13. Bijlagen bij toelichting: Bijlage 12 Activiteitenplan steenuil en das
Tekst van het document
Ontwikkeling Park Maashorst Kamer 4 te Uden Activiteitenplan das en steenuil OPGESTELD VOOR: GEMEENTE MAASHORST OPGESTELD DOOR: STANTEC B.V. REFERENTIE: 327200240 OPGESTELD VOOR: GEMEENTE MAASHORST // OPGESTELD DOOR: STANTEC B . V. Ontwikkeling P ark Maashorst K amer 4 te Uden Activiteitenplan steenuil In opdracht v | an: Gemeente Maashorst Opgesteld door: M.L. R | uytenburg Projectnummer: 327200240 Documentnaam: Activiteitenplan steenuil Park | Maashorst Kamer | 4 te Uden_herzien Datum: 21 april | 2026 Versie | Vrijgegeven door | Paraaf | Datum Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer | A.W.D. Roovers | 8 augustus 2025 4 te Uden Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer | 29 oktober 2025 4 te Uden_herzien_na opmerkingen ODBN Bezoekadres | KVK Haaglanden 27 18 43 23 Hoevestein 20b | BNP Paribas 22 76 53 920 4903 SC OOSTERHOUT | IBAN NL75BNPA0227653920 BIC BNPANL2A www.stantec.com/nl | Stantec BV is ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018 en VCA** gecertificeerd Het is niet toegestaan de inhoud en/of vorm van door Stantec opgestelde rapportages aan te passen.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 1 Inhoudsopgave 1.0 Samenvatting 2 2.0 Inleiding 4 2.1 Aanleiding 4 2.2 Doel 4 3.0 Huidige situatie en omgeving 5 3.1 Beschrijving plangebied 5 3.2 Geplande werkzaamheden 5 4.0 Beschermde soorten 7 4.1 Conclusies Nader onderzoek 7 4.2 Effecten op beschermde soorten 8 5.0 Mitigerende en compenserende maatregelen 10 5.1 Compensatie voor de Steenuil 10 5.2 Wijze van compensatie en randvoorwaarden (Voederheil Zeeland) 11 5.3 Aanbieden alternatieve verblijfplaatsen (Park Maashorst Kamer 4) 17 5.4 Mitigerende maatregelen 18 5.5 Planning en aangepaste werkwijze 19 6.0 Omgevingsvergunning voor flora- en fauna activiteiten 22 6.1 Alternatieven afweging 22 6.2 Wettelijk belang 24 6.3 Staat van instandhouding 25 7.0 Bibliografie 28 B ijlage 1: Quickscan Erphoevenweg te Uden, Stantec, 327200240, 21 november 2023 Bijlage 2: Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden, Stantec, 327200240, 4 september 2024 Bijlage 3: Uitgevoerde onderzoeken soortbescherming Park Maashorst 2, 3 en 4 te Uden, Econsultancy, 7649.003, 5 december 2019 Bijlage 4: Ontwerp nieuwbouwplan Bijlage 5: Memo Park Maashorst Kamer 4 1.0 SAMENVATTING Vanuit de Omgevingswet is bepaald dat voor iedere ruimtelijke ingreep bepaald dient te worden of een negatief effect optreedt op beschermde soorten.
Ook dient bepaald te worden of bij de ruimtelijke ingreep verbodsbepalingen uit de Omgevingswet worden overtreden. Allereerst is het plangebied onderzocht met een quickscan. Uit de quickscan is naar voren gekomen dat er nader onderzoek nodig is naar de das en teunisbloempijlstaart. Het nader onderzoek heeft vervolgens uitgewezen dat het plangebied onderdeel is van het leefgebied van de das en steenuil. In de houtsingel naast het plangebied is een bezette dassenburcht en steenuilenkast waargenomen. Ter plaatse van het plangebied zijn geen teunisbloempijlstaarten waargenomen. Er is geen sprake van een voortplantingsplaats. Tabel 1.
