CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Lokaal arbeidsmarktbeleid Samen werkt voor Maashorst

Raadsvergadering 25 september 2025, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Lokaal arbeidsmarktbeleid: Samen werkt voor Maashorst!21.670 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

werknemers staat het Udens College

op

plek 23 van werkgevers in Maashorst.

Na het voorgezet onderwijs gaan veruit de meeste leerlingen van het Udens College naar het MBO , en

dan met

name naar

het Koning Willem I College en het Summa College.

Figuur 2. 6: Doorstroom van

vo

in Maashorst naar mbo

,

Strategische verkenning KWI (2024)

Binnen het Koning Willem I college gaan veruit de meeste van de mbo-studenten in 2023 naar de locatie in Veghel (449 studenten) gevolgd door de locatie aan de Vlijmenseweg in Den Bosch (174 studenten) en Oss (171 studenten). Ook naar de verschillende locaties van het Summa College in met name Eindhoven gaan veel studenten (meer dan 350). Het ROC Nijmegen voorziet 108 studenten van een aanbod. ,

,

23

Er zijn op dit moment geen vergelijkbare gegevens bekend van de doorstroomcijfers van onze studenten naar het hbo en wo. We weten wel dat een relatief groot deel van de havo en vwo-leerlingen doorstroomt

studie in de sector Gezondheidszorg (16%). Dat is bij beide niveaus significant hoger dan het landelijk gemiddelde wat een intensievere samenwerking met een nader te bepalen onderwijspartner in kwestie en de zorgsector legitimeert. naar

een

,

Nader onderzoek zou verricht moeten worden naar 1) de locaties waarnaar de havo en vwo-leerlingen uitstromen en 2) het type opleiding dat onze studenten volgen binnen zowel het Koning Willem I maar ook het Summa en het ROC Nijmegen. Deze gegevens helpen ons om te kunnen onderbouwen welke samenwerkingen (regionaal-stedelijk type opleiding en sectoren) we met voorrang zouden kunnen benutten. Daarnaast dienen we ons samen met onze partners te buigen over het vraagstuk hoe we het aantal mbo’ers naar de toekomst toe in balans houden met de vraag van de arbeidsmarkt. ,

,

,

,

24

Hoofdstuk 3 Wettelijke

-

en

beleidskaders

In dit hoofdstuk zijn de beleidskaders en vigerende wet- en regelgeving op landelijk , regionaal en lokaal

niveau opgenomen. Daarbij maken we een onderscheid in beleidskaders die gericht zijn op een gezonde arbeidsmarkt en beleidskaders die gericht zijn op re-integratie van specifieke doelgroepen. Binnen de kaders opereren samenwerkingsverbanden en netwerken die we ook in dit hoofdstuk noemen. Voor een uitgebreidere toelichting op onderdelen verwijzen we naar bijlage 3. Tot slot: Omdat we voor het lokale arbeidsmarktbeleid (vooralsnog) geen nieuwe budgetten vragen volstaan we met een vermelding van de financiële budgetten die we nu al inzetten in het lokale (en soms ook regionale) beleid. Deze budgetten zijn verspreid over de gemeentelijke begroting. ,

,

3. 1 Nationaal Arbeidsmarktagenda In december 2024 heeft het kabinet in een brief aan de Tweede kamer haar plannen gepresenteerd om de arbeidskrapte te verminderen binnen een brede arbeidsmarktagenda. Het kabinet geeft in deze brief aan dat de arbeidskrapte de grootste uitdaging is voor de arbeidsmarkt en bepalend voor de economische groei en de welvaart. Door dubbele vergrijzing en ontgroening zal de arbeidskrapte in de toekomst een grote uitdaging blijven. Het kabinet realiseert zich dat zij een beperkte invloed heeft op dit probleem maar dat er wel acties ingezet kunnen worden om deze krapte te verminderen. Deze acties ziet zij langs vijf sporen: ,

1.

Verhogen -

van

de kwaliteit van werk;

Meer uren werken beter faciliteren (o. a. kinderopvang) en belonen. Vergroten van de werkzekerheid van flexwerkers.

Creëren van duidelijkheid wanneer je werkt als werknemer of als zelfstandige Versterken van de economie; Kritisch kijken naar het eigen overheidsbeleid en de arbeidsvraag die daarvan uitgaat (en voor druk zorgt op de arbeidsmarkt) Verminderen van de regeldruk dat leidt tot vermindering van de arbeidsvraag Ontwikkelen van een gerichter en selectiever arbeidsmigratiebeleid Verhogen van de productiviteit; Uitwerken van een productiviteitsagenda met verschillende sectoren. Verhogen van duurzame arbeidsparticipatie; Werken aan een duurzame inzetbaarheidsagenda samen met sociale partners met het doel mensen aan werk te helpen die nu aan de kant staan. Combineren van arbeid en zorg makkelijker maken o. a. door vereenvoudiging van het verlofstelsel Verbeteren matching op de arbeidsmarkt. Opzetten van een gezamenlijke Leven Lang Ontwikkelen-agenda met publieke en private partijen zodat deelname aan scholing en leren op het werk groeit een sterke leercultuur ontstaat en de aansluiting van het opleidingsaanbod op de vraag van de (regionale) arbeidsmarkt verbetert. Inzetten op sectorale Ontwikkelpaden door sectoren in samenwerking met het kabinet. Sectorale Ontwikkelpaden laten zien welke banen er in een sector zijn en welke opleidingen daarbij horen. -

2.

,

3. 4.

5.

,

,

25

Sluiten

mbo-pact met onder andere mbo-scholen en werkgevers voor het opleiden van mensen voor de arbeidsmarkt van de toekomst. Hervormen van de arbeidsmarktinfrastructuur zodat werkzoekenden en werkgevers in een regio terecht kunnen bij één loket voor hun zoek-of ondersteuningsvraag. Hier zijn eind 2023/begin 2024 al de eerste stappen voor gezet.

-

-

van een

,

De hierboven genoemde acties bevinden zich inmiddels in verschillende stadia van besluitvorming en

uitwerking. Participatiewet De Participatiewet is op 1 januari 2015 in werking is getreden en vervangt de Wet werk en bijstand (WWB) de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en delen van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong). Op grond van deze wet zijn gemeenten verantwoordelijk voor de (financiële) ondersteuning van mensen naar werk die moeilijk zelfstandig werk kunnen vinden wegens een arbeidsbeperking of langdurige werkloosheid. Gemeenten bieden diverse ondersteuning zoals activering arbeidstoeleiding-en bemiddeling scholing jobcoaching en loonkostensubsidie om de kans op werk voor deze doelgroep te vergroten. Het uiteindelijke doel is om hiermee bij te dragen aan een inclusieve arbeidsmarkt waar iedereen ongeacht beperkingen een passende plek kan vinden. ,

,

,

,

,

,

,

,

Gelinkt aan de Participatiewet zijn recente beleidskeuzes van het Rijk ten aanzien van de transitie van werk ontwikkelbedrijven de bekostiging van beschut werk en de begeleiding van jongeren van school naar werk (wetsvoorstel Van school naar duurzaam werk). Deze beleidsontwikkelingen hebben invloed op het gemeentelijk re-integratiebeleid. ,

,

Banenafspraak In 2013 is de banenafspraak gemaakt tussen het kabinet en sociale partners die in 2015 is ingegaan. Deze afspraak houdt in dat in 2026 125. 000 banen zijn gecreëerd bij reguliere werkgevers voor mensen met een arbeidsbeperking. Om deze afspraak te behalen ligt er een flinke inspanningsverplichting bij werkgevers (bedrijven en overheid). Inmiddels zijn bijna 90. 000 banen gecreëerd. In 2025 is de banenafspraak aangepast en op onderdelen eenvoudiger gemaakt in de uitvoering. Deze wijzigingen gaan in per januari 2026. ,

Aan

de banenafspraak is de indicatie banenafspraak gekoppeld. Onder andere mensen die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen maar ook mensen met een Wsw-indicatie en leerlingen van het speciaal voortgezet onderwijs en praktijkonderwijs hebben een indicatie banenafspraak van het UWV. Als werkgevers iemand in dienst nemen met een indicatie banenafspraak kunnen ze gebruik maken van bepaalde kostenverlagende regelingen waaronder loonkostensubsidie en de no-risk polis. ,

,

3. 2 Regionaal Noordoost Brabant Werkt In onze arbeidsmarktregio Noordoost Brabant Werkt werken gemeenten samen met werkgevers werknemersorganisaties ontwikkelbedrijven onderwijsinstellingen UWV en SBB aan een goed functionerende en toekomstbestendige arbeidsmarkt. Voor 2030 betekent dat: een arbeidsmarkt die wendbaar en weerbaar is minder gevoelig is voor conjunctuurschommelingen en waarin alle mensen hun talenten benutten zich blijven ontwikkelen en kunnen meedoen. Hiervoor is een WERKagenda opgesteld met de volgende programmalijnen: ,

,

,

,

,

26

,

1. 2. 3.

