Bijlage 1 - Mantelzorgbeleid Maashorst 'Zorg samen'
Tekst van het document
In deze situatie zorgen kinderen en ouders voor elkaar en zodra een concrete mantelzorgvraag ontstaat, kunnen bijvoorbeeld de kinderen voor de ouders gaan zorgen. Het is mogelijk als passagier om een invalide parkeerkaart aan te vragen. Daarmee is het voor mantelzorgers die de zorgvrager naar het ziekenhuis, huisarts, dagbesteding begeleiden, mogelijk om een invalide parkeerplaats te gebruiken. Er zijn een aantal vrijwilligersvervoersdiensten29 in de gemeente die ook kunnen worden ingezet als de mantelzorger niet kan rijden naar bijvoorbeeld een doktersafspraak of activiteit. Wat zijn de ervaringen? In de gesprekken met mantelzorgers komt vooral vervoer en parkeren naar voren bij dit vraaggebied. Er zijn mantelzorgers gesproken met ervaring met (pre)mantelzorgwoningen of die iets gezegd hebben over hulpmiddelen. Vervoer, al dan niet verzorgd door een vrijwilligersdienst, is vaak een knelpunt voor onder andere sociale activiteiten, daginvulling en respijtzorg. Bijvoorbeeld omdat de tijdstippen van het vervoer niet goed aansluiten bij de activiteiten. Ook vervoer van en naar het ziekenhuis of een andere zorginstelling ligt op het bordje van de mantelzorger en vraagt veel organisatie en tijd.
29 Zonnebloemauto, MuzeMobiel, Begeleidvervoer Uden/Volkel, Vervoersdienst Zorg coöperatie Schaijk, Vervoersdienst Zorg coöperatie Reek, Vervoersdienst Zorg coöperatie Zeeland
20
De dienst voor vrijwilligersvervoer vanuit de zorgcoöperaties en begeleid vervoer Uden/Volkel wordt beter gewaardeerd dan het Wmo- vervoer, waarbij lange wachttijden regelmatig voorkomen. Het regelen van een (invalide) parkeervergunning voor de mantelzorger zodat zij bijvoorbeeld gelijk met de zorgvrager mee het ziekenhuis in kan in plaats van deze af te moeten zetten om de auto te parkeren, wordt vaak ingewikkeld genoemd. Zeker mensen die geen direct familielid zijn, maar wel (intensieve) mantelzorg verlenen, worden minder makkelijk door instanties erkend. “Ik heb zes verschillende mensen moeten bellen wie mijn man naar het ziekenhuis kon rijden zodat ik bij deze mantelzorglunch kon zijn. Dit is dus wel echt even een adem-momentje.” – mantelzorger bij mantelzorglun Wat zijn verbeterpunten? Materiële hulp is heel divers. Gebaseerd op de ervaringen van mantelzorgers zien we de volgende punten voor verbetering: • De mogelijkheid van een gehandicapten parkeerkaart als passagier, meer bekend maken bij de Wmo-toegang, vergunning verstrekkers en bij de mantelzorgers. • Meer bekendheid geven aan de vrijwilligersvervoersdiensten en het stimuleren van dit vrijwilligerswerk.
Als de behoefte aan vrijwilligersvervoer groter is dan dat ONS welzijn en de Zorgcoorperaties nu kunnen organiseren met het aantal vrijwilligers, dan kunnen we kijken of we soortgelijke initiatieven kunnen uitbreiden.
21
4.
Uitvoering
Hoe we van beleid naar uitvoering en merkbaar resultaat komen, omschrijven we in dit hoofdstuk. Er is meer nodig dan alleen het actualiseren van het beleid. Niet alles kan tegelijk dus kiezen we een aantal speerpunten voor de komende jaren. Dit beleid heeft als doel de mantelzorger te ondersteunen en overbelasting te voorkomen. Hoe beter de ondersteuning aansluit bij de behoefte van de mantelzorger, hoe beter het zijn doel bereikt. Goed blijven luisteren en de vraag blijven stellen hoe het gaat met de mantelzorger is nodig om aan te blijven sluiten bij de veranderende behoefte en situatie.
4.1.
