Bijlage 1 Grondprijsadvies Woningen 2022
Tekst van het document
#OPDRACHTGEVERNAAMREST#
Taxatiecommissie gemeente Maashorst Grondprijsadvies Woningbouw 2022
Opdrachtgever
Gemeente Maashorst
Kenmerk
1036.584-D1d1
Datum
22 december 2021
Status
Definitief
Versie 2A-18.3
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 2.
Gloudemans Postbus 5044 5201 GA ‘s-Hertogenbosch Dorpstraat 28 5391 AW Nuland, gemeente ‘s-Hertogenbosch T 073 641 33 12 I www.gloudemans.nl
De Lorijn raadgevers o.g. Postbus 145 6650 AC Druten Komkleiland 27 6666 ME Heteren T 026-3037303 I www.delorijnraadgevers.nl
Van der Krabben Makelaardij Velmolenweg 165 Uden T 0413-257033 I www.krabben.nl
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 3.
Inhoudsopgave 1.
Algemeen ......................................................................................................... 4
2.
Marktanalyse .................................................................................................... 5 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.
3.
Analyse uitgifteprijzen .................................................................................. 16 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5.
4.
Algemeen ........................................................................................................................ 16 Referentieonderzoek ....................................................................................................... 16 Residuele waardeberekening .......................................................................................... 20 Bouwkosten ..................................................................................................................... 22 Duurzaamheid ................................................................................................................. 22
Grondprijsadvies wonen ............................................................................... 25 4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6.
5.
Algemeen .......................................................................................................................... 5 Landelijke marktanalyse .................................................................................................... 5 Regionale marktanalyse COROP regio Noordoost-Noord-Brabant .................................. 8 Lokale marktanalyse gemeenten Uden en Landerd samengevoegd.............................. 11 Kansen en bedreigingen 2022 ........................................................................................ 14
Algemeen ........................................................................................................................ 25 Grondprijsadvies per kern en per woningcategorie......................................................... 25 Grondprijsadvies op projectniveau .................................................................................. 27 Degressief stelsel ............................................................................................................ 33 Fasering uitgifte ............................................................................................................... 33 Overig .............................................................................................................................. 34
Bijlagen .......................................................................................................... 35
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
1.
Blad 4.
Algemeen Er is verzocht om een grondprijsadvies uit te brengen voor de in 2022 te hanteren uitgifteprijzen voor woningbouwlocaties in de nieuw te vormen gemeente Maashorst. De huidige gemeenten Uden en Landerd gaan per 1 januari 2022 fuseren. Voor u ligt het grondprijsadvies 2022 voor woningbouwlocaties. Het doel van dit advies is inzicht te geven in de te hanteren uitgifteprijzen voor het jaar 2022. Gemeente Uden bestaat uit drie kernen, te weten: - Uden - Odiliapeel - Volkel Gemeente Landerd bestaat uit drie kernen, te weten: - Zeeland - Schaijk - Reek In dit rapport wordt allereerst op landelijk, regionaal en lokaal niveau een marktanalyse van de woningbouwmarkt gegeven (hoofdstuk 2). Vervolgens is er referentieonderzoek uitgevoerd naar transacties van bouwkavels en (nieuwbouw)woningen binnen de gemeenten Uden en Landerd (hoofdstuk 3). Dit resulteert tot slot in een grondprijsadvies voor het jaar 2022 (hoofdstuk 4). Dit grondprijsadvies is gedifferentieerd naar de volgende woningtypen: - Vrijstaande woningen; - Twee-onder-één-kapwoningen; - Hoekwoningen; - Eindwoningen; - Tussenwoningen. Een nadere omschrijving van de opdrachtvoorwaarden en -uitgangspunten is opgenomen in bijlage 1.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 5.
2.
Marktanalyse
2.1.
Algemeen Om inzicht te krijgen in de marktontwikkeling is gekeken naar de marktontwikkeling op landelijk, regionaal en lokaal niveau. De landelijke marktanalyse wordt beschouwd op basis van publicaties van het Expertisecentrum woningwaarde en de ABN AMRO. Om een representatief beeld te krijgen van de woningmarkt op regioniveau is er gekeken naar de COROP regio Noordoost-Noord-Brabant. Deze regio bestaat uit de gemeenten Bernheze, Boekel, Boxmeer, Boxtel, Cuijk, Grave, Haaren, 's-Hertogenbosch, Heusden, Landerd, Meierijstad, Mill en Sint Hubert, Oss, Sint Anthonis, Sint-Michielsgestel, Uden, Vught. Ten opzichte van het marktonderzoek in voorgaande grondprijsadviezen is de regio groter geworden. Achtereenvolgens worden (i) het aantal transacties, (ii) de gerealiseerde transactieprijzen, (iii) het aanbod en (iv) de verkooptijd beschouwd in de periode vanaf het derde kwartaal van 2018 tot en met het derde kwartaal van 2021. Voor de lokale marktanalyse is tevens onderzoek gedaan naar (i) het aantal transacties, (ii) de gerealiseerde transactieprijzen, (iii) de verkooptijd en (iv) het aantal aangeboden woningen binnen de gemeenten Uden en Landerd. De lokale marktanalyse heeft, net zoals de regionale marktanalyse, betrekking op de periode van het derde kwartaal 2018 tot en met het derde kwartaal 2021.
Wat betreft de regionale en lokale marktanalyse wordt opgemerkt dat er gebruik is gemaakt van het marktinformatiesysteem van de NVM en dat er geen gebruik is gemaakt van zuivere kwartaalcijfers, maar van cijfers die een voortschrijdend gemiddelde weergeven. Dit wil zeggen dat het gemiddelde van een vast aantal perioden wordt genomen, zodat het voortschrijdend gemiddelde het verloop op de langere termijn toont. Deskundigen hebben het gewogen gemiddelde berekend door per kwartaal het gemiddelde van het betreffende en het voorgaande kwartaal te nemen. De gegevenstabellen die horen bij de in paragraaf 2.3 en 2.4 weergegeven grafieken zijn opgenomen in bijlage 2 en geven de exacte data weer.
2.2.
Landelijke marktanalyse Het Expertisecentrum woningwaarde geeft in de Monitor koopwoningmarkt 2e kwartaal 2021 1 samengevat de navolgende analyse van de woningmarkt in Nederland. Het algemene consumentenvertrouwen in de economie van Nederland is na een forse terugval in het tweede kwartaal van 2020 toch weer gestabiliseerd in het derde en vierde kwartaal. In het eerste kwartaal van 2021 is er zelfs weer sprake van een minder negatief consumentenvertrouwen. In het tweede kwartaal van 2021 is er nog maar sprake van een minimaal negatief consumentenvertrouwen. Het vertrouwen in de koopwoningmarkt is in het tweede kwartaal van 2020 minder ver weggezakt dan het algemene consumentenvertrouwen en herstelt zich in de vier daarop volgende kwartalen ook weer sneller.
1
Experticecentrum Woningwaarde (2021), Monitor koopwoningmarkt: 2e kwartaal 2021 1036.584-D1d1
Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 6.
