Bijlage 1 Advies taxatiecommissie grondprijzen Woningbouw 2024
Tekst van het document
e
trå
.: *1 :l
:
'å
ffi
þ,
\ -r
'li
Þ
:.
;
tr ..
ir:,
ü
¡
,t.
"!
¡ç :
*T r "¡lå
G
t
,-. ;i
I *{
È
ff
':
l,.r '1J 'l
,.,
tl
!
Tr: r3l
. -.
,Y: .-, "
-. ;.-.si¡-q;,1 +a ;-:.
', ;j'.
¡
..1 l
t
:!
L,:,
I
*,
!t
n!,
,
¡.i
ù
J
t
*
,r,tì'tl!i:,:i 1; l:,'i.;.rìr
Þi
'
I'l-ì';r.,
;'r..
.r,i
¡,,
.i
il,
I)OSSIER
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies2024 - Woningbouw
KËNMEtìK
4061 .24-D1d1ljh/s
DESKUNt]IGEN
STAÏUS
Definitief
AATUM
30 november 2023
GETERTIFIOEERD
Groudeman'O Û flJ:,1,f rr'i,jrt
van der
krabben þ
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
Gt0UtlEMAI'IS
Dorpstraat 28 539'l AW Nuland 073 641 33 12
www.gloudemans.nl
Gtoudemant
p
Blad 3.
DE TORIJI'I RAADGEVERS O.G.
t,Ar{ DER KRABBE}¡
Komkleiland'27
Velmolenweg 165
6666 ME Heteren 026 303 73 03 www.d el orij n raa dgeve rs. n I
5404 LC Uden
fr llt:,l,pLi.jn
04132s7033' www.krabben.nl
van der krabben þ
Vers¡e 2022. I
www.gloudemans.nl
4061 .2+D1d14h/s
Gloudemant
van der
tf, llt' ,()l'l .ln
C,
krabben
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
Blad 4.
INHOUDSOPGA\'E 5
1. 2.
ALGEMEEI{
6
2'1,
I ntrod u cti e G ro n d prij sa dvi es'..............
6
Algemeen
8
I
3,
3.1.
8
3.2. 3.3. 3.4. 3.5.
Noordoost-Noord-8rab4nt...........,.... ...........,16 ..........,,.,.......: ......,..............18 Maashorst
Regionale marktanalyse Lokale marktanalyse gemeente Ka nsen en bed reigi n gen 202312024
21
L.
4.1. 4.2. 4.3. 4.4.
berekening..
.23 ............,,.23 .26 ...........................,29
uitgifteprijzen..........
............31
Algemeen Woningbouwkavels ten behoeve van vrijstáande Seri ematige woni ngbo uw uitgangspunten residuele
woningen
5.
5.1. 5.2.
Overzicht basis
6.
6.4.
Uitsplitsing kernen..,...... Grondprijzen per kern....... uitsplitsing op projectniveau Overzicht grondprijzen per kern.
7.
GEVOETIGHEID RESIDlJELE BEREKEIIII{G
40
7.1.
Rekenvoorbeeld
.42
6.1. 6.2. 6.3.
,......,..33 34 .39
8. 9.
www.gloudemans.nl
4061 .24D1d1/jh/s
Groudeman'
van der
fr lli' l,rit'iitt
fJ
krabben
þ
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies2024 - Woningbouw
1.
Blad 5
SAMEN\,ATTINGSBLAD
Adviseurs hebben in opdracht van de gemeente Maashorst onderzoek gedaan naar markt en transacties ten behoeve van het bepalen van gronduitgifteprijzen binnen de gemeente Maashorst. Het betreft specifiek de
gronduitgifteprijzen voor verschillende woningtypes, bedrijfskavels en maatschappelijke gronden alsmede retributie voor zendmasten. Voor woningbouw wordt er een,uitsplitsing gemaakt voor verschillende kernen en er zijn uitgifteprijzen bepaald voor verschillende specifieke woningbouwprojecten en bedrijventerreinen. De grondprijzen in dit advies hebben betrekking op hetlaar 2024. Voor het bepalen van de uitgifteprijzen zijn verschillende methodes toegepast. De kavelprijs voor percelen ten behoeve van vrijstaande woningen is comparatief bepaald. Seriematige bouwgronden zijn residueel bepaald
waarbij v.o.n.-prijzen zijn gebaseerd op transacties in de omgeving. De uitgifteprijs voor bedrijfskavels is comparatief bepaald aan de hand van uitgiftebeleid en transacties in de regio. UITOIFÍEPRIJZE}I WOI{INGBOUWGROND
Type woningbouwgrond :i ,.'i ;: , ì'1:",
1:1. ,:.r,:.
Prijs per m¿ excl. btw i'.,.i.::il.
,i.
:.]:.:.i,'¡,
;
Grondwaarde kavels ::-t!
I ji i:lI
t :.t.!l.i:'1,i,
€ 370,00 rl;
i:'.ij;i.l
Grondwaarde rijwoning
€ 390,00
Grondwaarde twee-onder-een-kapwoning
€ 325,00
UITSPUTSIIIG KERI'lEN
Kern
I correctie
Uden
100q6
Schaijk en Zeeland
90% (1 0% afslag)
Volkel
85% (1 s% afslag)
Odiliapeel en Reek
80% (20% afslag)
Kern
Uden
Type
Schaijk, Zeeland
Volkel
Odiliapeel, Reek
Kavel t.b.v. vrijstaande woning
€ 370,00
€ 335,00
€ 31s,00
€ 295,00
Grondwaarde rijwoning
€ 390,00
€ 3s0,00
€ 330,00
€ 310,00
€ 325,00
€292,50
€217,50
€ 260,00
Grondwaarde
twee-onder-een-
kapwoning
www.gloudemans.nl
4061.24D1d1/jhts
¡)iscl¿rmel Dil ràpport i: i:estemd voo¡ de ¡n dit r¿ppoñ genocrndc opdrachtgcvet en het rl¡rel wa¿rvoo¡ he{ ts of}ge:ìtelli.
Gloudemanr
p
van der
rOt l) {' r;|!!:¡l,t¡t'i 1 ,J lil (
þ
,¡
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
2.
krabben
Blad 6.
ALGEMEEN
2,1.
IIITRODUCTIEGRONDPRUSADVIES
Er is verzocht om een gron.dprijsadvies uit te brengen voqr de in2024 te hanteren uitgif[eprijzen binnen de gemeente Maashorst, Voor u ligt dit grondprijsadvies 2024. Grondprijsadvies is een deskundige schatting van de waarde van een stuk grond bestemd voor een bepaalde functie. Het doel van een dergelijke schatting is
om inzicht te geven in de waarde van te verkopen stukken grond voor bouw en ontwikkeling. Grondprijsadviezen kunnen gebruikt worden in concrete verkoopsituaties of om houvast te bieden aan grondbeleid en ruimtelijke ordering. De in dit rapport bepaalde grondprijzen zijn een benadering en betreffen - tenzij specifiek anders aangegeven - minimumprijzen, ln de praktijk zullen locatiespecifieke factoren ervoor zorgen dat een casus significant añ^/ijkt van de in dit rapport gehanteerde situatie. Bij het toepassen van dit grondprijsadvies is het dus mogelijk om gemotiveerd van hier genoemde prijzen af te wijken.
Grondprijsadviezen kunnen verschillende categorieën behelzen. Woningbouw, bedrijventerreinen en reststroken zijn enkele van de meest gangbare types. Afhankelijk van het type bestemming worden er verschillende methodes gebruikt om de waarde te bepalen. Gangbare benaderingsmethodes zijn bijvoorbeeld de residuele grondwaarde en de comparatieve methode. Afhankelijk van de specifieke opdracht kan het
advies worden toegespitst op specifieke projecten of kan er een uitsplitsing gemaakt worden voor bijvoorbeeld verschillende kernen binnen een Semeente. Dit grondprijsadvies bevat de volgende categorieën: t.
Woningbouw, vrije sector 1. Woningbouwkavelst.b.v,vrijstaandewoningen 2. Seriematigewoningbouw
a. Rijwoningen b. Twee-onder-één-kapwoningen Uitsplitsing grondprijs per kern
1. Schaijk 2. Reek 3. Zeeland 4. Uden 5. Volkel 6. Odiliapeel Specifieke woni ngbouwprojecten 1. De Ruiter Uden 2. Park Maashorst kamer 3 3. Park Maashorst kamer 4 4. Kerkstraat Oost, Zeeland Er is een marktanalyse opgesteld om inzicht te krijgen in de staat van de woningmarkt. Hierin worden de marktontwikkelingen en stand van zaken binnen de sector onderzocht. Er is gekeken naar de markt op nationaal, regionaal en lokaal niveau om een beeld te vormen van het huidige economisch landschap en de ontwikkelingen die in het komende jaar van belang zullen zijn. Alle grondprijzen zijn voorzien van een toelichting en onderbouwing. Deze onderbouwing verschilt per categorie en kan bijvoorbeeld zijn in de vorm van referenties of onderzoek naar uitgifteprijzen in de regio.
www.gloudemans.nl
4061 .24-D1d1tjhts
Gloudemanr
p
fl l*:"l,pLilri
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
van der krabben þ Blad 7
De gemeente Maashorst heeft circa 59.000 inwoners (bron: CBS) en is gelegen in de provincie Noord-Brabant. De gemeente is een fusiegemeente d¡e is ontstaan uit de voormalige gemeenten Landerd en Uden. Binnen de gemeente geldt de kern Uden als de grootste kern, er zijn tevens de kernen Volkel, Odiliapeel, Reek, Schaijk en Zeeland aanwezig binnen de gemeente.
www.gloudemans.nl
4061 .2+D1d1/jh/s
Groudeman'Þ ttll,h J,yt'titt
van der
krabben
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
3. 3.1.