Verbeteringen op het bestaande aanbod
In het voorgaande hoofdstuk zien we hoe we beter kunnen worden in het ondersteunen van de mantelzorgers. De betrokkenheid van mantelzorgers en de professionals en vrijwilligers om mee te denken op dit beleid was zeer groot. Wij gaan dit participatieproces vasthouden om zo te kunnen blijven toetsen of de verbeteringen gemerkt worden en ook om nieuwe ideeën op te halen. Wat we gaan doen: • We zetten de huidige uitvoering van mantelzorgondersteuning voort en zullen actief gaan sturen op de verbeterpunten per vraaggebied. Dit doen we onder andere door te sturen op subsidieafspraken van ONS welzijn, Compass en de zorgcoöperaties. • Jaarlijks een reflectiesessie organiseren voor een groep mantelzorgers waarbij wordt opgehaald hoe het gaat, wat men ziet van de (ondersteuning van) de gemeente en wat beter kan. We leggen ieder jaar de focus op een andere groep mantelzorgers (werkende, niet-westerse migratieachtergrond, jonge mantelzorgers). Daarnaast gaan we vaker aansluiten bij plekken/bijeenkomsten waar mantelzorgers ook komen en blijven we in nauw contact met het netwerk zoals de preventiewerkers en mantelzorgmakelaar. Daar vangen we signaleren op. En we hebben elk kwartaal overleg met de mantelzorgwerkgroepen en welzijn over de ervaringen met en behoefte aan mantelzorgondersteuning.
• Bij elke nieuwe resultaten van de GGD-gezondheidsmonitor/Brabantscan vergelijken we de recente cijfers met de cijfers in tabel 1. Zo monitoren we of er verschil is en waar we eventueel op moeten bijsturen. • Een werkagenda opstellen om de verbeterpunten uit hoofdstuk 3 concreet om te zetten in acties, afspraken en projecten.
4.2. Prioriteiten voor de periode 2025-2029 Onze gemeente ontvangt vanaf 2024 extra middelen voor mantelzorgers, vanuit de brede SPUK in het kader van het GALA. Daarnaast gaan we meer inzetten op ondersteuning. Met die extra middelen kunnen we versnelling brengen op de belangrijkste verbeter- en actiepunten. Hieronder de vier prioriteiten met de concrete acties en toelichting: 4.2.1. •
•
Vinden
We zetten in op het verbeteren van de informatievoorziening en communicatie over mantelzorgondersteuning. Daar waar nu 22-36% (Brabantscan 2020) van de inwoners weet waar men terecht kan voor mantelzorgondersteuning, willen we dat in 2029 dit 50% is We zetten in op extra aandacht voor jonge mantelzorgers, werkende mantelzorgers, mantelzorgers met een niet-westerse migratieachtergrond. Het doel is dat deze groepen meer gezien worden bij activiteiten en ondersteuningsaanbod van gemeenten. We nemen dit mee in de opdrachten van de gesubsidieerde organisaties
22
Om de vindbaarheid van informatie en wijze van communicatie beter aan te sluiten op de mantelzorger gaan we de volgende activiteiten uitvoeren: • Informatie over onze regelingen en ondersteuning voor mantelzorgers op één website bundelen. En de website van onze gemeente, de zorgcoöperaties en ONS welzijn daarop actualiseren. We verkennen bestaande mogelijkheden voor de implementatie in Maashorst (Mantelzorgtest, Zorggenoot, respijtwijzer, en websites van andere gemeenten). Op de website komt actuele informatie naar ondersteuningsaanbod op de vraaggebieden, een overzicht van respijtzorgmogelijkheden, verlofregelingen voor mantelzorgers, premantelzorgwoningbeleid, contactgegevens van de mantelzorgmakelaar, een bundeling van informatie voor specifieke groepen en de websites en hulp/advieslijnen, en een kalender met mogelijke activiteiten en bijeenkomsten. • Uitvoering geven aan het beleidskader ‘Sterke Sociale Basis30’, waarbij preventiewerkers gebiedsgericht werken en daarmee informatie dichter bij mantelzorgers brengen. • De professionals van onze gemeente (consulenten, leerplicht, vergunningverstrekkers) informeren en bewust maken van de positie en belang van mantelzorgers. Belemmerende regelgeving moet waar nodig worden aangepast. Dit zodat zij door een snelle en goede afhandeling van de vraag de mantelzorger kunnen ontlasten.
Bewustwording betekent ook dat de gemeente meedenkt wat belangrijk is voor de mantelzorger en onderzoekt of het mogelijk is om tijdig en proactief wijzen op aankomende wijzigingen zoals het verloop van de indicatie. • Verkennen hoe we de bestaande spreekuur/informatiepunten in de wijken (in dorps-wijkhuizen) kunnen uitbreiden qua kennis over het mantelzorgondersteuningsaanbod. Beginnend bij wijken waar veel mensen op hoge leeftijd of met een zorgvraag wonen. Hierbij houden we rekening met de verschillende mantelzorgers (qua tijdstip, locatie en taal). • Voor mensen met migratie afkomst een barrière (taal/cultuur) kunnen ervaren ten opzichte van de gemeente en het aanbod, kunnen sleutelpersonen/brugfuncties een belangrijke schakel zijn. We gaan organisaties in het informele netwerk van migrantengroepen, zoals de moskee en Vluchtelingenwerk, betrekken bij het oprichten van activiteiten en communicatie. • Op logische vindplaatsen, dicht bij de leefwereld (scholen, werkgevers, sociale media, moskeeën, kerken), bekendheid gaan geven aan de beschikbare informatie over mantelzorgondersteuning. Daarbij ook aansluiten bij de taal en stijl van deze doelgroepen. • We sluiten aan bij de jaarlijkse Week van de Jonge Mantelzorger en vragen het preventieteam jeugd en Compass in die week specifiek een activiteit voor jonge mantelzorgers te organiseren.
