Algemene Beschouwingen CDA Maashorst.docx
Tekst van het document
Kop in de wind! Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2023 Gemeente Maashorst EERSTE TERMIJN
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST Voorzitter, Op 2 januari jl. startte de gemeenteraad van Maashorst haar werkzaamheden. Er lag een stevig bestuursakkoord wat vrijwel raadsbreed werd ondersteund. Het CDA is er trots op dat bijna 90% van de wensen en uitgangspunten uit ons verkiezingsprogramma in dit akkoord is teruggekomen. De nu voorliggende begroting is een vertaling van dat akkoord naar plannen en cijfers. Het zou dan ook vreemd zijn wanneer wij in deze algemene beschouwingen met veel wensen zouden komen. We gaan de goede kant op, veel van onze wensen worden op korte of middellange termijn gerealiseerd. Tegelijkertijd geven de algemene beschouwingen ons ook demogelijkheid om na een dik half jaar in de nieuwe gemeente even pas op de plaats te maken en te reflecteren op wat tot nu toe gebeurd is en waar we nu staan. We startten tenslotte met mooie ambities, maar zien ook dat we op veel vlakken worden ingehaald door de realiteit. Hoge inflatiecijfers en in het bijzonder zeer sterk verhoogde energieprijzen zorgen ervoor dat een begroting die gisteren werd gemaakt morgen alweer achterhaald is. Ook in onze gemeente Maashorst maken mensen zich grote zorgen of ze de energierekening nog wel kunnen betalen, of ze nog wel boodschappen kunnen blijven doen.
Vanuit haar zorgplicht zal de gemeente naar vermogen en draagkracht de mensen met de grootste noden moeten ondersteunen. Ook nemen de kosten voor onze eigen projecten, voor de energievoorziening in gemeentelijke gebouwen etc. enorm toe. Dat zorgt er ook voor dat we kritisch moeten kijken naar de cijfers. Is de gebruikte indexering voldoende om de stijgende prijzen ook op langere termijn te kunnen compenseren? De gemeente Maashorst heeft een solide financiële positie, vooral daar waar het gaat om de reserves. We zullen daar in de komende jaren ongetwijfeld een beroep op moeten doen. Dit betekent dat nieuwe ambities die tot een aantal maanden geleden mogelijk uit de reserves konden worden gefinancierd wellicht nog eens tegen het licht moeten worden gehouden. De bomen groeien al lang niet meer tot in de hemel. De fusie heeft geleid tot een grote druk op het ambtelijk apparaat. Het spreekt voor zich dat iedereen tijd nodig heeft gehad om te wennen aan de nieuwe organisatie, een nieuwe werkomgeving en zelfs nieuwe werkzaamheden. Het effect van die veranderingen wordt nog versterkt door de krapte op de arbeidsmarkt zoals we die in het algemeen ook zien, de gevolgen van Covid-19 (hoog ziekteverzuim) én de naweeën van grote bezuinigingsoperaties uit het verleden binnen de ambtelijke organisatie. Daarvan plukken we nu de spreekwoordelijke wrange vruchten.
We zien dat binnen die ambtelijke organisatie heel hard wordt gewerkt om alle brandjes te blussen en projecten door te laten lopen. We komen er niet onderuit dat het hiervoor genoemde ook leidt tot ontevredenheid over de snelheid van dienstverlening. Er zullen daarom prioriteiten gesteld moeten worden. We moeten uiteindelijk wel het resultaat gaan zien van de gemeentelijke fusie.
2
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST Vraag: Kan het college aangeven wat het tijdspad is wat men voor ogen heeft om te komen tot het moment dat de organisatie zich heeft ontwikkeld tot de gewenste professionele en efficiënte organisatie welke men voor ogen heeft? Wanneer kunnen we zeggen: “Hèhè, nu loopt het weer zoals het hoort”? De wijze waarop deze begroting tot stand is gekomen is ons inziens ook afwijkend van de manier waarop dat in het verleden in de voormalige gemeentes Landerd en Uden gebeurde. We zagen toen dat organisaties en belangengroepen offertes konden indienen. Het zal te maken hebben met de fusie dat dit nu niet gebeurd is, maar het CDA wil wel benadrukken dat we deze werkwijze bij een volgende begroting absoluut weer terug willen zien. Participeren is een werkwoord. Vraag: Wat gaat het college doen om ervoor te zorgen dat de inwoners bij de volgende begroting weer, zoals vanouds, nadrukkelijk betrokken worden bij de opstelling van de begroting? Het bestuursakkoord 2022-2026 en het daaraan gekoppelde uitvoeringsplan vormen de basis voor deze begroting. Het CDA Maashorst gelooft in de uitgesproken ambities, maar ziet ook de nodige tegenwind op ons af komen. Het is juist nu van belang dat we samen alles op alles zetten om enerzijds de ambities waar te maken en anderzijds de grote uitdagingen die voor ons liggen aan te kunnen.
