CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Accountantsverslag 2023

Raadsvergadering 4 juli 2024, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Programmarekening 2023 gemeente Maashorst11.051 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Maashorst Accountantsverslag controle 2023

661078999/RS/2095

Heliumstraat 64 2718 SL ZOETERMEER telefoon (088) 236 80 00 e-mail Audit@flynth.nl

Aan de gemeenteraad van de gemeente Maashorst Postbus 83 5400 AB Uden

kenmerk

behandeld door

datum

661078999/RS/2095

R.L. van der Sande MSc RA

2 juli 2024

onderwerp

Accountantsverslag 2023

Geachte leden van de raad,

Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2023. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van de door ons uitgevoerde werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2023 en voor het beoordelen van de financiële positie van de gemeente Maashorst.

De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2023 gecontroleerd. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2023 van de gemeente Maashorst. Wij hebben deze rapportage op 1 juli 2024 met uw audit commissie besproken, en hebben daarbij ook uw vragen beantwoord. De inhoud van dit accountantsverslag is door ons op 13 juni 2024 afgestemd met een ambtelijke afvaardiging. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Het verslag van bevindingen is, zoals hiervoor reeds verwoord, bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2023. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Wij bedanken de medewerkers van de gemeente voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Met vriendelijke groet, Flynth Audit B.V. Digitaal ondertekend door Ronald van der Sande

R.L. van der Sande MSc RA Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 - BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem.

Inleiding In het kader van de door de gemeenteraad aan ons verstrekte opdracht voor de controle van de jaarrekening 2023 van de gemeente Maashorst brengen wij u hierbij verslag uit van onze belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze controlewerkzaamheden die wij onlangs hebben uitgevoerd. Dit accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2023. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Inleiding

Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van uw gemeente.

Samenvatting

Onze werkzaamheden zijn erop gericht een oordeel te kunnen geven over de jaarrekening 2023 van de gemeente Maashorst en niet primair op het opsporen van fraudes of onregelmatigheden in uw organisatie. De bevindingen in deze brief zijn daarom beperkt tot de punten die voortvloeien uit de controle van de jaarrekening.

Jaarrekening

Wij hebben de accountantscontrole van de jaarrekening 2023 van de gemeente Maashorst afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring voor de getrouwheid, onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. Verder hebben we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving. Wij hebben de concept versie van deze rapportage besproken tijdens de bijeenkomst op 1 juli 2024 met uw audit commissie, en hebben daarbij ook uw vragen beantwoord. De inhoud van dit accountantsverslag is door ons op 13 juni 2024 afgestemd met een ambtelijke afvaardiging.

Jaarverslag

Significante risico’s

Structuur rapportage Interne beheersing

Hoofdstuk 1

Bestuurlijke samenvatting

Hoofdstuk 2

Jaarrekening

Hoofdstuk 3

Jaarverslag

Hoofdstuk 4

Significante risico’s

Hoofdstuk 5

Interne beheersing

Hoofdstuk 6

Externe ontwikkelingen

Bijlage A

(Gecorrigeerde) bevindingen

Bijlage B

SiSa – Fouten en onzekerheden 2023

Bijlage C

Onafhankelijkheid

661078999/RS/2095

Bijlage D

Onze communicatie met u

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

1. Bestuurlijke samenvattin

661078999/RS/2095

Onze belangrijkste conclusies Controleverklaring

Wij hebben de accountantscontrole van de jaarrekening 2023 van de gemeente Maashorst afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring voor de getrouwheid, onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. Verder hebben we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving. Inleiding

De voor fouten en onzekerheden gehanteerde materialiteit bedraagt € 2.107.260. De bevindingen in onze rapportage zijn opgenomen vanaf € 50.000. De gehanteerde grenzen sluiten aan op uw financiële verordening. Reikwijdte van de controle

In de opdrachtbevestiging heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2023. De reikwijdte van onze controle staat hierin omschreven. Gedurende het verloop van de controle over boekjaar 2023 is op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2023 voldoende voor de doelstelling van de controle van de gemeente Maashorst.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Grondslagen en verantwoording conform BBV

De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek naar de toepassing van de grondslagen in de jaarrekening. Naar onze mening zijn de door het college gekozen grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar, conform wet- en regelgeving en consistent toegepast. In het boekjaar 2023 zijn geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van de belangrijkste verslaggevingsgrondslagen in het BBV en relevante notities uitgebracht door de Commissie BBV.

Schattingen

Schattingen op basis waarvan een aantal jaarrekeningposten worden bepaald zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de schattingen en veronderstellingen aanvaardbaar zijn in het kader van de jaarrekening als geheel. Aandachtspunt is het toereikend onderbouwen van de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de nog te maken kosten in de grondexploitatie.

Analyse vermogen en resultaat

Het gerealiseerde resultaat (inclusief de mutaties in de reserves) bedraagt circa € 11,4 miljoen positief versus een begroot resultaat (na wijziging) van nihil. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij u naar de analyse van het resultaat in de jaarstukken 2023. In hoofdstuk 3 van dit verslag gaan wij nader in op het resultaat en de ontwikkeling van het (weerstands)vermogen.

661078999/RS/2095

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Kernpunten van onze jaarrekeningcontrole (1/4) Grondexploitaties

Door uw gemeente is de exploitatieberekening van de grondexploitaties ten behoeve van de jaarrekening 2023 geactualiseerd. Wij hebben vastgesteld dat de uitgangspunten aanvaardbaar zijn. De waarde van de bouwgronden in exploitatie is € 21.570.000. Een voorziening voor het verlies van de exploitaties is getroffen voor € 16.887.000.

Inleiding

Het verloop van de bouwgronden in exploitatie is als volgt: Verloopoverzicht bouwgronden in exploitatie

Bedrag * €1.000

Boekwaarde per 1 januari 2023

€ 46.835

Vermeerderingen

€ 4.939

Verminderingen

€ 14.476

Boekwaarde voor resultaat

€ 37.298

Winstneming

€ 1.158

Boekwaarde per 31 december 2023

€ 38.457

Verliesvoorziening

€ 16.887

Stand per 31 december 2023

€ 21.570

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Een nadere specificatie van de boekwaarde is opgenomen in paragraaf 4.3. Externe ontwikkelingen

Onze conclusie is dat de schattingen door het college bij de actualisatie van de exploitatieberekening en daarmee ook met de uitkomsten van deze actualisatie aanvaardbaar zijn. In hoofdstuk 4 gaan wij nader in op de controle alsmede de uitkomsten daarvan inzake de grondexploitaties.

