CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Grondprijsadvies Wonen 2023

Raadsvergadering 23 maart 2023, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Grondprijsbeleid 2023 bouwkavels16.305 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

GRONDPRIJSADVIES Grondprijsadvies woningen 2023 KENMERK 4061.9-D1d2/am/ab

DATUM 25 januari 2023

www.gloudemans.nl

4061.9-D1d2/am/ab

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 2.

Nederland mooier, beter en duurzamer maken, met oog voor economie, mens en natuur. Dat drijft ons. Met onze waardebepalingen en adviezen op maat geven we mede vorm aan een toekomstbestendig Nederland en helpen wij uw ambities waar te maken. Net even dat stapje verder denken en doen, om tot die Gloudemans-oplossing te komen die werkt. Simpel, eenvoudig en met beide benen op de grond. Hoe complex de opgave ook is. Gloudemans voor Het Land van Morgen

DOSSIER

Grondprijsadvies woningen 2023

KENMERK

4061.9-D1d2/am/ab

DESKUNDIGEN

G. Schol BBA RT

G.J. Versteeg RM RT

J.M.G. van Dinther RM RT

A.J.C.M. Mutsaers MSc

STATUS

Definitief

DATUM

25 januari 2023

GECERTIFICEERD

GLOUDEMANS

Postbus 5044 5201 GA ’s-Hertogenbosch Dorpstraat 28 5391 AW Nuland 073 641 33 12 www.gloudemans.nl

www.gloudemans.nl

DE LORIJN RAADGEVERS O.G.

BERNHEZE MAKELAARS & ADVISEURS

Komkleiland 27 6666 ME Heteren 026 303 73 03 www.delorijnraadgevers.nl

Bitswijk 10 5401 JB Uden 0413 243 818 www.bernheze.nl

4061.9-D1d2/am/ab

Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 3.

INHOUDSOPGAVE 1.

ALGEMEEN .................................................................................................................................................................... 4

2.

MARKTANALYSE WONEN............................................................................................................................................... 5

3.

ANALYSE UITGIFTEPRIJZEN WONEN............................................................................................................................ 17

4.

GRONDPRIJSADVIES WONEN ...................................................................................................................................... 26

5.

BIJLAGEN .................................................................................................................................................................... 37

1.1. 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6.

Introductie ..................................................................................................................................... 4 Algemeen ....................................................................................................................................... 5 Landelijke marktanalyse .............................................................................................................. 5 Regionale marktanalyse noordoost-noord Brabant .............................................................. 10 Lokale marktanalyse gemeente Maashorst ............................................................................ 13 Kansen en bedreigingen 2023 .................................................................................................. 15 Algemeen ..................................................................................................................................... 17 Referentieonderzoek ................................................................................................................. 17 Residuele waardeberekening ................................................................................................... 21 Bouwkosten.................................................................................................................................

23 Vrij-op-naamprijzen .................................................................................................................... 23 Duurzaamheid ............................................................................................................................ 24 Algemeen ..................................................................................................................................... 26 Grondprijsadvies per kern en per woningcategorie .............................................................. 26 Grondprijsadvies op projectniveau .......................................................................................... 29 Degressief stelsel ........................................................................................................................ 35 Fasering uitgifte .......................................................................................................................... 35 Overig ........................................................................................................................................... 36

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

1.

ALGEMEEN

1.1.

INTRODUCTIE

Blad 4.

Er is verzocht om een grondprijsadvies uit te brengen voor de in 2023 te hanteren uitgifteprijzen in de gemeente Maashorst. Voor u ligt dit grondprijsadvies 2023 voor woningbouwlocaties. Gemeente Maashorst bestaat uit diverse kernen. Op basis van de demografie en de rapportage van voorgaande jaren is de volgende onderverdeling gemaakt:  Uden  Schaijk  Zeeland  Volkel  Odiliapeel  Reek In dit rapport wordt allereerst op landelijk, regionaal en lokaal niveau een marktanalyse gegeven (hoofdstuk 2). Vervolgens is er referentieonderzoek uitgevoerd naar transacties van bouwkavels en (nieuwbouw)woningen binnen de gemeente Maashorst (hoofdstuk 3). Dit resulteert in een grondprijsadvies voor het jaar 2023 (hoofdstuk 4). Dit grondprijsadvies is (voor wat betreft woningbouw) gedifferentieerd naar de volgende categorieën:  Vrijstaande woningen;  Twee-onder-één-kapwoningen;  Hoekwoningen;  Eindwoning;  Tussenwoningen. Voor de volgende woningbouwprojecten binnen de gemeente Maashorst wordt tevens een project specifieke grondprijs geadviseerd:  De Ruiter (Uden);  Park Maashorst kamers 2 en 3 (Uden);  Kavel Hoevenseweg (Uden);  Kerkstraat Oost (Zeeland).

Een nadere omschrijving van de opdrachtvoorwaarden en -uitgangspunten is opgenomen in bijlage 1.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

2.

MARKTANALYSE WONEN

2.1.

ALGEMEEN

Blad 5.

Om inzicht te krijgen in de marktontwikkeling is gekeken naar de marktontwikkeling op landelijk, regionaal en lokaal niveau. De landelijke marktanalyse wordt beschouwd op basis van publicaties van het Expertisecentrum woningwaarde. Om een representatief beeld te krijgen van de woningmarkt op regioniveau is er gekeken naar het COROPgebied Noordoost-Noord-Brabant. Deze regio bestaat uit de gemeenten Bernheze, Boekel, Boxmeer, Boxtel, Cuijk, Grave, Haaren, 's-Hertogenbosch, Heusden, Landerd, Meierijstad, Land van Cuijk, Oss, Sint Anthonis, Sint-Michielsgestel, Uden, Vught. Ten opzichte van het regionale marktonderzoek in voorgaande grondprijsadviezen is de regio groter geworden. Achtereenvolgens worden (i) het aantal transacties, (ii) de gerealiseerde transactieprijzen, (iii) het aanbod en (iv) de verkooptijd beschouwd in de periode vanaf het derde kwartaal van 2019 tot en met het derde kwartaal van 2022. Voor de lokale marktanalyse is tevens onderzoek gedaan naar (i) het aantal transacties, (ii) de gerealiseerde transactieprijzen, (iii) de verkooptijd en (iv) het aantal aangeboden woningen binnen de gemeenten Uden en Landerd. De lokale marktanalyse heeft, net zoals de regionale marktanalyse, betrekking op de periode van het derde kwartaal 2019 tot en met het derde kwartaal 2022.

Wat betreft de regionale en lokale marktanalyse wordt opgemerkt dat er gebruik is gemaakt van het marktinformatiesysteem van de NVM en dat er geen gebruik is gemaakt van zuivere kwartaalcijfers, maar van cijfers die een voortschrijdend gemiddelde weergeven. Dit wil zeggen dat het gemiddelde van een vast aantal perioden wordt genomen, zodat het voortschrijdend gemiddelde het verloop op de langere termijn toont. Deskundigen hebben het gewogen gemiddelde berekend door per kwartaal het gemiddelde van het betreffende en het voorgaande kwartaal te nemen. De gegevenstabellen die horen bij de in paragraaf 2.3 en 2.4 weergegeven grafieken zijn opgenomen in bijlage 2 en geven de exacte data weer.

2.2.

LANDELIJKE MARKTANALYSE

Het Expertisecentrum woningwaarde geeft in de Monitor koopwoningmarkt 3e kwartaal 20221 samengevat de navolgende analyse van de woningmarkt in Nederland.