Daarom gaan we met z’n allen vooruit… met de kop in de wind! Met betrekking tot de verschillende programma’s hebben wij een aantal opmerkingen en vragen. We zullen ze conform de indeling van het bestuursakkoord bespreken. Het moge duidelijk zijn dat bij de verschillende programma’s ook overlap zit. Veiligheid Een integrale aanpak van veiligheid in onze gemeente vinden we van groot belang. De juiste inzet van alle onderdelen als politie en brandweer blijft noodzakelijk en vraagt om voortdurende evaluatie en prioritering. In het Regionaal Veiligheidsplan worden vijf strategische thema’s benoemd welke door ons worden ondersteund. Veiligheid mag echter nooit in het gedrang komen als gevolg van capaciteitsproblemen. Veiligheid heeft niet alleen te maken met fysieke veiligheid, maar ook met een gevoel van veiligheid. We dringen er daarom op aan om er alles aan te (blijven) doen om dit gevoel te waarborgen. Het CDA heeft ook in de voormalige gemeente Uden aandacht gevraagd voor drugsproblematiek. We zijn blij dat er in de APV een lachgasverbod is opgenomen, maar zien nog steeds dat het gebruik van drugs bij vooral jongeren als gewoon wordt beschouwd. We zijn daarom van mening dat een bijdrage vanuit de gemeente, zowel financieel als organisatorisch aan programma’s
3
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST omtrent drugsgebruik moet worden voortgezet en waar nodig en mogelijk uitgebreid. Vraag: Welke stappen onderneemt het college op dit moment om drugsoverlast en drugsgebruik te minimaliseren? Verkeer en vervoer Een goede en veilige bereikbaarheid van alle kernen in onze gemeente zijn natuurlijk van belang. We zien echter dat in met name de voormalige gemeente Landerd veel fietspaden een onderhoudsachterstand hebben, hetgeen leidt tot gevaarlijke situaties. Vragen: Kan het college een prioriteitenlijst maken van fietspaden waarvan onderhoud noodzakelijk is en aangeven welke bedragen er eventueel extra nodig zijn de komende jaren om het onderhoud weer op peil te brengen? Wanneer vindt er, mede in dat kader, een actualisatie plaats van het Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP)? Soms vragen wij ons af of er bij gemeentelijke werken ook verder wordt gekeken dan ‘de neus lang is’. Zo werd onlangs het eerste gedeelte van de Bosdreef (na de kruising Industrielaan, Rondweg) opnieuw geasfalteerd en de nieuwe bushalte daar aangelegd. Enige tijd geleden stelde het CDA Uden schriftelijke vragen over een veilige doorsteek voor voetgangers richting de Pnemweg-Bosdreef. De onlangs uitgevoerde werkzaamheden zouden daar prima bij aangesloten hebben.