661078999/RS/2095

Bijlagen

Kernpunten van onze jaarrekeningcontrole (2/4)

Voorzieningen

Sociaal domein

Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames van het college beoordeeld en zijn tot de conclusie gekomen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en gebaseerd zijn op gebalanceerde overwegingen. Voor de kosten voor WMO steunt u niet alleen meer op de controleverklaring en financiële productieverantwoordingen van zorgaanbieders, maar baseert u zich ook op de beheersmaatregelen die in uw eigen procesgang de waarborg bieden dat de juiste zorgprestaties conform de gemaakte afspraken zijn verleend. Voor de lasten Jeugdhulp heeft de gemeente geen verbijzonderde interne controle werkzaamheden uitgevoerd om de nauwkeurigheid van de lasten. Voor de lasten Jeugdhulp geldt daarmee dat de prestatielevering niet vastgesteld is en de bestedingen van € 2.885.000 onzeker zijn. Het totaal van onzekerheden heeft geen invloed op het goedkeurend oordeel van de controleverklaring.

Rechtmatigheidsverantwoording

In de jaarrekening 2023 neemt het college voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording op. Deze rechtmatigheidsverantwoording ziet toe op het begrotings-, het voorwaarden- en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. Ten aanzien van het voorwaardencriterium dient uw organisatie te voldoen aan de EUaanbestedingsregels zoals opgenomen in uw normenkader. De verbijzonderde interne controle (VIC) heeft vastgesteld dat sprake is van onrechtmatigheden ten aanzien van de EU-aanbestedingsregels. Bij 3 leveranciers is vastgesteld dat de inkoop niet voldoet aan de gestelde voorwaarde. In de rechtmatigheidsverantwoording heeft u een onrechtmatigheid ten aanzien van de aanbestedingsregels opgenomen van in totaal € 1.531.000. Daarnaast is voor 6 leveranciers sprake van een onduidelijkheid of de aanbestedingsregels zijn nageleefd van in totaal € 1.102.000.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Uit onze werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording zijn geen bevindingen gebleken. De opgenomen toelichting van het college voldoet. Verder achten we de werkzaamheden van het college toereikend om tot een oordeel te komen.

661078999/RS/2095

Kernpunten van onze jaarrekeningcontrole (3/4) Single Information Single Audit (SiSa)

In de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd voor ontvangen specifieke uitkeringen en gerelateerde bestedingen door middel van de SiSa-bijlage. Het Rijk en provincies maken in toenemende mate gebruik van deze specifieke uitkeringen. Ook in 2023 is het aantal regelingen toegenomen. Het afzonderlijk verantwoorden van deze specifieke regelingen zorgt voor de ambtelijke medewerkers voor een verzwaring van de administratieve lasten en voor een verhoging van onze controlekosten. De controledruk neemt zowel voor de ambtelijke organisatie als voor ons als accountant toe. Onze verwachting is dat het aantal regelingen in de komende jaren verder zal toenemen.

Frauderisicoanalyse

Medio boekjaar 2023 heeft de gemeente Maashorst een frauderisicoanalyse opgesteld. Dit is een goede ontwikkeling om de interne beheersing verder vorm te geven. In de managementletter hebben wij aangegeven dat de analyse aan kracht kan winnen door de frauderisico’s per proces in kaart te brengen en bij het identificeren van de frauderisico’s specifiek gebruik te maken van de fraudedriehoek. In de paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag is een tekstuele toelichting opgenomen inzake de frauderisico’s.

Speerpunt geldstromen migratieopgaven

Wij hebben op basis van de uitgevoerde werkzaamheden ten aanzien van de SISA-regeling A16 Bekostigingsregeling Opvang Ontheemden Oekraïne de juistheid van de ingaande geldstromen vastgesteld, bestaande uit een rijksbijdrage. De juistheid hiervan hebben wij vastgesteld middels een aansluiting van de rijksbijdragen met de registratie in de financiële administratie en ontvangst per bank.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Ten aanzien van de uitgaven hebben wij vastgesteld dat het aantal gerealiseerde opvangplekken overeenkomt met de opgaven van de Veiligheidsrisico, en hiermee concluderen wij dat de gemeente recht heeft op een normbedrag aan vergoeding per gerealiseerde opvangplaats in 2023. Tevens hebben wij vastgesteld dat het te ontvangen normbedrag voor de gerealiseerde plek per dag in het boekjaar juist is verantwoord. Voor de bestedingen ten aanzien van uitvoeringskosten en uitgekeerde vertrekkingen hebben wij de aansluiting vastgesteld met de financiële administratie. Vanuit de SISA-regeling hebben wij aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd door middel van het uitvoeren van een kritische deelwaarneming op de uitvoeringskosten en uitgekeerde verstrekkingen. Op basis hiervan hebben wij geen afwijkingen geconstateerd.

661078999/RS/2095

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Kernpunten van onze jaarrekeningcontrole (4/4) Speerpunt cyber security

De gemeente heeft een solide basis gelegd voor cybersecurity door een uitgebreide risicoanalyse uit te voeren en diverse beveiligingsmaatregelen te implementeren. We hebben het volgende vastgesteld: • Proactieve Respons op Dreigingsmeldingen: Gemeente Maashorst ontvangt meldingen van de Algemene Dreigingsdienst en software- en hardware leveranciers. Door deze meldingen te analyseren en direct actie te ondernemen, zoals het inlichten van medewerkers en het verbieden van risicovolle apps, worden potentiële dreigingen snel geneutraliseerd. • MFA: Met de implementatie van multi-factor authenticatie (MFA) wordt het aanzienlijk moeilijker voor ongeautoriseerde personen, met name uit risicolanden, om in te loggen op gemeentelijke systemen. Dit verhoogt de beveiliging tegen buitenlandse dreigingen. • Maatregelen Risicolanden: Gemeente Maashorst heeft specifieke landen geïdentificeerd als verhoogd risico op cybersecuritybedreigingen. Hiervoor zijn extra beveiligingsmaatregelen getroffen, zoals het blokkeren van inkomend verkeer uit deze regio's en het monitoren van verdachte activiteiten. • Training/bewustwording medewerkers: Door medewerkers regelmatig te informeren en te trainen over actuele dreigingen en beveiligingsprocedures, blijft de bewustwording hoog. Dit helpt in het minimaliseren van menselijke fouten die tot beveiligingsincidenten kunnen leiden.

• Calamiteitenplan: Er zijn uitgebreide incident- en calamiteitenplannen opgesteld die ervoor zorgen dat de gemeente snel en effectief kan reageren op beveiligingsincidenten. Regelmatige tests en oefeningen van deze plannen waarborgen dat alle betrokkenen goed voorbereid zijn. Dit is een continu proces dat voortdurend aandacht vereist om bedreigingen te reduceren. Het uitvoeren van regelmatige penetratietests kan helpen om kwetsbaarheden te identificeren en aan pakken.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Naast bovenstaande hebben we vastgesteld dat uw organisatie niet jaarlijks oefent op het reageren op een gesimuleerd cyberincident. Zie verder ook de bevinding bij het hoofdstuk interne beheersing – incidenten management.