VOORLOPIG EINDE AAN DE KOOPPRIJSSTIJGING

In de vorige kwartaalrapportages nog werd geconstateerd dat er sprake was van een duidelijke afvlakking van de koopprijsstijgingen, maar een verdere prijsdaling leek niet aannemelijk te zijn vanwege de aanhoudende vraag en lage rente. Gezien het verleden werd gesteld dat eerst het aantal transacties fors dient af te nemen voordat de prijzen gaan dalen. De forse daling van de mediane verkoopprijzen in het derde kwartaal van 2022 komt daarom onverwachts. Uit de praktijk werd aangegeven dat in het tweede kwartaal van 2022 al minder bezichtigingen per woning werden ingepland en men wilde ook minder over gaan bieden. Er werd verwacht dat dit zou resulteren in een meer gestage stijging van de verkoopprijzen.

1

Experticecentrum Woningwaarde (2022), Monitor koopwoningmarkt: 3e kwartaal 2022

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 6.

Uit de gegevens van het Kadaster en het CBS over de Prijsindex Bestaande Koopwoningen (PBK) is eveneens een duidelijke neerwaartse beweging in de koopprijzen waar te nemen (figuur 1). De PBK neemt in het derde kwartaal van 2022 nog net met 0,6% toe ten opzichte van het tweede kwartaal van 2022, terwijl dit vorig kwartaal nog een stijging van 2,8% bedroeg.

Figuur 1: De procentuele kwartaalmutatie van de mediane verkoopprijs bestaande woningen (NVM) en de Prijsindex Bestaande Koopwoningen (Kadaster/CBS), op kwartaalbasis, in de periode 3e kwartaal 2008- 3e kwartaal 2022

VERANDERING IN DE KOOPPRIJSONTWIKKELING ALS INDIRECT GEVOLG VAN DE RENTESTIJGING

De hypotheekrentestijging is een van de redenen voor de minder sterke stijging of daling van de verkoopprijzen. Waar de hypotheekrente begin dit jaar nog op 1,4% uitkwam, bedroeg deze in september al ongeveer 4%. Uit figuur 2 kan opgemaakt worden dat vanaf eind 2021 de gemiddelde hypotheekrente oploopt en vanaf dat moment ook de groei van de mediane verkoopprijs stagneert. Het is dus niet onlogisch dat er een relatie tussen beide ontwikkelingen wordt verondersteld. De percentages in figuur 2 hebben een lager niveau dan de hypotheekrente van 4% in afgelopen september. Dit komt doordat de rentes uit figuur 2 al eerder afgesloten zijn met de banken en dat ook doorstromers op de koopwoningmarkt eventuele gunstigere hypotheektarieven van de vorige hypotheek mee hebben genomen naar de nieuwe hypotheek.

Figuur 2: De gemiddelde hypotheekrente (DNB, rechter as) en de mediane verkoopprijs

bestaande woningen (NVM, linker as). (Periode 1e kwartaal 2019 - 3e kwartaal 2022)

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 7.

Echter is de rentestijging niet het volledige verhaal. De huishoudensinkomens zijn gemiddeld gestegen (met name de bovenmodale inkomens) en de financieringsvoorwaarden voor tweeverdieners zijn in de afgelopen drie jaar verruimd. Deze ontwikkelingen hebben een verruiming van de leencapaciteit (voor met name bovenmodale inkomens) tot gevolg gehad. Deze sterke groei van de gemiddelde leencapaciteit is een belangrijke basis geweest voor de forse koopprijsstijging in de afgelopen jaren. Ondanks deze groei van de gemiddelde leencapaciteit kunnen huishoudens met een inkomen van zelfs tweemaal modaal de koopprijsstijging niet meer bijbenen sinds begin 2020. Dit is inzichtelijk gemaakt in figuur 3. De woonconsument is dan ook genoodzaakt geweest om steeds meer met eigen vermogen te financieren. Hiermee is de toegang tot de koopwoningmarkt voor huishoudens met een middeninkomen steeds meer onder druk komen te staan.

Figuur 3: De gemiddelde maximale leencapaciteit, op halfjaarbasis, in de periode 2e

kwartaal 2008 – 2e kwartaal 2022

AFNEMEND VERTROUWEN ZORGT VOOR RISICOMIJDING BIJ KOOPBESLISSING

Alhoewel er nog steeds sprake is van een historisch lage hypotheekrente heeft de plotselinge stijging van de hypotheekrente gevolgen voor de maximale leencapaciteit van huishoudens. Een deel van stijging van de leencapaciteit wordt tenietgedaan door de stijgende hypotheekrente. Dit leidt ertoe dat de woonconsument nu ruim 10% minder kan lenen dan aan het begin van dit jaar. De stijgende hypotheekrente heeft daarnaast ook een negatief effect op het vertrouwen van die woonconsumenten in de koopwoningmarkt wat doorwerkt in een stagnerende en zelfs dalende koopprijzen. De stijgende rente en het dalende vertrouwen zorgen ervoor dat de woonconsument niet alleen minder kan betalen maar ook minder wil betalen voor de te koop staande woning. Het consumentenvertrouwen zakt in het derde kwartaal van 2022 tot het laagste niveau (-59) uit de afgelopen 40 jaar (zie figuur 4). Dit is overigens niet enkel het gevolg van de situatie op de woningmarkt. Ook de oorlog in Oekraïne, die de mondiale economie ontwricht en duidelijke gevolgen heeft op de gas- en elektriciteitsmarkt, is een belangrijke oorzaak van dit dalende vertrouwen.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 8.

Figuur 4: De mutatie reëel beschikbaar inkomen van huishoudens en de gemiddelde

hypotheekrente, op kwartaal basis, in de periode 3e kwartaal 2008 – 3e kwartaal 2022

KOPERS OVERBIEDEN DE VRAAGPRIJS IN MINDERE MATE

Overbieden is de afgelopen jaren iets gaan worden waar de woonconsument haast niet meer onderuit kon komen. Zo leidde de grote disbalans tussen vraag en aanbod van koopwoningen, gunstige financieringsvoorwaarden en de grote concurrentie tussen potentiële kopers tot overbiedingen. Uit figuur 5 blijkt dat de in de tweede helft van 2021 en in het eerste kwartaal van 2022 gemiddeld 9% boven de vraagprijs is betaald. Hoewel de woningmarkt nog altijd een krapte kent en de actuele ontwikkelingen op de nieuwbouwmarkt daar vooralsnog geen verandering in zullen brengen, blijkt er toch een afname in het overbieden plaats te vinden. In het derde kwartaal van 2022 was de gemiddelde woningkoper “nog maar” bereid 3% meer dan de vraagprijs te betalen. Potentiële kopers zijn blijkbaar minder bereid, of minder genoodzaakt om de concurrentie met andere kopers te winnen door over te bieden.

NIEUWBOUWMARKT KOOPWONING BLIJFT IN MINEUR

De dynamiek op de markt van bestaande koopwoningen is deels afhankelijk van het aanbod van koopwoningen op de nieuwbouwmarkt. Gezien dat nieuwbouwwoningen relatief duur zijn worden deze woningen vaak gekocht door huishoudens die reeds eigenaar zijn van een bestaande koopwoning. Hiermee starten deze woningeigenaren een verhuisketen in de bestaande woningvoorraad waarbij minder transacties op de nieuwbouwmarkt resulteren in minder transacties op de markt van bestaande koopwoningen.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 9.

Figuur 5: Aantal transacties van nieuwbouwwoningen, op kwartaalbasis, in de periode

3e kwartaal 2008 – 2e kwartaal 2022 Kijkende naar figuur 6 wordt duidelijk dat het aantal transacties al een jaar terug aan het afnemen is. Het aantal verkochte nieuwbouwwoningen op kwartaalbasis neemt daarbij van medio 2021 tot in het derde kwartaal af met bijna 50%. Daarmee is het aantal nieuwbouwtransacties terug op het niveau van de tweede helft van 2013 toen de economie en de woningmarkt zich weer net aan het oprichten waren na de kredietcrisis van 2008-2013.