Werkgeversaanpak: Gericht op duurzame inzetbaarheid arbeidsmobiliteit en het bevorderen van een leercultuur. Jongerenaanpak: Gericht op het verminderen van voortijdig schoolverlaten goede arbeidstoeleiding van kwetsbare jongeren en het verminderen van jeugdwerkloosheid. Werkbedrijf/Werkgeversservicepunt: Regionaal Gericht op het optimaliseren van werkgeversdienstverlening en het ondersteunen van inclusief ondernemen. ,

,

Hieruit vloeien de volgende opgaven uit voort: 1. Een Leven Lang Ontwikkelen: Flexibiliteit en duurzaamheid door leren en ontwikkelen. 2. Inspelen op Transities: Digitalisering energietransitie en kringlooplandbouw. 3. Talentaanpak: Aantrekken en behouden van talent om innovatie en sociale structuur te versterken. 4. Omgaan met Crisis en Krapte: Voorbereiding op recessies of crises. ,

Bijdrage Maashorst

aan

Jaarlijks € 70. 000

Noordoost Brabant Werkt

Human Capital Agenda

Omdat ook de regio Noordoost Brabant te kampen heeft met arbeidstekorten is in 2024 een Human Capital Agenda (HCA) opgesteld voor de arbeidsmarktregio met het doel meer focus aan te brengen in het regionale arbeidsmarktbeleid. De HCA zich richt op de volgende prioritaire sectoren om daar de arbeidskrapte aan te pakken: zorg onderwijs en kinderopvang veiligheid (politie en defensie) maakindustrie bouw- en infrastructuur agrofood energie en ICT. ,

,

,

,

,

,

,

,

Hiervoor werkt men aan verschillende oplossingsrichtingen: • Verhoging arbeidsproductiviteit (o. a. door inzet van technologie) • Richten van de instroom (zorgen dat mensen opgeleid worden voor de prioritaire sectoren) Leven Lang Ontwikkelen (zorgen dat mensen zich blijven ontwikkelen) • • Modern HR-beleid (zorgen dat mensen blijven o. a. door voldoende ontwikkeling te bieden binnen bedrijf en goede arbeidsvoorwaarden-en omstandigheden) ,

,

,

De doelgroepen die binnen deze sectoren belangrijk zijn: • •

Werknemers: jongeren internationaal talent onbenut arbeidspotentieel dreigend werklozen. Werkgevers: familiebedrijven (veel aanwezig in Noordoost Brabant) MKB startups en scale-ups ,

,

,

,

,

Regionaal Werkcentrum De arbeidsmarktinfrastructuur moet worden hervormd. In 2022 zijn hiervoor al de eerste kaders geschetst door het kabinet. Noordoost Brabant Werkt heeft hier in 2023 al op ingespeeld met de oprichting van het Regionaal Werkcentrum Noordoost Brabant (eerst 1werkcentrum geheten). Dit centrum verenigt verschillende diensten onder één dak en sluit aan bij de nationale doelen van een verbeterde arbeidsmarktinfrastructuur en dienstverlening aan werkzoekenden en werkgevers We bevinden ons nu in de fase van oprichting van een regionaal beraad en van fysieke loketten in de regio. Partnership IBN Het partnership met IBN en vijf andere gemeenten is essentieel voor het aanbieden van werkmogelijkheden aan mensen in de Participatiewet met een arbeidsbeperking die (nog) niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen. IBN (“Integrale Bedrijven Noordoost-Brabant)" is het werkontwikkelbedrijf voor zes regiogemeenten waaronder Maashorst. Bijstandsgerechtigden kunnen met behulp van loonkostensubsidie en goede begeleiding aan de slag bij IBN in een dienstverband. Gedurende de eerste 23 maanden heet dit een garantiebaan en volgt de werknemer een werkleerlijn waarin een vak ,

27

wordt geleerd en certificaten of diploma's kunnen worden gehaald. Na maximaal 23 maanden kan iemand in vaste dienst komen bij IBN (en eventueel worden gedetacheerd bij een reguliere werkgever) of doorstromen naar een reguliere werkgever. Budget Maashorst Partnership IBN

voor

lumpsum

€ 720. 000 in 2025 en € 811. 00 in 2026. Voor de jaren daarna nog vast te stellen.

Het partnership met IBN is ook belangrijk in het kader van de eerdergenoemde banenafspraak. Veel mensen

met een bijstandsuitkering hebben een indicatie banenafspraak. In een baan bij IBN kunnen

zich ontwikkelen met loonkostensubsidie. mensen

en

in een aantal gevallen doorstromen

naar een

reguliere werkgever eventueel ,

De afgelopen

jaren zijn de afspraken met IBN geïntensiveerd en uitgebreid naar begeleiding van statushouders in het kader van de Zelfredzaamheids-route (Z-route) en begeleiding van jongeren. Inburgeraars die in de Z-route zitten volgen bij IBN een traject gericht op taal participatie en begeleiding naar werk. Daarnaast werkt IBN samen met jongerenconsulenten van de gemeente en doorstroomcoaches van het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) om voortijdig schoolverlaters naar werk of opleiding te begeleiden. ,

,

In 2024 is door de wethouders van de zes IBN-gemeenten een bestuurlijke opdracht neergelegd bij een projectgroep om te onderzoeken hoe het partnership met IBN op de lange termijn moet worden ingericht

garanderen dat IBN financieel gezond blijft en in de regio werkmogelijkheden kan blijven bieden een beperking. Dit onderzoek is tevens ingegeven door de gewenste transitie van de werk ontwikkelbedrijven die het Rijk stimuleert en financieel ondersteunt. Het onderzoek is in juni 2025 afgerond en adviseert een intensivering van de samenwerking tussen gemeenten en IBN. De precieze invulling van die samenwerking wordt in de loop van 2025 en 2026 duidelijk. om te

aan mensen met

3. 3 Lokaal Bestuursakkoord ‘Samen bouwen we Maashorst 2022-2026’ We zetten ons in om de meest aantrekkelijke toeristische gemeente van Brabant te zijn. Hiervoor stimuleren we: • Een krachtig MKB Een gezonde agrarische economie • • Kwalitatief goede bedrijventerreinen • Bedrijvigheid in de kernen • Een sterk netwerk van bedrijven gemeenten en andere instellingen (waaronder de Campus) ,

koesteren het ondernemerschap en willen daarmee het economisch klimaat van de gemeente Maashorst verder versterken. Daarom werken we aan een gunstig ondernemersklimaat en een evenwichtige economische structuur. Economische groei van Maashorst vinden we belangrijk zowel voor bestaande als voor nieuwe bedrijven. We

,

Ook willen we de samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt (triple helix) intensiveren zorgdagen voor passende opleidingen die aansluiten op ons profiel: groen zorg en vrije tijd.

en

mede

,

Als organisatie vinden we het van belang om een aantrekkelijke organisatie te zijn om in te werken. We bieden onze medewerkers een prettige werkomgeving geven ruimte aan talent(ontwikkeling) en ,

28

investeren in vitaliteit en werkplezier. We hebben daarbij ook aandacht voor inclusie en diversiteit. Door de krapte op de arbeidsmarkt moeten we onze gemeente als werkgever beter onderscheiden en profileren om talenten aan ons te binden en te behouden. Omgevingsvisie In de omgevingsvisie omschrijven we dat we een sterke en vitale netwerkeconomie willen door ontwikkelen. We willen het MKB versterken en daarnaast ook de recreatie en vrijetijdseconomie. Er is veel vraag naar vestiging in bedrijfsverzamelgebouwen. Deze verzamelgebouwen zijn aantrekkelijke vestigingslocaties (ook voor starters en doorstarters) hebben een broedplaatsfunctie en dragen bij aan de versterking van de netwerkeconomie. De gemeente probeert daarom zoveel als mogelijk mee te werken aan initiatieven vanuit de markt. De vraag naar bedrijfskavels voor de komende jaren bedraagt circa 25 tot 36 hectare. Op diverse locaties zijn we momenteel reeds bezig met de ontwikkeling en/of uitbreiding van bedrijventerreinen: HoogveldZuid (12 hectare) Voederheil (2 hectare) Reek Zuid (1 hectare) Vluchtoordweg (15 hectare). Dit biedt omgerekend extra ruimte voor 650 arbeidsplaatsen. Daarnaast zal op de bestaande bedrijventerreinen het aantal arbeidsplaatsen naar verwachting ook toenemen vanwege intensivering van bedrijfskavels.