Blad 8.
MARKTAIIALYSE WONEN
ATGEMEE}I
Om inzicht te krijgen in de mÊrktontwikkeling is gekeken na4r de marktontwikkeling op landelijk, regionaal en lokaal niveau, De marktanalyses worden opgesteld met behulp van verschillende openbare publicaties. Er wordt gebruik gemaakt van onder andere de volgende bronnen: Expertisecentrum woningwaarde, Centraal Bureau voor de Statistiek, NVM (Brainbay), Dynamis, Centraal , Centraal Planbureau, alsmede onderwerp-specifieke en lokale bronnen.
Om een representatief beeld te kr[gen van de woningmarkt op regioniveau is gekeken naar het COROPgebied Noordoost-Noord-Brabant. Een COROP-gebied is een regionaal gebied binnen Nederland dat deel uitmaakt van de COROP-indeling. Deze indeling wordt gebruikt voor analytische doeleinden. ln totaal zijn er in Nederland 40 COROP-gebieden. COROP-gebied Noordoost-Noord-Brabant bestaat uit de gemeenten: Bernheze, Boekel, Boxtel, Land van Cuijk, 's-Hertogenbosch, Heusden, Maashorst, Meierijstad, Oss, SintMichielsgestel, Vught. Achtereenvolgens worden het aantal tränsacties, gerealiseerde transactiepruzen, het aanbod en de verkooptijd beschouwd.
Voor de lokale marktanalyse wordt gericht op doelgroepen binnen de lokale woningmarkt, alsmede verhuisbewegingen en bouwprojecten. De focus ligt binnen dit deel van het onderzoek minder op transactiedata en meer op woningbehoefte, verhuizingen en doelgroepen. Hier is voor gekozen omdat het aantal transacties op gemeenteniveau relatief klein is. Dit maakt analyse erg gevoelig voor uitschietersl en leidt zodoende tot weinig waardevolle nieuwe inzichten na de regionale analyse, Er is hiervoor gebruik gemaakt van de nieuwbouwadvies pro module van de NVM en van lokale bronnen.
Wat betreft de regionale marktanalyse wordt opgemerkt dat er gebruik is gemaakt van het marktinformatiesysteem van de NVM en dat er geen gebruik is gemaakt van zuivere kwartaalcijfers, maar van cijfers die een voortschrijdend gemiddelde weergeven. Dit wil zeggen dat het gemiddelde van een vast aantal perioden wordt genomen, zodat het voortschrijdend gemiddelde het verloop op de langere termijn toont. Deskundigen hebben het gewogen gemiddelde berekend door per kwartaaf het gemiddelde van het betreffende en het voorgaande kwartaal te nemen.
3.2.
LAI'IDELUKE MARKTAilALYSE
Het Expert¡secentrum woningwaarde geeft in de Monitor koopwoningmarkt 2" kwartaal 20232 samengevat de navolgende analyse van de woningmarkt in Nederland.
ln de voorgaande kwartaalrapportages van het Expertisecentrum woningwaarde werd gevreesd voor een zogenoemde giftige mix'voor de Nederlandse koopwoningmarkt (hoge inflatie, beperkte inkomensstijging, stijgende hypoheekrente, dalende koopprijzen en dalend consumentenvertrouwen). Uit de monitor voor het 1e kwartaal van2023 kwam naarvoren dat de landingwellichtzachter zouzijn dan eerderverwacht.
1 De verkoop of oplevering van één of enkele projecten leidt al snel tot grote statistische veranderingen die niet representatief zijn voor de marktontwikkeling als geheel. 2 Experticecentrum Woningwaarde (2023), Mon¡tor koopwonìngmarkt:Z kwartaal 2023
www.gloudemans.nl
40ü.2arüd1/ihls
Gtoudemanr
f) )r' l,ul'i
Þ
:¡:trlr:r:?..':
I
r
van der
krabben ,1il
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
Blad 9
De nieuwe kwartaalcijfers lijken deze lijn van stabilisatie door te zetten waardoor de gevreesde crisis uitblijft. Wel blijft de schaarse woningbouwproductie een grote bedreiging vormen, vooral met de blik op de langere
termijn. PAUZE II'I DE PRUSDATI}¡G?
ln het eerste kwartaal van 2023 daalden de woningprijzen (bestaande woningen) met zo'n 4V6 tot 5%. Dit gebeurde ondanks dat de wonihgbehoefte niet afnam. Deze þrijsdaling kan dan ook voornamelijk worden toegeschreven aan de opgelopen hypotheekrente. De consument kan en wil daardoor minder betalen voor een koopwoning wat leidde tot een vraagafname z'onder dat de achterliggende woningbehoefte afnam. De stijgingvan de medianeverkoopprijsgedurende 2021 en de eerste helftvan 2O22(circa+17,50,6), is in Q1 van 2023 en Q3 en Q4 van2022 voor ongeveer twee derde teniet gedaan (daling van -12,5%). Vanuit de markt kwamen er daarnaast meldingen van oplopende verkooptijden en minder overbiedingen van de vraagprijs. De daling van de mediane verkoopprijs (geregistreerd door NVM) eindigde in het 2e kwartaal van 2023 na drie opeenvolgende kwartalen van daling (figuur 1). Deze stijging van 2,8V0 ten opzichte van het voorliggende kwartaal leidde vooral in de media tot veel speculatie dat de markt een kantelpunt had bereikt. Deze bevindingen lijken echter erg voorbarig. Deze stijging past namelijk precies in het jaarlijkse seizoenspatroon van de woningmarkt. Zo is de koopprijsontwikkeling vrijwel altijd positiever In het 2e kwartaal dan in het 1e. Het 3e kwartaal zal meer uitsluitsel geven over de richting van de marktontwikkeling.
Per saldo is de mediane verkoopprijs in het afgelopen jaar met bijna 9% gedaald. Deze bedraagt in het Q2 van 2023 zo'n € 41 0.000; duidelijk lager dan de top in Q2 van 2022 (€ 451 .000).
8,0 7.0
rj,0 .c 6
= Ê ,e
o o u ó
ô_
5.0 4,0 3.0 2,rJ
1,0
0,0 -1,0 -2 t)
-3.0 "4,A
-5,0 -6,0 -7.0
.Þ."l,.u I.\
1? h.1, ù "t u.L
ù.t Þ 1.v a.Þ."t.Þ n b..t.u.t,brL,È
,
"..*"""."."""*.i+."${sri+""ñrñ
IPrijsindex Beslrânde Koopwoningen lMed¡âan v6rf(oopprijs béstaandê woningen
Bronr CBS, Statline, 2023; NVM, Woningmarktci¡fers,
2û23
Figuur I - Procentuele kwartaalmutat¡e van de mediane verkoopprijs bestaande woningen (NVM) en de Prijsindex Bestaande Koopwoningen (Kadaster/CBs), op kwartaalbasis, in de periode 4e
kwartaal 2008 - 2e kwartaal 2023
Kijkend naar de jaar-op-jaar mutatie wordt wel inzichtelijk dat de markt zich nog steeds in een moeilijke fase bevindt. Deze daling bedroeg namelijk -7,70/oin het eerste kwartaal van2023 en -8,9% in het 2e kwartaal (mediane verkoopprijs). Dit sluit aan bij het beeld van een zeer hoge markt in de eerste helft van 2022 en een daling die werd ingezet in het derde kwartaal van2023.
www.gloudemans.nl
4061 .24D1d1ljh/s
van der
Gloudemanr
krabben
ìt, l)1'.l,ot'iin
CJ
Blad 10.
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
REIITESTUGIilG EI{ I}IFLATIE
ln het jaar 2022 heeft er een forse rentest[ging plaatsgevonden die.nog steeds in effect is op de vastgoedmarkt. De impact van de hogere rentes is zeer goed te zien in aantal aangevraagde hypotheekoffertes en het aantal toegekende hypotheken (figuur 2). ln de figuur is een duidelijke val te zien van het aantal aanvragen na Q1 2022, ge¡rolgd door een val in het aantql toegekende hypotheken één,kwartaal later. Deze dalingen volgden op de scherpe stijging van de hypotheekrenlein 2022. Doordat het aanzienlijk duurder werd om een hypotheek te nemen voor het kopen van een woning hebben veel potentiële kopers, al dan niet noodgedwongen, afgezien van hun aankoop. Per peildatum schommelen de rentetarieven tussén de 4% en 4,5% (was ca. 1,5% eind 2021 ). Hierbij valt het op dat de verschillen in tarief erg beperkt zijn tussen de verschillende looptijden (5, 10, 20 jaar vast). 250.000
20û.000
G
150 000
ßl
100 000
50.000
0 v
^S' ,ì,Q'
a$ .Lqt
a tù ù íV' íV' ,iv ^a' .Lcj' ^e' q,qu ^\' t6n ^\' .LQu ^\' .,Qu ^\' ùçr' .Lù" ùQn ,l,s' I
Þ,\tV
r hypotheekolertes
rtoegekende hypotheken
Þ,
"dP
\
"S "dP
Bron: HDN,2023
Figuur 2 - Aantal hypotheekoffertes en toegekende hypotheken, op kwartaalbasis, in de periode 1e kwartaal 2O2O - 2e kwartaal 2023
Naast de ontwikkelingen in de hypotheekrente en maximale leencapaciteit, heeft ook de hoge inflatie een duidelijke rol gespeeld in de eerder geconstateerde negatieve ontwikkeling van de verkoopprijzen van woningen. De slepende oorlog in Oekraïne heeft een ontwrichtend effect, de mondiale economie en de gevolgen hiervan werden vooral gevoeld op de gas- en elektriciteitsmarkt. Vooral tijdens de wintermaanden schoten de prijzen in korte tijd omhoog. Daarnaast zijn ook de aanvoer van grondstoffen, voedingsmiddelen en overige consumptiegoederen steeds verder onder druk komen staan, Met als gevolg het stijgen van de prijzen van veel levensmiddelen en niet dagelijkse producten, Het inflatieniveau lag in de maanden september en oktober van2022 boven de 14%, deze hoge inflatie is gedurende 2023 iets teruggevallen en lag per juli 2023 op 4,6%injuni2023 (CBS). De hoge inflatie zorgt er niet alleen voor dat burgers minder uit te geven hebben, maar ook dat er vaker wordt
gekozen om risicoavers te handelen, Kopers stellen hun aankoop uit tot ze meer vertrouwen hebben in de markt of totdat er zich betere kansen voordoen. Vooral de wispelturige energieprijzen en de hoge prijzen voor levensmiddelen hebben burgers behoedzaam gemaakt. Het consumentenvertrouwen is in de laatste
kwartalen iets opgekrabbeld, maar blijft laag (figuur 3).