De COVID-19 crisis heeft in 2020 en in de eerste helft van 2021 een beperkt effect gehad op de Nederlandse economie. Op macroniveau was er in het tweede kwartaal van 2020 wel sprake van een zeer forse economische daling (BBP nam met 8,5% af), maar was de stijging in het derde en vierde kwartaal van 2020 eveneens behoorlijk. Daardoor was er over het hele jaar beschouwd sprake van een beperkte daling van de economie. De markt van bestaande koopwoningen lijkt in het geheel niet te zijn geraakt door de COVID19 crisis. Het aantal door het Kadaster geregistreerde transacties is in het tweede kwartaal van 2021 gestegen in vergelijking met hetzelfde kwartaal in 2020 (+20,8%). Ontwikkelingen op de koopwoningmarkt blijken enkele maanden eerder uit de NVM-registratie van het aantal verkopen (door een vertraging tussen verkoop en daadwerkelijke overdracht). Het aantal door de NVM geregistreerde verkopen is, in vergelijking met hetzelfde kwartaal van 2020, wel beperkt gedaald (-3,9%). De NVM wijst zelf op het zeer geringe aanbod van te koop staande woningen in het tweede kwartaal van 2021, waardoor de potentiële vraag van woonconsumenten steeds moeilijker of niet geëffectueerd kan worden. Het meer actuele beeld over de koopwoningmarkt op basis van de NVM-gegevens, is dus minder gunstig dan op basis van de Kadastercijfers.
Overigens zijn daarin vooralsnog geen negatieve effecten van de COVID-19 crisis op de vraagkant van de woningmarkt te herkennen. De waarde op de krapte-indicator (de verhouding tussen het te koop staande woningaanbod en het aantal verkochte woningen) is voor zowel de nieuwbouw als de bestaande woningbouw historisch laag, met respectievelijk 2,6 (nieuwbouw) en 1,4 (bestaande bouw). Een forse afname van het aanbod ligt hieraan ten grondslag. Door de krapte op de markt, kan het aanbod van zowel nieuwbouw als bestaande koopwoningen de vraagontwikkeling niet bijhouden. De koopprijs van bestaande woningen heeft zich dan ook sterk ontwikkeld het afgelopen jaar. De mediane verkoopprijs in het tweede kwartaal van 2021 komt fors hoger uit dan in het vorige kwartaal (+7,1%). In vergelijking met het tweede kwartaal in 2020 is er zelfs sprake van maar liefst 19,9% prijsstijging. De mediane verkoopprijs, die al sinds begin 2014 toeneemt, bedroeg in het tweede kwartaal van 2021 € 410.000,00. Hoe de koopprijs zich in de komende kwartalen verder ontwikkelt, zal onder andere afhangen van het verdere verloop van de COVID-19 crisis, de door te voeren versoepelingen van de maatregelen, de afbouw van de overheidssteun aan het bedrijfsleven en de economische reactie op nieuwe omstandigheden.
Een koopprijsdaling is op de korte termijn echter niet waarschijnlijk, maar enige afkoeling (door meer aanbod of enige vraaguitval) zou meer dan welkom en ook passend zijn volgens de economische theorieën. De krapte op de woningmarkt speelt een belangrijke rol in de aanhoudende koopprijsstijging. Gemiddeld genomen is er in het tweede kwartaal van 2021 circa 8,2% meer betaald dan de vraagprijs. Deze situatie is nu in het zesde opeenvolgende kwartaal waar te nemen. Door de grote krapte, in combinatie met gunstige financieringsvoorwaarden, is er grote concurrentie tussen potentiële kopers. De woonconsument voelt zich blijkbaar nog steeds gedwongen om meer dan de vraagprijs voor een woning te betalen. Er is een verschil zichtbaar tussen de prijsontwikkeling van de verschillende woningtypes. Over het algemeen zijn de prijzen voor tussenwoningen, hoekwoningen en appartementen vanaf de Kredietcrisis relatief gezien sterker gestegen dan de prijzen voor vrijstaande en tweeonder-één-kapwoningen (zie onderstaande figuur 1).
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 7.
Figuur 1: Index mediane verkoopprijs in € per m², naar woningtypen op kwartaalbasis (bron: Expertisecentrum Woningwaarde (2021) Monitor koopwoningmarkt: 2e kwartaal 2021)
Het aantal transacties van nieuwbouwkoopwoningen laat de afgelopen jaren een dalende en vervolgens stagnerende ontwikkeling zien, terwijl een flinke toename nodig was/is om aan de grote woningvraag te voldoen. Na de plotselinge piek in het aantal verkochte nieuwbouwwoningen in het vierde kwartaal van 2019 (ruim 9.000 verkopen), is er in de eerste helft van 2020 sprake van een stagnatie rond de 8.000 transacties per kwartaal. In de tweede helft van 2020 trekt het aantal transacties van nieuwbouwkoopwoningen wel weer aan naar circa 9.000 woningen op kwartaalbasis. In het tweede kwartaal van 2021 is dit weer wat gedaald naar ca. 8.500 tot 8.600 woningen. De gemiddelde verkoopprijs van nieuwbouwwoningen laat sinds vanaf 2015 een enorme stijging zien (circa 10% per jaar) en bedroeg in het eerste kwartaal van 2021 (meest recente gegevens) circa € 437.100,00. Sinds medio 2019 is er echter sprake van meer gematigde groeipercentages van de koopprijzen voor nieuwbouwwoningen. Hoe het prijsverloop op de nieuwbouwmarkt zal uitpakken blijkt onduidelijk: eisen in het nieuwe bouwbesluit en het geringe woningaanbod kunnen een prijsopdrijvend effect hebben, terwijl vraaguitval door hoge koopprijzen of de coronacrisis een prijsdrukkend effect kunnen hebben.
De financierbaarheid van koopwoningen is vooral voor starters gewijzigd, door aangescherpte hypotheekvoorwaarden (aanscherping LTI-norm, LTV verlaagd, beperking hypotheekrenteaftrek, eigen geld voor bijkomende kosten). In combinatie met de sterk oplopende koopprijzen staan zowel de financierbaarheid als de betaalbaarheid van koopwoningen voor starters onder druk, met name in de (grote) steden en in de krappere woningmarktgebieden in Nederland. Starters kopen daardoor (gemiddeld) op latere leeftijd een eerste woning. Positieve ontwikkelingen zijn daarentegen de vrijstelling van overdrachtsbelasting voor starters (tot 35 jaar) per januari 2021 en het tweede inkomen dat in 2021 voor 90% in plaats van 80% meetelt bij de berekening van de maximale hypotheek.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 8.
Toekomstige ontwikkelingen op de kortere termijn De economische maatregelen van de overheid sinds maart 2020 hebben eraan bijgedragen, dat het aantal faillissementen beperkt is gebleven en de werkloosheid eerst licht is opgelopen en vervolgens toch weer licht is gedaald in de afgelopen twee kwartalen (tot 3,3% in het eerste kwartaal van 2021). En ook nu de COVID-19 maatregelen en de economische ondersteuning voorzichtig teruggedraaid worden, blijken deze economische cijfers zich niet ongunstig te ontwikkelen. Daardoor is een meerderheid van de mensen in de eerste helft van 2021 optimistischer geworden, waardoor ook het vertrouwen in de economie en in de woningmarkt weer is toegenomen. Nu het vaccineren van de bevolking tegen het COVID-19 virus in een behoorlijk tempo wordt doorgevoerd in het voorjaar van 2021, is het niet waarschijnlijk dat dit vertrouwen in de economie en in de woningmarkt op korte termijn zal omslaan. De ontwikkelingen op de koopwoningmarkt en op de hypothekenmarkt zullen daarom in sterkere mate afhangen van het aanbod van (koop)woningen, dan van de vraagontwikkeling in de nabije toekomst. De verwachting is dat de koopprijsstijging in de tweede helft van 2021 hoog zal blijven maar afvlakt. Een stijging van de gemiddelde verkoopprijs met circa 4% ligt in de lijn der verwachting.