Deze week wordt jaarlijks geïnitieerd door de Strategische Alliantie Jonge Mantelzorgers en op de website: weekvandejongemantelzorger.nl zijn campagnemateriaal en inspirerende voorbeelden te vinden. 4.2.2. • •
Versterken
We breiden het bereik van de mantelzorgwaardering uit zodat mantelzorgers (ook jonge mantelzorgers) een waardering krijgen en in beeld komen en blijven voor het ondersteuningsaanbod. We gaan met werkgevers en scholen kijken wat zij kunnen doen om meer rekening te houden met leerlingen en werknemers die mantelzorgtaken hebben.
Mantelzorgwaardering en -compliment Vanaf 2025 zijn dit de kaders voor het mantelzorgcompliment: • De doelgroep van het compliment: Alle inwoners die minimaal 8 uur zorg per week leveren aan een naaste voor 3 maanden en langer, komen vanaf 2025 in aanmerking voor het compliment. Op deze manier komen bijvoorbeeld ook mantelzorgers van een zorgvrager zonder Wmo-, Wlz- of jeugdzorgindicatie in aanmerking voor het compliment. Ook jongeren vanaf 12 jaar die intensieve mantelzorgtaken hebben kunnen een aanvraag doen voor het mantelzorgcompliment.
30 Document Maashorst - Raadsbesluit | Beleidskader Sterke Sociale Basis - iBabs Publieksportaal (bestuurlijkeinformatie.nl)
23
•
•
•
•
De hoogte van het compliment: De hoogte van het mantelzorgcompliment zal vanaf 2025 100,- per in Maashorst wonende mantelzorger die voldoet aan de bovenstaande definitie, bedragen. Daarmee behoudt het zijn waarde van een ‘aanzienlijk’ bedrag, maar stelt het ook de gemeente in staat om een grotere groep mantelzorgers van deze waardering te voorzien (zie punt hierboven over de doelgroep) en betere ondersteuning voor alle mantelzorgers in te zetten. In vergelijking met buurgemeenten, is een compliment van 100,- een van de hoogste31. De vorm van het compliment: Vanaf 2025 zal het mantelzorgcompliment in de vorm van een cadeaubon worden verstrekt. Deze hebben dezelfde waarde als een geldbedrag, maar bieden de mogelijkheid voor het persoonlijke overhandigings/contactmoment aan de mantelzorger en het wordt niet beschouwd als inkomsten. Voor jongeren zullen we bij de implementatie onderzoeken of het mogelijk is een deel van dit beschikbare bedrag in de vorm van een bon te geven en een deel van het bedrag te gebruiken voor een gezamenlijk uitje met andere jonge mantelzorgers. De wijze van aanvraag en uitreiking van het compliment: De uitreiking van het compliment verloopt via preventiewerkers van de zorgcoöperaties, ONS welzijn en voor jongeren via het preventieteam jeugd.
Mantelzorgers die intensieve mantelzorg verlenen kunnen zich melden bij de preventiewerker van hun wijk/ gebiedsteam. Mantelzorgactiviteit: De jaarlijkse blijk van waardering wordt overhandigd op een activiteit of moment in de jaarlijkse dag/week van de (jonge) mantelzorger. De zorgcoöperaties, ONS welzijn en preventieteam jeugd of jongerenwerker krijgen de opdracht (en middelen) om in samenspraak met de mantelzorgers een (aantal) activiteiten te organiseren. Dit kan bijvoorbeeld een lunch zijn, of een sportactiviteit of een workshop.