Conclusie ten aanzien van das, steenuil en teunisbloempijlstaart naar aanleiding van het nader onderzoek Onderzochte functie Essentiele functie waargenomen Waargenomen functie Omgevings- vergunning noodzakelijk EWP noodzakelijk Vaste rust- en verblijfplaats das Ja Hoofdburcht in houtsingel naast het plangebied Nee, er is eerder een ontheffing aangevraagd voor de vaste rust- en verblijfplaats van de das Ja Leefgebied das Ja Essentieel leefgebied Nee, er is eerder een ontheffing aangevraagd voor het leefgebied van de das Ja Vaste rust- en verblijfplaats steenuil Ja Nestkast in houtsingel naast het plangebied Ja, voor indirecte vernietiging Ja Leefgebied steenuil Ja Essentieel leefgebied Ja Ja Bunzing Ja Vaste rust- en verblijfplaatsen Nee, er is eerder een ontheffing aangevraagd de vaste rust- en verblijfplaats van de bunzing Ja Voortplantingsplaats Teunisbloempijlstaart Nee - Nee Nee Met de ontwikkeling van het plangebied verdwijnt het leefgebied van de steenuil. Voor de das en bunzing is eerder al een ontheffing verleend en compensatie gerealiseerd (zie bijlage 3). Een deel van de compensatie wordt toegepast in het huidige projectplan en een deel is al eerder uitgevoerd.
Momenteel vinden er gesprekken plaats tussen Sweco, Gemeente Maashorst en Waterschap Aa en Maas om de inrichting van het leefgebied en vaste rust- en verblijfplaats te realiseren voor de das (door middel van realisatie van de ecologische verbindingszone (EVZ) langs de watergang de Leijgraaf). Op basis van de MEMO Park Maashorst Kamer 4 stelt de gemeente Maashorst dat er geen omgevingsvergunning noodzakelijk wordt geacht voor de bezette burcht. Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 2 Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 3 Voor de vernietiging van het leefgebied en de indirecte gevolgen op de vaste rust - en verblijfplaatsen van de steenuil is sprake van een overtreding op de volgende verbodsbepalingen: Beschermingsregime Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) § 11.2.2 Flora- en fauna-activiteiten: omgevingsvergunning soorten Vogelrichtlijn Artikel 11.37. • lid 1a: het opzettelijk doden of opzettelijk vangen van in nature in Nederland in het wild leven de v ogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn. • lid 1b: het opzettelijk vernielen of opzettelijk beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren va n v ogels als bedoeld onder a, of het opzettelijk wegnemen van nesten van die vogels . • lid 1d bij: het opzettelijk storen van vogels als bedoeld onder a.
H et plangebied is naast de das, bunzing en steenuil ook geschikt voor algemene broedvogels en (vrijgestelde) grondgebonden zoogdieren. Daarnaast is de omgeving en het plangebied ook geschikt voor vleermuizen als foerageergebied. Voor deze soortgroepen dient, gezien de specifieke zorgplicht, gewerkt worden met een ecologisch werkprotocol. I n onderstaande tabel zijn algemene maatregelen weergegeven welke genomen dienen te worden voorafgaand en tijdens de werkzaamheden. Dit is het kader van de specifieke zorgplicht en om indirecte verstoring te voorkomen op beschermde soorten. Tabel 2. Te nemen maatregelen om overtreding van de Omgevingswet te voorkomen Soortgroep Maatregel Algemene broed- vogels Om effecten op broedende vogels te voorkomen dienen werkzaamheden, waarbij beplanting wordt verwijderd buiten het broedseizoen te worden uitgevoerd. Voor het broedseizoen geldt geen vaste periode, deze periode verschilt namelijk per soort. Veel vogelsoorten broeden ongeveer tussen 15 maart en 15 juli. Als werken buiten het broedseizoen niet mogelijk is, moet voorafgaand aan de werkzaamheden door een ter zake kundige op het gebied van broedvogels worden gecontroleerd of broedende vogels aanwezig zijn. Dit geldt ook voor de periode vlak voor of na het broedseizoen, het gaat om een broedgeval ongeacht de datum.