www.gloudemans.nl
4061 .z+D1d1lih/s
Gloudemanr
C,
van der krabben
fr l)r' l,ril'i ,lil r lirii(rù'Ji'.¡
r, i]
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
Blad 11
30
t(\
120.û
'10
(þ
0
'100 Í)
-10
o o
cn
,20 ðû.0
-30
O)
ó o
@
-40 ñ0.0
-50 -ô0
40,0
-70 al
l.luis Marktindicator(l¡nkerae)
(rechteras)
Bron: VEH, Eigen-Figen Huis Markt¡ndicator, 2023; CBS, Statline, 2023 -Çe¡sumentenvertrauwen Figuur 3 - De score op de Eigen Huis Marktindicator en het Consumentenvertrouwen (CBS), op kwartaalbasis, in de periode 3e kwartaal 2008 - 2e kwartaal 2023
AtS STIJREilDE FACTOR WOI¡Iì'IGMARKT De woonconsument is nog steeds genoodzaakt om meer met eigen vermogen te financieren. De toegang tot
LEENCAPACITEIT
de koopwoningmarkt voor huishoudens met een middeninkomen blijft zo onder druk. Maatregelen zoals de iets ruimere financieringslastnormering en het volledig meetellen (i.p.v. 90%) van het tweede inkomen b'rj het vaststellen van het rekeninkomen zorgen voor enige verlichting, maar stonden in geen verhouding tot toename van de rentelasten. De afname in het vermogen dat geleend kan worden raakt de kern van de hiervoor beschreven vraagterugva I en koopprijsda lingen.
500 000
450 000 400 000 350 000 _o
300 00û
ã
25 û.00 0
o
l¡¡
200 0û0 15û 000 100 000 50.û00
,".-"."î..'".b",q*;\.-"qs;\i;ìX*;ì*"qs;ì;þ"*,*""î*;\àþ,*i'' Õ -
Leenc@acjle¡t 1 x modad {eenverd¡ener} LeercapaciÞlt 2 x nþdad (eer¡verd¡ened
""**
Leer¡cryaciþit 1 x rþdad (t\/eevetdiaters) Leenc@ac¡æ¡t ? x modad (¡\À€everd¡e{¡ers}
M€diane
Figuur 4 - De gemiddelde maximale leencapaciteit bij 1x modaal huishoudeninkomen en 2x modaal huishoudeninkomen, voor een- en tweeverdieners, op halfjaarbasis, in de periode 2e
helft 2008- f e helft 2023
www.gloudemans.nl
4061.2+D1d1/lhts
Gtoudemanr
Þ
van der krabben þ
fr l)1' l.ul rin
Blad 12.
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
ln de eerste helft van 2023 is het nominale inkomen van de meeste consumenten weer iets toegenomen. ln combinatie met de inmiddels gestabiliseerde hypotheekrente lijkt dit te signaleren dat het dieptepunt op dit vlak achter ons ligt. lndien eind 2023 de hypotheekrente stabiel blijft of begint met dalen zal er geleideltjk leencapaciteit vrijkomen, in welk geval de koopprijsdalingen ten einde zullen komen. Doordat er nog geen slag is gemaakt in de woningproductie bestaat de mogeli¡kheid dat woningprijzen in een kort tijdsbestêk snel omhoog schietên als de hypotheekrente inderdaad gaat dalen. K0PER 0VERBIED MINDER, MAAR V00R HOE LAl'lG I'l0G?
We zagen al meermaals naar voren komen dat in het afgelopen jaar de woningmarkt aanzienlijk is afgekoeld ten opzichte van de hoge markt v an2021 en (de eerste helft van) 2022. Een van de bijeffecten hiervan was dat
er bij het uitbrengen van een bod op de te koop staande woning minder vaak boven de vraagprijs werd geboden. Het aantal concurrerende potentiële kopers voor een woning lag immers lager.
ln het 2e kwartaal zien we echter dat het overbieden weer iets toeneemt. Waar er in het eerste kwartaal nog bii310/0 van de verkopen boven de vraagprijs gekocht werd, daar nam dit in het opvolgende kwartaaltqe tot 38%. Gemiddeld werd er 0,5% onder de vraagprijs betaald, er werd dus vrijwel net zoveel boven als onder de vraagprijs betaald voor woningen. Dit kan gezien worden als een signaal dat de druk die in 2021 en 2022 zorgde voor extreme stljgingen nog steeds aanwezig is en eerder tijdelijk naar de achtergrond is verdwenen door de ongunstige rentetarieven en het lage consumentenvertrouwen. Renteverlaging of een toegenomen koopkracht (bijvoorbeeld door loonstijgingen) kunnen er in een relatief korte t¡jd voor zorgen dat overbieden weer de norm wordt. Het dient hierbij wel gezegd worden dat er significante verschillen zijn per regio en marktsegment. Zo merken deskundigen vanuit hun praktijkervaring op dat instapklare woningen erg in trek zijn en dus geregeld boven de vraagprijs verkocht worden. Andersom geldt dat woningen met een slechte duurzaamheid juist minder gewild zijn. Met name de onzekerheid over energieprijzen zorgt ervoor dat kopers minder bereid zijn om op dit vlak te kiezen voor een woning waarbij hun lasten kunnen oplopen.
10 .0
500 00û
a0 60
Jã0 ûû0 J0û ûû0
40 0 g a,
ü
o
2t
35û ûût
û0
3tl0 000
"24 -4û
250 0û0
210 0û0
-60
160 0ûû
-aû 10 0
r ? b ? Þ.1, Þ. t Þ ^, t * r. ? Þ't b
b I Þ ..l, Þ't Þ ? ¡. n i.t
,.9þî.t lpb!sì{*þi*þi"¡'.Sil.i*i{$ "
Vg¡sçþit laatste vraagprijs en verkooppriis {linker æ}
-
Eron: twM, Woningna*tcijters, 2423
1ûû 000
"1þ!cìst'*i{"+
Mediate verkoopprijs {rechter as}
-
Figuur 5 - Het gemiddelde verschil tussen vraagprijs en verkoopprijs (als percentage van de vraagprijs) en de mediane verkoopprijs, op kwartaalbasis, in de periode 3e kwartaal 2008 - 2e kwartaal 2023
www.gloudemans.nl
4061 '2+D1d1/ih/s
Gtoudemant
t? lll,"l,9r'i,jlr
C,
van der
krabben
Gemeente Maashorst / Grondprijsa dvies 2024 - Woningbouw
Blad 13.
PLAI{CAPACIÏEIT EiI PRIJSOI'ITWI KKETII{G
De daling van de huizenprijzen in het begin van dit jaar heeft ervoor gezorgd dat het prijsniveau een stuk is teruggelopen. De oververhitte markt koelde sterk af na een langer periode van stijgingen3. Terwijl de huizenprijzen daalden, nam het aantal woningaankopen ju¡st toe. Het NVM registreerde ruim 34,100
verkopen, een stijging van 19,8p/o en het kadaster registreerde 10% meer transacties dan een kwartaal eerder. Verwa chte prijso ntwi kke i nge n grcjotba n ke n : ABN: -5,0% verwacht in 2023 (Woningmarktmonitor juli 2023) I
¡ ¡ o
ING: -6,0% verwacht in 2023 (lNG Research mei 2023) Rabo: -4,20/o verwacht in 2023 (onderzoek woningmarkt 14 maarf.2023)
Met het oog op het huidige woningtekort en de doorzettende bevolkingsgroei zullen er tot 2030 in Nederland maar liefst 900.000 woningen moeten worden gebouwd. Met een netto plancapaciteit van 996.100a woningen (t/m 2030) ligt de plancapaciteit inmiddels niet heel ver af van de doelstellingen. Een tegenslag is dat dit doel mogelijk moet worden bfgesteld tot 981,000s. Er moet daarnaast rekening mee worden gehouden dat niet alle plannen gerealiseerd worden. Een vu¡stregel is dat er 1300/o capaciteit benodigd is om de doelstelling te behalen. Er is zodoende een totale plancapaciteit benodigd van ca. 1.170.000 woningen. Uit de marktinzichten blijkt dat op de korte termijn veel van deze projecten echter stilgevallen zijn en nog een gedeelte in de ijskast dreigt te komen. Dit kan eryoor zorgen dat er op termijn een extra inhaalopgave voor woningbouw ontstaat. Het gaande houden van de toevoeging van nieuwbouwwoningen om de doorstroom op peil te houden zal op ambtelijk vlak dan ook een van de belangrijkste discussiepunten worden in het komende jaar.