Tot slot laten verkenningen zien dat er binnen de huidige planologische mogelijkheden ook nog veel ruimte is voor optopping van de bedrijfsgebouwen wat hiermee ook mogelijkheden biedt om de netwerkeconomie te versterken. De netcongestie en de toenemende vraag naar energie werkt hierbij belemmerend. Op dit moment lukt het niet om alle bedrijventerreinen aan te sluiten. Lokale opwekking van aanvullende energie zal noodzakelijk zijn om in de stijgende vraag te kunnen voorzien. Binnen RNOB werken we daarom verder aan de ontwikkeling van energyhubs. ,

,

,

,

,

,

Strategische visie Sociaal Domein Maashorst 2025 / Maashorst 2050 Deze visie is opgesteld eind 2024 en maakt integraal onderdeel uit van het proces Maashorst 2050 dat in september 2025 ter vaststelling aan de raad zal worden voorgelegd. Vanuit de visie sociaal domein 2025 is onder andere het programma “Naar een toekomstbestendig sociaal domein” geformuleerd waarmee de organisatie momenteel bouwt aan een toekomstbestendige zorg voor onze inwoners. Tegelijkertijd wordt het voorliggend arbeidsmarktbeleid ook in september 2025 vastgesteld door de raad. Vanwege de integraliteit willen we – vooruitlopend en onder voorbehoud van besluitvorming- de dwarsverbanden hier dan ook alvast benoemen. In de visie Sociaal Domein Maashorst worden de diversiteit van bedrijvigheid de natuur en ruimte de mogelijkheden van de samenwerking met de stedelijke gebieden en de aanwezigheid van een vliegbasis en ziekenhuis benoemd als krachten die van positieve invloed kunnen zijn op het in stand houden van sociale netwerken en de gemeenschapsbouw. Het maakt Maashorst tot een aantrekkelijk gebied om te werken en wonen. Hiervoor is het wel van belang om de kwaliteit van het voorzieningenniveau te behouden zo niet te verhogen. Een hoger voorzieningenniveau draagt tevens bij aan een kwalitatief goed en divers zorgaanbod voor een toenemend aantal zorgbehoevende inwoners. ,

,

,

In Maashorst 2050 wordt een kompas aangereikt waarmee richtinggevende stukken en kaders zijn

samengebracht tot een fundament

van

waaruit integrale keuzes kunnen worden gemaakt.

Beleidsprogramma wonen en zorg 2023 In dit beleidsprogramma worden speerpunten benoemd waaronder de woningbouwopgave het realiseren van de woondeal (30% sociale huur en 2/3e betaalbaar) en inzetten op vitale en inclusieve arbeidsmarkt met een leercultuur waarbij talenten toekomstproof zijn. We faciliteren aangepast werk voor mensen die niet kunnen voldoen aan de steeds hogere eisen die de maatschappij stelt. ,

29

Huisvesting arbeidsmigranten 2023 Internationale werknemers zijn van groot belang voor de economie. Veel bedrijven in de agrarische sector logistiek voedingsmiddelentechnologie en andere industrie kunnen zonder internationale werknemers niet of niet optimaal functioneren. De verwachting is dat de behoefte aan internationale werknemers in alle beroepsgroepen naar de toekomst toe zal blijven bestaan. Werkgevers zijn primair verantwoordelijk voor het huisvesten van deze werknemers. Maashorst heeft een huisvestingsbeleid opgesteld waaraan initiatieven moeten worden getoetst.

,

,

Integraal Zorg Akkoord en Gezond en Actief Leven Akkoord Het Integraal Zorg Akkoord (IZA) is een landelijk akkoord tussen zorgpartijen gemeenten welzijn en overheid met als doel de zorg in Nederland toekomstbestendig toegankelijk en betaalbaar te houden. Het IZA verplicht IZA-partijen per zorgkantoorregio tot integrale samenwerking die op regionaal en subregionaal niveau plaatsvindt. Op lokaal niveau vinden we de uitwerking van het IZA in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) waarbij de verbinding tussen een gezonde leefstijl en bewegen tot stand wordt gebracht. ,

,

,

,

Voor onze regio zijn zes opgaven geformuleerd: • • • • • •

Cultuurverandering Veranderende zorgvraag Verminderen krapte op de arbeidsmarkt Verbeteren doorstroom in de keten Gezondheidsverschillen Meten en monitoren van impact

Aan die opgaven wordt samen met partners , waaronder het ziekenhuis Bernhoven , gewerkt. Hierbij wordt ook gekeken naar de ondersteunende inzet van technologie in de zorg. In de periode 2024-2027 wordt 41 miljoen geïnvesteerd in de gezondheid van de inwoners en beschikbaar gesteld aan het medisch en

sociaal domein. Budget in subregio Maashorst – Boekel

–

Oss

–

Meierijstad

–

Bernheze

41 miljoen in periode 2024-2027

Re-integratie binnen de Participatiewet De re-integratie taak van de gemeente richt zich op de ‘ondersteuning bij arbeidsinschakeling’ van inwoners (zowel bijstandsgerechtigden als niet-uitkeringsgerechtigden NUG-gers geheten). De Participatiewet de Re-integratieverordening Maashorst en de beleidsregels re-integratie Maashorst vormen hiervoor het beleidskader. ,

,

Hoewel dit in eerste instantie een eigen verantwoordelijkheid is is zelf een betaalde baan vinden lang niet voor iedereen haalbaar. Veel bijstandsgerechtigden hebben een grote afstand tot betaald werk en weinig werkervaring. De consulent Participatie zet verschillende re-integratie-instrumenten in en schakelt met de accountmanager Participatie om werk te vinden voor de kandidaat. Vaak komt bij bijstandsgerechtigden meervoudige problematiek voor waardoor aanvullende inzet van instrumenten vanuit Wmo schuldhulpverlening of volwasseneducatie wenselijk is. ,

,

,

Bij mensen die naar verwachting nog niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen wordt loonkostensubsidie ingezet. Vaak worden zij aangemeld bij IBN als begeleiding op de werkplek ook nodig is (zie het stukje over IBN in paragraaf 3. 2). Voor een aanzienlijk deel van de bijstandsgerechtigden is

30

betaald werk niet haalbaar of pas na jaren. Bij deze groep wordt (eerst) gekeken naar andere vormen van maatschappelijk participatie zoals vrijwilligerswerk of deelname aan activiteiten in de wijk. ,

,

Budget

voor

inzet van re-integratie-instrumenten.

Jaarlijks € 950. 000 (structureel)

Aanvullende lokale initiatieven Naast de hierboven genoemde lokale beleidskaders en samenwerkingsafspraken maken beleidsvoornemens concreet door de inzet van onderstaande initiatieven: ,

Subsidieregeling Hybride leer-en werkomgeving

Samenwerking Triple Helix

we onze

Arbeidsmarkt-onderwijs-economie Doel van de subsidieregeling is het versterken van de lokale arbeidskansen en onderwijsmogelijkheden van jongeren en het economisch klimaat in Maashorst. In 2025 bedraagt de subsidie €160. 000. De subsidie verlenen we aan Campus Uden. We ondersteunen hiermee het hybride leren (leren in een werkomgeving) en de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Budget van de subsidieregeling jaarlijks € 160. 000 (structureel) Arbeidsmarkt-onderwijs-zorg-economie Binnen de Triple Helix (overheid onderwijs en ondernemers) zijn we in 2025 gestart met het ontwikkelen van een strategische onderwijsagenda met ROC onderwijsinstellingen en werkgevers. Partners hierin zijn Koning Willem I Hogeschool Arnhem Nijmegen Hogeschool Avans het Udens College Campus Uden en werkgevers. Een onderdeel van de onderwijsagenda is samenwerking in de Zorgalliantie (samenwerking tussen onderwijs en zorgaanbieders). Budget: geen budget ,