Om effecten op broedende vogels te voorkomen dienen preventieve maatregelen te worden genomen voorafgaande aan het broedseizoen waarbij de vegetatie gelegen binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden kort wordt gehouden, door periodiek maaien en afvoeren. Als effecten op broedende vogels niet kunnen worden uitgesloten mag er niet worden gewerkt. Grondgebonden zoogdieren Om effecten op beschermde kleine grondgebonden zoogdieren zoveel mogelijk te beperken, dienen werkzaamheden waarbij vegetatie wordt verwijderd vanuit één kant te worden uitgevoerd, zodat aanwezige dieren de kans krijgen om zich te verplaatsen. Deze maatregel valt onder de specifieke zorgplicht (artikel 11.27 Besluit activiteiten leefomgeving). Vleermuizen foerageergebied Om mogelijke indirecte effecten als verstoring door licht op naast gelegen foerageergebied, vliegroutes en verblijfplaatsen te voorkomen dient te worden gewerkt tussen zonsopgang en zonsondergang. Als toch gebruik moet worden gemaakt van kunstlicht, dient gebruik te worden gemaakt van gerichte verlichting. Hierbij dient lichtval op bomen, water en gebouwen in de omgeving te worden vermeden om verstoring te voorkomen.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 4 2.0 INLEIDING 2.1 AANLEIDING De aanleiding voor het activiteitenplan is overtreding van verbodsbepalingen uit het Besluit activiteiten leefomgeving met de voorgenomen woningbouw ter plaatse van Erphoevenweg te Uden. Momenteel bestaat het plangebied uit braakliggend terrein met ruigte, bosschages en solitaire bomen. Het noordelijke deel van het plangebied is in gebruik als akkerland. Ten oosten van het plangebied is een houtsingel aanwezig. Op de percelen wordt woningbouw gerealiseerd. Tijdens het nader onderzoek (bijlage 2) zijn vaste rust- en verblijfplaatsen aangetoond van de das en steenuil in de houtsingel naast het plangebied (Stantec, 2024). Ook is hierin aangetoond dat het plangebied onderdeel uitmaakt van essentieel leefgebied van de soorten. Voor de das is eerder een ontheffing verleend (bijlage 3). Met de voorgenomen activiteiten zal het leefgebied verdwijnen welke essentieel is voor de steenuil . Hiermee zal er indirect ook een negatieve impact zijn op de vaste rust- en verblijfplaatsen, waardoor sprake is van overtreding van de verbodsbepalingen uit het Besluit activiteiten leefomgeving. Derhalve is een omgevingsvergunning benodigd waarbij een activiteitenplan bijgevoegd dient te worden.
I n de 2018-2019 is door Econsultancy in opdracht van de Gemeente Maashorst een ontheffingsprocedure doorlopen voor het project (Econsultancy, 2019) en (zie bijlage 3). Op basis van recent onderzoek blijkt dat er ook sprake is een nestplaats van de steenuil nabij het plangebied. Ook voor deze soort is een omgevingsvergunning flora- en fauna noodzakelijk. 2.2 DOEL Het doel van het activiteitenplan is het verkrijgen van een omgevingsvergunning met het beschrijven van de te nemen maatregelen om negatieve effecten op beschermde soorten te voorkomen dan wel te verzachten. In het document worden de volgende vraagstukken behandeld: • Welke maatregelen worden er genomen om negatieve effecten op de steenuil te voorkomen dan wel te verzachten? • W elke maatregelen worden er genomen om de functionaliteit van de locatie voor de steenuil, das, bunzing en overige aanwezige diersoorten tijdens en na werkzaamheden te behouden? • W elke maatregelen worden genomen om te voldoen aan de voorwaarden voor het verkrijgen v an een omgevingsvergunning? Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 5 3.0 HUIDIGE SITUATIE EN OMGEVING 3.1 BESCHRIJVING PLANGEBIED Het plangebied ligt in gemeente Maashorst, provincie Noord-Brabant.