Op basis van de modelvoorspellingen is daarbij een toename van de verkoopprijzen met 10% tot 11% op jaarbasis nog steeds een reëel toekomstbeeld. De ABN AMRO geeft in haar Woningmarktmonitor d.d. juli 2021 aan dat het de eerdere prijsramingen voor de woningmarkt flink verhoogt. Daar waar zij in april 2021 nog uitgingen van een prijsstijging van bestaande koopwoningen van 7,5% dit jaar en van 2,5% volgend jaar, gaan zij nu uit van respectievelijk 12,5% en 5% koopprijsstijging. De verwachting is wel nog steeds dat het aantal woningaankopen volgend jaar zal dalen met 5%. ABN AMBRO noemt de huizenmarkt verhit.
2.3.
Regionale marktanalyse COROP regio Noordoost-Noord-Brabant Gerealiseerde transacties Uit figuur 2 blijkt dat het aantal gerealiseerde transacties van alle woningtypen vanaf het derde kwartaal 2018 tot het eerste kwartaal 2020 redelijk stabiel is gebleven; er is geen trendmatige stijging of daling waarneembaar. Vanaf het tweede kwartaal 2020 tot het vierde kwartaal 2020 is een duidelijke stijging waar te nemen. Vanaf het vierde kwartaal 2020 neemt het aantal transacties sterk af tot heden. Het aantal transacties van hoekwoningen en appartementen is lager dan voor de overige woningtypes.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 9.
Figuur 2: Aantal transacties regio Noordoost-Noord-Brabant
Gerealiseerde transactieprijzen Uit figuur 3 blijkt dat de gemiddelde verkoopprijs per m² van woningen in de regio NoordoostNoord-Brabant vanaf het derde kwartaal 2018 trendmatig en fors stijgt, voor ieder woningtype. De gemiddelde transactieprijs per m² bedroeg in het derde kwartaal 2021 € 3.272,00 en varieerde van € 2.936,00 voor een tussenwoning tot € 3.774,00 voor appartementen. De prijsstijging van het derde kwartaal 2021 ten opzichte van het derde kwartaal 2020 was gemiddeld 19%. De prijsstijging was voor tussenwoningen met 22,8% het hoogst en voor appartementen met 13,3% het laagst. Figuur 3: Transactieprijs per m² woonoppervlakte regio Noordoost-Noord-Brabant
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 10.
Het beschikbare aanbod Uit figuur 4 blijkt dat het beschikbare aanbod al enkele jaren sterk afneemt. De afname van het derde kwartaal 2021 ten opzichte van het derde kwartaal 2020 was gemiddeld 53% en varieerde van 44% tot 58% voor alle woningtypes. Er bestaat wel een groot verschil tussen het aantal aangeboden vrijstaande woningen (320) en het aantal hoekwoningen (81). Wanneer het aantal aangeboden woningen wordt vergeleken met het aantal verkochte woningen per kwartaal, valt op dat het aantal aangeboden woningen drie jaar geleden hoger was dan het aantal transacties. De afgelopen jaren is dit verschil steeds kleiner geworden en vanaf het eerste kwartaal 2020 is het aantal aangeboden woningen (voor ieder woningtype) zelfs lager dan het aantal transacties per kwartaal. Voor tussenwoningen geldt dat het aantal aangeboden woningen al vanaf het derde kwartaal 2018 lager is dan het aantal transacties. Deze ontwikkeling geeft weer dat de woningmarkt in de afgelopen drie jaar krapper is geworden: het aantal transacties is stabiel gebleven maar het aanbod is fors gedaald. Het aanbod van vrijstaande woningen is in drie jaar tijd zelfs met 129% afgenomen. Figuur 4: Aantal woningen in aanbod per kwartaal regio Noordoost-Noord-Brabant
Looptijd te koop staande woningen De ontwikkeling van de verkooptijd van de te koop staande woningen in regio NoordoostNoord-Brabant is de afgelopen drie jaren gemiddeld gezien fors teruggelopen. De verkooptijd bedraagt in het derde kwartaal van 2021 gemiddeld 23 dagen, waarbij de verkooptijd varieert van 19 dagen voor tussenwoningen tot 32 dagen voor vrijstaande woningen. De verkooptijd is het afgelopen jaar gemiddeld met 25,9% afgenomen.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 11.
Figuur 5: Verkooptijd in dagen regio Noordoost-Noord-Brabant
2.4.
Lokale marktanalyse gemeenten Uden en Landerd samengevoegd Gerealiseerde transacties Het aantal transacties binnen de gemeenten Uden en Landerd laat een meer gefluctueerd beeld zien vergeleken met het aantal transacties binnen de regio Noordoost-Noord-Brabant. Deze fluctuatie is hoofdzakelijk het gevolg van het lagere aantal transacties. Hierdoor hebben enkele transacties meer of minder direct een (aanzienlijk) effect op het gemiddelde per kwartaal. Gemiddeld gezien is het aantal transacties van het derde kwartaal 2021 ten opzichte van het derde kwartaal 2020 met 30,9% afgenomen. Deze negatieve ontwikkeling geeft de huidige krapte op de woningmarkt weer.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 12.
Figuur 6: Aantal transacties per kwartaal gemeente Uden en Landerd
Gerealiseerde transactieprijzen De gerealiseerde transactieprijzen, zoals te zien in figuur 7 laten een sterke stijging zien het afgelopen jaar. De gemiddelde transactieprijs per m² bedroeg in het derde kwartaal 2021 € 3.139,00 en varieerde van € 2.988,00 voor een tussenwoning tot € 3.295,00 voor een vrijstaande woning. De prijsstijging van het derde kwartaal 2021 ten opzichte van het derde kwartaal 2020 was gemiddeld 20,7% en varieerde van 14,3% voor een appartement tot 27,4% voor een tussenwoning. Gemiddeld gezien is in de regio Noordoost-Noord-Brabant als de gemeenten Uden en Landerd een vergelijkbaar beeld te zien qua hoogte van de transactieprijzen. Figuur 7: Transactieprijs per m² woonoppervlakte gemeenten Uden en Landerd
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 13.
Het beschikbare aanbod Uit figuur 8 blijkt dat het beschikbare aanbod al enkele jaren sterk afneemt. De afname van het derde kwartaal 2021 ten opzichte van het derde kwartaal 2020 was gemiddeld 50%. Er bestaat wel een fors verschil tussen de afname van het aanbod aan hoekwoningen (-73%) en de afname van twee-onder-één-kapwoningen (-24%). Wat opvalt is dat voor verschillende woningtypes zoals de hoek- en tussenwoningen het aanbod in de afgelopen drie kwartalen minder dan 10 woningen per kwartaal is. Figuur 8: Aantal woningen in aanbod gemeenten Uden en Landerd
Wanneer het aantal aangeboden woningen wordt vergeleken met het aantal verkochte woningen per kwartaal, valt op dat het verschil tussen het aantal aangeboden woningen en het aantal transacties fors kleiner is dan in de regio Uden e.o. en vanaf het derde kwartaal 2017 steeds kleiner is geworden. In het derde kwartaal 2020 was het aantal aangeboden woningen voor het eerst lager dan het aantal transacties. Dit laat zien dat de woningmarkt binnen Uden de afgelopen drie jaar erg krap is geworden, en krapper lijkt te zijn dan binnen de regio Uden e.o. Looptijd te koop staande woningen De ontwikkeling van de verkooptijd van de te koop staande woningen in de gemeenten Uden en Landerd is de afgelopen drie jaren teruggelopen, met enkele uitschieters als uitzondering op dit gemiddelde (met name bij vrijstaande woningen en appartementen). De verkooptijd bedraagt in het derde kwartaal van 2021 gemiddeld 30 dagen, waarbij de verkooptijd varieert van circa 18 dagen voor twee-onder-één kapwoningen tot 41 dagen voor vrijstaande woningen. De verkooptijd binnen de gemeenten Uden en Landerd is daarmee gemiddeld langer dan in de regio Noordoost-Noord-Brabant. De verkooptijd is het afgelopen jaar fors afgenomen met gemiddeld 56%. Deze (gemiddeld) afname is voornamelijk het gevolg van de forse afname in de verkooptijd van vrijstaande woningen en appartementen.