Werkgevers en scholen Medewerking, begrip en ondersteuning vanuit werkgevers en school is belangrijk. Daarom gaan we actie ondernemen om werkgevers en scholen meer kennis en bewustzijn te geven over mantelzorgers en wat zij voor hen kunnen betekenen. Dit doen we door: • Werkgevers informeren en ondersteunen bij de rol die zij kunnen nemen bij ondersteuning van mantelzorgers. Hierbij kan gebruikgemaakt worden van de kennis en voorbeelden van Werk&Mantelzorg. Het bij elkaar brengen van werkgevers zou bijvoorbeeld jaarlijks bij de Dag van de mantelzorg kunnen in een netwerkbijeenkomst. Trainingen kunnen door Movisie, Stichting Werk en Zorg, JMZ Pro of mantelzorgNL worden gegeven32. • We gaan met scholen en onderwijsprofessionals in gesprek over wat zij zien gebeuren en kunnen betekenen. De kennis van JMZ Pro is hier heel bruikbaar voor. En de Week van de Jonge mantelzorger zou een goed aanknopingspunt zijn. • Gemeente Maashorst is zelf ook werkgever. We gaan verkennen wat ervoor nodig is om een ‘mantelzorgvriendelijke’ organisatie te worden. Dit kan met behulp van de ondersteuning van Werk&Mantelzorg. 4.2.3. •
•
•
Verlichten
e zetten in op meer bekendheid van respijtzorg en aanbod dat beter aansluit bij de behoefte. W Om tot meer bekendheid van respijtzorg te komen en een ondersteuningsaanbod van vervangende zorg te ontwikkelen dat beter aansluit bij de behoefte, zetten we de volgende stappen: Het bestaande respijtzorgaanbod beter vindbaar maken voor de mantelzorgers33. Inclusief de particuliere mogelijkheden zoals Saar aan huis en Homeinstead. We nemen een voorbeeld aan de informatiefolder van Land van Cuijk: Zorg jij voor een ander?34 We starten met zorgverzekeraars een verkenning naar de mogelijkheid van een ‘respijthuis’ in Maashorst. De inzet is om dit een laagdrempelige inloopvoorziening te laten zijn, wat voor een groot deel met vrijwillige inzet gedraaid kan worden. Als ook zorgverzekeraars een respijthuis haalbaar vinden, streven we ernaar een gezamenlijke businesscase te hebben in 2026 en daarna te starten. Daarbij gaan we ook kijken naar mogelijkheden van subsidies en financiering uit (landelijke of Europese) regelingen.
31 Hoogte mantelzorgcompliment in buurgemeenten: • Gemeente Oss €50,- • Gemeente Meierijstad €60,- • Gemeente Boekel €60,- • Gemeente Land van Cuijk €100,- • Gemeente Bernheze € 200,32 Via www.werkenmantelzorg.nl 33 Zie ook https://respijttool.mantelzorg.nl/stap/inventarisatie-respijtaanbod 34 Folder Zorg jij voor een ander?
24
•
Als de preventieteams volwassenen in heel Maashorst actief zijn (sterke sociale basis) zullen zij de werkwijze van Oud-Landerd zich eigen maken om ook met vrijwilligers lichte vorm van respijtzorg te verkennen en stimuleren. De ontwikkeling van ‘zorgen voor elkaar’ die we in gang hebben gezet, zullen ook helpen om te weten wie in de nabijheid is om even om hulp te vragen. Bijvoorbeeld door 1 of 2 uurtjes even in huis te zijn zodat de mantelzorger een boodschapje of eigen bezoek aan de huisarts kan doen. Deze vorm van ‘vrijwilliger-adempauze voor de mantelzorger’ is in Maastricht bij ‘steunpunt Mantelzorg Zuid35’ al ontwikkeld. We zullen ervaringen gaan ophalen en onderzoeken wat ONS welzijn en de zorgcoöperaties nodig hebben om dit aanbod in Maashorst te realiseren.
4.2.4. • •
Verbinden
We zetten in op een sterke sociale infrastructuur, passend bij de wijk of kern, waar mensen praktische hulp kunnen vinden. Dit doen we door gebiedsgericht te gaan werken met een preventieteam. Om de samenwerking tussen de organisaties die dingen doen voor mantelzorgers te versterken, richten we een structureel overlegstructuur in waar de gemeente ook bij is.
Een groot deel van de praktische ondersteuning die kan bijdragen aan het ontlasten van mantelzorgers hoeft niet van professionals af te hangen. Bijvoorbeeld het bijhouden van de tuin, helpen bij de boodschappen of het ‘oogje in het zeil houden’. De gemeente ziet het als haar rol om te faciliteren en stimuleren dat inwoners, vrijwilligers en professionals de zorg voor elkaar en het ondersteunen van mantelzorgers kunnen oppakken en organiseren. Hoe zij dit het beste kunnen doen vraagt een continu proces van ‘participatie’ en een samenspel met de maatschappelijke organisaties, scholen, werkgevers en (sociaal) ondernemers. De gemeente Maashorst zal de komende jaren inzetten op het meer gebiedsgericht en collectief organiseren van de laagdrempelige en integrale ondersteuning bij zorg en welzijnsvragen (bijvoorbeeld daginvulling), zoals beschreven in het beleid ‘sterke sociale basis’.
35
Homepagina | Steunpunt Mantelzorg Zuid
25
5. 5.1.