3.2.I. MARKTOI'ITTryIKKTLIIIGIIIEUIIJBOUW I'IIEUtllBOUtllPRODUCTIE ATS DONKERE WOtK
Een van de grootste zorgen op de woningmarkt is de daling in het aantal opgeleverde, aangeboden en verkochte nieuwbouwwoningen (figuur 6). Al sinds het elnde van 2020 is er een dalende trend zichtbaar op de markt van nieuwbouwwoningen. lnmiddels is de nieuwbouwproductie van koopwoningen teruggezakt tot een niveau vergelijkbaar met 2013. Een van de redenen waarom het stikallen van de nieuwbouw zorgbarend is omdat deze markt zorgt voor, een betere doorstroming in andere delen van de woningmarkt. Kopers van nieuwbouwwoningen zijn vaak al eigenaar van een woning en zorgen met hun verhuizing dan ook dat er ergens anders in de keten een woning vrijkomt. Een woning die op zijn beurt weer kan worden betrokken door kopers die woonachtig zijn in lagere segmenten van de markt of die (sociaal) huren. D¡t zorgt er dan weer voor dat er woningen vrijkomen in cruciale woonsectoren zoals sociale koop, sociale huur en middenhuur. Het is een benodigde om scheefhuursituaties te verminderen.
3 Hierbij geldt
dat er, zoals eerder gemeld, onzekerheid bestaat over de eerder genoemde prijsstijging van woningen in Q2. Namelijk of dit een structurele stijging betreft, of een kortstondige seizoensgebonden opleving. 4 lnventarisatie Plancapaciteit Voorjaar 2023, ABF Research s Primos-prognose 2023, ABF Research
www.gloudemans.nl
4061.2+Dldltjhts
Gloudeman'p fr t[,t,ur'iirr
van der krabben Blad 14.
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies2024 - Woningbouw
12 00û 10 û00
o d
4
B 000
û il00 4 000 2 1tt
a \ a \ a \ b \a
\ a \ r5 \a
\ a \ 5 \ 5 \ t \ t \ .5 \')
".{""'i."ic'is"nciqcon3i*'n"+i*!o!Si$s{o
\
Opgeleverd
-Aangeboclen Nieuwe Woningen. 2023 Delft-MBE, Monitor-Verkocht
Bron: WoningbouwersNUNÊPROMIrU
Figuur 6 - Het aantal nieuw aangeboden, verkochte en opgeleverde nieuwbouw koopwoningen (2 maanden voortschrijdend), op kwartaalbasis, in de periode 1e kwartaal 2005 - 1e kwartaal 2023 ln een periode waarin, zoals eerder vermeld, sprake is van hoge inflatie en een dalende koopkracht, is het kopen van een nieuwbournrwoning voor velen niet te betalen, of betekent dit geen stap voorwaarts ten opzichte van de huidige woning. Tussen de aankoop en oplevering van een nieuwbouwwoning zit een periode waarin consumenten de dubbele lasten moeten dragen. Dit kan ertoe leiden dat consumenten in de knel komen te zitten vanwege de aanhoudende dubbele lasten. Omdat iedere nieuwbouwwoning achtereenvolgens aangeboden, verkocht, gebouwd en opgeleverd moet worden is dit proces gevoeliger dan
bij een bestaande woning die al gerealiseerd is en waarbij enkel een verkoopprijs en condities overeengekomen hoeft te worden. OALII'IO KOOPPRIJZEN }IIElJWBOUWWO}III'IGE],I
Een van de drijfueren achter de afname in het aanbod van nieuwbouwwoningen is de klem waarin verkoopprijzen voor nieuwbouwwoningen zich bevinden. Door de slechte marktomstandigheden en dalende prijzen van bestaande koopwoningen kunnen de prijzen moeihjk stijgen, terwijl de bouwkosten blijven oplopen. Dit zorgt eryoor dat bij veel bouwers en ontwikkelaars de winstgevendheid van bouwprojecten onder druk komt te staan en er voor sommige projecten wordt besloten om deze stil te leggen. Hierbij speelt ook mee dat het overbieden bij nieuwbouw geen optie is om opbrengsten te verhogen.
Uitfiguur 7 blijkt dat de koopprijsstijging op de nieuwbouwmarkt zich sinds kwartaal 12022 op een niveau van ca. 2-3% bevindt {aarmutatie). Het valt op dat er sinds 2013 nauwelijks sprake is geweest van een daling van de verkoopprijs. De nieuwbouwmarkt blijkt daarin niet op dezelfde manier onderhavig te zijn aan de
grillen van de markt zoals bij de bestaande koopmarkt wel het geval is. De gemiddelde prijs van een nieuwbouwwoning per Q1 2023lag op € 503.000.
www.gloudemans.nl
4061 .2+D1d14h/s
Groudema"
van der krabben þ
fi l,l:.l,trriirr
C,
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
Blad 15
2A G
tþ 1û 5
dl û
.5
s é¡
-tu
{ç
ra
\
a \
1 \
!
\ 1 \,b
\
a \.!
\
5 \ 5 \ 5 \ 5 \ 'b \ 5 \ ã \
r+tf"+oi+oros"s*"*o".lo"ci{*t"gt"d "."*r.{.s"ot"$"rd"f".+r Gentkldelde verkoopprijs niarwbour,.rwoninçen Bron: WoningbouwersNVNEPROMITU
Delft-MBE, Mon¡tor Nieuwe Woningen, 2023
Figuur 7 - De procentuele jaarmutatie van de gemiddelde prijs van verkochte nieuwbouw koopwoningen, op kwartaalbasis, in de periode 3e kwartaal 2008 - 1e kwartaal 2023
GRItIIG1lEID E¡I OI{ZEKERHEID Er zijn nog verschillende andere maatschappelijke factoren die een remmend effect hebben op de nieuwbouwmarkt. lnflatie en rentestanden zijn al eerder genoemd, maar voor nieuwbouw komen daar nog verschillende factoren bij: a a a o a
Onzekerheid omtrent stikstofbeleid Leveri ngsproblemen grondstoffen Problematiek PFAS Ie realiseren aandeel sociaal/middenhuur Regulering middenhuu16 (bij huurwoningen)
De bovengenoemde factoren zullen een añruisselende invloed hebben afhankelijk van regio, project en uitvoerende partij. Voor veel projecten zullen deze kwesties echter leiden tot een noemenswaardige last op het bouw- en ontwikkelproces. Vooral de onzekerheid die gevoeld wordt is tekenend; partijen weten niet welke regelgeving en marktomstandigheden ze kunnen verwachten naarmate een ontwikkeling door het proces vordert. Het gebrek aan duidelijkheid zorgt ervoor dat risicovolle projecten on hold worden gezet totdat er gunstigere omstandigheden en betere vooruitzichten zijn. Een factor die mogelijk wel positieve invloed kan hebben op de verkoop van nieuwbouwwoningen is het duurzaamheidsaspect. Nieuwbouwwoningen brengen door hun hoge duurzaamheid lagere lasten met zich mee. Lagere lasten op de lange termijn zal vooral een aantrekkelijke propos¡t¡e zijn wanneer de gasprijzen weer oplopen. Op deze manier kan het toch voordeliger zijn om over te gaan tot de aanschaf van een (duurdere) nieuwbouwwoning. Sommige financiers hanteren ook een lagere rente voor hypotheken voor
duurzame wonlngen. Om dit aspect echt effect te laten hebben moeten de rente en het consumentenvertrouwen wel dusdanig zijn dat kopers deze woningen ook daadwerkelijk kunnen veroorloven om er het beoogde voordeel uit te halen.
6 Per september 2O23 is deze regelgeving niet controversieel verklaard waardoor invoering voorlopig door kan gaan.
Mogelijk zal de wetgeving wel nog inhoudelijk worden aangepast voordat deze wordt ingevoerd. De uitkomst van de verkiezingen van november 2023 zullen hierin een rol spelen.
www,gloudemans.nl
4061 .24D1d1tjhls
Gtoudemant
f)
van der
{}!hl,trri¡n
krabben
Blad 16.
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
3.3.
REGIOIIÀtE.lllARKTA}IATYSE I{OORDOOST.I'IOORD.BRABAIIT
Zoals eerder benoemd is een COROP-gebied een regionaalgebied binnen Nederland op basis van de COROPindeling. Deze indeling wordt gebruikt voor analytische doeleinden. De naam COROP komt van Coördinatie Commissie RegionaalOnderzoeks Programma. Ditwas de naam van de commissie die in 1971 de indelingvan Nederland in COROP-gebieden ontwierp. ln totaal zijn er in Nederland 40 COROP-gebieden. De gemeente
Maashorst is gelegen in COROP regio Noordoost-Noord-Brabant. Deze regio bestaat uit de volgende gemeenten: Bernheze, Boekel, Boxtel, Land van Cuijk, 's-Hertogenbosch, Heusden, Maashorst, Meierijstad, Oss, Sint-Michielsgestel, Vught. Door deze COROP-regio af te zetten tegen landelijke cijfers is het mogelijk om inzicht te krijgen in hoe het regionale vastgoed zich verhoudt ten opzichte van de rest van het land. De data uit de regionale analyse volgt op basis van de kwartaalcijfers wonen van de NVM, welke inzicht geven in de marktontwikkeling tot en met het 2e kwartaal van 2023. GEREALISEERDE TRAI{SACTIES
Uit figuur 8 blijkt dat het aantal gerealiseerde transacties van alle typen koopwoningen vanaf het 3e kwartaal 2020 is gaan dalen tot het 1e kwartaal van 2022. Naar het 2e kwartaal van 2022 is een stuging te zien, gevolgd door een lichte daling en een nieuwe stijging naar het tweede kwartaal van 2023. Gemiddeld is het aantal transacties binnen het COROP-gebied het afgelopen jaar met 5,4% gedaald. .ìå:ìÌ:! :f ã!r!¿aiìe: 1;e; i:.s:rt:aì l:.tij
i:.,liii:
ì l:,:, j ltìJr r.li I t,l
:l'
.::
.r ': r,l -ij
i
j
.i.:. I ¡ .,, i 1:,.,
l
!