PRIJSONTWIKKELING NIEUWBOUWKOOPWONING STAAT ONDER DRUK

De forse stijging van de mediane verkoopprijs op de markt van bestaande koopwoningen gedurende 2021 valt ook terug te zien in de procentuele jaarmutatie van de verkoopprijzen voor nieuwbouwwoningen. Hierbij is de prijsstijging op de nieuwbouwmarkt minder extreem dan in de bestaande woningvoorraad aangezien het fenomeen overbieden bij nieuwbouw geen rol speelt. Uit figuur 7 blijkt dat de koopprijsstijging op de nieuwbouwmarkt eigenlijk al vanaf medio 2021 licht aan het temporiseren is en in het eerste kwartaal van 2022 plots verder terugvalt. Deze terugval loopt eveneens parallel aan de prijsontwikkeling van de bestaande koopwoningen maar deze is minder sterk. Opvallend is dat de jaar-op-jaar koopprijsmutatie van nieuwbouwwoningen in het derde kwartaal van 2022 met 9% is gestegen ten opzichte van vorig jaar gezien de sterke daling in de koopprijstoename in de bestaande woningvoorraad. Hierin is het verschil in het al dan niet overbieden van de vraagprijs tussen beide deelmarkten duidelijk te herkennen.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 10.

Figuur 6: De procentuele jaarmutatie van de mediane prijs van verkochte nieuwbouw

koopwoningen, op kwartaalbasis, in de periode 4e kwartaal 2020 – 3e kwartaal 2022

2.3.

REGIONALE MARKTANALYSE NOORDOOST-NOORD BRABANT

Zoals eerder benoemd is een COROP-gebied een regionaal gebied binnen Nederland dat deel uitmaakt van de COROP-indeling. Deze indeling wordt gebruikt voor analytische doeleinden. De naam COROP komt van Coördinatie Commissie Regionaal Onderzoeks Programma. Dit was de naam van de commissie die in 1971 de indeling van Nederland in COROP-gebieden ontwierp. In totaal zijn er in Nederland 40 COROP-gebieden. Gemeente Maashorst is gelegen in COROP-gebied Noordoost-Noord-Brabant. Deze regio bestaat uit de volgende gemeentes: Bernheze, Boekel, Boxtel, ’s-Hertogenbosch, Heusden, Land van Cuijk, Maashorst, Meierijstad, Oss, Sint-Michielsgestel en Vught.

GEREALISEERDE TRANSACTIES

Uit figuur 8 blijkt dat het aantal gerealiseerde transacties van alle woningtypen vanaf het derde kwartaal 2019 een stijging heeft gekend tot het vierde kwartaal 2020. Vanaf het laatste kwartaal 2020 is een sterke daling in het aantal transacties ontstaan, als gevolg van de krapte op de woningmarkt, die door heeft gezet tot en met het tweede kwartaal 2022. Ten opzichte van een jaar geleden worden er 6% minder transacties gerealiseerd. Opvallend is dat deze daling voornamelijk ontstaat door de afname van gerealiseerde transacties in de woningtype vrijstaande woningen (-21,7%) en appartementen (-11,7%). Daarentegen worden er meer hoekwoningen verkocht dan een jaar geleden (+10,8%).

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 11.

Figuur 7: Aantal transacties regio Noordoost-Noord Brabant

GEREALISEERDE TRANSACTIEPRIJZEN

Uit figuur 9 blijkt dat de gemiddelde verkoopprijs per m² van woningen in de regio Noordoost-Noord-Brabant vanaf het derde kwartaal 2019 trendmatig stijgt voor ieder woningtype. Het tweede kwartaal 2022 lijkt het hoogste punt in de prijsstijgingen te zijn waarna deze prijsstijging heeft doorgezet maar in mindere mate. Deze prijsdaling van het tweede kwartaal 2022 ten opzichte van het derde kwartaal 2022 was gemiddeld -0,4%. De gemiddelde prijs van een verkochte woning in de regio kwam het derde kwartaal 2022 uit op € 3.565,00 per m². Voor alle woningtypen zat de prijsstijging tussen 8,0% tot 10,8% ten opzichte van het voorgaande jaar.

Figuur 8: Transactieprijs per m² woonoppervlakte regio Noordoost-Noord Brabant

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 12.

HET BESCHIKBARE AANBOD

Uit figuur 10 blijkt dat het beschikbare aanbod al enkele jaren sterk afneemt. Echter, voor het eerst sinds jaren is het aanbod van woningen gestegen met maar liefst 38,1% ten opzichte van 2021. Deze forse stijging in het beschikbare aanbod wordt gerealiseerd binnen alle woningtypen behalve de vrijstaande woningen die achter blijven met een milde stijging van 8,8%. Hierbij dient opgemerkt te worden dat deze procentuele stijging hoog is maar de relatieve aantallen aangeboden woningen nog op een laag punt zitten. Wanneer het aantal aangeboden woningen wordt vergelijken met het aantal verkochte woningen per kwartaal, valt op dat het aantal transacties op totaal niveau vanaf het derde kwartaal 2022 lager is dan het aanbod. Dat wil zeggen dat na jaren waarin het omgekeerde realiteit was de krapte op de woningmarkt gestaag af lijkt te nemen (meer aanbod, maar minder transacties).

Figuur 9: Aantal woningen in aanbod per kwartaal regio Noordoost-Noord Brabant

LOOPTIJD TE KOOP STAANDE WONINGEN

De ontwikkeling van de verkooptijd van te koop staande woningen in regio Noordoost-Noord-Brabant is de afgelopen drie jaren gemiddeld gezien teruggelopen, met enkele uitschieters als uitzondering op dit gemiddelde (met name de forse daling bij vrijstaande woningen). De verkooptijd bedroeg in het derde kwartaal van 2022 gemiddeld 24 dagen, waarbij de verkooptijd licht varieert van 22 dagen voor hoek- en tussenwoningen en 29 dagen voor vrijstaande woningen. Dit betreft een geringe afname ten opzichte van de looptijden van het derde kwartaal 2021. Echter ten opzichte van het vorige kwartaal met een gemiddelde van 35 dagen naar een gemiddelde van 60 dagen. Zo lijkt de verkooptijd het afgelopen kwartaal stevig te zijn gestegen. Echter is het nog te vroeg om hier een trend in aan te merken.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 13.

Figuur 10: Verkooptijd in dagen regio Noordoost-Noord Brabant

2.4.

LOKALE MARKTANALYSE GEMEENTE MAASHORST

GEREALISEERDE TRANSACTIES

Binnen de regio Noordoost-Noord-Brabant is het aantal gerealiseerde transacties vanaf het vierde kwartaal 2020 afgenomen. In gemeente Maashorst is een meer volatiel beeld te zien, dat onder meer te verklaren is door het lage aantal transacties. Per woningtype worden er in het derde kwartaal 2022 30 of minder transacties geregistreerd. Dit aantal zorgt ervoor dat een vergelijk maken met de COROP-gebied niet representatief is. Het aantal transacties is in het derde kwartaal 2022 het hoogst bij twee-onder-éénkapwoningen (30) en tussenwoningen (30). Gesteld kan worden dat in vergelijking tot het derde kwartaal 2021 er 16,5% minder transacties zijn gerealiseerd.

Figuur 11: Aantal transacties per kwartaal gemeente Maashorst

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 14.