Ook vragen wij hier uw aandacht voor de veiligheid op het fietspad vanaf dat kruispunt richting Bernhoven. Dit fietspad is tevens de landbouwroute Noordelijke Rondweg, maar daarvoor te smal waardoor gevaarlijke situaties ontstaan bij het passeren van fietsers of ruiters door landbouwvoertuigen. Vragen: Kan het college met prioriteit kijken naar de situatie ter plaatse en met verbetervoorstellen komen? Op welke wijze kan het college lokale inclusie toepassen binnen het fietsnetwerk? Het CDA Uden heeft met een motie (aangenomen op 28 januari 2021) gevraagd om aansluiting bij de ontwikkeling van de snelfietsroute F264 (‘Duits Lijntje’). Wat zijn de meest recente ontwikkelingen? Uden kent voor Nederlandse begrippen een uniek OV knooppunt. Ons Bestuursakkoord benoemt dat wij het OV naar onze kernen willen behouden. Dit kan alleen maar op het moment dat onze inwoners er gebruik van maken en de
4
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST mogelijkheid hebben om hiervan gebruik te kunnen maken. De huidige dienstregeling biedt deze ruimte niet. Overstaptijden vanuit het HOV naar het streekvervoer toe komen niet overeen, zodat met op slechts twee minuten na de overstap mist. Vraag: Kan het college hierover met de vervoerders in gesprek zodat de overstap naar de kernen weer een juiste aansluiting heeft? Economie en toerisme De economische ontwikkeling van de gemeente Maashorst vraagt om visie en daadkracht. In 2020 is de Centrumvisie (Uden) vastgesteld en in juni 2021 is een economische analyse gemeente Maashorst opgesteld door Bureau Berenschot. Uit het eerste is een uitvoeringsplan voortgekomen, hetgeen we ook terugzien in de begroting. Op de totstandkoming van een goede economische visie, die ook wordt vastgesteld door de raad, hebben wij echter nog geen zicht. Vragen: Wat is de stand van zaken met betrekking tot een economische visie gemeente Maashorst? Kan er snel een koppeling worden gemaakt tussen de economische visie en de centrumvisie? In het bestuursakkoord wordt gesproken over mogelijkheden om leegstand te voorkomen.
Wat is de stand van zaken met betrekking tot dit onderzoek? Kunt u, vooruitlopend op wel of geen leegstandsverordening op korte termijn in bijvoorbeeld de APV richtlijnen opnemen voor het uiterlijk van leegstaande panden? Wat kunt u op korte termijn doen om de uitstraling van specifieke delen van het centrum te verbeteren (bijvoorbeeld de Oranjepassage)? Het natuurgebied de Maashorst is een belangrijke economische pijler in onze gemeente. Samenwerking is en blijft van groot belang. Wat is de stand van zaken met betrekking tot Team Maashorst? Wat is op dit moment de rol van de gebruikersraad en hoe zijn de verhoudingen met de gemeente? Onderwijs Onderwijs is een breed begrip. We willen als CDA Maashorst dan ook aandacht vragen voor de vele aspecten van het onderwijs. De hybride leerweg is een mooi voorbeeld van vooruitstrevend onderwijs waarbij wordt ingespeeld op de behoefte van de markt en jonge studenten/leerlingen. In het kader van de recente ontwikkelingen in de agrarische sector is het juist nu van belang om Agro-proeftuin de Peel nabij Odiliapeel een belangrijke rol te geven in het agrarisch onderwijs. Met behulp van een kringloopcampus kunnen nieuwe en innovatieve ontwikkelingen
5
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST worden gestimuleerd. Ook het reguliere basis- en voortgezet onderwijs moet in onze gemeente van hoge kwaliteit zijn. Wij zien een belangrijke rol bij de gemeente om samen met de scholen na te denken over die kwaliteit. Enerzijds door actief mee te denken over de uitdagingen die de krapte op de arbeidsmarkt met zich meebrengt. Dit is onlosmakelijk verbonden met de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Wanneer de gemeente Maashorst bekend staat als fijne woon- en werkgemeente faciliteren we daarmee de mogelijkheden voor onderwijsinstellingen om goede leerkrachten aan te trekken. Anderzijds zien we ook dat verschillende scholen het lastig hebben voor wat betreft de huisvesting. De gemeente pakt wat het CDA betreft een actieve rol om scholen te ondersteunen bij deze uitdagingen. Vragen: Het Udens College heeft aangegeven dat zelfs de nieuwe huisvesting te klein is voor hun opgaven. Is het college op dit moment in gesprek met het Udens College en liggen er concrete plannen voor uitbreiding? Wordt daarbij gekeken naar innovatieve oplossingen zoals ‘optoppen’ (met lichte materialen verdiepingen toevoegen aan gebouwen die daar in de oorspronkelijke bouw niet op voorbereid waren)? In het bestuursakkoord wordt de wens uitgesproken om de school in ’t Oventje open te houden.