-ìr..
F¡guur 8 - Aantal transacties Nederland en regio Noordoost-Noord-Brabant, NVM
Tervergelijking is ook de data van heel Nederland opgenomen in de grafiek in figuur 8. ln de figuur is te zien dat de trend horende bij het COROP-Gebied Noordoost-Noord-Brabant een vergelijkbaar verloop heeft met de nationale cijfers. GEREALISEERDE TRAI{SACÏIEPRIJZE}I
ln figuur 9 en 10 zijn de jaarmutat¡es van transactieprijzen uiteengezet voor Nederland en Noordoost-NoordBrabant. ln figuur 9 voor de absolute transactieprijzen en in figuur 10 voor de prijsniveaus per m2. Direct wordt
inzichtelijk dat de gemiddelde verkoopprijs van woningen al vanaf het derde kwartaal 2021 daalt. Dit geldt voor zowel Noordoost-Noord-Brabant als Nederland. Per het tweede kwartaal 2023 is de transactieprilsT,l% lager t.o.v. een jaar eerder, al vlakt dit voor de prijs per m2 iets af naar een daling van 3,6%. De prijsmutaties tussen de verschillende typen woningen lopen ook u¡teen. Zo hebben twee-onder-een-kapwoningen de grootste prijsdaling ondervonden, namelijk -5,6% (per m2) en zelfs -12,3% in absoluut prijsverschilten opzichte van vorig jaar, Hoekwoningen noteren een vergelijkbare daling met 5,2%.
www.gloudemans.nl
4061 .2+D1dlt1hls
Groudemanr
p
f; Ili' l,lit ijrt
van der krabben
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
Blad 17
De overige woningcategorieën en kennen een iets beperktere daling lopende van 3,1% voor vrijstaande woningen tot 1,8% voor tussenwoningen (allen per m2). r'r::\ i:ì:- i: 2 i o ,r :ê.i !:i:fdef
lf:ìi:i:¡tiirtiìii,! t ¡,.¿ :a;r i:tr¡ieti ::.
tl. r: .:
Figuur 9 - Transactieprijs t.o.v. jaar eerder (NVM)
Figuur '10 - Transactieprijs per m2 t.o.v. jaar eerder
(NvM) BESCHIKBAAR AANBOD
Het beschikbare aanbod is tot begin 2022 sterk afgenomen in Noordoost-Noord-Brabant. Op het dieptepunt in Q1 2022 werden er slechts 671 woningen aangeboden, wat leidde tot een extreme kraptefactorT van slechts 1,8, Vanaf het dieptepunt van 'l ,6 (Q4 2021) steeg de indicator tot 3,8 in Q1 2023, maar deze deelde weer tot
3,1 in Q2-2023. Hiermee is de krapte binnen de regio marginaal beter dan landelrlk. Over diezelfde periode liep de nationale krapte-indicator op van 1,3 tot 2,8. Deze krapte is goed zichtbaar gemaakt in figuur 1 1 waar¡n het aantal woningen onder aanbod is uitgezet samen met de looptijd van te koop staande woningen en de verkooptijd van verkochte woningen. Het aantalwoningen in aanbod per Q2 2023 blUft steken op slechts 1,342
woningen. Êt ! : j;iì¡ : :,.4,1 i ;j,i .:r ì ..-rili::.:r, p: ; :!:J
'l
\i..41jJ.;:t:1,.r i1l ¡¡r1; ¡¡.¡, r..¡r¡l;r
||Illll Ir' rIn I arr
r
. ':
,:
t
.r
I r:ì:
Ir:'.
: ,r¡
i ,.i:
,:1
i
Figuur 1f - Aantal woningen in aanbod, looptijd en
verkooptijd per kwartaal regio Noordoost-Noord-
F¡guur f2 - Vraagprijs per m2 per kwartaal regio Noordoost-Noord-Brabant (NVM)
Brabant (NVM) Vanaf 2022wordt in figuur 12 de afkoeling in de markt zichtbaar die we op landelijk niveau ook al zagen, ln de figuur is te zien dat in Q22022 een (beperkte) opleving van het aanbod ontstond, om vervolgens weer opnieuw ietstedalen in Q1 en Q2van 2023.Deze bewegingen rimpelen na in de looptijd enverkooptijd: wanneerhet aanbod afneemt Iopen de loop- en verkooptijd als gevolg ook terug.
7
Het gemiddelde aantalte koop staande woningen waaruit een woningzoeker kan kiezen
www.gloudemans.nl
4061 .24D1d1ljh/s
van der
Gtoudemanr
krabben
rtr llt, l,cri,i ll
Þ
Blad 18.
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
De verkooptijd bedroeg in het tweede kwartaal van2023 gemiddeld 34 dagen, waarbij de verkooptijd varieert van 23 dagen voor een tussenwoning tot 51 dagen voor een vrijstaande woning. De gemiddelde verkooptijd van 34 dagen wijst erop dat veef woningen nog steeds binnen enkele dagen nadat
ze worden aangeboden worden verkocht. Dezedagen zijn.benodigd voor de makelaar/verkoper om de verkoop in orde te maken, De verkooptijd is het afgelopen jaar gemiddeld mét 46,8% toegenomen. Voor Noordoost-Noord-Brabant zal ook gelden dat een toename in het aanbod af zal hangen van de renteontwikkelingen, Op landelijk niveau zagen we een opleving die seizoensgebonden kan zijn, of het eerste signaal van een stijgende markt. Deze tw'rjfels vertroebelen de vooruitzichten voor de laatste maanden van 2023. Figuur 13 spiegelt grotendeels het verloop dat we zagen in figuur 9 en 10. De ontwikkeling kent iets meer uitschieters door de kleinere dataset, maar de stijging eind 2020, piek in 2021 en daling in 2022-2023 zijn alle helder zichtbaar, Van een gedaalde vraagprijs ten opzichte van een jaar eerder is gemiddeld genomen nog geen sprake, enkel een meer behouden stijglng. Verkopers proberen bij het verkopen van hun woning aan te sluiten bij het prijsniveau van voor de prijsdalingen.
3.4. tOKAtE
MARKTANALYSE GEMEEI{TE MAASI|ORSÏ
ATGEMEE}I
De woningbehoefte die Maashorst kent is er een die terug te zien is in verschillende gemeentes in OostBrabant. Deze behoefte is tweeledig: Het creëren van kwalitatieve woonruimte voor ouderen in verband met vergrijzing en het creëren van doorstromi ngsmogelijkhed en. Het realiseren van woonruimte voor starters om de hoofdkern en dorpen vitaal te houden en om jongeren de mogelijkheid te bieden om binnen de eigen gemeente door te stromen.
2
ln de gemeente Maashorst is in 2023 zo'n22,6% van de bewoners ouder dan 65 jaar. D¡t is hoger dan het landelijk gemiddelde van20,20/0. Maashorst heeft daarmee een opgave om woonruimte te creëren voor de oudere inwoners. Deze ouderen wonen vaak alleen of met tweeën in grondgebonden woningen. Bij een uitgaande verhuisbeweging kunnen deze worden betrokken door een starter of ander type doorstromer. Ouderen zijn als bewonersgroep relatief honkvast en zullen minder snel uit eigen beweging verhuizen. Om doorstroom te realiseren moet er een kwalitatief hoogwaardig alternatief zijn, bijvoorbeeld in de vorm van kleinere levensloopbestendige grondgebonden woningen of zorgappartementen met sociale voorzieningen. 'Vt¡¡
Vr:¡irurlrl nna¡
hui:;rl v;r¡iu¡l
...i
Figuur 13 - won¡ngtype verhuizing (NVM)
achtergelaten woning bij
www.gloudemans.nl
.. .1a.1, : '.:1
,t.:.,
.'.1
,.:'i,-.,.i'r..1
Figuur f4 ' Won¡ngtype nieuwe woning verhuizing (NVM)
4o61.24D1d1ljhls
van der
rtr llt' 1,o l'ii tl
C,t
Gtoudemanr
krabben
Gemeente Maashorst / Grondprijsa dvies 2024 - Woningbouw
Blad 19
Bovenstaande figuren geven een inzage in de uitgaande en nieuwe woning van woningkopers, De categorieën blijven grotendeels in dezelfde verhoudingen, Normaalgesproken zullen kopers een stap voor.u¡t willen zetten met hun won¡ngtransactie, bUvoorbeeld door over te gaan van een rijwoning naar een twee-onder-eenkapwoning of van een twee-onder-een-kapwoning naar een vrfstaande woning. ln de hogere segmenten speelt wel mee dat bewoners vaker verhuizen binnen dezelfde categorie. Bijvoorbeeld een verhuisbeweging van een kleiner type 2-onder-1 -kapwoning naar eenzelfde type woning met meer gebruiksoppervlak en perceel. DOELGR(¡EPEi¡
Door het NVM worden kansrijke groepen bepaald aan de hand van de in het Midas systeem geregistreerde verhuisbewegingen (vanaf 2018). Hierbij wordt op basis van lokale en regionale verhuisinformatie bepaald wat de samenstelling isvan de woningkopers binnen een gemeente en naarwatvoorwoningen vraagzalzijn. Hieruit komen de in onderstaande figuur weergegeven kopers profielen naar voren, Kansrijke doelgroepen - potentieel nieuwe bewoners C Voi¡: <¡¡r r-i:!.Ì.!í:r¡alkai I --!:rjì:rrri, .¡a ¡?¿,1.!. a Ce ro¿li C¿n!j.a.Í.J <:.:aoi:l)t: ã:iiji:ncaiajj !