GEREALISEERDE TRANSACTIEPRIJZEN

De gerealiseerde transactieprijzen, zoals te zien in figuur 13, laten over het algemeen een trendmatige stijgende lijn zien tot en met het tweede kwartaal 2022. Echter, valt op dat de gerealiseerde transactieprijzen in het derde kwartaal 2022 zijn gedaald voor de vrijstaande en twee-onder-één-kapwoningen. De gemiddelde transactieprijs per m² bedroeg in het derde kwartaal 2022 € 3.378,00 en ligt daarmee 0,3% hoger dan het gemiddelde van een jaar eerder. Doordat er voor enkele woningtypes zeer weinig transacties hebben plaatsgevonden, is een gemiddelde niet altijd representatief.

Figuur 12: Transactieprijs per m² woonoppervlakte gemeente Maashorst

HET BESCHIKBARE AANBOD

Uit figuur 14 blijkt dat het beschikbare aanbod al enkele jaren afneemt. In het derde kwartaal van 2022 valt een stijging in het beschikbare aanbod waar te nemen ten opzichte van het derde kwartaal 2021. Echter kijkende naar het algehele beeld over de meerdere jaren valt op dat het beschikbare aanbod nog gering blijft.

Figuur 13: Aantal woningen in aanbod gemeente Maashorst

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 15.

LOOPTIJD TE KOOP STAANDE WONINGEN

De ontwikkeling van de verkooptijd van de te koop staande woningen in gemeente Maashorst is de afgelopen drie jaren gemiddeld gezien lichtelijk teruggelopen, met flinke uitschieters als uitzondering op dit gemiddelde (met name bij vrijstaande woningen en appartementen). De uitschieters zijn te verklaren door het lage aantal transacties, waardoor enkele transacties van grote invloed zijn op het gemiddelde. De verkooptijd bedraagt in het derde kwartaal van 2022 gemiddeld 24 dagen, waarbij de verkooptijd varieert van 18 dagen voor appartementen tot 28 dagen voor vrijstaande woningen. De verkooptijd binnen de gemeente Maashorst ligt daarmee op een vergelijkbaar niveau met de regio Noordoost-Noord-Brabant.

Figuur 14: Verkooptijd in dagen gemeente Maashorst

2.5.

KANSEN EN BEDREIGINGEN 2023

Door de forse afname van te koop staande woningen in de afgelopen jaren is (grote) krapte op de woningmarkt ontstaan, wat mede de oorzaak is van de prijsstijgingen van de afgelopen jaren. Echter is er een kanteling te zien in de prijsstijgingen en zijn (op landelijk niveau) zelf prijsdalingen zichtbaar. Deze daling gaat gepaard met een historisch laag consumentenvertrouwen, stijgende hypotheekrente en een in mineur blijvende nieuwbouwwoningmarkt. Met inachtneming van voornoemde trends en ontwikkelingen rondom de Nederlandse woningmarkt, kunnen een aantal kansen en bedreigingen voor de woningmarkt in het jaar 2023 worden geformuleerd.

KANSEN WONINGMARKT: 1. 2.

De vraag naar woningen blijft toenemen als gevolg van de verwachte demografische ontwikkeling (groei bevolking en kleinere huishoudens). Er is een tekort aan huurwoningen in het middensegment, waardoor huren buiten de sociale huur alleen mogelijk is in hogere huurklassen. Dit heeft tot gevolg dat de lasten van een huurwoning hoger zijn dan die van een vergelijkbare koopwoning door de relatief lage hypotheektarieven, met als gevolg extra druk op de koopwoningmarkt.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

3.

4. 5.

Blad 16.

Vanaf 2023 stijgt de grens van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) van € 355.000,00 naar € 405.000,00. Voor de grote steden en veel andere delen van de Randstad heeft dit vermoedelijk weinig effect; woningen zijn er vaak al duurder dan de NHG-grens. Maar in regio’s waar dit nog niet het geval is, zijn nu meer huizen te koop tegen de lagere hypotheekrente die kopers dankzij de garantie bij banken kunnen krijgen. De startersvrijstelling voor overdrachtsbelasting. De maatregel heeft als voorwaarde een leeftijd tussen 18 en 35 jaar en een koopsom tot maximaal € 400.000,00. Bij financiering van de woning wordt het tweede inkomen vanaf 2021 voor 90% meegenomen ten opzichte van 80% daarvoor.

BEDREIGINGEN WONINGMARKT: 1. 2. 3. 4. 5.

6.

7. 8.

Stijgende bouwkosten, welke worden beïnvloed door onder andere de stijgende benzine- en energieprijzen. Forse afname in het consumentenvertrouwen heeft ook invloed op het vertrouwen in de koopwoningmarkt. Door de afschaffing van de belastingvrije ‘jubelton’ zullen minder starters toegang hebben tot de koopwoningmarkt. De rentestijging en achterblijvende inkomstenstijging hebben een negatiefeffect op de leencapaciteit. De toenemende rente en de beoogde regieverhoging in de huursector (maximeren van middenhuur) kunnen tot gevolg hebben dat de lasten van een huurwoning niet meer hoger zijn dan die van een vergelijkbare koopwoning, waardoor de druk op de koopwoningmarkt afneemt. Het doel in het regeerakkoord om voor 2030 900.000 nieuwbouwwoningen te realiseren staat onder druk door de beperkte beschikbaarheid van bouwlocaties, het gebrek aan capaciteit in de bouw en de (onduidelijke) gevolgen van de stikstofproblematiek voor de woningbouw. Er zijn steeds meer (buitenlandse) beleggers en expats op de woningmarkt actief waardoor de krapte verder toeneemt en huizen steeds minder bereikbaar worden. In de dagelijkse praktijk valt de woningmarkt stil waarbij de woningvoorraad toeneemt en prijzen onderdruk komen te staan. Nieuwbouwplannen kennen matige respons, weinig voorinschrijvingen en er ontstaat toenemende onrust bij potentiële kopers.

Voor de volledigheid vermelden de deskundigen dat de voornoemde ontwikkelingen gebaseerd zijn op landelijke cijfers en dus niet specifiek zien op de gemeente Maashorst of directe omgeving.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

3.

ANALYSE UITGIFTEPRIJZEN WONEN

3.1.

ALGEMEEN

Blad 17.

Nu de algemene marktontwikkelingen in kaart zijn gebracht, wordt nader ingegaan op de uitgifteprijzen van bouwkavels voor woningbouw. Om de grondprijs voor woningbouwkavels te bepalen is een referentieonderzoek uitgevoerd naar woningbouwkavels ten behoeve van vrijstaande woningen, om via de comparatieve methode de grondwaarde voor vrijstaande woningen te bepalen. Vervolgens is er referentieonderzoek gedaan naar (nieuwbouw) twee-onder-één-kapwoningen, hoekwoningen, eindwoning en tussenwoningen. Op basis van dit referentieonderzoek naar (nieuwbouw)woningen is, tezamen met kengetallen voor bouwkosten, een residuele waardeberekening uitgevoerd om de grondwaarde voor woningen normatief te bepalen. De grondwaarde voor vrijstaande woningen wordt niet bepaald middels de residuele waardemethode, omdat het afwerkingsniveau, constructie en vorm van de kavel en de woning bij vrijstaande woningen dusdanig van elkaar kunnen verschillen, dat een residuele berekening (gebaseerd op een ‘standaard’ woningtype) een vertekend beeld kan geven. De periode voor het referentieonderzoek is oktober 2021 tot en met oktober 2022.

3.2.

REFERENTIEONDERZOEK

Zoals eerder aangegeven wordt bij het bepalen van de uitgifteprijzen zowel de comparatieve methode als de residuele methode gehanteerd. Ten behoeve van beide methodieken heeft een referentieonderzoek plaatsgevonden naar transacties van bouwkavels ten behoeve van vrijstaande woningen en is een referentieonderzoek uitgevoerd naar transactieprijzen van (nieuwbouw)woningen.