661078999/RS/2095

Bijlagen

2. Jaarrekening

661078999/RS/2095

Jaarrekening – Rechtmatigheidsverantwoording (1/6) Definitie rechtmatigheid

Verantwoordingsen rapportagegrens

Het juridische begrip rechtmatigheid heeft betrekking op alle geldende wet- en regelgeving. Rechtmatigheid is het handelen in overeenstemming met de wet- en regelgeving. Het begrip rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is een minder omvattend begrip. Hierbij bestaat er een duidelijke relatie met het financieel beheer. Er moet immers worden verantwoord dat baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het gaat om de financiële beheersingshandelingen. De verantwoordingsgrens valt binnen een bandbreedte van 0% en 3% van de totale lasten van de gemeente, inclusief toevoegingen aan de reserves. Voor zowel de fouten als voor onduidelijkheden afzonderlijk geldt hetzelfde percentage, waarbij fouten en onduidelijkheden niet bij elkaar opgeteld worden.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

We hebben vastgesteld dat in de financiële verordening de verantwoordingsgrens is opgenomen ter hoogte van 1%. In de financiële verordening heeft u verder een rapportagegrens opgenomen van € 50.000. Het besluit accountantscontrole decentrale overheden hanteert een percentage van 1% voor fouten, waardoor uw verantwoording gelijke zekerheid als onze accountantscontrole verschaft. Normen en toetsingskader

Het normenkader voor de rechtmatigheidsverantwoording betreft uw inventarisatie van de voor de verantwoording relevante regelgeving. Het normenkader heeft u geactualiseerd op basis van wijzigingen in wet- en regelgeving en is vastgesteld op 23 maart 2023. Uw inventarisatie van regelgeving bestaat uit externe en interne regelgeving. We constateren dat u de actualisatie nauwkeurig heeft uit gevoerd en het normenkader aansluit op de geldende externe en interne regelgeving. Het operationaliseren van het normenkader is een taak van het college en wordt vastgelegd in een toetsingskader. In het toetsingskader is per wet/regeling/verordening vastgelegd welke artikelen relevant zijn voor de toetsing. Uw organisatie heeft ervoor gekozen geen toetsingskader vast te stellen, waardoor de operationalisatie van het normenkader niet inzichtelijk is voor de raad. Op basis van de kadernota rechtmatigheid ben u niet verplicht het toetsingskader vast te stellen, maar we adviseren u het toetsingskader wel vast te stellen vanuit een oogpunt van transparantie.

661078999/RS/2095

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording (2/6) Begrotingscriterium

Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Inleiding

Uitgangspunt is het niveau waarop de gemeenteraad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. Dit in lijn met de door u vastgestelde financiële verordening. De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn op hoofdlijnen door de wetgever bepaald (artikel 189, 190 en 191 van de Gemeentewet). De gemeenteraad heeft deze normen nader ingevuld en geconcretiseerd in de financiële verordening.

661078999/RS/2095

Uw raad heeft het begrotingscriterium geconcretiseerd door de volgende criteria: • Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd. Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: • Begrotingsafwijkingen die passen binnen het vastgestelde beleid van de Raad en die niet tijdig konden worden gesignaleerd. • Begrotingsafwijkingen waarover de Raad via aan raadsvoorstel, raadsinformatiebrief of op andere wijze is geïnformeerd. • Begrotingswijzigingen die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde baten. • Begrotingswijzigingen bij (subsidie) en/of openeindregelingen en die niet tijdig konden worden gesignaleerd. • Begrotingswijzigingen ten gevolge van interpretatieverschillen bij uitleg van wet en regelgeving en die zijn geconstateerd tijdens en na het verantwoordingsjaar. • Begrotingswijzigingen als gevolg van een onttrekking aan een bestemmingsreserve op basis van realisatie voor zover deze onttrekking daarmee voor een gelijk bedrag overeenkomt met de realisatie van de last, en de activiteit nog niet is beëindigd en de resterende lasten volgen in het jaar na het verantwoordingsjaar.

Is de activiteit of het project wel beëindigd en zijn de lasten definitief lager dan begroot, dan vindt de onttrekking overeenkomstig het begrote bedrag plaats en wordt de Raad een voorstel gedaan tot nadere aanwending van de bestemmingsreserve. • Begrotingswijzigingen als gevolg van verplichte uitgaven als bedoeld in artikel 193 Gemeentewet te weten. • 1)De renten en aflossingen van de door de gemeente aangegane geldleningen en alle overige opeisbare schulden. • 2)De uitgaven die bij of krachtens de wet aan de gemeente zijn opgelegd. • 3)De uitgaven die voortvloeien uit de van het gemeentebestuur gevorderde medewerking tot uitvoering van wetten en algemene maatregelen van bestuur, voor zover die uitgaven niet ten laste van anderen zijn gebracht.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording (3/6) Begrotingsrechtmatig heid - programma’s

In het kader van begrotingsrechtmatigheid wordt onderscheid gemaakt naar bruto afwijkingen en formeel onrechtmatige afwijkingen. De bruto afwijkingen vloeien hoofdzakelijk voort uit onderschrijding van lasten en baten en overschrijding van baten ten opzichte van de begroting. Inleiding

De weging van het rechtmatigheidsoordeel vindt plaats op basis van de bruto afwijkingen zonder rekening te houden met de nadere ‘spelregels’ die met de gemeenteraad in de financiële verordening zijn afgesproken, anders dan het begrip ‘tijdig’. x € 1.000

Bruto afwijking

Geaccepteerd

Formeel onrechtmatig

Overschrijding van de lasten

2.553

2.553

-

Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten)

234

-

234

Ongeautoriseerde reservemutaties

-

-

-

2.787

2.553

234

Samenvatting

Jaarrekening

Totaal begrotingscriterium

Jaarverslag

De onderschrijdingen van de lasten en onder- en overschrijdingen van de baten zijn tijdig aan de raad gemeld door de raad hier middels een raadsinformatiebrief over te informeren en tellen daarmee niet mee in het rechtmatigheidsoordeel.

De gemeente heeft het begrip ‘tijdig’ niet expliciet gedefinieerd in de financiële verordening. Wij begrijpen van de organisatie dat het melden van onderschrijdingen van de lasten en onder- en overschrijdingen van de baten tijdig is indien dit bij de jaarstukken aan de raad wordt voorgelegd. Wij adviseren u het begrip ‘tijdig’ nader te definiëren in de financiële verordening 2024. Uit de werkzaamheden uitgevoerd door ons om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording te toetsen zijn we niet tot een ander oordeel gekomen dan het college. De afweging heeft het college uitgevoerd in lijn met de criteria vastgesteld in de financiële verordening.