i1
i,.j..i.:llj'<a'!t.jt:It.i : Zar';¡;:)::o,;.:::
Ìr<:.'.,¿i
?t iot:.) /a.\ tiótr?ro: i i:
Lü1. i,..,v1rì
íìc:,:ncirl¿'r O .rie '''.' ir S¡.-..iai t<. ::i/:.:jtrie2
A :\,>:¡¡..t,,r:ì iìo¡ìijiiJ,1ì.trr c.,,
s%
ia%
i'at-
Figuur 15: Kansrijke doelgroepenB gemeente Maashorst (NVM)
8 Een lage score in de tabel/staafdiagram
betekent dat er relatief weinig huishoudens in deze groep geneigd zijn op korte
termijn een (nieuwbouw)woning in het geselecteerde gebied te kopen. Met het aanbieden van een specifieke producten zijn deze doelgroepen mogelijk wel te bewegen. Dit laatste kan beleidstechnisch juist een doel zijn om een bepaalde groep aan te trekken ofte laten groeien.
www.gloudemans.nl
4061 .24D1d1 ljh/s
Gloudemanu
ì?lh l,t¡l"i il
Þ
van dar
krabben
þ
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
Blad 20.
Kansrijke doelgroepen komende 5 jaar Hr¡ishoudensgr oep
Aand eel
C i/c:!5 e:r U¡i!;eii).ok.'!1 I, ll¿,rr,er el ['q:r,,,ri É {ìeuroo:¡ Corrirideir:i (ì Ceuè!li!-1e Efr piyresì.i5 li L¡'rde!'lk{: Vrij¿¿id J ZotgeioÕ.i a:r\ Acl/.1 B iong.rn larp'oi
,
-tôiâ l:
N¡¿rktootentie rn aantai vuoningen
t Ornschr¡jv!ng î.: óÛ i.r¡f i l¿!.le tâi !leñrdiiel.je weÌst¿nci I zor¡<jer k¡n¿ler¿n' l(l !: j¡'¡. I h,r!,Jc ¡rai3¡ard i sre! ilncje¡er' ! irú¿g ûpgsiei.i
1y"
222
1';ai.
t:11
.,i%
2i* 10.ó* j¡¿r ! .jerri.l.iejde ¡;e'sl¿¡Ìd I nel iin¿e.en
142
:, la+
60 | j¡âr I gemirJ{le:.je r¡,-lstand i ¿onde¡ xÌnd¿'r¡:¡r
1'.',.)4,
1,.L
5û 30;ar: I gezrdcleiil ia-i 1ìcq{r ¡rsisl.ìnd i r.-:e¡ oí zo¡rirr i¡¡ijr-.;o'¡
ó%
iî0 5l ! ja¿f I l:r.je lrei:r¿:1(i i zonde¡ (;rLl¿ren I i:ooo o¡;qei¿ici
a%
69
í.tl4t j.¿1{:ì:1.}¿.ilei\t.}ti.)l\.).-i.Ìr op.Jelei(j i -.1!'.,.n ii¡¡Ìijê.en
l rlQ?i Sun:
Figuur f 6: Toel¡chting en marktpotentie kansrijke doelgroepen gemeente Maashorst
Zoals te zien is in voorgaande figuren l¡gt de marktpotentie voor de gemeente Maashorst redelijk verspreid oververschillende doelgroepen. De focus ligt iets meer op kopers van middelbare en hogere leeftijd, dit sluit aan bij de demografische samenstelling van de gemeente. ln totaal wordt €jr marktpotentie gezien voor cá. 1.200e woningen over de aankomende 5 jaar, Belangrijk is dat deze gegevens gebaseerd zijn op verhuisbewegingen uit het verleden. Beleidsmatig is er juist het doel om ook woonruimte te creëren voor doelgroepen die als huizenbezitters momenteel ondervertegenwoordigd zijn. Een doel dat onder andere naar voren komt in de woonvisies, namelijk de woonvisie Uden 2020-2025 en de woonvisie Landerd 2O19-2023, alsook de Samenwerkingsovereenkomst Wonen Maashorst 2022-2025. Voor Maashorst geldt dat het bij het
realiseren van nieuwbouwwoningen dus niet alleen belangrijk is of er vraag is onder voornoemde doelgroepen, maar ook of nieuwe woningen mogelijkheden bieden voor kopersgroepen die nu nog (te) weinig aanwezig zijn.To kan er woonruimte worden gerealiseerd die bijdraagt aan de leefbaarheid. BESCHIKBAAR AAIIBOD
ln figuur 17 is te zien dat sinds begin 20'l 8 het aanbod aan woningen (bestaande bouw) in de gemeente Maashorst flink is afgenomen. Vanaf de start van 2022is er weer iets meer aanbod, maar deze trend lijkt in 2023 te zijn gestagneerd. Ten opzichte van een jaar eerder is de aanbodstijging nog wel 27,50/o en het aanbod ligt per Q22023 rond de 100 woningen. De ontwikkeling van het aanbod is vergelijkbaar met dat van de COROP-regio. Deskundigen merken wel op dat deze statist¡eken door de kleinere dataset wel iets gevoeliger
zijn voor schommelingen. :;'.:! r'ì r i
iì? iì
-: ili I
:.rri r,:i! ,:)Ìr ra, :i1 ,:l)lt:',
:: ll!' I l'..-"':i ì ¡ : li:
'lllllliltr,,,,
III ln
F¡guur 17: Aäntal woningen in aanbod gemeente Figuur l8: Verkooptijd in dagen gemeente Maashorst Maashorst
e
Hierbij wordt de kanttekening geplaatst dat deze statist¡ek potentiële verhuisbewegingen betreft en dus niet 1-op-1 gezien
kan worden als een vraag naar dit type woningen. (zie ook voorgaande voetnoot)
www.gloudemans.nl
4061.2+D1d1/ih/s
Gloudemanr
f)
û llt' l,ol'i lil
van der
krabben
¡ir.¡Ìii:r; , i'it .r 'i '
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
Blad 21
De verkooptijd van de te koop staande woningen in gemeente Maashorst bevond zich de afgelopen drie kwartalen op een iets hoger niveau dan in de daar voorafgaande twee jaar. De verkooptijd liep.eind 2Q22 en begin 2023 op, maar dook in Q2 2023 ineens weer naar beneden. De verkooptijd bedraagt in het laatste kwartaal gemiddeld 35 dagen, waarbij een variatie heerstvan 18 dagen voor tussenwoningen tot 68 dagen voor vrustaande woningen. Met die getallen ligt Maashorst grotendeels in lijn met de landelijke gemiddeldes.
3.5. KAITSEI|ENBEDRE|0[{GEN2[23|202L Door de afkoeling van de woningmarkt eind 2022 en begin 2023 was er even sprake van een adempauze op
de woningmarkt. Aanleiding hiervoor waren de hoge rentestanden en het bereiken van een piek de woningprijzen in Q2 van 2022. Dit zorgde eryoor dat de vraag afname waardoor verkoopprijzen stagneerden of zelfs daalden en de verkooptijden opliepen. Overbieden was op de meeste plaatsen niet langer de norm, en afhankelijk van de regio werd er soms verkocht onder de vraagprijs. Overbieden kwam incidenteel nog wel voor, bijvoorbeeld voor instapklare woningen en op locaties die weinig op de markt komen. Omdat de problemen achter de onstuimige markt niet voldoende zijn aangepakt, verkeert de woningmarkt nog steeds in een feitelijke staat van crisis. Nieuwe prijsschommelingen dreigen door aanhoudende aanbodkrapte. De afname in vraag kwam namelijk niet door een toename in woningopname, maar door ongunstige aankoopomstandigheden die potentiële kopers deed afzien van aankoop. ln de eerste marktcijfers van Q2 en Q3 van 2023 blijkt dat de verkoopprijzen alweer iets toenemen en de verkooptijden weer korter worden. Zonder structurele verbetering van het aanbod, zowel kwalitatief als kwantitatief, blijft een gezonde balans tussen vraag en aanbod ver weg voor de woningmarkt. Wat herstel vermoeilijkt is de politieke stilstand op een aantal cruciale dossiers. Wat betreft de stikstofcrisis is de progressie traag en politieke vooruitgang gering.
De regulering van de middenhuur zorgt daarbij voor een extra pijnpunt voor een segment dat al voor langere tijd zwaar onder druk staat. Het gebrek aan duidelijkheid wat betreft aankomend beleid zorgt dat het moeilijk is voor gemeentes, bouwers en ontwikkelaars om goed te antic¡peren op marktontwikkelingen. De businesscases van veel woonprojecten staan mede door de voornoemde problematiek onder druk. Oplopende bouwkosten bij afnemende of gelijkblijvende opbrengsten zorgden ervoor dat verschillende projecten al zijn stilgelegd. Een nieuwe tegenslag voor het doel om 900.000 nieuwe woningen te realiseren tot en met 2030; een doel dat mogelijk al bijgesteld moet worden tot 981.000r0. KANSEiI W0l'll ¡¡GMARKT
1.
2.
3. 4.