Financiën Veranderingen in de begroting
Dit mantelzorgbeleid legt meer nadruk op het kunnen ondersteunen van mantelzorgers en daarbij rekening houdend met de verscheidenheid van behoeften tussen specifieke groepen. Dit betekent dat we de volgende wijzigingen doorvoeren in waar de beschikbare middelen op worden ingezet: Meer inzet op ondersteuning van mantelzorgers Door het bedrag van het mantelzorgcompliment te verlagen ontstaat er ruimte om meer mantelzorgers te bereiken met het compliment en in te zetten op meer ondersteuning voor alle mantelzorgers. Middelen die nu beschikbaar zijn voor het mantelzorgcompliment worden omgebogen naar middelen voor meer mantelzorgondersteuning zoals respijtzorg en informatievoorziening en een breder activiteitenaanbod voor mantelzorgers die nu minder in beeld zijn. Groter bereik van mantelzorgers met het mantelzorgcompliment Omdat het mantelzorgcompliment een belangrijk middel is om mantelzorgers in beeld te krijgen, breiden we de doelgroep van dit compliment uit. We schatten in dat binnen het nieuwe beleid 1515 volwassen mantelzorgers en 660 jonge mantelzorgers een mantelzorgcompliment gaan ontvangen. Zie bijlage 1 voor de toelichting op deze inschatting. Inzet Mantelzorgtest en mantelzorgmakelaar Vanaf 2025 gaat Maashorst de informatievoorziening voor mantelzorgers aanzienlijk verbeteren.
Er komt een instrument waarmee mantelzorgers eenvoudig zicht kunnen krijgen op de beschikbare ondersteuning en waar zij mogelijk aanspraak op kunnen doen. Daarmee bereiken en ondersteunen we alle mantelzorgers in Maashorst. Inwoners met een laag inkomen die niet zelf de mantelzorgmakelaar kunnen financieren, kunnen gebruikmaken van de (aanvullende) collectieve zorgverzekering waar de mantelzorgmakelaar in het pakket zit. En op basis van de individuele situatie zijn er ook mogelijkheden via de bijzondere bijstand. Dit zijn al bestaande opties. Er wordt ingezet om de bekendheid te vergroten. Uitvoering mantelzorgcompliment Uitvoering van het mantelzorgcompliment wordt onderdeel van de opdracht aan de preventieteams. De kosten van de uitvoering hiervan worden meegenomen in de jaarlijkse subsidie aan Ons welzijn en de Zorgcoöperaties. Dit kan binnen de huidige middelen voor mantelzorg bij beide partijen. Mantelzorgactiviteiten De middelen die ieder jaar, als blijk van waardering, beschikbaar zijn voor de mantelzorglunches zullen breder inzetbaar zijn om bijvoorbeeld ook andersoortige activiteiten en op andere momenten in het jaar te organiseren. Inzet partners In de subsidieafspraken met Ons welzijn en Zorgcoöperaties wordt gericht gestuurd op activiteiten en ondersteuning dat aansluit bij dit beleid. Vooralsnog wordt daar geen begrotingswijziging nodig voor geacht.
26
5.2.
Financieel overzicht
Voor de uitvoering van het mantelzorgbeleid zijn in de begroting structurele middelen beschikbaar. Daarnaast zijn er vanuit het Gezond en Actief Leven akkoord (GALA) middelen toegevoegd. Deze middelen zijn door het Rijk grotendeels als structureel aangemerkt. Een deel van de activiteiten vallen binnen de doelen en taken van andere beleidsonderdelen (bijvoorbeeld Sterke Sociale Basis). Dit beleid brengt vooral focus aan. Er zijn geen meerkosten verbonden aan dit nieuwe mantelzorgbeleid op die beleidsonderdelen. Het beleidsplan voor mantelzorgbeleid leidt tot de volgende begroting. Begrote kosten mantelzorgbeleid
2025
2026
2027
2028
2029
Huidig aanbod
121.333
121.333
121.333
121.333
121.333
Uitbreiden aanbod, incl. uitbreiden aanbod respijtzorg en informatievoorziening
35.335
35.335
35.335
35.335
35.335
Extra inzet vanuit brede SPUK Gala Tijdelijk extra inzet op Informatievoorziening
34.133
30.668 30.668
30.668
30.668 187.236
Mantelzorgondersteuning
Extra inzet vanuit brede SPUK Gala Uitbreiden aanbod Totaal mantelzorgondersteuning
190.701
187.236
187.236
187.236
Implementatie nieuw beleid (nog te bepalen tijdelijke intensivering op ontwikkeling informatie/aanbod)
45.709
31.707
21.833
9.874
Mantelzorgcompliment volwassenen
123.110
132.580
138.262
145.838
151.520
Mantelzorgcompliment jongeren
19.770
23.065
26.360
29.655
32.950
Uitvoering mantelzorgcompliment
17.000
17.000
17.000
17.000
17.000
Mantelzorgactiviteit dag van de mantelzorger
12.311
13.258
13.826
14.584
15.152
Mantelzorgactiviteiten dag van de jonge mantelzorger
1.977
2.307
2.636
2.966
3.295
Totaal mantelzorgwaardering
174.168
188.210
198.084
210.043
219.917
Totaal kosten t.l.v. mantelzorgbudgetten*
410.578
407.153
407.153
407.153
407.153
Dekkingkosten mantelzorgbeleid
2025
2026
2027
2028
2029
Budget mantelzorgcompliment
255.232
255.232
255.232
255.232
255.232
Budget Brede SPUK Gala, mantelzorg
34.113
30.688
30.688
30.688
30.688
Budget mantelzorgondersteuning bij welzijnspartners
121.233
121.233
121.233
121.233
121.233
Totale dekking mantelzorgbudgetten
410.578
407.153
407.153
407.153
407.153
0
0
0
0
0
Mantelzorgwaardering
Saldo
27
Bijlage 1. 1.1.