Het is de Maashorstschool niet gelukt om hiertoe samenwerking te zoeken met Kiem. Welke mogelijkheden zijn er nog? Sport, cultuur, recreatie en natuur Fijn wonen en werken doe je in een gemeente waarin allerlei voorzieningen zijn op het gebied van sport, cultuur, recreatie en natuur. Deze taakveleden zijn ook van belang om toeristen meerdaags aan ons gebied te binden. Met name in sport en cultuur zien we dat vrijwilligers een belangrijke rol spelen in de continuïteit van het aanbod. Sterker nog, ze zijn onmisbaar om verenigingen ‘in de lucht te houden’. Het aantal actieve vrijwilligers neemt echter sterk af. Kunnen de verenigingen hun belangrijke taken dus nog wel uitvoeren? Het CDA pleit ervoor om verenigingen waar veel vrijwilligers actief zijn mogelijkheden te bieden om deze vrijwilligers (gesubsidieerd) te laten scholen. Hiermee krijgt de vrijwilliger ook iets terug voor zijn of haar inzet. Er zijn zelfs verplichte opleidingen voor sportverenigingen, maar waarvan het diploma persoonlijk is. Denk aan de verplichte cursus Sociale Hygiëne voor beheerders van kantines. Wanneer een vrijwilliger deze cursus kan volgen, zonder dat dit ten laste komt van de vereniging, snijdt het mes aan twee kanten.
Vraag: Bent u bereid om naar de hierboven genoemde mogelijkheid van het gratis volgen van dit soort verplichte cursussen te kijken? Al jarenlang pleit het CDA voor een inclusieve gemeente. Onder andere door middel van een motie in de raad van Uden hebben we de lokale inclusieagenda onder de aandacht gebracht. Het is van belang om zo’n agenda niet alleen te
6
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST laten bestaan uit ‘mooie woorden’, maar ook als basis voor concrete acties. Zo zien we dat evenementen vaak niet toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Hetzelfde geldt voor veel horecabedrijven. Vraag: Is het college op de hoogte van de uitdagingen in toegankelijkheid voor mensen met een fysieke beperking bij veel evenementen en horeca in onze gemeente? Bent u bereid daar op korte termijn naar te kijken en wellicht zelfs in de vergunningseisen (evenementen, alcoholvergunning nieuwe bedrijven) mee te nemen? Sport biedt niet alleen kansen op het gebied van meedoen en gezondheid. Het kan in een aantal gevallen ook leiden tot overlast. We denken dan aan geluid en parkeren. Onlangs werd de raad nog aangeschreven door omwonenden van padelbanen die hun zorgen uitten over de geluidsoverlast. Ook in Reek, waar plannen om de tennisclub en de voetbalclub samen te voegen op één park, en dan op het terrein van de tennisclub huizen te plaatsen, horen wij bezwaren vanuit omwonenden. We snappen de ‘spagaat’ van het college om vanuit verschillende invalshoeken naar de leefbaarheid van de kernen te kijken en te beslissen en vinden het van groot belang dat we daar met elkaar een goede dialoog over voeren.
Vraag: Heeft het college alle meldingen van overlast goed in kaart en bent u met de verenigingen in gesprek om deze overlast zoveel mogelijk te beperken? Neemt u deze overlast ook voldoende in ogenschouw bij het verlenen van vergunningen? Overlast is een relatief begrip. We zien ook dat slechts enkele mensen het sportplezier van velen kunnen tegenhouden. Als CDA gaan we zo veel als mogelijk voor het algemeen belang, waarbij het individueel belang niet uit het oog verliezen. Maar soms gaat dat individueel belang te ver. In het bijzonder noemen we hier de motorcross aan de rand van de luchtmachtbasis in Volkel. Een sportclub die alle mogelijke maatregelen heeft genomen om overlast te beperken en toch niet kan functioneren vanwege een enkel bezwaar uit de omgeving. Vraag: College, wanneer hakt u de knoop door en geeft u groen licht aan deze club? In ons verkiezingsprogramma pleiten wij voor meer samenwerking tussen verenigingen. Deze samenwerking is noodzakelijk voor de continuïteit. We zien gelukkig dat steeds meer verenigingen deze samenwerking ook zoeken, maar daarmee zijn we er nog niet. We realiseren ons dat samenwerking tussen verenigingen niet altijd vanzelfsprekend is vanwege onder andere de sportieve rivaliteit en oude ‘dorpsstructuren’. En dat is op zich ook goed.