Devraag naarwoningen blijft hoog als gevolgvan de verwachte demografische ontwikkeling. Vooral vergrijzing en de toename van het aantal kleine huishoudens zorgen voor veel vraag naar woningtypes die weinig beschikbaar zijn. De vraag naar woningen in het middenhuursegment blijft onverminderd hoog. ln 2023 is de grens van de Nationale Hypotheek Garantie (N HG) naar € 405.000 gestegen. Voor de grote steden en veel andere delen van de Randstad heeft dit weinig effect; woningen zijn er vaak al duurder dan de NHG-grens. Maar in regio's waar dit niet het geval is zijn er meer huizen te koop tegen de lagere hypotheekrente die kopers dankzij de garantie bij banken kunnen krijgen. Met energiebesparende voorzieningen is de grens in 2O23 zelfs € 429,300. Afkoeling van prijzen maakte koopwoningen beter bereikbaar en verruimde het aanbod. Daling van de verkoopprijzen maakt de weg vrij voor gezondere meer gematigde prijsstljgingen. De startersvrljstelling voor overdrachtsbelasting biedt een (eenmalig) voordeel voor koopstarters. Deze
maatregel heeft als voorwaarde een leeftijd tussen 18 en 35 jaar en een koopsom tot maximaal € 440.000.
10
ABF Research, Dashboard Primos-Prognose Woningtekorf (2023)
www.gloudemans.nl
4061 .2drD1d\ ljhls
van de¡
Gtoudemant
Þ
t'r l) l,tll'i llr {
¡f
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
5. 6. 7.
krabben Blad22.
Bij financiering van de woning wordt het tweede inkomen sinds 1 januari 2023voor 100% meegenomen ten opzichte van 90% daarvoor. Ongunstige rentestanden en beleid op het gebied van zelfbewoning en opkoopbescherming heeft voor een (beperkte) impuls in het aanbod voor particuliere woningzoekers geleid. Verkoopconstructies om de betaalbaarheid goed te houden. Bijvoorbeeld constructies waarbij kopers een woning kÖpen zonder grond1l, met terugkoopgarantiel2 of met een erfpachtconstructie, Keerzijde is dat dergelijke constructies ervoor zorgen dat het gebruikvan uitgifteprijzen zoals in dit rapport niet langer aansluiten bij de daadwerkelijke situatie.
BED REI GIIIGEI{ WOI'I¡I{GMARKT
1.
Sterke stijging en in2022 en2023 zorgen voor hoge bouwkosten, zowel voor arbeid als voor materialen,
De stijging is per 2023 iets genormaliseerd, maar bouwkosten zijn nog steeds hoog. Nieuwe prijsstijgingen in de wintermaanden door druk op brandstof- en energieprijzen behoren tot de mogelijkheden.
2.
Ontwikkelingen in nieuwbouw blijven ver achter en een gedeelte van de nieuwbouwplannen is stilgevallen. Debet hieraan zijn de gestagneerde verkoopprijzen van nieuwbouw bij oplopende (bouw)kosten. Door het stilvallen van nieuwbouwprojecten wordt het fundament gelegd voor de volgende woningcrisis.
3.
Hogere rentestanden zorgen voor hogere vaste lasten en minder besteedbaar budget voor koopsta rte rs.
4.
5.
Het tekort aan huurwoningen in het middensegment is verder toegenomen en zorgt voor doorstromingsproblemen. Doordat huurders van een sociale huurwoning geen geschikte woonruimte in het middensegment kunnen vinden ontstaan er scheefhuursituaties waardoor de druk op de sociale woningmarkt ook toeneemt. De prijs voor een bestaande koopwoning blijft met gemiddelde prijs van €410.000 (Q2 2023) onverminderd hoog, waardoor het met name voor (alleenstaande) woningzoekers met een modaal inkomen lastig is om een woning te vinden. Strenge leennormen en beperkt aanbod verergeren deze situaties.
6.
Het doel om jaarlijks 100.000 nieuwbouwwoningen te realiseren ligt achter op schema. Redenen hiervoor zijn teruglopende verkoopprijzen, oplopende kosten, beperkte beschikbaarheid van bouwlocaties en onduidelijkheid van de middenhuurregulering en stikstofproblematiek. Voor 2023 is
de prognose dat er ca, 70.000 nieuwwoningen gerealiseerd zullen worden, waarbij 2024 naar verwachting op rond de 65.000 zal uitkomenl3, Daar komt bij dat het woningbouwdoel van 900.000 nieuwbouwwoningen naar alle waarschijnlijkheid zal moeten worden bijgesteld tot ten minste gg1 .000.14
7.
Keerzijde van invoeringvan opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht is dat een aanzienlijk aantal huurwoningen permanent van de markt is gehaald, Dit draagt verder bij aan de druk op de huurmarkt, opnieuw specifiek op het middenhuursegment.
Bovenstaande ontwikkelingen zijn gebaseerd op landelijke cijfers en markttrends. Afhankelijk van de gemeente zullen specifieke vraagstukken meer of minder urgent zijn.
11
Onder andere Duokoop Koopgarant 13 ING Zakelijk, Vooruitzicht Woningbouw, Maurice van Sante (19-7-2023) 14 ABF Research, Dashboard Primos-Prognose Woningtekort (2023)
12
www.gloudemans.nl
4061 .z+Dldllihls
Groudeman'p t? t)1,.J,1ir'iirr
van der krabben þ
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
t+.
ANALYSE |JITGIFTEPRIJZEN W0l,lEN
1.1.
ATGEMEEI'I
Blad 23.
Nu de algemene marktontwikkelingen in kaart zijn gebracht, kunnen de uitgifteprijzen van woningbouwkavels bepaald worden. Om de grondprijs voor woningbouwkavels te bepalen worden verschillende methodes gebruikt. Voor seriematige woningbouw wordt gebruikgemaakt van de normatieve residuele grondwaarde. Voor bouwkavels ten behoeve van vrijstaande woningen is gebruik gemaakt van de comparatieve methode. Als laatste wordt sociale woningbouw bekeken aan de hand van uitgiftebeleid op landelijk niveau. ln 53.2 is gekeken naar bouwkavels voor vrijstaande woningen, in 53.3 en 53.4 wordt seriematige woningbouw behandeld en in 53.5 wordt sociale woningbouw behandeld. De uitkomsten worden in hoofdstuk 4 op een rij
gezet en, indien van toepassing, verder uitgesplitst tot de gevraagde categorieën. Bij alle hoofdstukken wordt de betreffende waarderingsmethode verder toegelicht.
t+.2.
W0I'||Ì'IGBOUWKAVILS TEI{ BEHOEI/E VAI{ IIRIJSTAAI{DE W0t{ll'IGEN
De grondwaarde voor vr¡jstaande woningen wordt bepaald aan de hand van de comparatieve methode. De residuele waardemethode is voor dit type kavels niet geschikt. Dit komt omdat het añruerkingsniveau, de constructie en vorm van de kavel en de woning bij vrijstaande woningen dusdanig van elkaar kunnen verschillen, dat een reslduele berekening een vertekend beeld kan geven. Er is een referentieonderzoek uitgevoerd om inzicht te krijgen in het prijsniveau van woningbouwkavels in de omgeving. Op basis hiervan wordt een prijs vastgesteld voor de uit te geven kavels. Op deze prijs is een degressief stelsel van toepassing, deze wordt hieronder toegelicht, DEGRESSIEF STELSEL
Op de grondprijs van bouwkavels voor vr|staande woningen wordt het zogenaamde degressief stelsel toegepast. Deze methodiek gaat bij de waardering van gronden uit van een trapsgewijze afname in prijs naar gelang de oppervlakte van de (bouw)kavel toeneemt. ln de praktijk ziet men namelijk dat de betaalbereidheid afneemt naarmate de grootte van een kavel groter wordt, Toename van de kavelgrootte zorgt aanvankelijk voor meer bebouwingsmogelijkheden en meer woongenot doordat bijvoorbeeld een garage, bijgebouw of ruimere tuin mogelijk wordt. Wanneer de kavelgrootte echter blijft toenemen, dan levert dit slechts beperkt extra woongenot op. De betaalbereidheid voor deze verdere meters neemt dus logischerwijs af, ln het kader van onderhavig grondprijsadvies is gekozen voor een trapsgewijze relatieve afname per 500 m2, waarbij elke daaropvolgende 500 m2 de prijs wordt gehalveerd. Dit degressieve stelsel betekent het volgende prijsverloop bij toenemende kavelgrootte 0 tot 500 m2
1
500 tot f .000 m2
50%
1.000 - 1.500 m2
25%
1.500 - 2.000 m2
12,5%
www.gloudemans.nl
00%
4061.24D1d1/jh/s
Gloudemant
f, l)r'
p
I
van der krabben þ
111,1;l.il1
Blad 24.
Gemeente Maashorst / Grondprijsa dvies 2024 - Woningbouw
Uitzondering hierop vormen kavels met zeer ruime bebouwingsmogelijkheden. Deze betreffen woningen van meer dan 750m¡ en/of met,een bouwvlak groter dan 150m2. Hiervoor geldt dat de eerste 750m2 een grondprijs van 100% kennen, waarna vervolgens per 500 m2 wordt gestaffeld. TRA]'ISACTIES BOUWKAVETS T.B.V. VRUSTAANDE WOI'IINGEII
Onderstaand is een referentieonderzoek weergegeven naar de transacties van bouwkavels ten behoeve van vrijstaande woningen in de periode'januari 2023 tot en met augustus 2023. Er is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van referenties van Maashorst en omliggende gemeentes.
ln onderstaande tabel zijn de resultaten uit het referentieonderzoek weergegeven. Enkel referenties van bouwkavels met een maximum oppervlakte van 1.500m2 zijn weergegeven. De referentietransacties betreffen in Realworks en/of bij de NVM geregistreerde trånsacties met bijbehorende transactieprijzen. De hierna genoemde referenties betreffen alle v.o.n. transacties en zijn zodoende gecorrigeerd voor btw. De referenties zijn middels het voornoemde degressieve stelsel teruggerekend tot een basisprijs voor de eerste 500 m2. Datum
P¡aats
Adres
Transact¡eprijs ex. correctie
Transact¡eprÜs per m2 incl.