Het grote verschil in verkooptijd van vrijstaande woningen tussen het vierde kwartaal 2018 en het tweede kwartaal 2020 is waarschijnlijk te verklaren door enkele (sterk) afwijkende transacties. Enkele afwijkende transacties hebben daardoor direct invloed op het gemiddelde per kwartaal.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 14.
Figuur 8: Verkooptijd in dagen gemeenten Uden en Landerd
2.5.
Kansen en bedreigingen 2022 Door deze forse afname van de afgelopen jaren is (grote) krapte op de woningmarkt ontstaan, wat mede de oorzaak is van de prijsstijgingen van de afgelopen jaren. Met inachtneming van voornoemde trends en ontwikkelingen rondom de Nederlandse woningmarkt, kunnen een aantal kansen en bedreigingen voor de woningmarkt in het jaar 2021 worden geformuleerd. Kansen woningmarkt: 1. Door gestegen woningprijzen loopt de restschuldproblematiek van woningeigenaren verder terug. In 2018 stonden nog ‘maar’ 46.000 huizen onder water. Tijdens de crisis was dit op het hoogtepunt 1,3 miljoen. 2. De vraag naar woningen blijft toenemen als gevolg van de verwachte demografische ontwikkeling (groei bevolking en kleinere huishoudens). 3. Er is een tekort aan huurwoningen in het middensegment. Het gevolg hiervan is dat huren buiten de sociale huur alleen mogelijk is in hogere huurklassen, waarvan de huurstijging bovendien groot is. Dit heeft tot gevolg dat de lasten van een huurwoning hoger zijn dan die van een vergelijkbare koopwoning door de relatief lage hypotheektarieven, met als gevolg extra druk op de koopwoningmarkt. 4. Vanaf 2022 stijgt de grens van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) van € 325.000,00 naar € 355.000,00. Voor de grote steden en veel andere delen van de Randstad heeft dit vermoedelijk weinig effect; woningen zijn er vaak al duurder dan de NHG-grens.
Maar in regio’s waar dit nog niet het geval is, zijn nu meer huizen te koop tegen de lagere hypotheekrente die kopers dankzij de garantie bij banken kunnen krijgen. 5. De op Prinsjesdag 2021 aangekondigde maatregelen waar extra middelen beschikbaar komen (in totaal 295 miljoen euro in 2021) om knelpunten in de woningbouw aan te pakken. De overdrachtsbelasting wordt gedifferentieerd, zodat starters deze niet meer hoeven te betalen.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
6. 7.
Blad 15.
Bij financiering van de woning wordt het tweede inkomen vanaf 2021 voor 90% meegenomen ten opzichte van 80% daarvoor. Gemeentelijk beleid op zelfbewoning waardoor er meer kansen ontstaan voor particuliere woningzoekers.
Bedreigingen woningmarkt: 1. Toenemende bouwkosten, onder andere veroorzaakt door de stijgende energie- en brandstofprijzen. 2. De woningmarkt wordt als erg krap beschouwd. Het slinkende woningaanbod heeft een enorme krapte op de markt tot gevolg, welke krapte alleen maar lijkt toe te nemen. 3. De prijs voor een bestaande koopwoning is met gemiddeld € 410.000,00 (Q2 2021) erg hoog, waardoor het met name voor (alleenstaande) woningzoekers met een modaal inkomen lastig is om een woning te vinden. 4. Het doel om jaarlijks 75.000 nieuwbouwwoningen te realiseren staat onder druk door de beperkte beschikbaarheid van bouwlocaties, het gebrek aan capaciteit in de bouw en de (onduidelijke) gevolgen van de stikstofproblematiek voor de woningbouw. 5. Er zijn steeds meer (buitenlandse) beleggers en expats op de woningmarkt actief waardoor de krapte verder toeneemt en huizen steeds minder bereikbaar worden. Voor de volledigheid vermelden de deskundigen dat de voornoemde ontwikkelingen gebaseerd zijn op landelijke cijfers en dus niet specifiek zien op de gemeente Maashorst of directe omgeving.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 16.
3.
Analyse uitgifteprijzen
3.1.
Algemeen Nu de algemene marktontwikkelingen in kaart zijn gebracht, wordt nader ingegaan op de uitgifteprijzen van bouwkavels voor woningbouw. Om de grondprijs voor woningbouwkavels te bepalen is een referentieonderzoek uitgevoerd naar woningbouwkavels ten behoeve van vrijstaande woningen, om via de comparatieve methode de grondwaarde voor vrijstaande woningen te bepalen. Vervolgens is er referentieonderzoek gedaan naar (nieuwbouw) twee-onder-éénkapwoningen, tussenwoningen en hoekwoningen. Op basis van dit referentieonderzoek naar (nieuwbouw)woningen is, tezamen met kengetallen voor bouwkosten, een residuele waardeberekening uitgevoerd om de grondwaarde voor de woningtypes twee-onder-éénkapwoning, hoekwoning, eindwoning en tussenwoningen te bepalen. De grondwaarde voor vrijstaande woningen wordt niet bepaald middels de residuele waardemethode, omdat het afwerkingsniveau, de constructie en de vorm van de kavel en de woning bij vrijstaande woningen dusdanig van elkaar kunnen verschillen, dat een residuele berekening (gebaseerd op een ‘standaard’ woningtype) een vertekend beeld kan geven. De periode voor het referentieonderzoek is vanaf oktober 2020 tot en met oktober 2021.
3.2.
Referentieonderzoek Zoals eerder aangegeven wordt bij het bepalen van de uitgifteprijzen zowel de comparatieve methode als de residuele methode gehanteerd. Ten behoeve van beide methodieken heeft een referentieonderzoek plaatsgevonden naar transacties van bouwkavels ten behoeve van vrijstaande woningen en is een referentieonderzoek uitgevoerd naar transactieprijzen van (nieuwbouw)woningen. Bouwkavels ten behoeve van vrijstaande woningen Onderstaand is een referentieonderzoek weergegeven naar de transacties van bouwkavels ten behoeve van vrijstaande woningen in de periode oktober 2020 tot en met oktober 2021 binnen de gemeenten Uden en Landerd. De prijs per m² is berekend naar analogie van een bij de waardering van gronden dikwijls gehanteerde waarderingsmethodiek. Deze methodiek gaat bij de waardering van gronden uit van een zogenaamd degressief stelsel, waarbij de waarde trapsgewijs relatief afneemt naar gelang de oppervlakte van de (bouw)kavel toeneemt. In het kader van onderhavig grondprijsadvies is gekozen voor een trapsgewijze relatieve afname per 500 m², waarbij van elke daaropvolgende 500 m² de prijs wordt gehalveerd. Dit betekent dat de 1e 500 m² een grondprijs van 100% kennen, de daaropvolgende 500 m² een grondprijs van 50%, de daaropvolgende 500 m² een grondprijs van 25% en zo verder. Uitzondering hierop vormen kavels met zeer ruime bebouwingsmogelijkheden.