Tegelijkertijd moeten al die verenigingen hun terreinen en accommodaties onderhouden, hetgeen vaak dubbel werk betekent.
7
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST Vraag: Geloof het college ook in meer en betere samenwerking tussen verenigingen? Wat doet het college om die samenwerking te bevorderen; wie is daarin de kartrekker? Hoe kijkt u aan tegen de ontwikkeling van omnisportverenigingen? Sociaal Domein Met betrekking tot het sociaal domein moet ons direct één ding van het hart. In menig beleidsstuk zien we de term ‘data-gestuurd’. We snappen de gedachte hierachter maar zouden in gemeentelijke beleidsstukken binnen het sociaal domein veel vaker de term ‘mens-gestuurd- willen zien. In Jeugdzorg hoort het over de jeugd te gaan en veel minder over contracten en organisaties. Liefde, aandacht en perspectief is de basis. Medicalisering moet zo veel als mogelijk worden voorkomen. Daarbij moet ook voortdurend, ook binnen ons eigen gemeentelijk apparaat, gezocht worden naar ontschotting, samenwerking en dwarsverbanden. Wanneer we bijvoorbeeld kijken naar de mogelijkheden voor een carnavals bouwschuur in Schaijk, moet dat niet alleen vanuit het perspectief van het domein Ruimte, maar ook vanuit Jeugd en Participatie. In zo’n carnavalsschuur leren jongeren tijdens het bouwen om een sociaal netwerk op te bouwen, ze leren organiseren en ze leren van lassen, timmeren tot financieel beleid. Zo kan er ook een verbinding worden gelegd met WMO en Jeugdzorg.
Het is schokkend om te horen dat de wachtlijsten voor de levenseindekliniek steeds langer worden en steeds vaker gevuld door jonge mensen. Vanuit de WMO zou bijvoorbeeld ondersteuning kunnen worden geboden vanuit de zogenoemde ‘herstelacademie’, waarin ervaringsdeskundigen helpen om problemen kleiner te maken en mensen met suïcidale gedachtes weer perspectief te bieden. Kijk dus bij de subsidiering en planvorming vanuit verschillende invalshoeken en domeinen. En wees niet terughoudend wanneer het gaat over innovatie, verder kijken dan de neus lang is en het leren van ervaringen van andere gemeentes en instanties. Vraag: Wat is de mening van het college over de hierboven omschreven visie op aanpak van problemen op diverse terreinen van het sociaal domein? Hoe innovatief en ‘out of the box’ denkend is onze gemeentelijke organisatie? De gemeente Maashorst kent steeds meer initiatieven als ‘deelhuisjes’. We juichen dat als CDA toe, maar het brengt ook ons ook zorgen. Waarom zijn dat soort initiatieven (steeds meer) nodig? Blijkbaar kunnen steeds meer mensen de dagelijkse boodschappen iet meer betelen en nemen hun toevlucht tot deze hulp. Het roept bij ons de vraag op of we wel voldoende inzicht hebben in de armoede problematiek in onze gemeente. Vraag: Heeft het college inzicht in wat we noemen ‘verborgen armoede’ in onze gemeente?
8
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST Net als in de voormalige gemeentes Uden en Landerd stuurt Maashorst op veel terreinen vooral op preventie. Prima, want voorkomen is beter dan genezen. Maar zien we hiervan ook resultaat? Kunnen we dat meetbaar of zichtbaar maken, waardoor we beter op en met preventie kunnen sturen? Vraag: Heeft het college inzicht in de effectiviteit van preventieprogramma’s op verschillende terreinen? Gemeenschaps- en dorpshuizen vormen evenals MFA’s een steeds belangrijker worden middel om de sociale verbinding tussen inwoners te versterken. Vooral daar waar het gaat om ondersteuning bij soms eenvoudig lijkende zaken waar burgers mee te maken hebben. We zijn dan ook heel blij met de recente opening van het nieuwe dorpshuis in Zeeland. Wanneer we praten over preventie op veel terreinen moet de rol van deze locaties niet onderschat worden. In ons verkiezingsprogramma stelt het CDA: “Uden-Zuid is inmiddels uitgegroeid tot een grote kern van onze gemeente. Het verdient net als de andere kernen een buurtcentrum (MFA) waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, kennis kunnen delen, samen kunnen eten, verenigingen kunnen vergaderen. Waar een cursus gegeven kan worden voor bijvoorbeeld laaggeletterdheid tegen te gaan. Waar je terecht kan voor info over jeugdhulp, ouderenzorg en andere vragen.