Het plangebied ligt ten oosten van de Erphoevenweg en wordt in noordelijke en zuidelijke richting begrensd door respectievelijk Kamille en de Rondweg. Aan de westelijke zijde wordt het plangebied begrensd door ziekenhuis Bernhove en aan de oostzijde door een houtsingel en akkerland. H et noordelijk deel van het plangebied is in gebruik als akkerland. De zuidzijde bestaat uit ruigte met struweel en enkele solitaire bomen. Het plangebied is aangeduid met perceelnummer R1092, Uden. In onderstaand figuur (figuur 1) is de ligging van het plangebied weergegeven. Figuur 1. Globale ligging plangebied (rood omlijnd) 3.2 GEPLANDE WERKZAAMHEDEN De uit te voeren activiteiten betreffen: • Het uitvoeren van grondwerkzaamheden. • Het aanleggen van boven- en ondergrondse infra. • Het verwijderen van opgaande beplanting. • Het realiseren woningen.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 6 In onderstaand figuur zijn de toekomstige bestemmingen weergegeven binnen het plangebied. Een definitieve inrichting is nog niet voorhanden. In de bijlage 3 zijn impressies gegeven van de voorgenomen plannen. Figuur 2. Impressie van de voorgenomen plannen en toekomstige situatie
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 7 4.0 BESCHERMDE SOORTEN Ter plaatse van Park Maashorst Kamer 4 te Uden is, in het kader van de Omgevingswet, door Stantec B.V. een nader onderzoek naar das, teunisbloempijlstaart en steenuil uitgevoerd. De rapportage van het nader onderzoek is bijgevoegd als bijlage 2. 4.1 CONCLUSIES NADER ONDERZOEK Uit het nader onderzoek is gebleken dat de das en steenuil gebruik maken van het plangebied. Voor beide soorten is het plangebied onderdeel van het leefgebied. Naast het plangebied is een dassenburcht en steenuilenkast in de houtsingel aanwezig. Negatieve effecten door de geplande werkzaamheden op het leefgebied en vaste rust- en verblijfplaatsen zijn niet uit te sluiten. In de onderstaande tabel is weergegeven welke waarnemingen en conclusies gedaan zijn ten aanzien van de onderzochte soorten en de functies die het plangebied vervult voor de soorten. Tabel 3.
Conclusie ten aanzien van beschermde soorten naar aanleiding van het nader onderzoek Soort of soortgroep Beschermde functies aanwezig Overtreding verbodsbepaling Vergunning Ow nodig EWP nodig* Algemene broedvogels Mogelijk Mogelijk Nee, indien gewerkt wordt conform ecologisch werkprotocol Ja Vogels met jaarrond beschermd nest categorie 5 Nee Nee Nee Nee Vaste rust- en verblijfplaats das Ja Ja Nee, er is al een ontheffing verleend Ja Leefgebied das Ja Ja Nee, er is al een ontheffing verleend Ja Vaste rust- en verblijfplaats steenuil Ja Ja Ja, voor indirecte effecten door vernietiging leefgebied Ja Leefgebied steenuil Ja Ja Ja Ja Voortplantingsplaats Teunisbloempijlstaart Nee Nee Nee Nee Vleermuizen foerageergebied Ja Nee, niet essentieel Nee Ja Grondgebonden zoogdieren Ja Mogelijk Nee, indien gewerkt wordt conform ecologisch werkprotocol Ja Bunzing Ja Mogelijk Nee, er is al een ontheffing verleend Ja *Door te werken volgens een ecologisch werkprotocol wordt voorkomen dat er een negatief effect optreedt op aanwezige beschermde soorten en functies. Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 8 4.2 EFFECTEN OP BESCHERMDE SOORTEN In onderstaande paragrafen wordt besproken wat de effecten zijn van de verschillende werkzaamheden op het leefgebied en de aanwezigheid van vaste rust- en verblijfplaatsen van de steenuil.