BOUWKAVELS T.B.V. VRIJSTAANDE WONINGEN

Onderstaand is een referentieonderzoek weergegeven naar de transacties van bouwkavels ten behoeve van vrijstaande woningen in de periode oktober 2021 tot en met oktober 2022 binnen de gemeente Maashorst. De prijs per m² is berekend naar analogie van een bij de waardering van gronden dikwijls gehanteerde waarderingsmethodiek. Deze methodiek gaat bij de waardering van gronden uit van een zogenaamd degressief stelsel, waarbij de waarde trapsgewijs relatief afneemt naar gelang de oppervlakte van de (bouw)kavel toeneemt. In het kader van onderhavig grondprijsadvies is gekozen voor een trapsgewijze relatieve afname per 500 m², waarbij van elke daaropvolgende 500 m² de prijs wordt gehalveerd. Dit betekent dat de 1e 500 m² een grondprijs van 100% kennen, de daaropvolgende 500 m² een grondprijs van 50%, de daaropvolgende 500 m² een grondprijs van 25% en zo verder. Uitzondering hierop vormen kavels met zeer ruime bebouwingsmogelijkheden in het bestemmingsplan. Dit betreffen woningen van meer dan 750 m³ en/of met een bouwvlak groter dan 150 m². Hiervoor geldt dat de eerste 750 m² een grondprijs van 100% kennen, waarna vervolgens per 500 m² wordt gestaffeld.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 18.

In onderstaande tabel zijn de gemiddeldes per kern uit het referentieonderzoek weergegeven. Enkel referenties van bouwkavels met een maximum oppervlakte van 1.250 m² zijn weergegeven. De referentietransacties betreffen in het Kadaster geregistreerde transacties met bijbehorende transactieprijzen. De gevonden transacties zijn op basis van het voornoemde degressief stelsel terug herleid naar een grondprijs voor de eerste 500 m². Tevens zijn de transactieprijzen gecorrigeerd voor overdrachtsbelasting dan wel btw. Het volledige referentieoverzicht is opgenomen in bijlage 3. Transactieprijs

Transactieprijs per

Perceel

excl. btw

m² gestaffeld

opp.

Zeeland

€ 121.440,00

€ 502,00

242

Speelweide

Uden

€ 451.215,00

€ 687,00

813

2022

Blazoenlaan

Zeeland

€ 167.379,30

€ 351,00

477

2022

Egbert Dekkershof

Zeeland

€ 170.000,00

€ 360,00

472

2022

Rosmolen

Reek

€ 172.352,40

€ 290,00

687

2021

Schoolstraat

Volkel

€ 138.000,00

€ 423,00

326

Datum

Adres

Plaats

2022

Kapelweg

2021

€ 435,00

Gemiddeld Bron: het Kadaster

Er is tevens een overzicht van de in 2021 en 2022 door de gemeente Maashorst verkochte bouwkavels ontvangen. Onderstaand zijn deze referentietransacties weergegeven. De transactieprijs per m² is op basis van het voornoemde degressief stelsel terug herleid naar een gemiddelde grondprijs voor de eerste 500 m². Transactieprijs

Transactieprijs

Perceel

excl. btw

per m²

opp.

Uden

€ 317.227,00

€ 344,95

1.089

Uden

€ 306.573,00

€ 345,00

1.027

Datum

Adres

Plaats

9-3-22

PM-04, Vlier 4

28-6-22

PM-14, Erphoevenweg 11

12-5-22

PM-15, Erphoevenweg 9

Uden

€ 260.130,00

€ 345,00

758

10-2-22

PM-20, Kamille 2

Uden

€ 309.292,00

€ 345,00

1.043

13-9-22

Kerkepad III, Rosmolen 15

Uden

€ 142.440,00

€ 240,00

687

Gemiddelde

€ 324,00

Bron: Gemeente Maashorst

Uit de gemeentelijke transacties blijkt dat de gemeente Maashorst de bouwkavels heeft uitgegeven tegen de vastgestelde grondprijs van € 345,00 per m². Uitzondering hierop is de kavel aan de Kerkepad III, Rosmolen 15 te Uden. Geconcludeerd kan worden dat de gehanteerde grondprijs van de gemeente Maashorst lager ligt dan men in de markt bereid is te betalen.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 19.

Deskundigen hebben tevens gekeken naar te koop staande bouwkavels binnen de gemeente Maashorst. Op 14 oktober 2022 werden op www.funda.nl onderstaande bouwkavels (met een maximum perceeloppervlakte van 1.250 m²) te koop aangeboden binnen de plaats Schaijk. Adres

Plaats

Hofstede 2a

Schaijk

Vraagprijs excl.

Vraagprijs per m² incl.

btw

correctie

€ 457.410,00

€ 606,00

Perceel opp. (m²) 306

Bron: Funda

TRANSACTIES NIEUWBOUWWONINGEN

Voor het referentieonderzoek naar nieuwbouwwoningen is gekeken naar referenties van twee-onder-éénkapwoningen, hoekwoningen, eindwoningen en tussenwoningen die zijn verkocht binnen de periode oktober 2021 tot en met oktober 2022. De scope van het referentieonderzoek omvatte in eerste instantie enkel nieuwbouwwoningen met een bouwjaar tussen 2020 en heden. Uit onderzoek bleek echter dat er geen referenties zijn voor hoekwoningen, eindwoningen en rijwoningen in deze periode. Om een meer representatief beeld te krijgen, hebben deskundigen de scope van het referentieonderzoek uitgebreid met bestaande woningen met een bouwjaar tussen 2010 en 2020, verkocht binnen de periode oktober 2021 tot en met oktober 2022. Gezien het feit dat bestaande woningen veelal volledig zijn afgewerkt zijn de transactieprijzen met 10% naar beneden gecorrigeerd. De transactieprijzen zijn gecorrigeerd voor overdrachtsbelasting dan wel btw en zijn geïndexeerd naar prijspeil oktober 2022 conform de prijsindexcijfers van het NVM2. Het totale referentieonderzoek is als bijlage 3 aan dit rapport gevoegd. Uit de gevonden referenties volgen de navolgende gemiddelde opbrengsten per m² gbo in de kern Uden. Voor de overige kernen zijn (nagenoeg) geen transacties van nieuwbouwwoningen beschikbaar. Nieuwbouwwoningen Woningtype

Aantal transacties

Bestaande woningen Transactieprijs per m² gbo

Aantal transacties

Transactieprijs per m² gbo

2-onder-1 kap

8

€ 3.932,00

10

€ 3.182,00

Hoekwoning

0

-

5

€ 2.813,00

Eindwoning

0

-

0

Tussenwoning

0

-

24

€ 2.968,00

Bron: Realworks

2 De prijsindexcijfers van het NVM betreffen indexcijfers op postcodeniveau, gespecificeerd naar woningtype.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 20.

AANBOD

Deskundigen hebben tevens gekeken naar te koop staande nieuwbouwwoningen binnen de gemeente Maashorst. Op 25 oktober 2022 werden op www.funda.nl de onderstaande nieuwbouwwoningen te koop aangeboden. Vraagprijs v.o.n. per

Woonopp.

Perceel opp.

m²

(m²)

(m²)

€ 387.603,00

€ 2.928,00

132,5

-

0

-

-

-

-

Eindwoning

0

-

-

-

-

Tussenwoning

0

-

-

-

-

Woningtype

Aantal

Vraagprijs v.o.n.