Aantal mantelzorgers
Inschatting aantal volwassen mantelzorgers compliment
Inschatting op basis van huidig aantal mantelzorgcomplimenten In 2023 ontvingen in de voormalige gemeente Landerd 330 mantelzorgers een mantelzorgcompliment. In de voormalige gemeente Uden ontvingen 810 zorgvragers een mantelzorgcompliment, die zij vervolgens konden verdelen over hun mantelzorgers. Dit geeft een indicatie van het potentieel aan mantelzorgers die in aanmerking komen voor het mantelzorgcompliment onder het nieuwe beleid, maar dit is niet volledig. Het SCP heeft een rapport gepubliceerd ‘Toekomstverkenning mantelzorg aan ouderen in 2040’36. Hieruit blijkt dat hulpvragers gemiddeld 12 uur informele hulp ontvangen per week. Dit kan ook een deel vrijwillige hulp zijn. Een inwoner van de gemeente Maashorst die tenminste 8 uur mantelzorg verleent per week voor 3 maanden of langer, komt in aanmerking voor het mantelzorgcompliment. Voor voormalig gemeente Landerd gaan we ervan uit dat het aantal dat het compliment nu ontvangt, voldoet aan die definitie. Voor voormalig gemeente Uden maken we de inschatting dat er maximaal 1,5 mantelzorger per zorgvrager in aanmerking kan komen voor het mantelzorgcompliment. 810 zorgvragers in Uden met een mantelzorgcompliment betekent dan maximaal (810*1,5) =1.215 mantelzorgers.
Daarnaast komt er ook een nieuwe groep uit voormalig gemeente Uden in aanmerking voor het compliment, namelijk de mantelzorgers wiens zorgvrager niet een Wmo, Wlz of jeugdzorgindicatie heeft. Aantal complimenten 2023
Verstrekt aan
Omgerekend naar aantal volwassen mantelzorgers
Voormalige gemeente Landerd
330
Mantelzorgers
330
Voormalige gemeente Uden
810
Zorgvragers
810 – 1.215
Totaal Maashorst
1.140
1.140 – 1.545
Inschatting op basis van potentieel In paragraaf 2.2 staat dat 3% van de inwoners in de leeftijd 18-64 jaar en 5% van de inwoners van 65 jaar en ouder mantelzorger is volgens de definitie van intensieve mantelzorg en de definitie zoals in de Wmo beleidsregels opgenomen. Voor Maashorst is hiermee het potentieel aan volwassen mantelzorgers die in aanmerking komen voor het mantelzorgcompliment 1.894 inwoners. Het potentieel is 1.894 mantelzorgers. Op dit moment bereikt het mantelzorgcompliment tussen de 1.140 (60%) en 1.545 (82%) mantelzorgers. We weten niet hoeveel hiervan ook aan de definitie van intensieve mantelzorger voldoen. Ook weten we niet welk deel van de zorgvragers uit Uden het compliment uitdelen en of daar bijvoorbeeld ook jongeren tussen zitten. De verwachting is dat het huidige bereik dichter bij de 60% ligt dan bij de 82%. Omdat we de mantelzorger willen bereiken en het compliment als instrument daartoe zien, gaat het mantelzorgcompliment vanaf 2025 naar de mantelzorger. Conclusie inschatting aantal mantelzorgcomplimenten voor volwassenen Het mantelzorgbeleid beoogt om meer mantelzorgers te bereiken. Het compliment is daar een middel toe. We schatten in om vanaf 2029 met het compliment 80% van de intensieve mantelzorgers bereikt te hebben. Voor de komende jaren stellen we ons het volgende doel:
36
https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2019/11/08/toekomstverkenning-mantelzorg-aan-ouderen-in-2040
28
Jaar
Geschat bereik % mantelzorgers t.o.v. potentieel
Geschat bereik aantal mantelzorgers voor mantelzorgcompliment
2025
65%
1.231
2026
70%
1.326
2027
73%
1.383
2028
77%
1.458
2029
80%
1.515
1.2.
Inschatting aantal volwassen mantelzorgers mantelzorglunch
Onderdeel van de mantelzorgwaardering is ook een lunch of iets vergelijkbaars voor mantelzorgers op of rond de dag van de mantelzorgers. We schatten in 50% van de mantelzorgers die we met het compliment bereiken te bereiken met de mantelzorgactiviteit op de dag van de mantelzorger. Jaar
Geschat aantal mantelzorgers voor mantelzorgcompliment
Geschat aantal mantelzorgers voor mantelzorglunch
2025
1.231
616
2026
1.326
663
2027
1.383
691
2028
1.458
729
2029
1.515
758
1.3.