Ook worden overige soortgroepen besproken. 4.2.1 Effecten op de steenuil Met de voorgenomen activiteit verdwijnt leefgebied van de steenuil. Hiermee is er indirect sprake van negatieve impact op de vaste rust- en verblijfplaatsen van de steenuil. Hierdoor is sprake van een overtreding op de volgende verbodsbepalingen: Beschermingsregime Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) § 11.2.2 Flora- en fauna-activiteiten: omgevingsvergunning soorten Vogelrichtlijn; Artikel 11.37. • lid 1a: het opzettelijk doden of opzettelijk vangen van in nature in Nederland in het wild leven de v ogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn. • lid 1b: het opzettelijk vernielen of opzettelijk beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren va n v ogels als bedoeld onder a, of het opzettelijk wegnemen van nesten van die vogels . • lid 1d bij: het opzettelijk storen van vogels als bedoeld onder a. 4.2.2 Effecten op overige soortgroepen Algemene broedvogels Alle vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn.
Tijdens de quickscan en het nader onderzoek zijn algemene broedvogels waargenomen, hierdoor is een negatief effect op broedvogels in het broedseizoen niet uit te sluiten en is mogelijk sprake van een overtreding op de volgende verbodsbepalingen: Beschermingsregime Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) § 11.2.2 Flora- en fauna-activiteiten Artikel 11.37. • lid 1a: het opzettelijk doden of opzettelijk vangen van in nature in Nederland in het wild leven de v ogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn. • lid 1b: het opzettelijk vernielen of opzettelijk beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren va n v ogels als bedoeld onder a, of het opzettelijk wegnemen van nesten van die vogels . • lid 1d bij: het opzettelijk storen van vogels als bedoeld onder a. Grondgebonden zoogdieren (vrijgesteld) Het plangebied is geschikt als leefgebied voor algemeen voorkomende (vrijgestelde) grondgebonden zoogdieren zoals konijn en egel. Voor deze soorten dient rekening te worden gehouden met de specifieke zorgplicht (artikel 11.27 van het Besluit activiteiten leefomgeving). Dit houdt in dat de werkzaamheden op een dusdanige wijze moet worden uitgevoerd dat voorkomen wordt dat soorten gedood worden. Dit wordt gewaarborgd door te werken met een ecologisch werkprotocol.
Grondgebonden zoogdieren (beschermd) Uit de eerder uitgevoerd ecologische onderzoeken (zie bijlage 3) is gebleken dat het plangebied onderdeel is van het leefgebied van de bunzing. De maatregelen zoals benoemd in de beschikking (Omgevingsdienst Brabant Noord, 28 oktober 2019) worden opgenomen in de gestelde maatregelen in voorliggende activiteitenplan. Ook voor de das is eerder een ontheffingsprocedure doorlopen (zie bijlage 3). Voor het project zijn de maatregelen van kracht zoals benoemd in de eerder afgegeven beschikking (Omgevingsdienst Brabant Noord, 28 oktober 2019). Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 9 Het volgende beschermingsregime is hierop van toepassing: Beschermingsregime Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) § 11.2.4 Flora- en fauna-activiteiten: omgevingsvergunning andere soorten, Artikel 11.54. • Lid 1a: het opzettelijk doden of vangen van in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten. • Lid 1b: het opzettelijk beschadigen of vernielen van de vaste voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren als bedoeld onder a. Vleermuizen Tijdens het nader onderzoek is vastgesteld dat het plangebied en zijn directe omgeving gebruikt worden als foerageergebied door vleermuizen.