2-onder-1 kap

2

Hoekwoning

Bron: Funda

VERGELIJK GEMEENTEN

In aanvulling op voorgaand referentieonderzoek is tevens gekeken naar het grondprijsbeleid van de omliggende gemeenten (voor zover dit is gepubliceerd). Hieruit volgt het volgende beeld: Gemeente jaar beleidsstuk

Prijs

Meierijstad 2022

Veghel, Schijndel, Sint-Oedenrode twee-onder-één kapwoning: € 448,00 per m² hoekwoning: € 435,00 per m² tussenwoning: € 525,00 per m² vrijstaand: € 360,00 per m² 4,2 m beukmaat: € 445,00 per m² Rug-aan-rugwoning: € 428,00 per m²

Oss 2021

Particuliere kavels, woonwerkkavels en CPO: € 360,00/m² Projectmatige woningbouw huur en koop: € 360,00/m² Opslagen grondprijs Centrum +5% Schil +3% Kernen +2% Buitengebied 0% Boekel Sociale huurwoningen (toegelaten instelling): € 210,00/m² excl. btw Starter: € 230,00/m² excl. btw Rijwoning € 245,00/m² excl. btw Halfvrijstaand: € 285,00/m² excl. btw Vrijstaand/geschakeld: € 315,00/m² excl. btw

Boekel 2021

Venhorst Sociale huurwoningen (toegelaten instelling): € 190,00/m² excl. btw Starter: € 205,00/m² excl. btw Rijwoning € 220,00/m² excl. btw Halfvrijstaand: € 260,00/m² excl. btw Vrijstaand/geschakeld: € 290,00/m² excl. Btw Land van Cuijk 2022

Beers, Haps en Sint Agatha: € 225,00/m²

Bernheze 2021

Vrije kavels Nieuwbouwproject Schaapsdijk Vrijstaand: € 328,00/m² Twee-onder-een kapwoning: € 341,00/m² Hoekwoningen € 391,00/m² Rijwoning € 404,00/m²

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

3.3.

Blad 21.

RESIDUELE WAARDEBEREKENING

Zoals in paragraaf 3.1 is aangegeven, wordt er voor het bepalen van de grondprijs van twee-onder-éénkapwoningen, hoekwoningen, eindwoningen en tussenwoningen gebruikgemaakt van de genormeerde residuele methode. Middels deze methode wordt de grondwaarde bepaald op basis van de verkoopopbrengsten (vrij-op-naamprijzen van de woningen), waarna de stichtingskosten hierop in mindering worden gebracht. Voor een nadere toelichting op de genormeerde residuele methode wordt verwezen naar bijlage 4. De residuele grondwaarde wordt normatief bepaald op basis van gestandaardiseerde woningcategorieën met een basis afwerkingsniveau. Hierdoor ontstaat een uniform beeld op basis waarvan een gemiddelde grondprijs voor deze gemiddelde woningen kan worden bepaald. Uitgangspunt hierbij is projectmatige bouw, waarbij geen zwaardere/aanvullende kwaliteitseisen (waaronder duurzaamheidseisen) door de gemeente worden gesteld. Er is geen sprake van voor de locatie speciaal ontworpen woningen. De gestandaardiseerde woningcategorieën zijn nader beschreven in bijlage 5. In deze paragraaf zijn de uitgangspunten van de residuele waardeberekening (stichtingskosten en vrij-opnaamprijzen) toegelicht.

STICHTINGSKOSTEN

Voor het bepalen van de residuele grondwaarde zijn op basis van de in bijlage 5 benoemde woningcategorieën de stichtingskosten voor deze woningcategorieën bepaald aan de hand van ervaringscijfers binnen vergelijkbare projecten, beschikbare kengetallen en vakliteratuur zoals onder andere het BouwkostenKompas 2022 en de BDB-index. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze kengetallen uitgaan van gasloze woningen met een individuele warmtepomp. Door Metafoor is in het meest recente Kwartaalbericht Grondexploitaties uit Q2 2022 ten aanzien van de bouwkosten het navolgende gepubliceerd:

“Na een lichte woningprijsdaling in het eerste kwartaal van 2022, zijn de woningprijzen in het tweede kwartaal weer gestegen (3,94% ten opzichte van vorige kwartaal). Ondanks de daling in het eerste kwartaal van 2022, liggen de woningprijzen op een hoger niveau dan eind 2021. Er is structurele krapte op de woningmarkt, al is de krapte-indicator iets verruimd naar 2,1. Dit is nog steeds historisch laag. De woningbouwkosten zijn in het tweede kwartaal van 2022 verder gestegen. De stijging ten opzichte van het voorgaande kwartaal betrof 1,63%. Deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door aanhoudende materiaaltekorten en hoge energieprijzen. Zowel de woningprijzen als de directe bouwkosten zijn dit kwartaal gestegen. De theoretische waarde van de bouwgrond is toegenomen met 2,85% ten opzichte van het eerste kwartaal van 2022. De werkelijke transactieprijzen van bouwgrond zijn harder gestegen, namelijk met 5,85% ten opzichte van het vorige kwartaal. De huidige onzekerheid in de markt lijkt nog niet te zijn doorgewerkt in de gerealiseerde grondprijzen. De theoretische grondwaarde rekent wel met de huidige prijzen waarin de onzekerheid is ingebouwd, deze stijgt dan ook minder hard dan in 2021. Het tweede kwartaal van 2022 is voor de commerciële vastgoedsector goed verlopen, met name de toplocaties zijn erg in trek.

Het leegstandsniveau van kantoren is in 20 jaar niet zo laag geweest. Binnen de bedrijfsruimtenmarkt zien we dat de opnames iets teruglopen doordat er te weinig (passend) aanbod is. Voor retailvastgoed blijven met name de grote steden erg aantrekkelijk. De aanhoudende bouwkostenstijgingen zijn ook in de markt voor commercieel vastgoed terug te zien.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 22.

De markt voor gebiedsontwikkeling is op dit moment erg volatiel. Na een lange periode van woningprijsstijgingen zijn de eerste signalen van prijsstabilisatie op te vangen uit de markt. Niet alleen de bouwkosten maar ook de GWW-kosten en plankosten blijven stijgen, deze ontwikkelingen zetten de haalbaarheid van grondexploitaties onder druk.”

Bron: Metafoor

“De jaarmutatie van de woningbouwkosten bedroeg 6,94%. De bouwkostenstijging bedroeg in het tweede kwartaal van 2022 1,63% (BDB, 2022). De kostenstijging zet hiermee door. Deze stijging wordt veroorzaakt door de aanhoudende schaarste van bouwmaterialen, de hogere energieprijzen en verstoorde internationale productieketens (Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling, 2022). Bij aannemers en ontwikkelaars heerst onzekerheid over de uitvoerbaarheid van projecten. Bouwers en opdrachtgevers discussiëren over wie opdraait voor prijsstijgingen en materiaaltekorten. Projecten waarbij de financiële haalbaarheid onder druk komt te staan door de bouwkostenstijgingen, worden steeds vaker uitgesteld, vallen stil of worden afgesteld (Financieel Dagblad, 2022). De bouwkostenindex laat enkel de directe loon- en materiaalkosten zien. De aanbestedingsindex van BouwkostenKompas maakt daarnaast inzichtelijk hoe de markt zich beweegt door te kijken naar de prijsopslag die aannemers vragen voor het bouwen van woningen als gevolg van de marktvraag. Het afgelopen kwartaal is de aanbestedingsindex met 2,82% gestegen. Op jaarbasis betreft de stijging 10,64% (Bouwkostenindex, 2022). De aanbestedingsindex ligt sinds het derde kwartaal van 2021 boven de bouwkostenindex. Aannemers rekenen door de onzekerheid in de bouwsector hogere prijzen voor bouwprojecten.