Deze betreffen woningen van meer dan 750 m³ en/of met een bouwvlak groter dan 150 m². Hiervoor geldt dat de eerste 750 m² een grondprijs van 100% kennen, waarna vervolgens per 500 m² wordt gestaffeld.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 17.
In onderstaande tabel zijn de gemiddeldes per kern uit het referentieonderzoek weergegeven. Enkel referenties van bouwkavels met een maximum oppervlakte van 1.250 m² zijn weergegeven. De referentietransacties betreffen in het Kadaster geregistreerde transacties met bijbehorende transactieprijzen. De gevonden transacties zijn op basis van het voornoemde degressief stelsel terug herleid naar een grondprijs voor de eerste 500 m². Tevens zijn de transactieprijzen gecorrigeerd voor overdrachtsbelasting dan wel btw. Het volledige referentieoverzicht is opgenomen in bijlage 3. Datum
Locatie
Plaats
Transactieprijs excl. btw
Transactie prijs per m²
24-11-2020
159 - bouwkavel - Land van Dico
Uden
€ 286.364
€ 543
527
05-03-2021
161 - bouwkavel - Land van Dico
Uden
€ 288.017
€ 543
530
05-03-2021
156 - bouwkavel - Land van Dico
Uden
€ 304.132
€ 543
560
05-03-2021
162 - bouwkavel - Land van Dico
Uden
€ 304.132
€ 543
560
29-03-2021
153 - bouwkavel - Land van Dico
Uden
€ 300.826
€ 532
565
02-09-2021
160 - bouwkavel - Land van Dico
Uden
€ 322.727
€ 543
594
02-09-2021
164 - bouwkavel - Land van Dico
Uden
€ 363.636
€ 543
670
02-09-2021
155 - bouwkavel - Land van Dico
Uden
€ 381.818
€ 543
703
02-09-2021
154 - bouwkavel - Land van Dico
Uden
€ 397.521
€ 543
732
17-11-2020
C1
Zeeland
€ 268.595
€ 508
529
17-11-2020
C2
Zeeland
€ 268.595
€ 580
463
17-11-2020
C3
Zeeland
€ 268.595
€ 316
1200
Gemiddeld
Perceel opp.
€ 523
Er is tevens een overzicht van de in 2020 en 2021 door de gemeente Uden verkochte bouwkavels ontvangen. Onderstaand zijn deze referentietransacties weergegeven. De transactieprijs per m² is op basis van het voornoemde degressief stelsel terug herleid naar een gemiddelde grondprijs voor de eerste 500 m². Datum
Locatie
Plaats
Transactieprijs excl. btw
Transactieprijs per m²
26-2-2021
PM-19, Kamille 4
Uden
€ 307.567,00
€ 401
1033
4-2-2021
PM-29, Kamille 7
Uden
€ 290.145,00
€ 405
932
7-4-2021
PM-16, Erphoevenweg 8
Uden
€ 294.285,99
€ 404
956
8-4-2021
PM-31, Kamille 11
Uden
€ 311.190,00
€ 401
1054
16-7-2021
PM-02, Vlier 1
Uden
€ 300.322,00
€ 403
991
17-5-2021
PM-27. Kamille 3
Uden
€ 265.477,00
€ 412
789
9-3-2021
PM-18, Kamille 6
Uden
€ 297.217,00
€ 404
973
22-2-2021
PM-1, Vlier 3
Uden
€ 288.075,00
€ 406
920
16-7-2021
PM-03, Vlier 2
Uden
€ 346.725,00
€ 394
1260
PM-04, Vlier 4
Uden
€ 317.227,00
€ 399
1089
PM-05, Vlier 6
Uden
€ 307.222,00
€ 401
1031
PM-06, Vlier 8
Uden
€ 284.452,00
€ 407
899
12-7-2021
PM-08, Vlier 12
Uden
€ 294.285,00
€ 404
956
21-9-2021
PM-32, Kamille 13
Uden
€ 265.995,00
€ 412
792
23-6-2021
PM-09, Vlier 14
Uden
€ 319.642,00
€ 399
1103
23-7-2021
PM-10, Erphoevenweg 13
Uden
€ 258.060,00
€ 414
748
PM-11, Erphoevenweg 15
Uden
€ 277.380,00
€ 409
858
PM-12. Erphoevenweg 17
Uden
€ 283.245,00
€ 407
892
20-8-2021
30-7-2021
Perceel opp.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 18.
PM-13, Erphoevenweg 21
Uden
€ 316.882,00
€ 399
1087
PM-17, Kamille 8
Uden
€ 291.697,00
€ 405
941
PM-21, Kamillie 15
Uden
€ 285.315,00
€ 406
904
12-8-2021
PM-22, Kamille 17
Uden
€ 281.520,00
€ 407
882
7-6-2021
PM-24, Kamille 21
Uden
€ 299.460,00
€ 403
986
5-7-2021
PM-25, Erphoevenweg 14
Uden
€ 320.677,00
€ 399
1109
3-6-2021
PM-26, Kamille 1
Uden
€ 309.120,00
€ 401
1042
9-7-2021
PM-30, Kamille 9
Uden
€ 302.047,00
€ 402
1001
27-5-2021
PM-23, Kamille 19
Uden
€ 297.390,00
€ 404
974
PM-20, Kamille 2
Uden
€ 309.292,00
€ 401
1043
PM-15, Erphoevenweg 9
Uden
€ 260.130,00
€ 414
758
PM-14, Erphoevenweg 11
Uden
€ 306.532,00
€ 401
1027
PM-28, Kamille 5
Uden
€ 325.002,00
€ 411
1081
6-9-2021
Gemiddeld
€ 404
Deskundigen hebben tevens gekeken naar te koop staande bouwkavels binnen de gemeenten Uden en Landerd. Op 27 oktober 2021 werden op www.funda.nl onderstaande bouwkavels (met een maximum perceeloppervlakte van 1.250 m²) te koop aangeboden binnen de gemeenten Uden en Landerd. Vraagprijs v.o.n. excl. btw
Vraagprijs per m² incl. correctie
Millsebaan 55, Uden
€ 507.000,00
€ 574,00
1.017 m²
Bouwkavel 163 – Land van Dico, 5404 NJ Uden
€ 305.000,00
€ 541,00
563 m²
Adres
Perceel opp. (m²)
Transacties nieuwbouwwoningen Voor het referentieonderzoek naar nieuwbouwwoningen is gekeken naar referenties van tweeonder-één-kapwoningen, hoekwoningen en tussenwoningen die zijn verkocht binnen de periode oktober 2020 tot en met oktober 2021. De scope van het referentieonderzoek omvatte in eerste instantie enkel nieuwbouwwoningen met een bouwjaar tussen 2019 en heden. Uit het onderzoek bleek echter dat dit hoofdzakelijk referenties binnen het nieuwbouwproject Land van Dico betreffen. Om een meer representatief beeld te krijgen, hebben deskundigen de scope van het referentieonderzoek uitgebreid naar woningen met een bouwjaar tussen 2010 en 2019, waarbij een correctie van -10% is toegepast omdat deze woningen doorgaans een hoger afwerkingsniveau kennen (onder andere een afgewerkte badkamer en keuken) dan onlangs opgeleverde nieuwbouwwoningen met een bouwjaar vanaf 2020. De transactieprijzen zijn gecorrigeerd voor overdrachtsbelasting dan wel btw en zijn geïndexeerd naar prijspeil oktober 2021 conform de prijsindexcijfers van het NVM 2. Het totale referentieonderzoek is als bijlage 3 aan dit rapport gevoegd. Uit de gevonden referenties volgen de navolgende gemiddelde opbrengsten per m² gbo in de kern Uden. Voor de overige kernen zijn (nagenoeg) geen transacties van nieuwbouwwoningen beschikbaar.