,

,

Subsidieregeling Startende Ondernemers

,

,

Economie-arbeidsmarkt Met de subsidieregeling Startende ondernemers gemeente Maashorst ondersteunen we startende ondernemers met het doel hen een goede start te bieden zodat zij succesvol worden en bijdragen aan de versterking van de lokale economie en werkgelegenheid. Hiervoor verlenen we een subsidie aan Maashorst Vliegende Start (voorheen Misfits) het startersloket in Maashorst dat startende ondernemers ondersteunt in het opstarten van hun onderneming. Budget: jaarlijks 64. 000 (structureel) ,

Project Iedereen Kans Op Werk

Arbeidsmarkt-re-integratie Binnen de re-integratie taak van de gemeente zetten we in deze bestuursperiode intensiever in op het verminderen van de instroom in de bijstand en het verhogen van de uitstroom uit de bijstand onder de noemer: Iedereen Kans op Werk. Dit project is gestart omdat de huidige krappe arbeidsmarkt meer kansen biedt voor mensen met een arbeidsbeperking. Werkgevers staan meer open voor werknemers die misschien nog niet voldoen aan het functieprofiel maar wel gemotiveerd zijn en bereid te leren. ,

Onderdelen van het project zijn onder andere het startprogramma “Talent in Beeld’ voor mensen die een bijstandsuitkering aanvragen en het ‘Werkcafé’ waarbij werkgevers en werkzoekenden ongedwongen kennis maken met elkaar. ,

31

Het project heeft geleid tot een (peildatum 1 januari 2022).

daling

van

het bestand met

gemiddeld 5 %

Budget € 770. 000 (eenmalig)

Stimuleren startup ecosysteem

Economie-arbeidsmarkt Vanuit Regio Noordoost-Brabant (RNOB) loopt een project om het regionale startup ecosysteem te stimuleren. Startups zijn organisaties met een innovatief en schaalbaar businessmodel. Schaalbaar betekent dat ze ook een scale-up (snelgroeiend bedrijf) kunnen worden. De gemeente betaalt hiervoor jaarlijks €25. 000 aan RNOB. Deze jaarlijkse bijdrage ligt voor vier jaar vast van 2025 t/m 2028. Het startup ecosysteem gaat zorgen voor een herkenbare entree en ondersteuning van startups. Zo kunnen we de high potentials eruit halen die daarmee een bedrijf kunnen opzetten en de juiste financiering kunnen aantrekken. Budget: jaarlijks €25. 000 (structureel) ,

PSO-certificering Ondernemers Maashorst

Incidentele subsidieverlening aan specifieke

Economie-arbeidsmarkt We geven vouchers uit aan ondernemers in Maashorst om een certificering te behalen op de Prestatieladder Sociaal Ondernemen (PSO). Deze ladder geeft aan wat een ondernemer doet om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen; door ze zelf in dienst te nemen of door in te kopen bij bedrijven waar deze mensen werken. Budget € 7. 500 (eenmalig) Economie-arbeidsmarkt In 2025 is subsidie verstrekt aan Techniekdag Uden en aan Logistiekelingen Deze evenementen zijn door het bedrijfsleven georganiseerd om hiermee jongeren zij-instromers en andere werkzoekenden te interesseren voor werken in de techniek en logistiek. ,

evenementen

Budget € 3. 500 (eenmalig)

Expat centre

Economie-arbeidsmarkt De regio Noordoost-Brabant neemt deel aan het Holland Expat Centre South in Eindhoven om internationale werknemers beter te kunnen ondersteunen. Jaarlijks verleent RNOB hiervoor een financiële bijdrage van circa €25. 000 aan het expat centre. Om BRP-gegevens (Basis Registratie Persoonsgegevens) te kunnen gebruiken hebben wij als gemeente een samenwerkingsovereenkomst ondertekend met het expat centre.

32

Hoofdstuk 4 Analyse

en

koers

-

Wat willen we doen en bereiken?

Het gaat goed met de economie op landelijk , regionaal en lokaal niveau. De groei stijgt harder dan

geraamd en blijft de komende jaren ook nog gematigd groeien. De werkgelegenheid is hoog en de huidige en geprognosticeerde groei in sectoren lijkt dat beeld naar de toekomst toe te bevestigen. De werkeloosheid neemt af. In Maashorst is de werkeloosheid zelfs met een half procent meer afgenomen. Tegelijkertijd weten we dat deze gunstige tijden niet aanhouden en kampt de huidige arbeidsmarkt met krapte en een mismatch van vraag en aanbod. Tegelijkertijd willen we vanuit onze kracht regie voeren. In dit hoofdstuk brengen we de informatie uit voorgaande hoofdstukken bij elkaar in een analyse om te komen tot een koers met gerichte oplossingen voor een toekomstbestendig Maashorst. ,

4. 1 SWOT

-

analyse

Aan de hand van een SWOT-analyse brengen we in deze paragraaf de kansen en sterkten , evenals de

zwakten en bedreigingen voor Maashorst in kaart op basis van de informatie in voorgaande hoofdstukken. We maken hiervoor ook gebruik van de economische analyse van Berenschot die bij de totstandkoming van de gemeente Maashorst is gemaakt om de koers van de nieuwe gemeente te kunnen bepalen. Deze analyse is nog steeds actueel. De SWOT wordt hieronder voor de volledigheid nogmaals in beeld gebracht: Figuur 4. 1 SWOT-analyse economische analyse Berenschot 2021 ,

33

We hebben dit overzicht vervolledigd met de actuele punten die we specifiek op het gebied van de arbeidsmarkt en bijbehorende thema's hebben aangetroffen. Deze hebben we vertaald in

onderstaande overzicht: Figuur 4. 2 Aanvullende SWOT- analyse arbeidsmarktbeleid 2025

Sterkten Veerkrachtige regio (SA1 S6) De regio Noordoost-Brabant kenmerkt zich als een veerkrachtige regio wat deels kan worden verklaard door een ondernemersklimaat gekenmerkt door wendbaarheid en flexibiliteit gecombineerd met een sterke sociale structuur waarin men elkaar snel weet te vinden. Als de zesde economische regio van Nederland heeft de regio een sterke uitgangspositie. Maashorst is daarbinnen centraal gelegen maar ligt daarnaast ook centraal tussen drie stedelijke gebieden. ,

,

,

Gezonde economische basis (SA2 SA3 S1 S2 S7) Het gaat (nu) goed met Maashorst! Op dit moment groeit de werkgelegenheid beschikken we over voldoende (mbo) beroepskrachten op het niveau dat past bij het aanbod en is de werkeloosheid laag. Er is een gezonde economische basis om vanuit te vertrekken. We zetten onze groene gemeente in op ,

,

,

,

,

34

recreatie en toerisme. De vrijetijdseconomie is sterk aanwezig. Er zijn veel recreatieve bedrijven actief waaronder enkele grotere spelers zoals de Roompot in Schaijk en Hemelrijk in Volkel. ,

Divers en veerkrachtig MKB (SA4 SA5 S1 S5) Lokaal beschikken we over een aantal groeisectoren zoals de zorg- en welzijnssector en de groothandel/detailhandel. Verder kennen we een sterke netwerkeconomie en een divers en krachtig MKB dat verder groeit. De veerkracht en diversiteit van bedrijvigheid maakt Maashorst mede tot een aantrekkelijk gebied om te werken en wonen. ,

,

,

Goed voorzieningenniveau (SA6 SA7 S3 S4) Op inwonerniveau zijn we over het algemeen gezond. Het brede voorzieningenniveau is goed. Dat moeten we behouden. Daarbij is het centrum van Uden een belangrijke speler op het gebied van recreatief winkelen horecabezoek culturele voorzieningen en evenementen. Het levert een bijdrage aan Maashorst als een prettige plek om te wonen werken ontspannen en te ontmoeten. ,

,

,

,

,

,

,

Kansen Toename zorgeconomie (KA1 , K6) De zorg- en welzijnssector groeit en is in Maashorst goed vertegenwoordigd. Dit is daarom een kansrijke sector voor Maashorst. Deze groei willen we ondersteunen en benutten. Als grootse werkgever voor

Maashorst willen we de samenwerking met ziekenhuis Bernhoven intensiveren. Technologie zetten we in om de zorg toekomstbestendig te maken mede met het oog op de (dubbele) vergrijzing die op ons een negatiever effect zal hebben. Vanuit het sociaal domein bestaat er met het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en haar regionale opgaves reeds een infrastructuur en samenwerking om de zorg toekomstbestendig te maken. De inhoudelijke lijnen IZA en arbeidsmarkt zouden in een agenda samengebracht kunnen worden. Naast het ziekenhuis Bernhoven is ook veel werkgelegenheid aanwezig bij Welkom Kraamzorg en in verzorgingstehuizen zoals Nieuwe Hoeven Compostella en Sint Jan. ,