Ook is er nog steeds veel vraag naar bouwprojecten en aannemers hebben goed gevulde orderportefeuilles (Cobouw, 2022a), waardoor ze hun prijzen kunnen verhogen.” Peildatum

Totaal arbeid (index)

Totaal materiaal (index)

Totaal aanneemsom excl. btw (index)

Totaal aanneemsom incl. btw (index)

September 2021

100,57

106,60

104,10

104,10

Oktober 2021

100,57

107,27

104,49

104,49

November 2021

100,58

107,46

104,60

104,60

December 2021

100,59

107,58

104,68

104,68

Januari 2022

102,54

109,94

106,87

106,87

Februari 2022

102,55

112,53

108,38

108,38

Maart 2022

102,69

114,22

109,43

109,43

April 2022

102,72

115,89

110,42

110,42

Mei 2022

102,72

117,44

111,32

111,32

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 23.

Juni 2022

102,72

117,63

111,43

111,43

Juli 2022

103,15

117,98

111,81

111,81

Augustus 2022

103,15

119,75

112,85

112,85

September 2022

103,68

119,91

113,16

113,16

Tabel: BDB maandcijfers vanaf september 2021 woningen

De voorgaande tabel geeft de stijging van de bouwkosten van het afgelopen jaar weer (index is gebaseerd op januari 2021 = 100). Uit deze tabel kan worden opgemaakt dat de flinke kostenstijging van de afgelopen jaren stevig lijkt door te zetten. In de residuele berekening is daarom rekening gehouden met een stijging van de bouwkosten ten opzichte van het voorgaande grondprijsadvies.

3.4.

BOUWKOSTEN

Voor het ramen van de bouwkosten is gebruikgemaakt van het bouwkostenkompas. Gezien de huidige onzekerheden in de markt ten aanzien van de energiecrisis, die naar verwachting gaat doorwerken in een verdere stijging van materiaalkosten hebben adviseurs ervoor gekozen om bij het ramen van de bouwkosten meer aan de bovenzijde van de kentallen te gaan zitten om zo aan te sluiten bij de huidige onzekerheden die in de markt aanwezig zijn.

3.5.

VRIJ-OP-NAAMPRIJZEN

De vrij-op-naamprijzen zoals opgenomen in de residuele berekening zijn bepaald op basis van het referentieonderzoek als opgenomen in paragraaf 3.2, alsook op basis van het actuele aanbod. De vrij-opnaamprijzen zijn bepaald voor de in bijlage 5 gestandaardiseerde woningcategorieën. De gehanteerde vrij-opnaamprijzen zijn: Categorie

Gemiddelde verkoopprijs per m² gbo

Twee-onder-één-kapwoning

€ 3.450,00

Hoekwoning

€ 3.200,00

Eindwoning

€ 3.125,00

Tussenwoning

€ 3.000,00

Gehanteerde vrij op naam prijzen betreffen lagere vrij op naam prijzen dan uit het referentieonderzoek naar voren zijn gekomen. Gezien de veranderende woningmarkt hebben deskundigen een lagere vrij-op-naamprijs gehanteerd in vergelijking tot de referenties. Deze keuze is gemaakt op basis van de sterk dalende vrij-opnaamprijzen in het afgelopen kwartaal en de stijgende doorlooptijden.

RESULTATEN

Op basis van voornoemde uitgangspunten is vervolgens de residuele grondwaarde berekening opgesteld. Onderstaande tabel geeft (afgerond) de resultaten uit deze berekening weer. De volledige berekening is als bijlage 6 aan dit rapport gevoegd.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 24.

Categorie

Normatieve residuele grondwaarde

Twee-onder-één-kapwoning

€ 325,00

Hoekwoning

€ 365,00

Eindwoning

€ 375,00

Tussenwoning

€ 425,00

Ten opzichte van de normatieve residuele grondprijzen van vorig jaar ontstaat een lichte daling in de grondprijs voor de tussenwoning en hoekwoning. De normatieve residuele grondprijs voor de eindwoning blijft hetzelfde. En tot slot, kent de normatieve grondprijs voor de twee-onder-één-kapwoning een daling van 11%. Deze sterke daling van de normatieve residuele grondwaarde bij twee-onder-één-kapwoningen is het resultaat van stijgende bouwkosten en hogere risico’s in de woningmarkt terwijl de vrij-op-naamprijzen stabiliseren. Zo is het woningtype twee-onder-één-kapwoning het woningtype dat de eerste daling door de veranderende woningmarkt ervaart. Dit als gevolg van het feit dat steeds meer mensen niet meer de financiering rond krijgen gezien de stijgende hypotheekrente. Hierdoor worden de financiële mogelijkheden beperkter. Ander woningtypen kennen deze daling, nog niet met als logische verklaring dat er nog altijd krapte op de woningmarkt is. De vraag voor deze woningen is nog altijd hoog en het aanbod beperkt. Echter valt op dat men niet meer bereid is om de hoofdprijs te betalen voor een woning en daar bijkomstig stijgen de bouwkosten. Zo is de stabilisering van de grondprijs die terug te zien is uit de residuele grondwaarde berekening een logisch gevolg van de veranderende woningmarkt.

3.6.

DUURZAAMHEID

De stichtingskosten en de vrij-op-naamprijzen van woningen zijn de afgelopen jaren in ontwikkeling, mede als gevolg van trends en ontwikkelingen en wet- en regelgeving omtrent duurzaamheid. Met betrekking tot dit onderwerp en meer specifiek het effect van duurzaamheidsaspecten op de grondprijs voor woningen, zijn er diverse onderzoeken beschikbaar, waaronder het rapport “invloed gasloos op grondprijs: de grondwaarde van gasloze woningen in vergelijking met woningen op gas”, uitgevoerd door NEXT consultancy.3 In dit onderzoek is getracht de effecten van duurzame investeringen, waaronder gasloos bouwen, op de residuele grondwaarde in kaart te brengen. De zogenoemde ‘overall conclusie’ die uit de resultaten wordt getrokken stelt dat er sprake is van een wisselend beeld van het effect op de grondprijs. Zo beweert het rapport van dat er geen effect zou zijn, maar laat de casus in Emmelhage (besproken in het rapport) zien dat een effect op de grondprijs wel degelijk mogelijk is.

3 NEXT consultancy (mei 2019), Invloed gasloos op grondprijs: de grondwaarde van gasloze woningen in vergelijking met

woningen op gas.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 25.

WAARDE-EFFECT VAN NOM-EISEN

Een ander onderzoek dat ingaat op de gevolgen van duurzaamheidsmaatregelen op de grondprijs van woningen is de masterthesis “De Meerwaarde van nul-op-de-meter: een onderzoek naar de effecten van nulop-de-meter op de grondprijs”.4 Dit onderzoek gaat in op het waarde-effect van een gasloos uitgevoerde nulop-de-meterwoning op de grondprijs. In dit onderzoek is onder meer een casestudy verricht naar het concept “Morgenwonen”, een duurzaam bouwconcept van VolkerWessels dat uitgaat van grondgebonden woningen die gasloos en energieneutraal worden uitgevoerd. Bovengenoemd onderzoek concludeert dat er een verband bestaat tussen de mate van duurzaamheid en de woningwaarde. Duurzame woningen zijn meer waard dan minder duurzame woningen: scenarioberekeningen laten zien dat de meerwaarde van een NOM in theorie tussen de € 14.800,00 en € 42.300,00 bedraagt. Bij de berekening hiervan wordt een verband gelegd met de contante waarde van de toekomstige energiebesparing van een NOM-woning ten opzichte van een woning met een energieprestatie conform het (destijds, in 2018) vigerend bouwbesluit. Vervolgens is onderzocht wat de meerkosten zijn om te komen tot een NOM. Het maatregelenpakket bestaat in grote lijnen uit: betere isolatie van de woning, warmtepomp in plaats van een gasgestookte cv-ketel en zonnepanelen.