661078999/RS/2095

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording (4/6) Misbruik en Oneigenlijk (M&O) gebruik criterium

De rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&O-criterium). Om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden te voorkomen, zijn functionerende beheersmaatregelen nodig. Het gaat er bij het M&O-criterium om dat in de organisatie effectieve maatregelen zijn getroffen om misbruik te voorkomen, dan wel op te sporen, en dat vigerende wet- en regelgeving duidelijk is, aangepast is aan actuele omstandigheden en te handhaven is. Om dit te bewerkstellingen is een mix van maatregelen nodig. Uw organisatie legt in de frauderisicoanalyse een relatie met het M&O-criterium, maar beschikt nog niet over separaat M&O-beleid. Wij adviseren u M&O beleid op te stellen met de algemene uitgangspunten en de filosofie van de organisatie met betrekking tot het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Deze monden uit in de keuzes die de organisatie ter zake maakt. De uitwerking daarvan in (een mix van) concrete beheersmaatregelen moet geïntegreerd zijn in de administratieve organisatie/interne controle van de organisatie.

Ook adviseren wij u om specifiek beleid op te stellen met betrekking tot de Wet Inburgering 2021, zoals ook benoemd in de vereisten vanuit de Nota verwachting accountantscontrole SiSa.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

We hebben uw werkzaamheden vanuit de verbijzonderde interne controle (VIC) met betrekking tot het M&O criterium beoordeeld. We constateren dat de uitgevoerde werkzaamheden toereikend zijn om tot een oordeel te komen voor de rechtmatigheidsverantwoording. U heeft effectieve M&O maatregelen waarbij geen rechtmatigheidsafwijkingen en/of onduidelijkheden geconstateerd zijn die consequenties hebben voor het getrouwe beeld van de jaarrekening.

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661078999/RS/2095

Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording (5/6)

Voorwaardencriterium

Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheersingshandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. In de hierna volgende paragrafen worden de voorwaarden met de hoogste impact / risico binnen de jaarrekening nader toegelicht.

Voorwaardencriterium - Aanbestedingswet

De regels over aanbesteden staan in de Aanbestedingswet 2012 en het Aanbestedingsbesluit. Om de rechtmatigheid van de aanbestedingen vast te stellen heeft u een analyse uitgevoerd op de verstrekte inkoopopdrachten over een periode van vier jaar. In de analyse heeft u beoordeeld of de opdrachten tijdig zijn aanbesteed. Voor de aanbestede opdrachten is beoordeeld of de realisatie van de inkoopopdracht aansluit op de aanbesteding. Ten aanzien van het onderliggende proces van toetsing hebben wij geconstateerd dat de toetsing vooral heeft plaatsgevonden aan het eind van het jaar en ten behoeve van de accountantscontrole. Wij constateren dat er voldoende aandacht binnen de organisatie is voor het naleven van de Europese aanbestedingsregels. Wel adviseren wij u het model dat gehanteerd wordt voor de spendanalyse aan te passen om zodoende alle controlepunten ten aanzien van het naleven van de vigerende aanbestedingsregels zichtbaar te controleren en te onderbouwen. In dit kader kan het best worden aangesloten bij het controlemodel van beter aanbesteden.

Er zijn 3 afwijkingen van de Europese aanbestedingsrichtlijnen geconstateerd ter grootte van in totaal € 1.531.000. Daarnaast is voor 6 leveranciers sprake van een onduidelijkheid of de aanbestedingsregels zijn nageleefd van in totaal € 1.102.000. Dit bedrag aan onrechtmatigheden en onduidelijkheden is meegenomen in de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording ten behoeve van het boekjaar 2023.

661078999/RS/2095

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording (6/6) Voorwaarde criterium Juistheid kosten zorgaanbieders

De gemeenten ontvangen facturen van zorgaanbieders voor de levering van zorg aan burgers vanuit maatschappelijke ondersteuning en jeugdzorg. De gemeenten kunnen niet altijd vaststellen: • Of er niet te veel of een andere soort zorg is gefactureerd dan is toegekend door de gemeente. • Dat de prestaties (geleverde zorg) op de factuur feitelijk ook zijn geleverd. • Of de kosten en verplichtingen volledig zijn.

Om de rechtmatigheid van de lasten vast te stellen heeft de verbijzonderde interne controle werkzaamheden uitgevoerd om de rechtmatigheid van de transacties vast te stellen. De belangrijkste werkzaamheden daarbij zijn: • Aansluiting van lasten op de productieverantwoordingen. • Vaststellen wat het oordeel en controleprotocol is van de ontvangen controleverklaring bij de productieverantwoording en welke impact dat heeft op de betrouwbaarheid van de productieverantwoording. Dit betreffen aspecten die samen vallen met getrouwe beeld en daardoor niet doorwerken naar de rechtmatigheidsverantwoording. Voorwaarde criterium Wet Fido, schatkistbankieren, Ufdo en Ruddo

De Wet financiering decentrale overheden (Fido) en onderliggende regelingen in de vorm van Regeling schatkistbankieren decentrale overheden, Uitvoeringsregel financiering decentrale overheden (Ufdo) en Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo), bevatten regels die de risico’s voor gemeenten moeten beperken bij lenen en beleggen. Aan deze overtredingen van de Wet fido zijn in veel gevallen geen (directe) financiële gevolgen verbonden. Uit de werkzaamheden van de verbijzonderde interne controle (VIC) blijken geen bevindingen.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661078999/RS/2095

Jaarrekening – Grondexploitaties (1/2) Ontwikkeling risicoprofiel

Het geraamde eindresultaat van de grondexploitaties is met € 1.734.000 naar beneden bijgesteld. De boekwaarde is afgenomen met € 9.148.000 waardoor op de balans een boekwaarde per 31 december 2023 is opgenomen van € 21.570.000. De mutatie wordt voornamelijk veroorzaakt door de opbrengsten vanuit de grondexploitatie De Ruiter € 10.719.000 en Hoenderbos/Velmolen € 2.298.000 en de kosten van het bouw- en woonrijp maken van de grondexploitatie Bedrijventerrein Voederheil € 1.393.000. Project specifieke risico’s zijn afgedekt middels de verliesvoorziening bij de betreffende grondexploitaties. Daarnaast is als achtervang de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf aanwezig, waarmee de risico’s in voldoende mate worden ondervangen.