Waar je terecht kan voor een kopje koffie en een luisterend oor. Kortom een plek voor jong en oud waar altijd de deur open staat!” In het bestuursakkoord is daarover ook iets over opgenomen. We zouden graag zien dat de diensten en functies die we benoemen op korte of middellange termijn al worden aangeboden aan de inwoners van Uden-Zuid, wellicht in een tijdelijke vorm. Vraag: Is het college bereid om met ons mee te denken over de mogelijke, al dan niet tijdelijke, vormen van het aanbieden van diensten in de wijk Uden-Zuid? Voor het zomerreces heeft de raad het college opdracht gegeven om aan de slag te gaan met een integraal masterplan ouderenbeleid en daartoe kaders opgesteld. Wij hebben vernomen dat per 2023 een integrale woon-zorgvisie verplicht is. Vraag: Is het college bekend met de verplichte integrale woon-zorgvisie en hoe verhoudt zich dat tot de uitwerking van het masterplan? Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid Het afgelopen half jaar heeft Brabant en Limburg gekampt met een krapte op het elektriciteitsnetwerk, de zogenaamde netwerkcongestie. Gelukkig ligt dit nu achter ons en kunnen er ook weer bedrijven aansluiten op het net. Hiermee is het ook duidelijk geworden hoe belangrijk opslag is, zeker ook voor onze regio. Het CDA
9
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST Uden heeft in de afgelopen vier algemene beschouwingen steeds weer opgeroepen om tot een waterstof tankstation te komen. Tot op heden zien wij hier nog geen progressie in. Wel horen wij van steeds meer ondernemers dat zij in een waterstof tankstation willen investeren. Vragen: Is het college bereid om deze bedrijven bij elkaar te roepen en in gesprek te gaan. Is het college bereid om mee te werken aan waterstof initiatieven? In onze gemeente zijn veel sportaccommodaties, sommige vallen onder het gemeentelijk vastgoed en sommige zijn eigendom van de vereniging. Op het moment zien we dat niet alleen inwoners het moeilijk hebben om de energierekening te betalen, hetzelfde geldt voor de vele, zo belangrijke sportverenigingen. Juist in deze tijd waarin steeds meer mensen moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen mag het niet zo zijn dat lidmaatschapsgelden meten worden verhoogd om de kachel te laten branden. Een en ander zou ook kunnen leiden tot ongelijkheid tussen de verschillende sportverenigingen. In ons Bestuursakkoord staat dat wij het gemeentelijk vastgoed gaan verduurzamen. Het moge duidelijk zijn dat de urgentie om dat te doen nu hoog is.
Vragen: Is het college het met ons eens dat het in dezen geen verschil zou moeten maken of een vereniging van de gemeente huurt of een eigen gebouw heeft? Is het college bereid om met een (revolverend) energiefonds te komen waarvan verenigingen gebruik kunnen maken om versneld te kunnen verduurzamen? Vinden wij het als lokale gemeenschap acceptabel dat de kinderen met gehoorbescherming buiten moeten spelen? Hetgeen steeds meer het geval is rond de luchtmachtbasis Volkel? In de raad van de voormalige gemeente Uden heeft het CDA op 4 november 2021 naar aanleiding van het toenemend aantal klachten een motie ingediend met betrekking tot een verzoek aan het ministerie van defensie en de Luchtmacht om geluid te exporteren. Helaas heeft deze motie toen geen steun gevonden. Wij constateren dat het aantal klachten wederom is toegenomen. We benadrukken hier dat we hier niet het debat willen voeren over de nut en noodzaak van de Luchtmacht en ook niet over het verschil tussen de F16 en de F35. Wel constateren wij dat de geluidsbeleving de laatste paar jaar is toegenomen, met name in de kernen Volkel en Odiliapeel. In de maanden juli, augustus en september zijn er 122 vluchten waargenomen die boven de 110 db uitkwamen met als hoogste piek 118,3 db, gemeten door het officiële meetnetwerk casper.aero?