Basisprijs per mz
Perceel oPp.(m'?)
correct¡e 02-062023
De Scheifelaar 547
1
20-04-
De Scheifelaar 554 kavel
2022
8
13-04-
De Scheifelaar 555 kavel
2022
9
28-04-
De Scheifelaar 552 kavel
2022
6
r 6-05-
2023 13-042023 28-03-
2023 24-022023 24-022023
Veghel
€ 506.1 64
€ 306,68
Veghel
€332.362
€
Veghel
€ 320.188
Veghel
304,19
€
497,00
1364
€ 392,00
903
€287,63
€ 373,00
920
€334.972
€281,34
€ 373,00
984
€426,00
781
K9 - Wintertuin 0
ong
Nistelrode
€ 330.000
€349,20
K5 - W¡ntertuin 0
ong.
Nistelrode
€ 177.500
€
401,90
€ 402,00
36s
ong
Nistelrode
€ 2s0.000
€
365,04
€ 388,00
566
K4 - wintertuin 0
ong
Nistelrode
€ 177.500
€ 400,80
€ 401,00
366
K3 - Wintertuin 0
ong
Nistelrode
€270.OOO
€392,16
€ 411,00
569
€.343,22
€.407,67
758 m2
K10 - W¡ntertuin 0
Gemiddeld
De aangetroffen referenties geven een bandbreedte van € 370 tot € 500 (basisprijs), Met kavelgroottes overwegend tussen de 350 tot 900 m2 sluiten deze redelijk aan bij het soort kavels dat in deze categorie voornamelijk zal worden uitgegeven. Scheifelaar betreft een uitbreiding aan de rand van Veghel; Wintertuin betreft een nieuw woonerf aan het dorpslint van Nistelrode. Beide locaties zijn goed vergelijkbaar met het type locaties dat in de gemeente Maashorst wordt aangetroffen. De referenties worden goed vergelijkbaar geacht.
www.gloudemans.nl
4061 .24D1d1lih/s
Gtoudemant
p
t? lh' l.ut'i,itl
van der
krabben
þ
Gemeente Maashorst / Grondprijsa dvies 2024 - Woningbouw
Blad 25.
AAIIBOD
Deskundigen hebben tevens gekeken naar te koop staande bouwkavels voor vrijstaande nieuwbouwwoningen binnen de gemeente. Op 18 september 2023 werden op www.funda,nl en via Realworks onderstaande bouwkavels aangeboden, De kavels betreffen opnieuw alle v,o.n,-prijzen en zijn dus gecorrigeerd voor btw. Aanboddatum
Adres
Plâats
Vraagprijs ex. correctie
Vraagprijs per m2 incl,
Basisprijs per m2
opp.(m2)
Perceel
correct¡e 18-09-2023
Berghemseweg 2e
Herpen
€ 189.000
€ 331,63
€ 331,63
471
't8-09-2023
K7-Winteftuin0ong
Nistelrode
€ 420.000
€329,01
€ 4s5.00
1 055
18-49-2023
K8-Wintertuin0ong
Nistelrode
€ 420.000
€336,34
€ 458,00
1032
18-O9-2023
Evertshoeve
Veghel
€ 289.s00
€ 319,01
€ 383,00
750
Erp
€ 380.000
€ 315,63
€ 420,00
995
Erp
€ 390.000
€
337,50 €M3,00
955
18-09-2023
18-09-2023
Ve!helsedijk Bouwkavel 6 Veghelsedijk Bouwkavel 7
Gemiddeld
€.328,19
€ 415.11
876 m2
Het aangetroffen aanbod geeft een redelijk vergelijkbaar beeld weer als de transacties. Het verschil tussen de (vraag)prijs per m2 is iets groter doordat de kavelgroottes gemiddeld iets groter zijn dan bij de transacties. Deskundigen merken op dat de kavels Evertshoeve en Berghemseweg de onderkant van de bandbreedte vertegenwoordigen. Deze kavels liggen respectievelijk in het buitengebied van Veghel en bij de kleinere kern Herpen. Deskundigen stellen dat dergelijke kavels in het buitengebied gemiddeld genomen een iets lagere verkoopprijs vertegenwoord igen per meter.
ÏRAIISACTIES GEMEENTE MAASHORST
Er is tevens een overzicht van de in 2022 en 2023 door de gemeente Maashorst verkochte bouwkavels ontvangen. Uit dit overzicht blijkt datin2022vier kavels ten behoeve van vrijstaande woningen zijn uitgegeven. ln 2023 waren dit zeventien kavels. De prijzen volgen het vastgestelde uitgiftebeleid, waarbij bij sommige transacties gebruik is gemaakt van de añruijkingsmogelijkheden voor kavelspecifleke eigenschappen, RESULTATE}'I
Op basis van voornoemd referentieonderzoek wordt een grondprijs geadviseerd van € 370,00 per m2 kavel. Dit is gelijk aan het voorafgaande advies. Deskundigen zien geen aanleiding voor een prijsstijging, Zo zal een redelijk handelend koper zal bij het aankopen van een bouwkavel rekening houden met de gestegen
bouwkosten. Categorie
Normatieve residuele grondwaarde 2023
Grondwaarde kavels t.b.v. vrijstaande € 370.00 per m2 kavel
Normatieve residuele grondwaarde 2024
Verschil
€ 370,00 per m2 kavel
Ì 0,00 %
woning
Dit met inachtneming van het voornoemde degressieve stelsel met halvering van de prrjs per m2 in stappen van 500 m2.
www.gloudemans.nl
4061.2+D1d1/jhls
van der
Groudemant
fJ
tt; I)t' |,n t i i tt
Gemeente Maashorst / Grondprijsadvies 2024 - Woningbouw
4.3.
krabben
Blad 26.
SERIEMATIGE W0]'lll{GB0UW
4.3.1. TOEL¡CHTNORESIDUEIEWAARDEBEREKEI'IING Zoals in paragraaf 4.1 is aangegeven, wordt er voor het bepalen van de grondprijs van de seriematige woningbouw gebruikgemaakt van, de genormeerde residuele methode. Middels deze methode wordt de grondwaarde bepaald. Bij de normatieve residuele grondwaarde methode wordt de grondwaarde bepaald aan de'hand van de stichtingskosten ên de potentiële verkoopopbrengsten. ln dit hoofdstukworden basisprijzen bepaald. in de opvolgende hoofdstukken wordt een verderê uitsplitsing eemaakt voor de verschillende kernen en een aantal specifieke proiecten. De residuele grondwaarde methode is een methode die kan worden toegepast om de waarde van een perceel
grond te bepalen op basis van de waarde van het bouwwerk dat erop kan worden gerealiseerd. Het is belangrijk om rekening te houden met verschillende factoren, zoals de locatie en bebouwingsmogelijkheden om de juiste opbrengsten en stichtingskosten te bepalen. Wijziging van deze parameters kan significante gevolgen hebben voor de uitkomst van de waardering. De residuele methode werkt als volgt:
1. Bepalen van de opbrengstpotent¡e De eerste stap is het bepalen van de potentiële verkoopopbrengst van het hetgene dat op het perceel grond kan worden gebouwd. Ditgebeurt aan hand van de comparatieve methode, oftewel hetvergelijken van transacties van vergelijkbare objecten. Het is hiervoor belangrijk om inzicht te hebben in zaken als het gebruiksoppervlak, perceeloppervlak, añruerkingsniveau en vormfactor van de te realiseren gebouwen.
2. Bepalenstichtingskosten
3.
De stichtingskosten bestaan uit verschillende componenten, waarvan het grootste deel bestaat uit bouwkosten. Andere grote kostenposten zijn bijkomende kosten, algemene kosten, winst en risico, en de bouwrente. Projectspecifiek kunnen er soms nog andere kostenposten worden bepaald, denk hierbij bijvoorbeeld aan inrichtingskosten, saneringskosten of sloopkosten. Bepalen van de residuele grondwaarde De residuele waarde van de grond is de waarde van de grond als het gebouw er nog niet staat, Door de stichtingskosten in mindering te brengen op de opbrengstpotentie resteert de grondwaarde. Door de grondprijs te delen op het totale perceeloppervlak wordt een grondprijs per m2 inzichtelijk.
ln de normatieve variant van de residuele grondwaarde wordt de grondwaarde bepaald op basis van gestandaardiseerde woningcategorieën. Hiervoor worden uitgangspunten opgesteld die aansluiten bij de in de markt te verwachten woningtypes, of aan de hand van specifieke door opdrachtgever voorgedragen woningtypes. Deze gestandaardiseerde woningcategorieën zijn nader beschreven in bijlage 5. Door de normatieve aanpak ontstaat een uniform beeld op basis waarvan een gemiddelde grondprijs voor deze gemiddelde woningen kan worden bepaald. Uitgangspunt hierbij is projectmat¡ge bouw, waarbij geen zwaardere/aanvullende kwaliteitseisen (waaronder duurzaamheidseisen) door de gemeente worden gesteld. Er is geen sprake van voor de locatie speciaal ontworpen woningen.