2 De prijsindexcijfers van het NVM betreffen indexcijfers op postcodeniveau, gespecificeerd naar woningtype.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 19.
Nieuwbouwwoningen Type woning
Bestaande woningen
Aantal transacties
Transactieprijs per m² gbo
Aantal transacties
Transactieprijs per m² gbo
2-onder-1 kap
5
€ 3.516
9
€ 3.244
Hoekwoning
1
€ 3.450
3
€ 2.743
Tussenwoning
8
€ 2.832
15
€ 2.792
Deskundigen hebben tevens gekeken naar te koop staande nieuwbouwwoningen binnen de gemeenten Uden en Landerd. Op 29 oktober 2021 werden op www.funda.nl onderstaande nieuwbouwwoningen te koop aangeboden binnen de gemeente Landerd. In de gemeente Uden was er op deze datum geen aanbod van nieuwbouwwoningen. Woningtype
Aantal
2-onder-1-kapwoning
3
Hoekwoning
0
Tussenwoning
0
Vraagprijs v.o.n.
Vraagprijs v.o.n. per m²
Woonopp.
Perceel opp.
€ 394.200 - € 432.800
€ 3.947 - € 4.808
92 - 105 m²
210 - 314 m²
De drie aangeboden twee-onder-één-kapwoningen betreffen levensloopbestendige woningen gelegen in Schaijk. Vergelijk gemeenten In aanvulling op voorgaand referentieonderzoek is tevens gekeken naar het grondprijsbeleid van de aangrenzende gemeenten (voor zover dit is gepubliceerd). Hieruit volgt het volgende beeld: Gemeente jaar beleidsstuk
Prijs
Meierijstad 2021
Veghel, Schijndel, Sint-Oedenrode twee-onder-één kapwoning: € 410,00 per m² hoekwoning: € 380,00 per m² tussenwoning: € 455,00 per m² vrijstaand: € 350,00 per m² 4,2 m beukmaat: € 390,00 per m² Rug-aan-rugwoning: € 370,00 per m² Alle kernen: € 225,00 per m²
Mill en Sint Hubert 2021 Sint Anthonis 2020
Boekel 2021
Sint Anthonis - vrije sector € 220,00 - starterswon. (10% korting op vrije sector) € 198,00 Wanroij - vrije sector € 200,00 - starterswon. (10% korting op vrije sector) € 180,00 Oploo, Ledeacker - vrije sector € 188,00 - starterswon. (10% korting op vrije sector) € 169,00 Landhorst, Westerbeek - vrije sector € 150,00 - starterswon. (10% korting op vrije sector) € 135,00 Boekel Sociale huurwoningen (toegelaten instelling): € 205/m² excl. btw Rijwoning / starter: € 225,00/m² excl. btw Halfvrijstaand: € 265,00/m² excl. btw Vrijstaand/ geschakeld: € 295,00/m² excl. btw
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Bernheze 2021
3.3.
Blad 20.
Venhorst Sociale huurwoningen (toegelaten instelling): € 182,00/m² excl. btw Rijwoning / starter: € 200,00/m² excl. btw Halfvrijstaand: € 240,00/m² excl. btw Vrijstaand/ geschakeld: € 270,00/m² excl. btw Vrije kavels De Erven fase 2 € 345,00 tot € 375,00 per m² excl. btw
Residuele waardeberekening Zoals in paragraaf 3.1 is aangegeven, wordt er voor het bepalen van de grondprijs van tweeonder-één-kapwoningen, hoekwoningen, eindwoningen en tussenwoning gebruikgemaakt van de genormeerde residuele methode. Middels deze methode wordt de grondwaarde bepaald op basis van de grondopbrengsten (vrij-op-naamprijzen van de woningen), die in mindering worden gebracht op de stichtingskosten. Voor een nadere toelichting op de genormeerde residuele methode wordt verwezen naar bijlage 4. De residuele grondwaarde wordt normatief bepaald op basis van gestandaardiseerde woningcategorieën met een basis afwerkingsniveau. Hierdoor ontstaat een uniform beeld op basis waarvan een gemiddelde grondprijs voor deze gemiddelde woningen kan worden bepaald. Uitgangspunt hierbij is projectmatige bouw, waarbij geen zwaardere/aanvullende kwaliteitseisen (waaronder duurzaamheidseisen) door de gemeente worden gesteld. Er is geen sprake van voor de locatie speciaal ontworpen woningen. De gestandaardiseerde woningcategorieën zijn nader beschreven in bijlage 5. In deze paragraaf zijn de uitgangspunten van de residuele waardeberekening (stichtingskosten en vrij-op-naamprijzen) toegelicht.
Stichtingskosten Voor het bepalen van de residuele grondwaarde zijn op basis van de in bijlage 5 benoemde woningcategorieën de stichtingskosten voor deze woningcategorieën bepaald aan de hand van ervaringscijfers binnen vergelijkbare projecten, beschikbare kengetallen en vakliteratuur zoals onder andere het bouwkostenkompas 2021 en de BDB-index. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze kengetallen uitgaan van gasloze woningen met een individuele warmtepomp. Door Metafoor is in een “Kwartaalbericht Grondexploitaties Q2 2021” ten aanzien van de bouwkosten het navolgende gepubliceerd: “De woningmarkt is lang niet zo krap geweest als in het afgelopen kwartaal. De woningprijzen per m² van bestaande woningen zijn dit kwartaal met 7,38% flink gestegen. Op jaarbasis is de gemiddelde woningprijs zelfs met 19,90% toegenomen. De gemiddelde verkooptijd van bestaande woningen is gedaald naar 24 dagen. De prijs voor een gemiddelde nieuwbouwwoning is met 9% gestegen. Inmiddels stijgen ook de woningbouwkosten. Het afgelopen kwartaal betrof deze stijging 1,38%. Het eerste kwartaal van 2021 liet, evenals de kwartalen daarvoor, een stabilisatie van de woningbouwkosten zien. Door schaarste naar bouwmateriaal lijkt er echter weer een sterke stijging te ontstaan. De aanbestedingsindex laat in Q2 2021 een stijging zien van 2,82%. Op jaarbasis is een stijging van 2,65% zichtbaar.
Nog steeds is de stijging van de woningprijzen sterker dan de stijging van de woningbouwkosten. Dit betekent dat de theoretische waarde van woningbouwgrond is toegenomen. Dit kwartaal betreft de stijging 22,32%.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 21.
De werkelijke transactieprijzen van woningbouwkavels, bijgehouden door het Kadaster, tonen een meer stabiele ontwikkeling. De werkelijke prijs van de grond laat zich minder beïnvloeden door de marktontwikkelingen, al laat ook het Kadaster een stijging van 5,98% zien. De commerciële vastgoedmarkt laat, in het algemeen, ten opzichte van het vorige kwartaal een stabiele trend zien. Voornamelijk de aanvangsrendementen op de markt voor niet-logistieke bedrijfsruimtes en kantoren lijken te stabiliseren, al blijft het de vraag wat de nieuwe rol van het kantoor gaat worden. De markt voor winkelruimte kent nog grote onzekerheden als gevolg van de Coronacrisis. De markt voor logistiek vastgoed werd afgelopen kwartaal nog krapper.”