10
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST Vragen: Welke conclusies trekt het college uit de meetgegevens van het meetnetwerk? Wat gaat u met die conclusies doen? Gezien de toenemende negatieve geluidsbeleving zouden wij graag zien dat de GGD betrokken wordt bij een omgevingsonderzoek (bijvoorbeeld met behulp van een monitor). Is het college bereid om hierin een procedure te starten? Bij het COVM van 12 oktober is er door het college van Meijerijstad geopperd om een zogenoemd ‘leefkwaliteitsfonds’ te starten door defensie. Wat is de mening van het college over een dergelijk fonds? Enerzijds is het regelmatig organiseren van evenementen, waaronder festivals, een must voor de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Tegelijkertijd zien we ook de gezondheidsrisico’s die ontstaan als gevolg van bijvoorbeeld drugsgebruik (het is een ‘publiek geheim’ dat ook in onze gemeente tijdens festivals steeds meer drugs worden gebruikt) en te veel geluid. Gehoorschade komt steeds vaker voor. Hoe kan het dat we (terecht) bezwaar maken tegen de overlast van straaljagers, terwijl we het nog steeds normaal vinden dat jongeren (en oudere jongeren) op een festival worden blootgesteld aan veel te hard geluid. Vraag: Wat zijn de mogelijkheden om binnen de APV om beperkende geluidsnormen toe te passen op dergelijke evenementen? We hebben het hier dan over met name muziekfestivals.
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Het moge duidelijk zijn dat we in Nederland voor een enorme uitdaging staan met betrekking tot volkshuisvesting. Het CDA Maashorst is van mening dat de lokale overheid een actieve rol moet pakken op dit gebied. Teveel en te vaak is het de afgelopen jaren overgelaten aan ‘de markt’. Tegelijkertijd zien we ook dat in onze gemeente Maashorst die markt steeds actiever wordt. En ook de inwoners zelf pakken de handdoek op om aan de slag te gaan met de toenemende woonvraag. Zo zaaen we in Volkel een paar enthousiaste mensen opstaan die de bewoners bij elkaar riepen om hen te informeren en wensen en bedenkingen te inventariseren. Dit verdient een enorm compliment! Vraag: Met betrekking tot de omgevingsvisie en de visie Volkel: Hoe kijkt het college naar van de huidige locatie van de sportvelden als mogelijke toekomstige locatie voor woningbouw en wat betekent dat voor de sport? We zien dat het college door middel van de versnellingsagenda haast wil maken met het doorzetten van bouwplannen. We hopen dat we daarvan snel de eerste resultaten zullen zien. Maar we hebben ook te maken met bedreigingen in de
11
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST versnelling, zoals stijgende bouwkosten en gebrek aan menskracht. Deze uitdagingen vragen om flexibiliteit, daadkracht en ‘slimheid’. Vraag: Wat is de stand van zaken met betrekking tot de zesde pijler van de versnellingsagenda: namelijk tijdelijke woningen op tijdelijke locaties Het beleidsterrein heet volkshuisvesting, RO en stedelijke vernieuwing. Maar hoe vernieuwend zijn wij eigenlijk in onze gemeente? We kijken al jaren tegen veel lelijke plekken aan. Het college maakt in de begroting ruimte vrij voor de transitie Kastanjeweg-Oost. Dat juichen wij toe, maar willen hier wel het onder de inwoners van Uden vaak gehoorde “geen visies maar plannen” onder de aandacht brengen. We roepen het college dan ook op om vooral, op korte termijn, goed zichtbaar te maken waar het college mee bezig is. Vragen: Zijn er mogelijkheden om alle plannen en visies voor en op de toekomst te communiceren met de inwoners, met bijvoorbeeld een vast kwartaal katern in de lokale pers? Of via een op te richten gemeentelijk informatiecentrum, waar inwoners binnen kunnen lopen om te zien wat er allemaal gebeurt? Hoe vaak gaat het college op pad om in vergelijkbare gemeentes inspiratie op te doen voor stedelijke vernieuwing? ‘Bouwen, bouwen, bouwen!’In die kreet kunnen wij ons helemaal vinden.