Tussentijdse winstnemingen

Verliesvoorziening

Het BBV schrijft voor dat winst bij grondexploitaties tussentijds genomen dient te worden op basis van de Percentage-of-Completion (POC) methode. In 2023 is zichtbaar dat € 1.158.000 aan winst is verantwoord. Deze tussentijdse winst ziet voornamelijk toe op de grondexploitatie Hoenderbos/Velmolen € 894.000. Deze winstname hangt samen met de grondverkoop in 2023. De verliesvoorziening is gebaseerd op de netto contante waarde. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties is de voorziening voor verlies toegenomen met € 815.000. De mutatie heeft voornamelijk betrekking op de toename van de verliesvoorziening van de grondexploitatie UdenNoord 1 van € 447.000, vanwege extra plankosten door het verlengen van de doorlooptijd van de grondexploitatie met 3 jaar.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661078999/RS/2095

Jaarrekening – Grondexploitaties (2/2) Gehanteerde parameters

De gemeente heeft evenals in voorgaande jaren exploitatieopzetten opgesteld die inzicht geven in de nog te maken kosten en te realiseren opbrengsten per grondexploitatie. Wij hebben de parameters en uitgangspunten van de grondexploitaties gecontroleerd. De volgende parameters zijn hierbij door de gemeente gehanteerd: • De indexatie van de kosten- en opbrengstenramingen is gebaseerd op de Outlook grondexploitaties 2024 van Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling. De indexatie van de kosten is ingeschat op 3% voor het jaar 2024 en voor de jaren vanaf 2025 e.v. op 2%. • De indexatie van de opbrengsten is onderverdeeld naar woningen en bedrijven, waarbij een percentage van 1,5% voor het jaar 2024 en voor de jaren vanaf 2025 e.v. een percentage van 2% is gehanteerd voor de woningen. Voor bedrijven is een percentage van 1% voor de jaren 2024 tot en met 2026 gehanteerd en voor de jaren vanaf 2027 e.v. is een percentage van 2% gehanteerd. • Voor de opbrengsten (prijzen) die reeds vastliggen in overeenkomsten met externe partijen wordt geen indexatie toegepast. • De rente is vastgesteld op 1,76% wat past binnen de bandbreedte van de verslaggevingsgrondslagen ten opzichte van de werkelijk gewogen rente. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden zijn we tot de conclusie gekomen dat de exploitatieopzetten zijn gebaseerd op valide uitgangspunten.

De uitgangspunten en veronderstellingen zijn met name bepaald op basis van ervaringscijfers vanuit referentieprojecten, besteksramingen /aanbestedingen en inzichten van medewerkers binnen de eigen organisatie en ramingen van externe adviseurs. Aandachtspunt is het toereikend onderbouwen van de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de nog te maken kosten in de grondexploitatie. Wij hebben vastgesteld dat de parameters en uitgangspunten voor de grondexploitaties evenwichtig zijn bepaald.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Gezien de externe factoren die significante invloed kunnen hebben op de waardering van projecten, zoals bijvoorbeeld inflatie en ontwikkelingen op de hypotheekmarkt, adviseren wij u periodiek ook externe expertise in te zetten om de gehanteerde aannames en veronderstellingen te valideren.

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661078999/RS/2095

Jaarrekening – Schattingen Algemeen

Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke boekhoudkundige schattingen beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames van het college beoordeeld en zijn tot de conclusie gekomen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen.

Belangrijk schattingen

Mate van Subjectivitei t

Waardering van grond en gebouwen inclusief afschrijvingen

Gemiddeld

Waardering grondexploitatie

Voorzieningen

Hoog

Gemiddeld

Onze beoordeling 2022

Samenvatting

Toelichting

2023

Inleiding

De afschrijvingstermijnen zijn vergelijkbaar met voorgaand jaar en de termijnen die wij bij andere gemeenten zien. Er zijn geen indicaties dat de afschrijvingstermijnen niet zijn afgestemd op de economische levensduur van de activa. De grondexploitatie wordt jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze gewaardeerd. Aan de exploitatieopzet liggen berekeningen en onderbouwingen ten grondslag waarbij op een conservatieve wijze wordt rekening gehouden met toekomstige kosten en opbrengsten. Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop de waardering van de grondexploitatie is bepaald.

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

De saldi in de voorzieningen worden jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze berekend. Aan de voorzieningen liggen toereikende berekeningen en onderbouwingen ten grondslag.

Interne beheersing Waardering van deelnemingen en uitzettingen (Financiële Vaste Activa)

Gemiddeld

Er zijn geen indicaties dat een afwaardering van de boekwaarde van een deelneming of uitzetting noodzakelijk is.

Waardering debiteuren

Gemiddeld

Minimaal jaarlijks wordt de voorziening voor dubieuze debiteuren geactualiseerd. Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop de voorziening voor de diverse soorten vorderingen bepaald is.

= controleverschil

661078999/RS/2095

= Optimistisch

= Evenwichtig

= Voorzichtig

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening – Sociaal Domein Algemeen

Productieverantwoordingen

Het college is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarrekening, maar voor het sociaal domein is sprake van afhankelijkheid van andere partijen. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert voor de PGB’s het proces betaling aan cliënt uit en zorgaanbieders leveren productieverantwoordingen aan voor in het boekjaar geleverde zorg. Om verantwoording af te kunnen leggen over de lasten die samenhangen met het sociaal domein, is de gemeente daarom afhankelijk van het verkrijgen van betrouwbare verantwoordingsinformatie van andere partijen. Uw gemeente heeft voor de financiële verantwoording van de Jeugdzorg en WMO een aansluiting gemaakt tussen de financiële administratie en zorgadministratie op basis van het berichtenverkeer. Tot slot is er aansluiting gezocht met de ontvangen productieverantwoordingen van de zorgleveranciers. De productieverantwoordingen worden voorzien van een controleverklaring. Op het moment dat de controleverklaring een goedkeurend oordeel heeft, hebben wij voldoende zekerheid over de getrouwheid van deze kosten WMO en Jeugdzorg inclusief prestatieverklaring. Jeugdhulp

WMO

Totaal

Lasten 2023

€ 17.202.000

€ 15.687.000

€ 32.889.000

Besteding met productieverantwoording en goedkeurende controleverklaring

€ 14.317.000

€ 7.306.000

€ 21.623.000

Besteding zonder productieverantwoording en goedkeurende controleverklaring

€ 2.885.000

€ 8.381.000

€ 11.266.000

Voor de bestedingen zonder productieverantwoording en goedkeurende controleverklaring heeft de gemeente verbijzonderde interne controle werkzaamheden uitgevoerd om de nauwkeurigheid van de lasten WMO vast te stellen. Voor de lasten Jeugdhulp heeft de gemeente geen verbijzonderde interne controle werkzaamheden uitgevoerd om de nauwkeurigheid van de lasten vast te stellen. Voor de lasten Jeugdhulp geldt daarmee dat de prestatielevering niet is vastgesteld en de bestedingen van € 2.885.000 onzeker zijn. Het totaal van onzekerheden heeft geen invloed op het goedkeurend oordeel van de controleverklaring.