,

,

Toenemend belang defensie (KA2) Ook vliegbasis Volkel biedt kansen voor de gemeente als tweede grootste werkgever in Maashorst. Zeker wanneer we kijken naar het verhoogde risico van deze tijd. Het kabinet en parlement willen in veiligheid en beveiliging investeren en hebben ingestemd met een geleidelijke verhoging van de NAVO-norm naar 5% van het bruto binnenlands product (waarvan 1. 5% wordt ingezet voor verbetering van de cyberveiligheid de infrastructuur en de maatschappelijke weerbaarheid). Het maatschappelijk appel dat wordt gedaan aan overheid werkgevers en werknemers om de handen in een te slaan in de verdediging van ons land is groot. Dat willen we benutten. Kansen zijn gelegen in opleidingen van de veiligheidssector in combinatie met nieuwe technieken zoals de inzet van drones en vlieg- en gevechtssimulatiesystemen. Er zullen in ieder geval meer activiteiten gaan plaatsvinden op de vliegbasis. Contactpersonen van de vliegbasis hebben aangegeven eerst zicht te willen krijgen op wat de personele behoeften worden in de komende jaren voordat zij een duidelijke vraag kunnen neerleggen. Ook zullen er de komende tijd een aantal ontwikkelingen op het terrein zelf gaan plaatsvinden qua verduurzaming en bouw die voor Maashorst economisch voordelig zouden kunnen zijn. ,

,

,

,

Verbreding naar verblijfseconomie (KA3 KA4 K1 K2 K3) We hebben de ambitie om de groenste gemeente van het land te worden en de meest toeristische gemeente van Brabant. Het concept van de groene long zou daarom meer uitgebaat kunnen worden. Hiermee bieden we natuur en ruimte om te recreëren voor mensen van buiten de gemeente (die daarmee onze economie versterken) en voor mensen die hier willen wonen en/of werken. Dit past bij een vrijetijdseconomie en wordt ook door de grotere behoefte aan rust en ontspanning kansrijk geacht. Toch willen we ons niet beperken tot groen horeca en recreatieve voorzieningen maar dit uitgangspunt ook ,

,

,

,

,

,

35

toepassen op het algemeen en reeds goed voorzieningenaanbod dat we willen behouden en versterken en uitbreiden. Het gaat dan om vrijetijdsbesteding , zorg en welzijn en de mogelijkheid tot het volgen van

vervolgonderwijs op mbo- en hbo-niveau in de eigen gemeente. Deze voorzieningen hebben een aanzuigende werking op gezinnen die in Maashorst willen wonen en werken. Het versterken van de hybride leer- en werkmogelijkheden die momenteel bij de Campus worden georganiseerd in samenwerking met onderwijsinstellingen is een initiatief dat ook past bij een beter voorzieningenaanbod. Het hybride leren en werken vergroot de ontwikkelkansen van jongeren in de eigen gemeente en ondersteunt jongeren om een startkwalificatie te behalen. We proberen hiermee jongeren te behouden voor Maashorst en de regio. Snelle verkeersverbindingen tussen stedelijk en landelijk gebied is hierbij een belangrijke voorwaarde. Kortom: Maashorst moet bekend gaan staan als gemeente waar het goed toeven is qua wonen werken en recreëren. Op deze manier verbreden we de vrijetijdseconomie naar een verblijfseconomie. een vorm van

,

,

Ruimte voor ondernemerschap (KA5 KA6 KA7) Een divers en veerkrachtig MKB is een economische kracht van Maashorst. De huidige groei willen we continueren met name bij het klein- en middenbedrijf dat ruim aanwezig is in Maashorst. Er is reeds sprake van een sterk intern economisch netwerk. Dit uit zich onder andere in samenwerkingsverbanden en in succesvolle bedrijfsverzamelgebouwen. De kansen die de relatie tussen het MKB en de gemeente biedt moeten we hiervoor benutten. De gemeente investeert met haar huidige beleidsinstrumenten al in de begeleiding van startende ondernemers startups en brede talentontwikkeling. Campus Uden en het startersloket Maashorst Vliegende start in ‘t Handelshuys dragen hieraan bij door het bieden van ruimte en mogelijkheden aan starters en conceptstores. Dat willen we behouden en versterken. Een andere kans is de stimulering van de (door) ontwikkeling van bedrijfsverzamelgebouwen (waaronder o. a. de Ideeënfabriek de Lichtfabriek D'n Office de Bovenkamer en DVDIII). Doel hiervan is om ondernemerschap aan te jagen en broedplaatsen van innovatie en werkgelegenheid te creëren door de synergie tussen de verschillende groottes en types ondernemerschap. Hiermee bevorderen we zowel de brede talentontwikkeling en innovatie als het behoud van jongeren voor onze gemeente. Ook zetten we in op de intensivering van bedrijventerreinen.

Op de bestaande bedrijventerreinen met name in de oudere delen is nog veel ontwikkelruimte in de hoogte aanwezig. Door mee te werken met initiatieven van ondernemers stimuleren we de verdere groei van de bedrijven. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

Netwerksamenwerking in de agrarische sector (KA8) De agrarische sector krimpt. Tegelijkertijd is het agrarisch gebied voor ons nog steeds van belang en willen we verduurzamen naar de toekomst. Hoewel uit de analyse blijkt dat we geen koploper zijn op het gebied van innovatie betekent dat niet dat er geen innovatie plaatsvindt. In de afgelopen jaren zijn er verschillende experimenten en proeftuinen opgestart rondom kringlooplandbouw zoals Agro Proeftuin Noordoost-Brabant (voorheen Agro Proeftuin de Peel). Dit is een samenwerking van AgriFood Capital RNOB provincie Noord-Brabant en Wageningen University & Research. De Proeftuin heeft een proeflocatie in onze gemeente (Zeeland) en is een kraamkamer voor toekomstige landbouw. Het bijbehorend samenwerkingsverband waarbinnen we de opgave aanpakken om te komen tot een vitale groene regio -waar het goed wonen werken en leven is- is Novex de Peel. Maashorst laat daarmee zien in staat te zijn om bij een complex vraagstuk een omslag in denken te maken en daarnaar te handelen. De kans is erin gelegen om ook op andere terreinen deze netwerksamenwerking in de aanpak van maatschappelijke vraagstukken op te zoeken of te versterken. ,

,

,

,

,

,

Technologie (KA9 K4) Technologische ontwikkeling loopt door alle sectoren en beïnvloedt iedereen in het werk. Technologie is hetgeen ons verbindt. De gezamenlijke aanpak van de technologische opgave is ook belangrijk voor het ,

36

onderwijs de zorgsector defensie de agrarische sector en de gemeente. Met technologie is rendement te behalen in het verbeteren van dienstverlening het toegankelijk houden van toekomstige zorg het versterken van onze veiligheid het verduurzamen van de landbouw en het opleiden voor beroepen van de toekomst. Wanneer we inzetten op innovaties die bij kunnen dragen aan de arbeidsproductiviteit in genoemde sectoren zijn alle partijen daarbij gebaat. ,

,

,

,

,

,

(Regionale) samenwerking (KA10) Om technologische ontwikkeling goed in te kunnen zetten moeten initiatieven en maatregelen voortkomen uit een integrale agenda waarbij de maatschappelijke partners in gezamenlijkheid overeenkomen wat de toekomstige opgaves zijn. Hierbij is het belangrijk de behoeftes van inwoners en werknemers als vertrekpunt te nemen waarmee draagvlak wordt gecreëerd voor veranderingen. In het verleden hebben we namelijk gezien dat op zichzelf staande slimme oplossingen die geen bijdrage leveren aan maatschappelijke vraagstukken of organisatiedoelen geen navolging vonden. Innovaties zijn pas kansrijk wanneer zij antwoord geven op een vraag of behoefte in de (lokale) samenleving. ,