De meerkosten voor dit maatregelenpakket worden geraamd tussen de € 15.000,00 en € 20.000,00 inclusief btw. Op basis van de berekende meerwaarde en meerkosten om tot NOM te komen, heeft deze duurzaamheidsambitie in theorie geen negatieve invloed op de grondwaarde. De minimale variant van de berekende meerwaarde staat namelijk vrijwel gelijk aan de meerkosten (€ 14.800,00 vs. € 15.000,00). In theorie kan de NOM zelfs leiden tot een hogere grondwaarde. Uit de casestudy naar het duurzame woonconcept “Morgenwonen” wordt geconcludeerd dat deze woningen een meerwaarde hebben van circa € 14.000,00 ten opzichte van referentieobjecten. Deze meerkosten worden geraamd op € 15.000,00 inclusief btw. Ook deze casestudy impliceert dus dat de NOM-ambitie nauwelijks een negatieve invloed heeft op de grondwaarde.

WAARDE-EFFECT VAN BENG-EISEN

Per 1 januari 2021 is het Bouwbesluit gewijzigd, waarbij de eisen voor bijna energieneutraal bouwen (de BENGeisen) werden ingevoerd.5 Dit heeft effect gehad op de verduurzamingsnormen voor woningbouw. Deze verandering heeft gevolgen gehad op de bouwkosten, die we hebben zien stijgen. In dit grondprijsadvies en de grondwaardeberekening wordt rekening gehouden met zowel het kostenverhogende als het opbrengst verhogende effect van duurzaamheidsmaatregelen. Energiebesparende maatregelen en gasloos bouwen vertalen zich niet alleen in hogere stichtingskosten, maar ook in hogere opbrengsten, wat resulteert in een neutraal effect op de residuele grondwaarde.6 Met inachtneming van de conclusies uit beschikbare onderzoeken adviseren deskundigen om een standaard grondprijs te blijven hanteren. Indien gewenst kan situationeel van deze grondprijs worden afgeweken, wanneer de opbrengsten en/of kosten van BENG- of NOM-woningen substantieel afwijken van de in dit grondprijsadvies gehanteerde uitgangspunten.

4

Lon Chi (oktober 2018), De Meerwaarde van nul-op-de-meter: een onderzoek naar de effecten van nul-op-de-meter op de

grondprijs. 5 6

Rijksoverheid (18 december 2020), BENG-eisen treden van 1 januari 2021 in werking. PAS bv (juni 2018), Een onderzoek naar de effecten van duurzame woningbouw op de residuele grondwaarde.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

4.

GRONDPRIJSADVIES WONEN

4.1.

ALGEMEEN

Blad 26.

In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de geadviseerde grondwaarde voor de uitgifte van bouwkavels. Het grondprijsadvies wordt uitgesplitst naar de categorieën vrijstaande woning, twee-onder-één-kapwoning, hoekwoning, eindwoning en tussenwoning. Allereerst voor de kern Uden (paragraaf 4.2). Daarna voor de kernen Schaijk, Zeeland, Volkel, Odiliapeel en Reek. Tot slot wordt er een grondprijsadvies per woningbouwproject gegeven (paragraaf 4.3). Het grondprijsadvies is gebaseerd op de marktanalyse (hoofdstuk 2) alsook op het referentieonderzoek (hoofdstuk 3). Zoals in paragraaf 3.1 al is toegelicht, is de grondwaarde voor vrijstaande woningen bepaald via de comparatieve methode op basis van het referentieonderzoek. De grondwaarde van twee-onder-éénkapwoningen, hoekwoningen, eindwoningen en tussenwoningen is bepaald via de residuele waardebepalingsmethode op basis van een normatieve residuele berekening. De normatieve residuele berekening is gebaseerd op gestandaardiseerde woningcategorieën, zoals opgenomen in bijlage 5. Hierdoor ontstaat een uniform beeld op basis waarvan een gemiddelde grondprijs voor deze gemiddelde woningen is bepaald. Voor gevallen waarin wordt afgeweken van de benoemde categorieën wordt geadviseerd een maatwerktaxatie te laten opstellen.

Deskundigen vermelden nadrukkelijk dat voor de gemiddelde uitgifteprijzen is uitgegaan van bouwkavels met voldoende courante kavelvormen en oppervlaktes. Er wordt nadrukkelijk geadviseerd om bij de uiteindelijke prijsbepaling specifiek op kavelniveau de uit te geven kavels te beoordelen op ligging en vorm, alvorens tot een uitgifteprijs per kavel te komen. Afhankelijk van voornoemde kenmerken kan de basiswaarde met maximaal 10% worden verhoogd. In een voorkomend geval kan er ook aanleiding bestaan om deze basiswaarde met maximaal 10% te verlagen. Deskundigen adviseren om stappen te maken van maximaal 2,5% op basis van de kenmerken: 1. Vorm kavel 2. Ligging kavel 3. Ligging tuin 4. Positionering bouwblok Hierbij geldt dat het uitgangspunt een reguliere courante kavel is. Alleen indien van de reguliere courante kavel positief of negatief wordt afgeweken dient voor die specifieke kenmerken per kenmerk 2,5% worden opgeteld of afgetrokken.

4.2.

GRONDPRIJSADVIES PER KERN EN PER WONINGCATEGORIE

Deskundigen adviseren om de grondprijs per kern te differentiëren, omdat het voorzieningenniveau en het aantal inwoners per kern (sterk) verschilt met als gevolg daarvan de grootte van de doelgroepen. Kleinere kernen met beperkte tot geen voorzieningen zullen over het algemeen meer moeite hebben om potentiële kopers van buiten de kern aan te trekken. Hiermee is de markt meer beperkt dan binnen de grotere kern(en) met een groter aanbod aan voorzieningen. De grondprijs voor Uden is aan de hand van de residuele berekening vastgesteld. Voor de andere kernen waren onvoldoende nieuwbouwreferenties beschikbaar om residueel door te rekenen.

www.gloudemans.nl Disclaimer: Dit document is bestemd voor de in dit document genoemde uitvrager en het doel waarvoor het is opgesteld. Er wordt geen verantwoordelijkheid aanvaard bij gebruik door derden tenzij met schriftelijke toestemming van Gloudemans.

Grondprijsadvies woningen 2023

Blad 27.

Derhalve geldt de grondprijs voor Uden als basis grondprijs. Voor de andere kernen is een afslag gehanteerd aan de hand van de vorengenoemde criteria, alsmede de verhouding tussen de kernen van het grondprijsadvies 2023. Daarnaast is een onderzoek gedaan naar transacties van bestaande woningen (bouwjaar 2010 t/m 2020) van de types tussenwoning en twee-onder-één-kapwoning. Hoewel er in de kernen Reek, Odiliapeel en Volkel een beperkt aantal transacties heeft plaatsgevonden, heeft dit bijgedragen in het bepalen van de afslagen per kern. De afslagen zijn als volgt. Kern

Prijsniveau

Uden

100%

Schaijk, Zeeland

90% (10% afslag)

Volkel

85% (15% afslag)

Odiliapeel, Reek

80% (20% afslag)

In Schaijk, Volkel, Odiliapeel en Reek zijn op dit moment geen concrete woningbouwplannen in de verkoop waar de gemeente Maashorst nog gronden voor uitgeeft. Derhalve is in dit prijsadvies slechts een algemeen prijsadvies voor deze kernen opgenomen. In Zeeland wordt project Kerkstraat Oost uitgegeven. Dit project wordt verderop in het rapport toegelicht. Onderstaand is het grondprijsadvies per woningcategorie en per kern weergegeven. Het grondprijsadvies is voor wat betreft bouwkavels ten behoeve van vrijstaande woning gebaseerd op de referentietransacties. Voor wat betreft de twee-onder-één-kapwoningen, hoekwoningen, eindwoningen en tussenwoningen is het grondprijsadvies gebaseerd op de residuele grondwaardeberekening.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=b2f644e5-d298-4578-8075-938472dff2cc