661078999/RS/2095

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening – Nadere toelichting Wijziging in overige wet- en regelgeving

In de jaarrekening 2023 zijn geen stelsel- en/of schattingswijzigingen verwerkt. De gemeente heeft de jaarrekening opgesteld volgens de verslaggevingsvereisten van het besluit begroting en verantwoording (BBV).

Bevestiging van het college

Wij hebben het college ter confirmatie een schriftelijke bevestiging gevraagd aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving.

Reikwijdte van de controle

Er zijn geen meningsverschillen met het management noch het college geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en het college de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Wet Normering Topinkomens (WNT)

Wij wijzen u erop dat een wettelijke verplichting is om de jaarstukken openbaar te maken. Openbaarmaking kan gebeuren door het plaatsen van uw jaarstukken op uw website. Wij hebben geconstateerd dat uw jaarstukken over voorgaand jaar openbaar zijn gemaakt. Binnen de WNT gelden specifieke regels voor de samenloop van uitvoerende topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. In overeenstemming met het controleprotocol WNT hebben wij geen controlewerkzaamheden uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatieregeling. Dit is net als in voorgaande jaren in de controleverklaring tot uitdrukking gebracht.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661078999/RS/2095

3. Jaarverslag

661078999/RS/2095

Jaarverslag – Kwaliteit toelichting Jaarverslag voldoet aan eisen BBV

Kwaliteit paragrafen

In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan de eisen die het BBV hieraan stelt.

In het BBV zijn diverse eigen opgenomen voor de mate van toelichting in de paragrafen. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting in de paragrafen voldoet aan de vereisten vanuit het BBV.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Verenigbaarheid jaarrekening en jaarverslag

Informatiewaarde

Wij zijn verplicht vast te stellen of wij op grond van de tijdens de controle verkregen informatie onjuistheden of tegenstrijdigheden hebben geconstateerd tussen de jaarrekening en het jaarverslag die gebruikers van de jaarstukken zouden kunnen beïnvloeden. Dit is naar onze mening niet het geval.

We hebben de informatiewaarde van uw jaarrekening gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit perspectief van de gemeenteraad. De inzichtelijkheid is toereikend en geeft de gebruiker voldoende inzicht in de ontwikkelingen, gerealiseerde prestaties en de oorzaken van de afwijkingen.

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661078999/RS/2095

Jaarverslag - Kengetallen Relatie tussen kengetallen

De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden verkregen van de financiële positie van uw organisatie. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van uw financiële positie. De analyse van de weerstandsratio en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol is vastgesteld of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat.

Weerstandsvermogen

In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bedraagt volgens deze paragraaf € 98,2 miljoen (2022: € 91,5 miljoen). In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. Uw organisatie heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan gewogen risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 16,4 miljoen (2022: € 14,5 miljoen). In de bijbehorende programmaverantwoording in de paragraaf weerstandsvermogen is een specificatie van de top 10 risico’s opgenomen.

Solvabiliteit

Het solvabiliteitsratio bedraagt ultimo 2023 48,4% (2022: 45,7%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter uw organisatie in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

De netto schuldquote bedraagt 28,6% (2022: 36,4%). De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van uw organisatie ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.

Externe ontwikkelingen

Zowel de solvabiliteit als de netto schuldquote laten ten opzichte van voorgaand jaar een positieve ontwikkeling zien. Bijlagen

661078999/RS/2095

Jaarverslag - Kengetallen (3/3) Ratio grondexploitatie

Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, des te minder risico’s de gemeente loopt. De ratio grondexploitatie 10,9% van uw gemeente is gedaald ten opzichte van voorgaand jaar 15% door de gerealiseerde voortgang van uw grondexploitaties. Deze daling wordt voornamelijk veroorzaakt door de gerealiseerde opbrengsten in het jaar 2023 van € 14,5 miljoen.

Structurele exploitatieruimte

Voor de beoordeling van de financiële positie van uw organisatie is het van belang te beoordelen of de structurele baten en lasten in verhouding tot elkaar zijn. Een positief kengetal betekent dat de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten en uw organisatie daardoor incidentele kosten kan permitteren.

Inleiding

Samenvatting

Wel merken wij op dat uw structurele exploitatieruimte afneemt en vragen hiervoor uw aandacht. Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661078999/RS/2095

4. Significante risico

661078999/RS/2095

Jaarrekening – Significante risico’s

In onze controleaanpak hebben wij een aantal significante risico’s onderkend voor de controle van de jaarrekening van uw gemeente. Hieronder gaan wij nader in op deze significante risico’s en zetten wij in hoofdlijnen uiteen welke werkzaamheden wij hebben verricht om deze significante risico’s te mitigeren.

Omschrijving risico

Aanpak management

Het significante risico voor de waardering van de grondexploitatie

Gegeven de aard van het risico waarbij interne beheersing wordt doorbroken kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.

Eigen controlewerkzaamheden

Wij hebben dit risico kunnen mitigeren door gegevensgerichte detailcontroles uit te voeren, op de nog te maken kosten & opbrengsten, indexatie van schatting en fasering van de grondexploitatie.

Omschrijving risico

Aanpak management

Eigen controlewerkzaamheden

Het frauderisico op onrechtmatige betalingen komt voort vanuit een aantal bevindingen zoals ook opgenomen in de managementletter 2023:

Gegeven de aard van het risico, waarbij interne beheersing wordt doorbroken, kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.

Wij hebben dit risico kunnen mitigeren door gegevensgerichte detailcontroles uit te voeren, waaronder de aansluiting van het bankrekeningnummer van inkoopfacturen en subsidieverstrekkingen met de daadwerkelijke betaling en een analyse op dubbele bankrekeningnummers bij dezelfde crediteuren.

Er is geen vier-ogen principe ingeregeld voor het aanmaken en wijzigen van crediteurstamgegevens (subsidies).

•

Er is geen zichtbare controle op het batch- en hash total van de betaallijst.

•

Er is geen zichtbare controle op de betaallijst.

661078999/RS/2095

Samenvatting

Het significante risico is gerelateerd aan de inschatting van de verliesvoorziening.

Uit onze werkzaamheden zijn geen bevindingen naar voren gekomen.

•

Inleiding

Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voor frauduleuze betalingen naar voren gekomen.