“De jaarmutatie van de woningbouwkosten bedroeg 3,47%. De bouwkosten zijn in het tweede kwartaal van 2021 harder gestegen (1,38%) dan in het eerste kwartaal (1,17%). Een dusdanig sterke stijging hebben we al jaren niet gezien, zoals ook blijkt uit de grafiek op deze pagina (BDB, 2021). De bouwkostenindex laat enkel de directe loon- en materiaalkosten zien. De aanbestedingsindex van het Bouwkostenkompas maakt daarnaast inzichtelijk hoe de markt zich beweegt door te kijken naar de prijsopslag die aannemers kunnen vragen voor het bouwen van woningen als gevolg van de marktvraag. Het afgelopen kwartaal is de aanbestedingsindex met 2,82% gestegen, op jaarbasis is de stijging 2,65% (Bouwkostenindex, 2021). Het is voor het eerst sinds Q1 2020 dat de kwartaalmutatie zo groot is, eerder was vooral een daling zichtbaar. De aanbestedingskosten liggen nog iets lager dan de directe bouwkosten, waarschijnlijk als gevolg van de onzekerheid door de Coronacrisis.” Peildatum
Totaal arbeid (index)
Totaal materiaal (index)
Totaal aanneemsom excl. btw (index)
Totaal aanneemsom incl. btw (index)
September 2020
97.59
99.10
98.67
98.67
October 2020
97.59
100.02
99.34
99.34
November 2020
97.59
100.00
99.32
99.32
December 2020
100.12
99.90
99.96
99.96
January 2021
100.00
100.00
100.00
100.00
February 2021
100.00
100.06
100.03
100.03
March 2021
100.00
100.66
100.37
100.37
April 2021
100.17
101.09
100.69
100.69
May 2021
100.17
101.45
100.89
100.89
June 2021
101.27
103.92
102.76
102.76
July 2021
101.41
105.54
103.73
103.73
August 2021
101.10
105.53
103.59
103.59
September 2021
101.10
106.11
103.91
103.91
tabel: BDB maandcijfers september 2021 woningen
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 22.
De voorgaande tabel geeft de stijging van de bouwkosten van het afgelopen jaar weer (index is gebaseerd op 2012 = 100). Uit deze tabel kan worden opgemaakt dat de flinke kostenstijging van de afgelopen jaren lijkt af te vlakken en de bouwkosten lijken te stabiliseren. In de residuele berekening is daarom rekening gehouden met een gematigde stijging van de bouwkosten ten opzichte van het voorgaande grondprijsadvies.
3.4.
Bouwkosten Voor het ramen van de bouwkosten is gebruikgemaakt van het bouwkostenkompas. Gezien de huidige onzekerheden in de markt ten aanzien van de energiecrisis, die naar verwachting gaat doorwerken in een verdere stijging van materiaalkosten hebben adviseurs ervoor gekozen om bij het ramen van de bouwkosten meer aan de bovenzijde van de kentallen te gaan zitten om zo aan te sluiten bij de huidige onzekerheden die in de markt aanwezig zijn. Vrij-op-naamprijzen De vrij-op-naamprijzen zoals opgenomen in de residuele berekening zijn bepaald op basis van het referentieonderzoek als opgenomen in paragraaf 3.2, alsook op basis van het actuele aanbod. De vrij-op-naamprijzen zijn bepaald voor de in bijlage 5 gestandaardiseerde woningcategorieën. De gehanteerde vrij-op-naamprijzen zijn: Categorie Twee-onder-één-kapwoning Hoekwoning Eindwoning Tussenwoning
Gemiddelde verkoopprijs per m² gbo € 3.350,00 € 2.950,00 € 2.900,00 € 2.800,00
Resultaten Op basis van voornoemde uitgangspunten is vervolgens de residuele waardeberekening opgesteld. Onderstaande tabel geeft (afgerond) de resultaten uit deze berekening weer. De volledige berekening is als bijlage 6 aan dit rapport gevoegd. Categorie Twee-onder-één-kapwoning Hoekwoning Eindwoning Tussenwoning
3.5.
Normatieve residuele grondwaarde € 360,00 € 355,00 € 370,00 € 425,00
Duurzaamheid De stichtingskosten en de vrij-op-naamprijzen van woningen zijn de afgelopen jaren in ontwikkeling, mede als gevolg van trends en ontwikkelingen en wet- en regelgeving omtrent duurzaamheid. Met betrekking tot dit onderwerp en meer specifiek het effect van duurzaamheidsaspecten op de grondprijs voor woningen, zijn er diverse onderzoeken beschikbaar, waaronder het onderzoek: “Een onderzoek naar de effecten van duurzame woningbouw op de residuele grondwaarde”, uitgevoerd door PAS bv, DWA en Bureau Stedelijke Planning d.d. juni 2018. In dit onderzoek is getracht de effecten van duurzame investeringen in nieuwbouw op de vrij-op-naamprijs en daarmee op de residuele grondwaarde in kaart te brengen.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 23.
De zogenoemde ‘overall conclusie’ die uit de resultaten wordt getrokken stelt dat duurzaam bouwen geen negatief effect heeft op de grondwaarde, met uitzondering van het bouwen van vrijstaande woningen conform BENG. Dit heeft echter niet direct tot gevolg dat de grondwaarde toeneemt. Dit wordt onderbouwd door onderscheid te maken tussen vrijstaande woningen, twee-onder-één-kapwoningen, tussenwoningen en appartementen. Daarnaast maakt het onderzoek onderscheid tussen een vijftal energieconcepten. Onderstaand wordt slechts de algemene conclusie per woningtype weergegeven.
Een ander onderzoek dat ingaat op de gevolgen van duurzaamheidsmaatregelen op de grondprijs van woningen is de masterthesis “De Meerwaarde van nul-op-de-meter: een onderzoek naar de effecten van nul-op-de-meter op de grondprijs” van Lon Chi d.d. oktober 2018. Dit onderzoek gaat in op het waarde-effect van een gasloos uitgevoerde nul-op-demeterwoning op de grondprijs. Bovengenoemd onderzoek concludeert dat er een verband bestaat tussen de mate van duurzaamheid en de woningwaarde. Duurzame woningen zijn meer waard dan minder duurzame woningen: er is sprake van een groenpremie tussen de 2% en 15%, waarbij een verband wordt gelegd tussen de contante waarde van de toekomstige energiebesparing en de groenpremie van de woning. De energiebesparing van een grondgebonden NOM-woning ten opzichte van een grondgebonden woning met een energieprestatie conform het vigerend bouwbesluit bedraagt circa € 105,00 per maand. Scenarioberekeningen laten zien dat de groenpremie van een NOM-woning in theorie tussen de € 14.800,00 en € 42.300,00 bedraagt. Vervolgens is onderzocht wat de meerkosten zijn van het maatregelenpakket om te komen tot NOM. Het maatregelenpakket bestaat in grote lijnen uit: een betere isolatie van de woning, een warmtepomp in plaats van cv-ketel en zonnepanelen voor extra energieopwekking.
De meerkosten voor dit maatregelenpakket bedragen volgens diverse publicaties tussen de € 15.000,00 en € 20.000,00 inclusief btw. In het onderzoek is gerekend met € 15.000,00 inclusief btw. Op basis van de berekende groenpremie en de geïdentificeerde meerkosten om tot NOM te komen, heeft deze duurzaamheidsambitie in theorie geen negatieve invloed op de grondwaarde. De minimale variant van de berekende groenpremie staat namelijk vrijwel gelijk aan de meerkosten (€ 14.800,00 vs. € 15.000,00). In theorie kan de NOM zelfs leiden tot een hogere grondwaarde.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 24.