,

,

,

Een belangrijk stap is bepalen welke partners nodig zijn om die integrale agenda op te stellen. Eerder is geconstateerd dat er nog winst is te behalen in een goede positionering van speerpunten op de regionale

bestuurlijke overlegtafels. In de inhoud van deze speerpunten is met deze notitie voorzien. Maar wie hebben we in de (sub)regio en daarbuiten voor de realisatie nodig? Dat zijn in de eerste plaats de omliggende gemeenten. Uit vervoersbewegingen wonen-werken blijkt dat uitwisseling met name plaatsvindt tussen Land van Cuijk Meierijstad Oss Bernheze Boekel Den Bosch Eindhoven en Nijmegen. Met uitzondering van de laatste twee maken deze gemeenten allen deel uit van de arbeidsmarktregio Noordoost-Brabant. Een intensievere samenwerking in dit verband is kansrijk om de arbeidsmarkt aantrekkelijk te houden voor de regio en jongeren te behouden. ,

,

,

,

,

,

,

Verbindend speelveld onderwijspartners (KA11) De samenwerking in de regio maakt het aantrekkelijk voor het vervolgonderwijs (mbo-hbo-wo) om gezamenlijke afspraken te maken met betrekking tot de toekomstbestendige arbeidsmarkt en intensiever samen te werken in de triple helix. Een additionele kans is gelegen in de geografische ligging van Maashorst ten opzichte van de diverse partners voor vervolgonderwijs (mbo en hbo) welke benut kan worden als verbindend speelveld met en tussen de partners. ,

,

Kansrijke stedelijke gebieden & Brainport (KA12) Gemeenten hebben de neiging om binnen de mogelijkheden van hun eigen samenwerkingsverbanden te blijven denken. Inwoners en ondernemers kennen die begrenzing echter niet. Wanneer we ons richten op de stedelijke gebieden komen zowel Nijmegen Den Bosch en Eindhoven voor ons in beeld. De samenwerking met alle drie de stedelijke gebieden biedt mogelijkheden en aansluiting op onderwijs en economische ontwikkelingen in die steden. Gezien het momentum wordt daarbij de samenwerking met Brainport als kansrijk geacht met het oog op de behoeften van dit stedelijk gebied en de mogelijkheden die Maashorst hierin kan bieden. De samenwerking zou zich vooral moeten richten op de ruimte die we kunnen bieden de strategische geografische ligging de cultuur van gastvrijheid de natuur die rust en ontspanning biedt het veerkrachtige en diverse bedrijfsleven en een goed en gevarieerd voorzieningenaanbod. We zijn een groene en aantrekkelijke gemeente om in te wonen werken en te verblijven. Daarnaast hebben zowel de Brainportregio als Maashorst een cultuur van pioniers in combinatie met ondernemerschap en zijn in beide gemeenten kansrijke spelers gevestigd. Brainport groeit hard. Steeds vaker wordt naar de omliggende regio’s gekeken als het gaat om de vraag naar arbeid en woningen.

Door regiogemeenten wordt dit als een bedreiging gezien omdat de lokale woning- en arbeidsmarkt kan worden overvraagd. Juist daarom is het belangrijk hier aan de voorkant afspraken over te maken en bestuurlijk aangesloten te zijn op deze regio. Via het samenwerkingsverband ,

,

,

,

,

,

,

,

37

NOVEX

Stedelijk Brabant zijn we dat op de ruimtelijke opgave -waar het de stedelijke regio Eindhoven (en Den Bosch) betreft. Aan deze tafel kunnen de bovengenoemde pluspunten die Maashorst biedt worden geëtaleerd. Een concrete kans is gelegen in de in 2024 toegekende Impuls Brainport waarmee 2. 5 miljard beschikbaar is gesteld voor woningen en bereikbaarheid maar ook voor het aantrekken en opleiden van talenten in afstemming met de mbo-partners. Het Koning Willem I – onze grootste mbo opleider – is hierbij betrokken. Het biedt meerwaarde om hier de verbinding te leggen met de strategische agenda economieonderwijs-arbeidsmarkt en het hybride leren en werken (stagemogelijkheden in het bedrijfsleven stimuleren van technologische ontwikkelingen en innovatie). De groep internationale studenten in de stedelijke gebieden kan hierbij worden betrokken. ,

,

,

Arbeidsmigratie (KA13) Een andere kans om te benutten is arbeidsmigratie. De bevolking van Maashorst kent een relatief hoog percentage inwoners met een Nederlandse achtergrond vergeleken met het Nederlandse gemiddelde en een relatief laag percentage inwoners met een migratieachtergrond. In het verleden stond de gemeente bekend als een toevluchtsoord en vrijplaats voor andersdenkenden. De diversiteit in denken en handelen heeft de gemeenschapsbouw niet in de weg gestaan. Sterker nog deze is altijd als onderscheidend vermogen en kracht benoemd. Dit biedt een voedingsbodem voor het ontwikkelen van een gericht en selectief arbeidsmigratiebeleid met als uitgangspunt dat de inzet van internationale werknemers ten goede moet komen aan de gemeenschap. Met het oog op de dubbele vergrijzing en de kansen die we willen benutten in de zorg -en welzijnssector wordt arbeidsmigratie dan ook kansrijk geacht. Onder de juiste voorwaarden zou in regioverband gedacht kunnen worden aan de huisvesting van specifiek internationale werknemers en internationale kenniswerkers. Voor Maashorst zelf zou gedacht kunnen worden aan een actief inhoudelijk beleid (niet alleen huisvesting) voor arbeidsmigratie in specifieke sectoren waar arbeidstekorten zijn of worden verwacht of die anderszins bijdragen aan onze ambities. ,

,

Zwakten Beperkte bereikbaarheid (ZA1 Z3) De fysieke verbindingen die als voorwaardelijk worden gezien om de aantrekkelijkheid van het wonen werken en verblijven in Maashorst te verhogen zijn onvoldoende. Hierbij gaat het niet alleen om de bereikbaarheid van de gemeente maar ook om de ontsluiting van het omliggende gebied en de regionale verbinding. De A50 is een bottleneck de oost-west verbindingen zijn onvoldoende en de bereikbaarheid met het openbaar vervoer laat te wensen over. Positief is de ontwikkeling van de BRT (Bus Rapid Transit) met het oog op een snelle verbinding met Eindhoven gericht op de nabije toekomst. Het blijft echter van belang om mobiliteit op te nemen in de toekomstige lobbyagenda die zal volgen op de strategische agenda Maashorst. ,

,

,

Ontbreken vervolgonderwijs (ZA2 Z2) Maashorst heeft geen fysieke locaties voor vervolgonderwijs. Dat is een zwakte en wordt beschouwd als gemis. Tegelijkertijd zien we nieuwe mogelijkheden ontstaan. In de loop der tijd zijn we niet alleen flexibel gaan werken maar ook gaan leren. Het gemis compenseren we dan ook door de facilitering van hybride leer- en werkplekken. Deze vorm past bij de huidige tijdsgeest en heeft geen fysieke vestiging nodig van een onderwijslocatie. Onze geografische ligging heeft als voordeel dat de gemeente de verbindende factor is tussen de verschillende instellingen voor vervolgonderwijs. Dat benutten we door met de onderwijspartners te komen tot een strategische agenda economie-onderwijs-arbeidsmarkt met daarin benoemd de gezamenlijke thema’s die voor een toekomstbestendige en economisch vitale gemeente moeten zorgen. Als voorbeeld: HAN en Avans (hbo) richten zich op zorg en welzijn en zetten in op het verbinden van maatschappelijke vraagstukken aan studenten en kennislectoraten in een publiek-private samenwerking. ,

,

38

,

Kwetsbaarheid groei ZZP-ers (ZA3) Binnen het MKB -de kracht en kans van deze gemeente- stijgt de werkgelegenheid nog steeds. Echter een groot deel van die groei komt voort uit het aandeel ZZP’ers. De arbeidsmarkt is daarmee flexibel maar ook kwetsbaar. Dat laatste wordt steeds meer erkent. Schijnzekerheid wordt daarom strenger gehandhaafd om een gelijk speelveld in voorzieningen voor ZZP’ers en personeel in loondienst te creëren. Hoewel we hier als gemeentelijke overheid weinig tot geen invloed op hebben is het wel een factor om rekening mee te houden naar de toekomst toe. Overigens ziet Berenschot in haar analyse flexibilisering in werken als kracht (K2). Zij refereert hiermee aan mogelijkheden die er zijn ontstaan om arbeid thuis elders en gedurende andere dan kantoortijden te verrichten. ,