Inschatting aantal jonge mantelzorgers compliment
Uit GGD-onderzoek blijkt dat in onze regio gemiddeld 17,4% van de jongeren mantelzorg taken heeft37. 6.4% van het aantal inwoners in Maashorst is tussen de 12 en 18 jaar, wat uitkomt op 3790 jongeren38. Voor jongeren hanteren we de definitie ‘jongeren die opgroeien met gezinslid met langdurige (langer dan 3 maanden) ernstige lichamelijke of psychische ziekte of beperking of verslaving. ‘Voor Maashorst is hiermee het potentieel aan jongeren die in aanmerking komen voor het mantelzorgcompliment 660 (17,6 procent van 3790 jongeren). In 2024 zijn 150 jonge mantelzorgers bereikt. Op dit moment wordt dus 22% van de jonge mantelzorgers bereikt. Conclusie inschatting aantal jonge mantelzorgers Het mantelzorgbeleid beoogt om meer mantelzorgers te bereiken, ook meer jonge mantelzorgers. We schatten in dat vanaf 2029 we 50% van de jonge mantelzorgers bereiken. Voor de komende jaren stellen we ons het volgende doel. Jaar
Geschat bereik % mantelzorgers t.o.v. potentieel
Geschat bereik aantal mantelzorgers
2025
30%
198
2026
35%
231
2027
40%
264
2028
45%
297
2029
50%
330
37 38
Participatie | Regionaal | Mantelzorgers | Volksgezondheid en Zorg (vzinfo.nl) Jongeren en ouderen per gemeente | CBS
29
Bijlage 2.
Uitgebreide financiële paragraaf
In hoofdstuk 5 is benoemd welke activiteiten ingezet worden. In onderstaande tabel wordt per activiteit aangegeven op welke manier de kosten betaald worden. Dit is een gedetailleerdere uitwerking, bedoeld als handvat voor de uitvoering van het voorliggende beleid. Gedurende de looptijd van het beleid kan dit uitvoeringsplan aangepast worden, mits passend binnen de doelen van het beleid. Thema
Actie
Tijdspad
Middelen
Huidige aanbod mantelzorgondersteuning voortzetten, aanpassen, uitbreiden, verleggen en verbeteren. Het aanbod sluit aan bij de 8 vraaggebieden. Om tot goede aanbod te komen wordt gebruik gemaakt van reflectiesessies, GGD-gezondheidsmonitor en een werkagenda.
2025-2029
€ 121.233 Uit budget mantelzorgondersteuning door welzijnspartners
2025-2029
€ 39.180 Uitbreiden van het aanbod uit budget mantelzorgwaardering
2027-2029
€ 10.668 Uitbreiden van het aanbod uit budget Brede SPUK- Gala, onderdeel Mantelzorg
Uitvoeren van accounthouderschap, versterken van positie mantelzorgers en creëren bewustwording (4 uur per week structureel).
2025-2029
Binnen beschikbare formatie.
Basis
Vinden • •
Verbeteren van informatievoorziening en communicatie Extra aandacht voor jonge mantelzorgers, werkende mantelzorgers, mantelzorgers met een niet-westerse migratieachtergrond bij ontwikkelen van activiteiten Informatie over onze regelingen en ondersteuning voor mantelzorgers bundelen op één website (www.gemeentemaashorst.nl) en eventueel uitbreiden met andere sites (Voorbereiding 2025, Implementeren 2026).
2025 /2026
€ 14.113 eenmalig 2025 € 10.688 eenmalig 2026 Uit budget Brede SPUK – Gala, onderdeel Mantelzorg, aangevuld met middelen uit het budget mantelzorgondersteuning.
Gebiedsgericht werken
Continue
Binnen bestaande middelen Sterke Sociale Basis.
Gemeentelijke professionals informeren en bewust maken van de positie en belang van mantelzorgers.
Continue
Binnen middelen accounthouderschap mantelzorg (zie thema ‘algemeen’).
Spreekuur/informatiepunten in de wijken opzetten, continueren en door ontwikkelen, organiseren dat daar kennis is over mantelzorgondersteuningsaanbod, meer bekendheid aan mantelzorgondersteuningsaanbod.
2026 e.v.
Binnen bestaande middelen Sterke Sociale Basis en uit budget Mantelzorg-ondersteuning van onze welzijnspartners.
Organisaties in het netwerk van migrantengroepen betrekken bij het opzetten van nieuwe activiteiten en communicatiemiddelen.
2025 e.v.
Onderdeel van accounthouderschap Mantelzorg.