En we zijn ook van mening dat die te bouwen huizen dan bij de juiste mensen terecht komen. De Wet ruimtelijke ordening (Wro) biedt gemeenten de mogelijkheid om per deelgebied in bestemmingsplannen te eisen dat een bepaald percentage van categorieën woningen wordt gerealiseerd in nieuwbouwprojecten. Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) biedt gemeenten daarnaast het instrument van de doelgroepenverordening, In de doelgroepenverordening kunnen onder meer de doelgroepen voor en de instandhoudingstermijn van deze woningen worden geregeld. En starterswoning die als zodanig tegen een relatief lage prijs wordt gebouwd moet ook als starterswoning beschikbaar blijven als de eerste eigenaren een nieuwe woning kopen. Dit bevordert de doorstroom. Dit heeft alleen betrekking op nieuwbouwwoningen, en specifiek sociale huurwoningen, middeldure huurwoningen en goedkope koopwoningen. Het CDA is van mening dat de gemeente Maashorst over zou moeten gaan tot het instellen van een dergelijke verordening. Vraag: Is het college bereid om een doelgroepenverordening in te stellen? En daarbij een vereveningsfonds Sociale Woningbouw in het leven roepen?
12
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST Bestuur en dienstverlening Bij de start van de nieuwe bestuursperiode heeft het college de wens uitgesproken om te komen tot een nieuwe bestuurscultuur. Een wens die wij als CDA Maashorst alleen maar kunnen ondersteunen. We zien op veel terreinen terug dat het college en de organisatie slagen maken en twijfelen geen moment aan de goede intenties. Maar we zien ook hier en daar nog een ‘worsteling’. Is het, naast de input die alle fracties konden leveren op het bestuursakkoord, nu echt anders geworden? Waar we om vragen is een meer kwetsbare opstelling. Zie vragen niet als kritiek. Zie kritische opmerkingen niet als straf of ‘motie van afkeuring’, maar als een mogelijkheid om het beter en anders te doen. Wees transparant, maar zie transparantie niet als de oplossing voor het beschadigde vertrouwen tussen inwoner en lokale overheid. Vraag: Is het college bereid om in te gaan op onze suggestie om begin volgend jaar met de raad in dialoog te gaan, waarbij het eerste jaar van deze bestuursperiode en de nieuwe gemeente wordt geëvalueerd? De organisatie staat als gevolg van de fusie en de verbouwing van het gemeentehuis onder grote druk. Het ‘piept en kraakt’ aan veel kanten. Dit heeft ook gevolgen voor de dienstverlening. Langer wachten op antwoord of zelfs post die helemaal niet beantwoord wordt.
In de begroting is geld opgenomen voor trainingen en een cultuurtraject. Vraag: Wat zijn uw doelstellingen ten aanzien van dit cultuurtraject? Op welke wijze is de inwoner van de gemeente Maashorst daarmee gediend? Bedrijfsvoering en inkomsten De afgelopen tijd heeft het CDA vaak vagen gesteld over de hoogte en inzet van onze reserves. Zoals eerder in deze eerste termijn aangegeven zijn we ons ervan bewust dat e een groot deel van de reserve nog hard nodig zullen hebben, zeker wanneer we de lasten voor onze inwoners niet willen verzwaren. Toch willen we steeds op zoek zijn naar de mogelijkheden om daar waar dat echt nodig is reserves in te zetten voor projecten en uitdagingen die zich niet lenen voor structurele financiering. Vraag: Is het college bekend met de mogelijkheid om nieuwe kapitaallasten die voortvloeien uit nieuwe investeringen te dekken vanuit een afschrijvingsreserve die gevoed wordt door de algemene reserve?
13
ALGEMENE BESCHOUWINGEN PROGRAMMABEGROTING 2023 GEMEENTE MAASHORST Tot slot Voorzitter, we hebben deze eerste termijn van de algemene beschouwingen traditiegetrouw een naam meegegeven. Dit keer is dat ‘Kop in de wind’. Want dat is wat op dit moment nodig is. Met de kop in de wind fietsend naar een nieuwe toekomst voor de nieuwe gemeente Maashorst. Met onderweg hobbels en kuilen, een stevige noord-westen wind en een fikse regenbui. En hopelijk ook vaak een ‘windje mee’ en een zonnetje op de bol. Met een sterk college als aanvoerder van het peloton. Daarin hebben wij in ieder geval alle vertrouwen. Uden, 16 oktober 2022
Namens de fractie CDA Maashorst Maurits van den Bosch, voorzitter
14