In het onderzoek is een casestudy verricht naar het concept “Morgenwonen”: een duurzaam bouwconcept van VolkerWessels dat uitgaat van grondgebonden woningen die gasloos en energieneutraal worden uitgevoerd. Er zijn circa 1.000 woningen van dit bouwconcept gerealiseerd. In de casestudy zijn twee zaken aan de orde geweest: de transactieprijs ten opzichte van referentiewoningen en een verdere onderbouwing van de meerkosten van het maatregelenpakket. Ten aanzien van de meerkosten wordt geconcludeerd dat de eerste inschatting van € 15.000,00 inclusief btw gerechtvaardigd is. In de transactiestudie komt naar voren dat de NOM-woningen een transactiewaarde hebben van circa € 14.000,00 meer dan met referentieobjecten. Ook deze uitkomst impliceert dat de NOM-ambitie nauwelijks een negatieve invloed heeft op de grondwaarde. Uit de onderzoeken kan worden afgeleid dat duurzaamheidseisen – gemiddeld genomen – geen of een licht positief effect hebben op de grondprijs. Dit komt mede doordat consumenten steeds meer waarde hechten aan duurzaamheid. Men is dan ook bereid hier meer voor te betalen, onafhankelijk van leeftijd, provincie of mate van verhuisgeneigdheid (DWA & PAS BV, 2018; BPD, 2017). Energiezuinige (groene) woningen met een energielabel A, B of C zijn meer waard dan niet-zuinige woningen.
Dit prijsverschil komt overeen met de investeringskosten voor het verduurzamen van die niet-zuinige woningen. Woningen met labels E, F en G brengen juist minder op. Dit verschil loopt op tot een verschil van € 13.500,00 voor woningen met label G vergeleken met woningen met label D. Dit blijkt uit recent onderzoek van DNB (2019). Op basis van de Total Cost of Ownership (TCO) blijkt dat hogere kosten / investeringen die de nieuwe BENG-normen met zich meebrengen weer terugverdiend kunnen worden via besparing op de energierekening. Met inachtneming van de conclusies uit beschikbare onderzoeken adviseren deskundigen om een standaard grondprijs te blijven hanteren. Indien gewenst kan situationeel van deze grondprijs worden afgeweken, indien de opbrengsten en/of kosten van BENG- of NOMwoningen substantieel afwijken van de in dit grondprijsadvies gehanteerde uitgangspunten. De bandbreedte van 10% zoals genoemd in paragraaf 4.1 biedt hier ruimte voor.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 25.
4.
Grondprijsadvies wonen
4.1.
Algemeen In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de geadviseerde grondwaarde voor de uitgifte van bouwkavels. Het grondprijsadvies wordt uitgesplitst naar de categorieën vrijstaande woning, twee-onder-één-kapwoning, hoekwoning, eindwoning en tussenwoning. Allereerst voor de kern Uden (paragraaf 4.2). Daarna voor de kernen Schaijk, Zeeland, Volkel, Odiliapeel en Reek. Tot slot wordt er een grondprijsadvies per woningbouwproject gegeven (paragraaf 4.3). Het grondprijsadvies is gebaseerd op de marktanalyse (hoofdstuk 2) alsook op het referentieonderzoek (hoofdstuk 3). Zoals in paragraaf 3.1 al is toegelicht, is de grondwaarde voor vrijstaande woningen bepaald via de comparatieve methode op basis van het referentieonderzoek. De grondwaarde van twee-onder-één-kapwoningen, hoekwoningen, eindwoningen en tussenwoningen is bepaald via de residuele waardebepalingsmethode op basis van een normatieve residuele berekening. De normatieve residuele berekening is gebaseerd op gestandaardiseerde woningcategorieën, zoals opgenomen in bijlage 5. Hierdoor ontstaat een uniform beeld op basis waarvan een gemiddelde grondprijs voor deze gemiddelde woningen is bepaald. Voor gevallen waarin wordt afgeweken van de benoemde categorieën wordt geadviseerd een maatwerktaxatie te laten opstellen.
Deskundigen vermelden nadrukkelijk dat voor de gemiddelde uitgifteprijzen is uitgegaan van bouwkavels met voldoende courante kavelvormen en oppervlaktes. Er wordt nadrukkelijk geadviseerd om bij de uiteindelijke prijsbepaling specifiek op kavelniveau de uit te geven kavels te beoordelen op ligging en vorm, alvorens tot een uitgifteprijs per kavel te komen. Afhankelijk van voornoemde kenmerken kan de basiswaarde met maximaal 10% worden verhoogd. In een voorkomend geval kan er ook aanleiding bestaan om deze basiswaarde met maximaal 10% te verlagen. Deskundigen adviseren om stappen te maken van maximaal 2,5% op basis van de kenmerken: 1. Vorm kavel 2. Ligging kavel 3. Ligging tuin 4. Positionering bouwblok Hierbij geldt dat het uitgangspunt een reguliere courante kavel is. Alleen indien van de reguliere courante kavel positief of negatief wordt afgeweken dient voor die specifieke kenmerken per kenmerk 2,5% worden opgeteld of afgetrokken.
4.2.
Grondprijsadvies per kern en per woningcategorie Deskundigen adviseren om de grondprijs per kern te differentiëren, omdat het voorzieningenniveau en het aantal inwoners per kern (sterk) verschilt met als gevolg daarvan de grootte van de doelgroepen. Kleinere kernen met beperkte tot geen voorzieningen zullen over het algemeen meer moeite hebben om potentiële kopers van buiten de kern aan te trekken. Hiermee is de markt meer beperkt dan binnen de grotere kern(en) met een groter aanbod aan voorzieningen. De grondprijs voor Uden is aan de hand van de residuele berekening vastgesteld. Voor de andere kernen waren onvoldoende nieuwbouwreferenties beschikbaar om residueel door te rekenen.
1036.584-D1d1 Disclaimer: Dit advies is bestemd voor de in dit advies genoemde opdrachtgever en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans, De Lorijn Raadgevers o.g. en Van der Krabben makelaardij.
Gemeente Maashorst | Woningbouw 2022
Blad 26.
Derhalve geldt de grondprijs voor Uden als basis grondprijs. Voor de andere kernen is een afslag gehanteerd aan de hand van de vorengenoemde criteria, alsmede de verhouding tussen de kernen van het grondprijsadvies 2021. Daarnaast is een onderzoek gedaan naar transacties van bestaande woningen (bouwjaar 1950 t/m 2019) van de types tussenwoning en twee-onder-één-kapwoning. Hoewel er in de kernen Reek, Odiliapeel en Volkel een beperkt aantal transacties heeft plaatsgevonden, heeft dit bijgedragen in het bepalen van de afslagen per kern. De afslagen zijn als volgt. Kernen
Prijsniveau
Uden
100%
Schaijk, Zeeland
90% (10% afslag)
Volkel
85% (15% afslag)
Odiliapeel, Reek
80% (20% afslag)
In Schaijk, Volkel, Odiliapeel en Reek zijn op dit moment geen concrete bouwplannen in de verkoop waar de gemeenten Uden en/of Landerd nog gronden voor uitgeeft. Derhalve is in dit prijsadvies slechts een algemeen prijsadvies voor deze kernen opgenomen. In Zeeland wordt project Kerkstraat Oost uitgegeven. Dit project wordt verderop in het rapport toegelicht. Onderstaand is het grondprijsadvies per woningcategorie en per kern weergegeven. Het grondprijsadvies is voor wat betreft bouwkavel ten behoeve van vrijstaande woning gebaseerd op de referentietransacties. Voor wat betreft de twee-onder-één-kapwoningen, hoekwoningen, eindwoningen en tussenwoningen is het grondprijsadvies gebaseerd op de residuele grondwaardeberekening. Grondprijs Uden Categorie