30
Thema
Actie
Tijdspad
Middelen
Informatieverstrekking over mantelzorgondersteuning op logische vindplaatsen, in taal en stijl die aansluit bij de diverse groepen mantelzorgers. Op vindplaatsen is men bekend met mantelzorgondersteuning.
2026 e.v.
Onderdeel van accounthouderschap Mantelzorg
Week van de Jonge Mantelzorger.
Binnen ‘Mantelzorgcompliment’ voor jongeren.
Versterken • •
Voor mantelzorgwaardering een houdbaar en uitvoerbaar instrument behouden Met werkgevers en scholen kijken wat zij kunnen doen om leerlingen/werknemers met mantelzorgtaken te versterken Mantelzorgcompliment, voor alle volwassen inwoners van Maashorst die gedurende 3 maanden of langer tenminste 8 uur mantelzorg per week leveren, € 100 per mantelzorger per jaar, in de vorm van cadeaubonnen, uit te reiken tijdens een activiteit of moment in de jaarlijkse week van de mantelzorger.
2025-2029
2025 € 123.110 2026 € 132.580 2027 € 138.262 2028 € 145.838 2029 € 151.520 Uit budget mantelzorgwaardering
Mantelzorgcompliment, voor alle jeugdige inwoners van 12 jaar of ouder van Maashorst, waarbij de criteria nog bepaald moeten worden in overleg met jongerenwerk/ preventiewerk jongeren. Budget €100 per jeugdige mantelzorger, waarmee activiteiten kunnen worden georganiseerd (niet (volledig) voor individuele verstrekking).
2025-2029
2025 € 19.770 2026 € 23.065 2027 € 26.360 2028 € 29.655 2029 € 32.950 Uit budget mantelzorgwaardering
Uitvoeringskosten voor Zorgcoöperatie/Ons welzijn/Compass mantelzorgcompliment.
2025-2029
Binnen middelen mantelzorgondersteuning. Aanvullend € 17.000 per jaar. Uit budget mantelzorgwaardering.
Mantelzorgactiviteit (lunch o.i.d.) rondom dag van de mantelzorg als mantelzorgwaardering, maximaal € 20,00 per mantelzorger per jaar. Daarnaast mantelzorgactiviteiten als mantelzorgondersteuning.
2025-2029
Mantelzorgactiviteit rondom dag van de mantelzorg 2025 € 12.311 2026 € 13.258 2027 € 13.826 2028 € 14.584 2029 € 15.152 Uit budget mantelzorgwaardering
31
Thema
Actie
Tijdspad
Middelen Mantelzorgactiviteit rondom dag van de jonge mantelzorger 2025 € 1.977 2026 € 2.307 2027 € 2.636 2028 € 2.966 2029 € 3.295 Uit budget mantelzorgwaardering Overige activiteiten voor mantelzorgers uit budget mantelzorgondersteuning.
Werkgevers informeren en ondersteuning bij de rol die zij kunnen nemen bij de ondersteuning van mantelzorgers, door bijvoorbeeld training, netwerkbijeenkomst.
2026-2029
Onderdeel van accounthouderschap mantelzorg.
Overleg met scholen, schoolmaatschappelijk werk en leerplicht.
2026-2029
Onderdeel van accounthouderschap mantelzorg en binnen budget mantelzorgondersteuning.
Verkenning gemeente Maashorst als ‘mantelzorgvriendelijke’ organisatie (werkgever), met ondersteuning van Werk & Mantelzorg.
2029
Onderdeel van accounthouderschap mantelzorg.
Verlichten •
Inzetten op de bekendheid en het aanbod van respijtzorg Bestaande respijtzorgaanbod beter vindbaar maken voor mantelzorgers.
2025-2026
Binnen budget mantelzorgondersteuning.
Verkenning, met zorgverzekeraars, naar respijthuis in Maashorst. Voor de verkenning wordt zo veel mogelijk aangehaakt op (sub)regioplan IZA.
2026-2029
Verkenning binnen IZA-middelen, eventueel aangevuld met middelen uit budget mantelzorgondersteuning. Als dit leidt tot een respijthuis dan moet gemeentelijke bijdrage hiervoor binnen budget mantelzorgondersteuning passen.
Via preventieteams (Sterke Sociale Basis) met vrijwilligers lichte vormen van respijtzorg verkennen en stimuleren.
2026-2029
Binnen bestaande middelen Sterke Sociale Basis (preventieteams). Binnen bestaande middelen Vrijwilligers Subsidie Structureel (waarderingssubsidie vrijwilligers respijtzorg). Vanaf 2027 structureel € 30.688 voor uitbreiden aanbod Brede SPUK – Gala, onderdeel Mantelzorg
32
Thema
Actie
Tijdspad
Middelen
Verbinden •
Inzetten op sterke sociale infrastructuur. Gebiedsgericht werken. Gebiedsgericht werken
2025-2029
33
Binnen bestaande middelen Sterke Sociale Basis.