verschil is onstaan op de post verwerving doordat achteraf BTW was verschuldigd over een grondruill zonder dat hier vooraf rekening mee was gehouden.
3.9 Complex 64: Hoenderbos/Velmolen
Plan op hoofdlijnen Type plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te verkopen
Uitbreidingslocatie woningbouw ca. 85 ha ca. 39 ha ca. 39 ha Alle gronden zijn uitgegeven
Toelichting De laatste nog te ontwikkelen woningbouwlocatie bevindt zich aan de Sesterlaan, links en rechts van de supermarkt. Hier zijn 50 woningen voorzien, realisatie door BPD. De laatste gronden zijn geleverd eind 2023. Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 64 Hoenderbos Velmolen
MJP 2024
MJP 2025
2026
2026
0
Verwerving, sanering en sloop
9.480.049
9.480.049
-
Bouw- en woonrijpmaken
21.589.354
21.587.714
-1.640
Plankosten
7.625.522
7.582.169
-43.353
Diversen (incl. gerealiseerde winstneming)
20.366.752
20.553.338
186.586
Totaal kosten
59.061.676
59.203.269
141.593
Grondopbrengsten
58.207.671
58.207.671
-
Verwacht eindjaar
Verschil
Overige opbrengsten
520.551
520.618
66
Totaal opbrengsten
58.728.222
58.728.289
66
30.372
21.317
-9.055
Kostenstijging Opbrengstenstijging
-
0
0
Rente
-768.556
-754.328
14.228
Eindwaarde (na winstneming)
404.730
258.030
-146.699
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
381.386
248.011
-133.375
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ Het grootste verschil betreft de winstneming die is gerealiseerd in 2024.
23
3.10 Complex 65: de Ruiter
Plan op hoofdlijnen Type plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te leveren
Uitbreidingslocatie woningbouw ca. 9,6 ha (excl. Ruitersweg 1) ca. 5 ha ca. 4,18 ha ca. 0,72 ha (excl Ruitersweg 1)
Toelichting Het project De Ruiter is een ontwikkeling voor woningen in het plangebied Uden Zuid. De projectlocatie is landelijk gelegen en heeft een ruime opzet wat betreft verkaveling. In het ontwikkelgebied wordt de mogelijkheid geboden om ca. 165 woningen te ontwikkelen, waarvan 25% is bestemd voor de sociale sector. Er wordt een divers aanbod aan woningen mogelijk gemaakt met onder andere tussenwoningen, hoekwoningen, twee-onder-één-kapwoningen en vrijstaande woningen. Fase 1 is inmiddels bouwrijp en met de bouw van de eerste woningen is gestart. Alle gronden in deze fase zijn inmiddels verkocht. Het grootste deel is geleverd in 2023 en een restant begin 2024. Het bestemmingsplan voor de volgende fase is in 2024 doorlopen en inmiddels onherroepelijk. Er is een relatief hoog risicobedrag gereserveerd in de risicoreserve vanwege de uitgifte van het bouwblok Ruitersweg 1. Mogelijk dat er door een natuurcompensatie minder gronden uitgeefbaar zijn dan waarmee nu in de grondexploitatie rekening is gehouden.
24
Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 65 De Ruiter
MJP 2024
Verwacht eindjaar
MJP 2025
Verschil
2027
2028
Verwerving, sanering en sloop
6.659.775
6.663.304
3.529
Bouw- en woonrijpmaken
4.690.223
4.811.629
121.406
Plankosten
2.334.167
2.408.280
74.113
Diversen (incl. gerealiseerde winstneming)
1
248.674
1.046.722
798.048
Totaal kosten
13.932.839
14.929.935
997.096
Grondopbrengsten
16.827.792
18.534.393
1.706.601
Overige opbrengsten
85.298
91.858
6.560
Totaal opbrengsten
16.913.089
18.626.251
1.713.162
214.994
259.875
44.880
-
-
-
2.313.277
2.301.326
-11.951
Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Eindwaarde (na winstneming)
451.979
1.135.116
683.137
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
417.558
1.048.671
631.113
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ De grondopbrengsten zijn fors gestegen vanwege het doorvoeren van de grondprijzen 2025. ▪ Daarnaast is in 2024 een winstneming gedaan van afgerond € 800.000 als gevolg van de grondverkopen die in 2024 gerealiseerd zijn.