,

,

Geen duidelijke regionale economische strategie (ZA4) De regio Noordoost-Brabant heeft nog geen gezamenlijke regionale economische strategie. Hierdoor is

gezamenlijke economische lobby beperkt mogelijk. De regionale economische position paper die dit moment in de maak is moet hier meer sturing aan gaan geven. een

op

Bedreigingen Arbeidsmarktkrapte (BA1) Momenteel werken meer jongeren en meer ouderen werken langer door. Deze situatie zal echter veranderen door een steeds groter wordende groep ouderen versus een afnemende beroepsbevolking. Deze tendens raakt Maashorst harder dan de regio en landelijk. In de zorg leidt dit tot een dubbele grijze druk: de groep ouderen met een zorgbehoefte wordt groter en tegelijkertijd stromen er meer werknemers uit de zorg omdat ze met pensioen gaan. Er is -door afname van het geboortecijferonvoldoende aanwas van de beroepsbevolking te verwachten om de groei van de 65+ te compenseren waardoor de omvang van het probleem naar de toekomst toe cumuleert. Hierdoor ontstaat een steeds hogere arbeidsmarktkrapte. ,

,

hoofdstuk 2 hebben we aangegeven dat er geen eenvoudige oplossingen zijn voor de arbeidsmarktkrapte en dat het gaat om een combinatie van acties zoals uitbreiding van uren verhogen van arbeidsparticipatie van bepaalde doelgroepen verbetering van arbeidsvoorwaarden en balans privéverhoging van de productiviteit en stimuleren om langer door te werken inzet van werk arbeidsmigranten. In

,

,

,

,

,

Mismatch arbeidsmarkt (BA2) Er is sprake van een mismatch op de arbeidsmarkt. Dat heeft verschillende oorzaken. Beroepsgroep 1 heeft een grotere afstand tot de arbeidsmarkt door weinig onderwijs en vaak ook multi-problematiek. Bij de beroepsgroepen 2 3 en 4 is sprake van een sectorale mismatch; de vraag in een sector komt vaak niet overeen met het aanbod in een sector. De mismatch is niet direct in opleiding gelegen. Maashorst heeft een groot aandeel mbo’ers en beschikt ook voor de komende jaren over werk in die beroepsgroepen. ,

Technologie (BA3) Technologie kent twee kanten. We ervaren dat technologie in de vorm van automatisering robotisering A. I. en verschuiving naar online verkopen op dit moment de werkgelegenheidsgroei drukt. Daarom staat technologie zowel bij kans als bij bedreiging opgenomen. Wanneer we de veerkracht en diversiteit van bedrijvigheid verder willen aanjagen zouden we technologie (waaronder A. I. ) juist moeten inzetten in de aanpak van gezamenlijke opgaves waarmee we de dienstverlening van het MKB Maashorst kunnen bevorderen en daarmee ook een bijdrage kunnen leveren aan het verhogen van de arbeidsproductiviteit. ,

,

39

,

Netcongestie (BA4) Netcongestie en toenemende vraag naar energie belemmeren de economische groei. Het is noodzakelijk om lokaal extra energie op te wekken. Door de aanwezigheid van de vliegbasis Volkel kunnen windmolens niet geplaatst worden. Zonneparken kennen ook beperkingen. Het is niet de verwachting dat op korte termijn innovatieve alternatieven worden ontwikkeld. Dat betekent dat we in een grotere mate afhankelijkheid zullen zijn van partijen binnen en buiten de regio voor het aanvullen van het tekort. ,

Woningbouwopgave (BA5) Meer mensen betekent ook dat het beroep op woonruimte nog verder toe zal nemen. In 2023 is een breed beleidsprogramma wonen en zorg opgesteld. Onderdeel hiervan zijn een woondeal van 30% sociale huur en het uitgangspunt van betaalbaarheid van 2/3 e van het aantal te bouwen woningen. Bij de opgave om extra woningen te bouwen moeten we de kanttekening maken dat het daadwerkelijk realiseren van woningen voor alle gemeenten momenteel allerlei uitdagingen kent. Een integraal overleg met bestuurders van woningcorporaties over samenhangende maatschappelijke opgaven kan hierin rendement opleveren.

4. 2 Koers Wanneer we naar de kaders uit het voorgaande hoofdstuk 3 kijken en naar bovenstaande SWOT-

analyse

de volgende ontwikkelpunten: aanpalende voorzieningen; verhogen van de arbeidsproductiviteit en arbeidsparticipatie; met een leven lang leren inspelen op veranderende vaardigheden en beroepen van de toekomst; gezamenlijke agenda’s van onderwijs bedrijven en gemeente; inzet op jongeren inzet op de doelgroep met een afstand tot de arbeidsmarkt; stimuleren van talent ontwikkeling; inzet op toeleiding naar prioritaire sectoren zorg onderwijs agrofood energie bouw en ICT. ,

zien we

een

rode draad

Betere arbeidsvoorwaarden

van

en

,

,

,

,

,

,

Deze rode draad herkennen we zowel op nationaal , regionaal en lokaal niveau , beschreven in hoofdstuk 1 en 2. Dat betekent dat we de goede ontwikkelingen hebben onderzocht

hebben geadresseerd Maashorst.

,

beredeneerd vanuit de krachten en kansen

,

maar

en de juiste onderwerpen ook de sterkten en zwakten van

Hieronder doen we aanbevelingen van beleidsrichtingen die opgepakt kunnen worden binnen de uitgangspunten die in de inleiding zijn benoemd. We zien deze aanbevelingen als belangrijke voorwaarden om de lokale economische vitaliteit en werkgelegenheid op een sterker niveau te krijgen. We hebben deze aanbevelingen nog niet verder uitgewerkt in de zin dat er (nieuwe) budgetten aan zijn gekoppeld en concreet is gemaakt wat de gemeente in deze beleidsrichtingen kan betekenen en wat de benodigde ambtelijke inzet is. Ook is nog geen prioritering aangebracht aan deze aanbevelingen. Deze uitwerking moet plaatsvinden in de volgende bestuursperiode. ,

Stimuleren en versterken

van

economische vitaliteit

Vernieuwen Verhogen arbeidsproductiviteit

In samenwerking met het bedrijfsleven stimuleren van technologische

innovatie en van aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden waarbij er ruimte wordt geboden voor de balans tussen werk en privé geïnvesteerd wordt in mentale gezondheid en een fijne werksfeer. ,

,

40

Vrijetijdseconomie verbreden naar verblijfseconomie

Verhogen

de aantrekkelijkheid van Maashorst om te werken en wonen en verblijven. Het versterken van de vrijetijdseconomie speelt in op de al sterk aanwezige sectoren als recreatie evenementen detailhandel en horeca. Het gebruiken van de groene long Maashorst als pijler van de toeristisch-recreatieve sector. Deze ambitie uitbreiden naar het brede en algemene aanbod van voorzieningen dat nu reeds hoog is en waarvan we verwachten dat dit een positieve invloed heeft op het algehele woon- en leefklimaat en Maashorst tot een aantrekkelijke gemeente maakt om te zijn. van

,

,

,

Gericht aantrekken arbeidsmigranten

Verhogen van de aantrekkelijkheid voor internationale werknemers en internationale kenniswerkers om hier te komen werken en/of wonen onder de voorwaarde van een selectief en gericht arbeidsmigratiebeleid. Door lokaal afspraken te maken in triple helix verband en samen te weken met de omliggende stedelijke gebieden waarbij Brainport als meest kansrijk wordt geacht. ,

,

Langer doorwerken

Promoten van het langer doorwerken van senioren met campagnes en

landelijke subsidiemogelijkheden. Zorg- en welzijnssector

Met het oog op de vergrijzing , de verwachte groei van de zorg -en

als speerpunt

welzijnssector en de aanwezigheid van het ziekenhuis deze sector als speerpunt benoemen en intensiveren van de samenwerking met het ziekenhuis in aansluiting op de infrastructuur en good practices IZAGALA die vanuit het sociaal domein op dit vlak reeds zijn ondernomen. ,

,

Defensie als kans

Inzetten op een intensievere samenwerking met Defensie

Vliegbasis in combinatie met -

Volkel gericht op opleidingen van de veiligheidssector nieuwe technieken zoals de inzet van drones en vlieg- en gevechtssimulatiesystemen. Verkennen welke samenwerkingen binnen de regio en de stedelijke gebieden mogelijkheden bieden voor de sector en voor Maashorst. Versterken wat we doen ,

Benutten en behouden

veerkrachtig en divers MKB van een

Intensiveren van de samenwerking met het MKB en startups en brede talentontwikkeling aanjagen. Ondersteunen van het startersloket en versterken van de samenwerking met de Campus en het onderwijs. Ondersteunen van een verbreding van de Campus naar de andere kernen. Het tonen van een duidelijk profiel naar ondernemers en met hen onderzoeken wat de gemene delers zijn die om verbetering vragen. Good practices van het MKB in de schijnwerpers zetten en stimuleren van de doorontwikkeling van deze practices.