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening – Significante risico’s

Omschrijving risico

Aanpak management

Eigen controlewerkzaamheden

Het management bevindt zich in een positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersing te doorbreken die anderszins effectief lijkt te werken. Het risico is verondersteld in alle entiteiten aanwezig.

Gegeven de aard van het risico waarbij interne beheersing wordt doorbroken kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.

Het doorbreken van beheersingsmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden altijd een significant risico. Interne beheersingsmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico’s van materiële onjuistheden in de jaarrekening slechts beperken, en niet volledig mitigeren, wegens de inherente beperkingen van interne beheersmaatregelen. Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van journaalposten en het maken van schattingen. Wij hebben journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht. Deze werkzaamheden omvatten onder meer inspectie van informatie uit brondocumenten. Wij hebben geen significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening geïdentificeerd.

Wij hebben dit risico specifiek onderkend ten aanzien van de waardering van de grondexploitatie. Risicorichting is dat de waardering te hoog is.

Tevens hebben wij specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van belangrijke schattingen van het college. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door het college.

Daarnaast hebben wij dit risico onderkend ten aanzien van de memoriaalboekingen die worden gemaakt in het afsluitingsproces.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing Omschrijving risico

Aanpak management

Eigen controlewerkzaamheden

Het risico op onrechtmatige toekenningen komt voort vanuit een aantal bevindingen zoals ook opgenomen in de managementletter 2023:

Gegeven de aard van het risico, waarbij interne beheersing wordt doorbroken, kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.

Wij hebben dit risico kunnen mitigeren door gegevensgerichte detailcontroles uit te voeren op de toekenningen van beschikkingen inzake WMO, Jeugd en Uitkeringen voor het jaar 2023.

•

Er is geen vier-ogen principe ingeregeld voor de toekenningen van WMO en Jeugd en Uitkeringen.

•

Er is geen vier-ogen principe ingeregeld voor de toekenningen van Uitkeringen.

661078999/RS/2095

Externe ontwikkelingen

Uit onze werkzaamheden zijn geen bevindingen naar voren gekomen.

Bijlagen

Jaarrekening – Significante risico’s

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661078999/RS/2095

Jaarrekening – Verantwoordelijkheden m.b.t. fraude

Uw verantwoordelijkheid

•

•

• • •

De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij de gemeenteraad en het college. Deze verantwoordelijkheid betreft ook het opzetten en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële rapportage, de werking van de bedrijfsvoering en naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Het uitvoeren, vastleggen en actualiseren van de frauderisicoanalyse als geïntegreerd onderdeel van de bij uw gemeente in gebruik zijnde interne beheersing, een evaluatie van de mogelijke impact en waarschijnlijkheid van frauderisico's en de ondernomen acties om frauderisico's te beperken, inclusief de risico's van omkoping, corruptie en frauderisico's met betrekking tot cybersecurity. Het waarborgen dat de cultuur en de omgeving van uw organisatie integer zijn en ethisch gedrag bevorderen. Het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van de gemeenteraad en het college wordt gebracht; en Daarnaast is de gemeenteraad verantwoordelijk voor het monitoren van het risico op managementfraude, voor het bepalen of de interne beheersmaatregelen voldoende zijn om frauderisico's te identificeren, voor de beoordeling van de competentie en integriteit van zichzelf en van het college en voor het versterken van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Onze verantwoordelijkheid

•

• • • • •

Geen aanwijzingen

Wij hebben een fraudediscussie gevoerd en bevestigingen verkregen van de gemeenteraad, het college en anderen binnen de entiteit ten aanzien van de interne beheersing, risico-inschattingen (inclusief de processen om de risico's op fraude in de entiteit te identificeren en erop in te spelen), en eventuele kennis met betrekking tot fraude of vermoede fraude. Verder hebben wij het college verzocht om informatie die het eventueel aan zijn werknemers heeft meegedeeld over haar visie op bedrijfspraktijken en ethisch gedrag. Daarnaast hebben wij inzicht verkregen in de wijze waarop de gemeenteraad toezicht uitoefenen op de door het college gevolgde processen om de risico's op fraude te identificeren en hierop in te spelen. Wij hebben de geplande controlewerkzaamheden besproken met de gemeenteraad. Wij moeten adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude. Wij rapporteren over onze gevolgde controleaanpak met betrekking tot fraude(risico’s) in de controleverklaring.

Wij zijn door de organisatie op de hoogte gesteld over één fraudegeval die betrekking had op diefstal via phishing. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij u naar de paragraaf bedrijfsvoering in de jaarstukken 2023 Tijdens onze controlewerkzaamheden zijn geen aanwijzingen van fraude onder onze aandacht gekomen.

661078999/RS/2095

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

5. Interne beheersin

661078999/RS/2095

Algeheel beeld interne beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2023 een interim-controle uitgevoerd. Wij richten ons bij de interim-controle voornamelijk op de opzet en het bestaan van het stelsel van administratieve organisatie en maatregelen van de interne beheersing. Onze interim-controle kijkt niet verder dan de noodzakelijke elementen voor de jaarrekening 2023. Daarbij beoordelen wij voornamelijk de opgenomen maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing binnen de belangrijkste processen, die zijn gericht op het waarborgen van een betrouwbare informatievoorziening zowel binnen uw gemeenschappelijke regeling als naar buiten toe aan derden.

Inleiding Algeheel beeld Wij kennen de gemeente als een organisatie die in ontwikkeling is. Dit sluit ook aan bij een gemeente die onlangs uit een fusie is ontstaan. De gemeente heeft als gevolg van de fusie een nieuwe organisatie opgezet. Hierbij zijn in eerste instantie de belangrijkste onderwerpen als eerste opgepakt, zoals het vastleggen van de nieuwe structuur en werkwijzen in beleid en werkinstructies. Daarnaar zijn de processen geharmoniseerd en ingericht met de bijbehorende interne beheersingsmaatregelen. Een onderdeel wat nog verder dient te worden geoptimaliseerd betreft het inrichten van de interne beheersing. Dit beeld sluit aan bij een fusiegemeente, waarbij tijd nodig is voor het op orde krijgen van de processen en (het zichtbaar maken van) de hierin aanwezig interne beheersing. Op basis van de uitgevoerde interim-controle 2023 concluderen wij dat de administratieve organisatie en interne beheersing voldoet aan de minimaal daaraan te stellen eisen. De bevindingen die wij in de managementletter hebben opgenomen dienen te worden gezien als aanbevelingen om de interne beheersing verder door te ontwikkelen. Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de onvervangbare interne beheersing.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

De medewerkers die wij gesproken hebben, zijn betrokken bij de organisatie en willen de administratieve organisatie en interne beheersing van de organisatie verder optimaliseren. Wel merken wij dat de vastleggingen niet altijd zichtbaar zijn, waardoor achteraf niet is vast te stellen of en wat is gecontroleerd. Wij verwijzen hiervoor ook naar de bevindingen vanuit de interimcontrole 2023, waaruit blijkt dat controles wel plaatsvinden, maar veelal niet zichtbaar zijn.