3.11 Complex 67: Uden-Noord 1
Plan op hoofdlijnen Type plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te verkopen
Uitbreidingslocatie ziekenhuis Bernhoven en woningbouw ca. 31 ha ca. 19 ha ca. 17,5 ha ca. 2,7 ha (alleen kamer 4)
Toelichting
25
Het plangebied ligt aan de noordkant van Uden bij de afslag Uden-Noord van de A50. Het plangebied vormt als het ware een overgangsgebied tussen de bebouwde kom van Uden, die fysiek scherp begrensd wordt door de Rondweg en het natuurgebied de Maashorst. In dit gebied worden 4 kamers ontwikkeld. Alle kavels in de kamers 1-3 zijn verkocht. Kamer 4 Voor geheel kamer 4 wordt één planologische maatregel doorlopen. Het programma omvat 120 woningen. Het resterende programma omvat een combinatie van projectmatige woningbouw, nieuwe woonvormen en zelfbouwkavels. Voor de projectmatige bouw is in 2024 een marktuitvraag doorlopen en onlangs is hiervoor de koop-/realisatieovereenkomst getekend.
Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 67 Uden Noord I Park Maashorst
MJP 2024
Verwacht eindjaar
MJP 2025
Verschil
2028
2030
Verwerving, sanering en sloop
26.320.921
26.321.089
168
Bouw- en woonrijpmaken
7.809.065
7.898.835
89.770
Plankosten
7.525.921
7.941.974
416.053
Diversen
189.095
189.095
-
Totaal kosten
41.845.002
42.350.993
505.990
Grondopbrengsten
38.154.792
39.038.732
883.940
Overige opbrengsten
1.664.049
1.665.522
1.473
Totaal opbrengsten
39.818.841
40.704.255
885.413
247.771
395.750
147.979
-
-
-
Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente
2
8.036.140
8.094.161
58.021
Eindwaarde (na winstneming)
-10.310.072
-10.136.649
173.423
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
-9.338.150
-9.001.054
337.096
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ In 2024 zijn de plankosten overschreden en de nieuwe raming is naar boven bijgesteld. Door het opnieuw doorlopen van de marktuitvraag en de bewerkelijkheid van het bestemmingsplan zijn er meer plankosten gemaakt dan geraamd. ▪ Het grootste verschil ontstaat als gevolg van het doorvoeren van de fors gestegen grondprijzen 2025.
26
3.12 Complex 68: Uden-Noord II
Uitsnede kaart Omgevingsvisie met in rode cirkel: UN II
Plan op hoofdlijnen Plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te verkopen
Luchtfoto plangebied, de blauwe blokken zijn nog uit te geven
Uitbreidingslocatie commercieel ca. 4,7 ha ca. 3,95 ha ca. 3,22 ha ca. 0,73 ha
Toelichting plan Tussen de A50 en de Nistelrodeseweg, ten noorden van de Rondweg ligt deze uitbreidingslocatie. In 2021 is ten noorden van het plangebied het bestemmingsplan Omgeving Nistelrodeseweg vastgesteld, waarmee het gebied ten noorden bestemd is voor wonen en werken in het groen. Sindsdien lopen er gesprekken met omwonenden van het foodcourt over de overlast die zij ervaren. Om te komen tot oplossingen wordt er onderzocht hoe een betere scheiding, tussen de commerciële functies aan de Rondweg (plangebied Uden-Noord II) en de woningen ten noorden daarvan (in het gebied van het Bestemmingsplan omgeving Nistelrodeseweg), kan worden gerealiseerd. Er zijn nog 2 percelen beschikbaar: naast het Foodcourt ca 1.300 m2 en bij de rotonde ca 6.000 m2. Voor een gewenste invulling van het aan het Foodcourt grenzende perceel is nog geen keuze gemaakt. Eind 2023 werd duidelijk dat de overeenkomst die gesloten is voor het perceel op de hoek rotonde/Nistelrodeseweg geen doorgang meer vindt. Daardoor komt dit perceel opnieuw in de verkoop. Dit heeft een uitloop van het project tot gevolg en leidt tot hogere plankosten.