Grote werkgevers binden

Organiseren

van een

structureel overleg met enkele grote werkgevers in

onze gemeente.

41

Verhogen arbeidsparticipatie

Inzetten van aanvullende en gerichte acties en begeleiding om de

achterblijvende arbeidsparticipatie te verhogen van vrouwen kwetsbare jongeren gezinsmigranten statushouders ouderen NUG’ers (nietuitkeringsgerechtigden) en mensen met maximaal een beroepsniveau 1. Als arbeidsparticipatie niet mogelijk is inzetten op maatschappelijke participatie. ,

,

,

,

,

,

Behouden

van

jongeren

voor

Maashorst

Vernieuwen Zorgallianties

De samenwerking in de zorgalliantie (samenwerking tussen zorg-en welzijn aanbieders en onderwijs) toevoegen aan het hybride leren en

werken bij Campus Uden. Verbinden van jongeren en kennis aan lokale bedrijven en instellingen en aan onze maatschappelijke opgaven. MKB beter bekend

Verbinden van jongeren aan het lokale MKB en hen gericht kennis laten maken met de bedrijven en stagemogelijkheden.

Jongeren zijn graag in

Zorgen voor een breed en toegankelijk voorzieningenaanbod voor deze doelgroep (vanaf 14 jaar)

Maashorst

Versterken wat we doen Hybride leren en werken

Compenseren van de afwezigheid van fysieke locaties voor

vervolgonderwijs door de facilitering en uitbreiding van hybride leer- en werkplekken in samenwerking met onderwijs bedrijven en Campus Uden. ,

Startkwalificatie

Samen met onderwijs en Doorstroompunt ervoor zorgen dat zoveel mogelijk jongeren het onderwijs met een startkwalificatie verlaten

Stimuleren van brede talentontwikkeling Vernieuwen Betere match van

Met het onderwijs en bedrijfsleven investeren in een leven lang leren: voor

aanbod

komende arbeidskrachten en toekomstige beroepen en na- en bijscholing voor reeds werkzame arbeidskrachten. Mogelijk maken van flexibele scholingsopties om tegemoet te komen aan de leerbehoeften van zowel werkenden als werkzoekenden. Dit betreft zowel scholing gericht op een diploma of certificaat als ook cursussen en trainingen

vraag en

Opleidingsaanbod

Het opleidingsaanbod samen met het onderwijs afstemmen op

toekomstige vraagstukken zoals een groene economie maar ook op ons lokale MKB de zorgsector en defensie. Versterken wat we doen Versterken van het aanbod in activering scholing en re-integratie in samenwerking met IBN en zorg -en welzijnspartners gericht op het ontwikkelen van (maatschappelijke) skills. ,

,

Gerichte begeleiding

,

,

42

Samenwerking met IBN

Versterken en intensiveren van de samenwerking met IBN met betrekking tot de ondersteuning naar werk het ontwikkelen van leerwerklijnen en contacten met werkgevers. ,

Samenwerking startersloket Maashorst Vliegende

Versterken van de samenwerking met het startersloket Maashorst Vliegende start.

start

Stimuleren van innovatie Vernieuwen Technologie als instrument

Innovatie en netwerksamenwerking

De technologische transitie , en meer concreet a.i. , binnen de thema's en aangewezen sectoren (zorg , defensie , landbouwtransitie en versterking MKB) samen met het bedrijfsleven benutten als

instrument voor de aanpak van maatschappelijke opgaven Versterken wat we doen Continueren van innovaties en netwerksamenwerking zoals bijvoorbeeld Agrofood met het oog op fysieke mogelijkheden en kansen binnen Maashorst voor de agrarische sector en vanuit de gedachte van een duurzame en circulaire economie. Ook op andere terreinen dient de netwerksamenwerking als voorbeeld in de aanpak van maatschappelijke vraagstukken. Een voorbeeld is de samenwerking met de HAN die met haar centres of experiences (COE’s) meer in de regio aanwezig wil zijn op quadruple helix niveau en pilots initieert op het gebied van zorg en welzijn. ,

,

Aan bovenstaande uitgangspunten werken met behulp van de volgende middelen:

Middel

opgaven

Vernieuwen Een gezamenlijke aanpak van de maatschappelijke opgaven met in de eerste schil het MKB en het onderwijs en in de tweede schil de zorgsector (incl. het ziekenhuis) en defensie (incl. vliegbasis)

Integrale agenda opstellen

Een integrale agenda van acties en initiatieven waarbij de maatschappelijke partners in gezamenlijkheid overeenkomen wat de toekomstige opgaves

Gezamenlijke aanpak van maatschappelijke

Maashorst zijn en waarbij we vertrekken vanuit het perspectief en de behoefte van de mens aldus onze inwoners. Hiertoe kan deze paragraaf als input dienen. voor

,

,

43

We zoeken daarbij de samenwerking , zowel op lokaal als sub regionaal niveau een met de stedelijke

gebieden: Samenwerkingsverbanden Vernieuwen Subregionale allianties

Verkennen welke samenwerkingen (binnen de regio en met de stedelijke gebieden) mogelijkheden bieden voor de zorgsector en defensie.

Arbeidsmarkt onderwijs

We gaan een intensievere samenwerking aan met Meierijstad , Land van

Onderwijs

We benutten de strategische ligging van Maashorst als verbindend speelveld ten opzichte van de diverse partners voor vervolgonderwijs.

Stedelijke gebieden Brainport

In relatie tot de drie omliggende stedelijke gebieden , maar met name

Cuijk Oss en Bernheze op het gebied van de arbeidsmarkt met als doel de arbeidsmarkt aantrekkelijk te houden in deze regio en jongeren te behouden. ,

Brainport is de kracht van Maashorst gelegen in de ruimte die we kunnen bieden de strategische geografische ligging de cultuur van gastvrijheid het kansen benutten het mogelijk maken het veerkrachtige en diverse bedrijfsleven en een goed en gevarieerd voorzieningenaanbod. Hiermee beogen we vanuit onze kracht op een gezonde manier als overloop te kunnen fungeren en kansen te benutten. ,

,

,

,

,

,

Daarbij is het van belang dat de volgende voorwaarden- ook al is daar vanuit arbeidsmarkt directe grip op- mee worden genomen in de uitwerking van beleid:

geen

Overige voorwaarden

Voorzieningenaanbod

Behouden van het brede en goede voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde peil en uitbreiden waar nodig en wenselijk.

Bereikbaarheid en mobiliteit

Opnemen

ZZP’ers

Een bijdrage leveren aan een gelijk speelveld in voorzieningen voor ZZP’ers

Mobiliteit in de lobbyagenda die zal volgen strategische agenda Maashorst.

en

Woonopgave

van

personeel in loondienst

Intensiveren

van

woonopgave

te versnellen.

,

om

op

de

ongelijkheid te voorkomen.

de samenwerking met de woningcorporaties om de

44

4. 3 Maashorst kiest voor Samen (werkt voor Maashorst!) In hoofdstuk 1 is beschreven dat er- ondanks de grote uitdagingen waar we voor staan- er wel nog iets te kiezen valt. Het gaat dan om de keuzes die we maken vanuit een bepaald toekomstperspectief. We

beschreven vier toekomstperspectieven aan de hand van de gevolgen voor de arbeidsmarkt. In de hoofstukken daarna zijn de ontwikkelingen trends en transities op de verschillende niveaus (mondiaal nationaal regionaal en lokaal) verbonden aan wat Maashorst kenmerkt. De verwachting van hoe dat geheel van invloed zal zijn op ons lokale arbeidsmarktbeleid heeft de koers bepaald. ,

,

,

,

Afgezet tegen de vier toekomstperspectieven komt de koers nagenoeg overeen met het vierde toekomstperspectief “samen”. Het gaat dan om de inzet van technologie omwille van de het verbeteren van de kwaliteit van werken en leven om goede arbeidsvoorwaarden persoonlijke balans en ruimte voor maatschappelijke en zorgtaken om actief arbeidsmarktbeleid met meer begeleiding arbeidsmigratie een leven lang leren en langer doorwerken. ,

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=198a76ed-5520-454b-9bd1-3c02bcf92d51