Significante risico’s

Het gevolg is dat systeemgerichte controles hierdoor niet mogelijk zijn en we net als vorig jaar een gegevensgerichte controle uitvoeren. Dit sluit ook aan bij hoe de VIC-positie binnen de gemeente Maashorst is ingericht en op de controleaanpak bij andere gemeenten. Een gegevensgerichte controle houdt in dat we de getrouwe weergave van de jaarrekening vaststellen door verschillende transacties te controleren aan de hand van de onderliggende documenten. We toetsen niet op de werking van de interne beheersing, zoals dat gebeurt bij systeemgerichte werkzaamheden.

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bij onze interim-controle in het najaar 2024 zullen wij de follow-up van de bevindingen door de organisatie nagaan.

Significante bevindingen interim-controle Naar aanleiding van de interim-controle hebben wij de volgende significante bevindingen: •

Geen vier-ogen principe mutatie crediteuren stamgegevens.

•

Geen vier-ogen principe memoriaalboekingen.

•

Geen vier-ogen principe registratie contracten.

661078999/RS/2095

Bijlagen

Significante bevindingen interim-controle #

Bevinding

1.

Subsidies Geen vier-ogen principe mutatie crediteuren stamgegevens

Impact

Stand van zaken follow-up en conclusie Constatering: Er is geen geformaliseerd proces en vier-ogen principe ingeregeld voor het aanmaken en wijzigen van crediteurstamgegevens in Key2Subsidies. Risico: Het risico is dat ongeautoriseerde of onnauwkeurige wijzigingen in de crediteur stamgegevens worden doorgevoerd welke kunnen leiden tot onrechtmatige betalingen.

Inleiding Aanbeveling: We adviseren u om het aanmaken en wijzigen van crediteuren stamgegevens middels een vier-ogen principe af te dwingen in Key2Subsidies.

Aanvullende werkzaamheden jaarrekening 2023: Steekproef van de subsidieverstrekkingen doortrekken tot en met de betaling, waarbij wordt vastgesteld dat het bedrag op het juiste bankrekeningnummer is betaald. Aangevuld met een analyse vanuit de betalingen op dubbele bankrekeningnummers per crediteur.

Samenvatting

Jaarrekening 2.

Memoriaalboekingen Geen vierogenprincipe memoriaalboekingen

3

Huren Geen vier-ogen principe registratie contracten

Constatering: Er is geen vier-ogen principe ingeregeld voor het opstellen en goedkeuren van memoriaalboekingen. Wij begrijpen van de organisatie dat de budgethouder in de cc van de e-mail met opgestelde memoriaalboeking wordt opgenomen.

Jaarverslag

Risico: De gemeente kan in de reguliere processen voldoende interne beheersing hebben ingebouwd, maar middels een memoriaalboeking kan deze interne beheersing ineens worden doorbroken. Het risico bestaat dat er onjuiste en/of onrechtmatige memoriaalboekingen plaatsvinden, omdat hierop geen controle is ingericht.

Significante risico’s

Aanbeveling: We adviseren u om het opstellen en goedkeuren van memoriaalboekingen middels een vier-ogen principe af te dwingen.

Interne beheersing

Aanvullende werkzaamheden jaarrekening 2023: Inhoudelijke analyse memoriaalboekingen, waarbij specifiek aandacht dient te zijn voor de boekingen rondom jaareinde (december 2023 en januari 2024).

Externe ontwikkelingen

Constatering: Er is geen geformaliseerd proces en vier-ogen principe ingeregeld voor de registratie van contractgegevens en de indexatie van contracten in Ultimo. Risico: Het risico bestaat dat de huuropbrengsten niet volledig zijn. Aanbeveling: Wij adviseren u om de registratie van contractgegevens in Ultimo en de indexatie van contracten middels een vier-ogenprincipe af te dwingen. Aanvullende werkzaamheden jaarrekening 2023: Steekproef op nieuwe contracten en indexeringen met de nadruk op toepassing van juiste tarieven en indexatie.

661078999/RS/2095

Bijlagen

Significante bevindingen interim-controle

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Bevinding

Impact

Stand van zaken follow-up en conclusie

Hoog

Bevinding is van groot belang voor de kwaliteit van de administratieve organisatie en interne beheersing, waarbij een risico aanwezig is dat hierdoor de jaarrekening een afwijking van materieel belang kan bevatten of de organisatie kwetsbaar is voor fraude.

Midden

Bevinding is van belang voor de kwaliteit van de administratieve organisatie en interne beheersing, waarbij een risico aanwezig is dat hierdoor de jaarrekening een afwijking van materieel belang kan bevatten.

Laag

De opzet en het bestaan van de administratieve organisatie en interne beheersing is op orde. Met opvolging van deze bevinding kan de kwaliteit van de AO/IB nog verder worden vergroot en kunnen efficiencyslagen worden behaald.

661078999/RS/2095

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

IT-omgeving #

Bevinding

1.

Monitoring (Key2Finance)

2.

Incidenten management

Impact

Risico en aanbeveling Er vindt logging plaats van accounts met sterke rechten (superusers). Deze logging wordt echter niet door de organisatie gemonitord. Hierdoor loopt de organisatie het risico dat oneigenlijk gebruik van sterke rechten onopgemerkt blijven. Wij adviseren u om de logging van superusers te monitoren. We hebben vastgesteld dat uw organisatie niet jaarlijks oefent op het reageren op een gesimuleerd cyberincident. Hierdoor ontstaat het risico dat de informatiesystemen onvoldoende beschermd zijn tegen malware (bijv. virussen, worms, spyware, spam), hacking, etc. Wij adviseren u om jaarlijks te oefenen op het reageren op een gesimuleerd cyberincident, de uitkomsten hiervan te bespreken en te gebruiken voor het verbeteren van het communicatie- en crisisplan.

3.

Service level agreement

Uw organisatie controleert niet periodiek of de service level agreements met externe partijen op het gebied van (bijvoorbeeld) back-up en recovery worden nageleefd. Door niet te toetsen of de afspraken op het gebied van back-up en recovery worden nageleefd is er geen zekerheid dat kritische gegevens verwerkingen tijdig hersteld kunnen worden.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s Wij adviseren u om jaarlijks te beoordelen of de gemaakte afspraken in de service level agreement worden nageleefd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=1cedb0de-5630-40b0-8d74-6ef2b87f3373