27
Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 68 Uden Noord II
MJP 2024
MJP 2025
2028
2029
4.506.101
4.506.101
-
803.715
810.894
7.179
1.724.926
1.732.614
7.688
Verwacht eindjaar Verwerving, sanering en sloop Bouw- en woonrijpmaken Plankosten Diversen
Verschil 1
66.836
66.836
-
Totaal kosten
7.101.578
7.116.445
14.867
Grondopbrengsten
6.786.282
6.786.282
-
Overige opbrengsten
42.333
42.333
-
Totaal opbrengsten
6.828.615
6.828.615
-
Kostenstijging
28.760
32.327
3.567
Opbrengstenstijging
61.125
-
-61.125
Rente
1.921.350
1.850.406
-70.944
Eindwaarde (na winstneming)
-2.161.948
-2.170.563
-8.615
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
-1.958.143
-1.965.946
-7.802
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 Er zijn geen grote verschillen ten opzichte van het MJP 2024 ontstaan.
3.13 Complex 74: Eikenheuvel
Plan op hoofdlijnen Type plan: Totale oppervlakte: Uitgeefbaar: Gerealiseerde verkoop Nog te verkopen
Uitbreidingslocatie woningbouw ca. 14 ha (gemeentelijk deel) ca. 5,4 ha (gemeentelijk deel) Nog geen gronden uitgegeven Alle gronden nog te verkopen
28
Toelichting plan Eikenheuvel is het gebied ten westen van Uden-Zuid, tussen de Ruitersweg, Karrevracht, Lippstadtsingel, Munterweg en Eikenheuvelweg. De gemeente wenst een integrale ontwikkeling van het totale gebied Eikenheuvel. De grond is deels eigendom van de gemeente en deels van marktpartijen. Bij het samenstellen van de grex MJP 2025 was nog er nog geen besluitvorming van de raad over het vervolg van dit project. In 2024 is de intentieovereenkomst met marktpartijen gesloten om tot ontwikkeling van het plangebied te komen. Bij deze herziening voor het MJP 2025 zijn dezelfde uitgangspunten gehanteerd als die van het MJP 2024. Het stedenbouwkundig plan heeft in 2024 verder vorm gekregen. Nadat de nieuwe planopzet door de raad is goedgekeurd passen we de uitgangspunten aan bij de volgende herziening van de grondexploitatie. Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 74 EIkenheuvel
MJP 2024
MJP 2025
2029
2030
1
Verwerving, sanering en sloop
3.143.731
3.143.731
-
Bouw- en woonrijpmaken
13.434.170
13.434.170
-
Plankosten
3.909.025
3.909.025
0
Verwacht eindjaar
Diversen
Verschil
155.470
155.470
-
Totaal kosten
20.642.395
20.642.396
0
Grondopbrengsten
19.287.599
19.287.599
-
Overige opbrengsten
6.686.158
6.706.719
20.561
Totaal opbrengsten
25.973.757
25.994.318
20.561
Kostenstijging
1.225.566
1.932.602
707.036
Opbrengstenstijging
1.292.081
2.219.569
927.488
Rente
5.430.290
5.662.550
232.261
Eindwaarde (na winstneming)
-32.414
-23.661
8.752
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
-28.782
-21.010
7.772
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ Per saldo zijn er geen grote verschillen onstaan ten opzichte van het vorige MJP.
29
3.14 Complex 79: Hoogveld-Zuid
Plan op hoofdlijnen Type plan: Uitbreidingslocatie bedrijventerrein Totale oppervlakte: ca. 17 hectare Uitgeefbaar: ca. 12 hectare Gerealiseerde verkoop: Nog geen gronden uitgegeven Nog te verkopen: Nog volledig te verkopen Toelichting plan Ten zuiden van de grotendeels afgeronde bedrijventerreinen Hoogveld en Goorkens geven wij een nieuw terrein voor bedrijfskavels uit. Het plangebied is gelegen tussen de Kromstraat en de Venstraat en meet circa 17 hectare. Hiervan wordt circa 12 hectare uitgeefbaar als bedrijfskavels. De proefverkaveling van Hoogveld-Zuid bevat zowel kleine als middelgrote kavels en grote kavels. Het bestemmingsplan is eind 2024 vastgesteld en inmiddels onherroepelijk. In de grondexploitatie is de aanname gedaan dat de kavels in 2026 en 2027 worden uitgegeven. Vergelijk MJP 2025 met MJP 2024 79 Hoogveld-Zuid
MJP 2024
Verwacht eindjaar
MJP 2025
Verschil
2027
2027
0
Verwerving, sanering en sloop
6.559.724
6.459.724
-100.000
Bouw- en woonrijpmaken
2.566.874
2.647.283
80.409
Plankosten
1.960.036
2.003.282
43.246
Diversen
207.381
207.381
-
Totaal kosten
11.294.015
11.317.671
23.656
Grondopbrengsten
18.214.272
20.322.144
2.107.872
Overige opbrengsten
218.049
341.162
123.113
Totaal opbrengsten
18.432.321
20.663.306
2.230.985
197.389
238.046
40.657
Kostenstijging Opbrengstenstijging
-
-
-
Rente
3.629.215
3.538.070
-91.145
Eindwaarde (na winstneming)
3.311.701
5.569.518
2.257.817
Netto contante waarde na winstneming per 1-1-24/25
3.059.500
5.248.281
2.188.781
Verklaring (grootste) verschillen tussen MJP 2025 en MJP 2024 ▪ De aanzienlijke stijging van de grondopbrengsten komt door het doorvoeren van de grondprijzen 2025.
30
4. Grondexploitaties in voorbereiding Naast de actieve grondexploitaties zijn wij bezig met de voorbereiding van projecten waarvoor nog geen grondexploitatie is geopend. De voorbereidingskosten die we gaan maken kunnen daarom nog niet worden toegerekend aan de grondexploitatie. Voorbeelden van dergelijke voorbereidingskosten zijn o.a. bestemmingsplankosten, apparaatskosten en onderzoekskosten. Wanneer de gemeente deze kosten wil toerekenen aan de grondexploitatie, dan zijn dit kosten van onderzoek en ontwikkeling van een bepaald actief. Deze kosten kunnen op basis van artikel 34 sub b BBV worden geactiveerd als immateriële vaste activa. Aan het activeren van deze kosten verbindt het BBV een aantal voorwaarden: ▪ de voorbereidingskosten moeten passen binnen de kostensoortenlijst van bijlage IV bij het Omgevingsbesluit (overeenkomstig stellige uitspraak D) ▪ de voorbereidingskosten mogen maximaal 5 jaar geactiveerd blijven staan onder de immateriële vaste activa; na maximaal 5 jaar moeten de kosten hebben geleid tot een actieve grondexploitatie en kunnen dan worden overgeboekt naar de desbetreffende BIE, dan wel worden afgeboekt ten laste van het jaarresultaat of moet een voorziening worden getroffen ▪ plannen tot ontwikkeling van de grond waarvoor de voorbereidingskosten worden gemaakt, moeten bestuurlijke instemming hebben, blijkend uit een raadsbesluit.
Voor één project stellen wij de raad voor om kosten voor voorbereiding en onderzoek te activeren. Het gaat om de gemeentewerf in Schaijk. Dit project is in voorbereiding en de raad heeft nog geen grondexploitatie vastgesteld. In de volgende paragraaf is het plan globaal toegelicht.
31
4.1 Gemeentewerf Schaijk
Toelichting project Sinds de gemeenten Uden en Landerd zijn samengegaan, is de gemeentewerf van de voormalige gemeente Landerd in Schaijk niet meer in gebruik. Wel wordt een loods op het terrein en een gedeelte van de boerderij aan de Runstraat verhuurd. De gemeente Maashorst is op zoek naar een geschikte invulling van de locatie. In het bestuursakkoord voor de periode 2022 – 2026 en in de hieruit voortkomende ‘Versnellingsagenda woningbouw’ is de behoefte aan tijdelijke woningen in de gemeente Maashorst beschreven. Woningcorporatie Mooiland heeft bij de gemeente Maashorst aangegeven 25 tijdelijke woningen besteld te hebben en deze te willen plaatsen in haar werkgebied, waar de gemeente Maashorst toe behoort. Gezien de bovengenoemde behoefte aan deze woningen, heeft de gemeente aangegeven (een deel van) deze woningen te willen plaatsen. Gevraagd besluit raad Vooruitlopend op het openen van een grondexploitatie voor deze locatie stellen wij de raad voor om in te stemmen met het activeren van voorbereidingskosten tot een maximum van € 100.000. Om de haalbaarheid beter in beeld te brengen en voor de stedenbouwkundige uitwerking is het nodig om onderzoeken uit te voeren en ambtelijke apparaatskosten te maken. Globale planning Hieronder is een globale planning van het project opgenomen.
De planning is nog zeer afhankelijk van het verloop van de planologische procedure, eventuele technische belemmeringen en gezien de fase van het project onzeker. Globale planning
Vaststellen grondexploitatie
Q3 2025
Vaststellen planologische maatregel
Q2 2026
Start bouwrijp maken
Q3 2026
Start woonrijp maken
Q4 2026
Einde project
Q1 2027
32