Ten aanzien van foerageer- en vliegactiviteit van vleermuizen gaat met de ingreep geen essentieel foerageergebied of essentiële vliegroutes verloren. Met de ruimtelijke ingreep worden geen verbodsbepalingen uit de Omgevingswet overtreden. Indirecte verstoring op verblijfplaatsen in de omgeving van het plangebied, en vliegroutes en foerageergebieden kan niet worden uitgesloten. Om indirecte verstoring tegen te gaan is het noodzakelijk te werken met een ecologisch werkprotocol. Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 10 5.0 MITIGERENDE EN COMPENSERENDE MAATREGELEN Om schade aan beschermde soorten zoveel mogelijk te voorkomen dan wel te beperken worden maatregelen genomen. Deze maatregelen zijn opgesteld conform het Kennisdocument Steenuil (BIJ12, 2017). Door gebruik te maken van de eisen die worden gesteld in het kennisdocument is aangenomen dat voldoende bescherming wordt geboden en dat de mitigerende maatregelen van voldoende kwaliteit zijn. 5.1 COMPENSATIE VOOR DE STEENUIL 5.1.1 Compensatie leefgebied Wijze van compensatie Tijdens het nader onderzoek is een bezette nestkast (rust- en verblijfplaats) geïdentificeerd van de steenuil (zie figuur 3). Het plangebied is eveneens onderdeel van het essentiële leefgebied van de soort.
Met het ruimtebeslag verdwijnt essentieel leefgebied en daarmee is er ook een negatieve impact op de vaste rust- en verblijfplaats, welke een overtreding is van de Omgevingswet artikel 11.37 lid 1b van het Besluit activiteiten leefomgeving. Dit dient gecompenseerd te worden. Fi guur 3. Ligging van het leefgebied en essentieel leefgebied van de steenuil ten opzichte van het plangebied Door het realiseren van de nieuwbouw zal ruimtebeslag plaatsvinden op het essentiële leefgebied van de steenuil. De afname bedraagt 9% van het totale leefgebied en 23% van het essentiële leefgebied. Er is sprake van een afname van meer dan 5%. Hierdoor is sprake van een significante afname van het leefgebied en is er een significant negatief effect op deze soort.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 11 Tabel 4. Compensatieberekening van het te compenseren areaal aan essentieel leefgebied/foerageergebied van de steenuil Type leefgebied Oppervlak (ha) Afname (ha) Afname (%) Compensatie factor Totaal te compenseren (ha)* Algemeen leefgebied 50 4,5 9 1 4,5 Essentieel leefgebied 20 4,5 22,5 1 *Het betreft hier een maximum aan oppervlakte. Het totaal aan areaal en wijze van compenseren dient nader te bepaald te worden alsook de inrichting. 5.2 WIJZE VAN COMPENSATIE EN RANDVOORWAARDEN (VOEDERHEIL ZEELAND) Ter compensatie worden er percelen ingericht ter plaatse van Voederheil te Zeeland (zie figuur 4). Vereist wordt dat de gronden kwalitatief gelijk of beter zijn als het huidige leefgebied. Door de inrichting aan te passen kan bestaand habitat verbeterd worden van marginaal naar optimaal habitat. De maatregelen mogen niet ten koste gaan van het leefgebied van andere beschermde soorten. Figuur 4. Impressie van het nieuw in te richten compensatiegebied voor de steenuil Randvoorwaarden Het nieuwe leefgebied moet aan de volgende randvoorwaarden voldoen. De inrichting van het nieuwe leefgebied is maatwerk en dient begeleid te worden door een ecologisch deskundige. Aan de volgende randvoorwaarden moet het leefgebied voldoen.
• Het aanleggen van (hoogstam)boomgaarden, overhoeken, creëren van takkenrillen en/of houtstapel en weilanden met extensieve begrazing. • Zorgen voor voldoende dekkingsmogelijkheden door de aanplant van bijvoorbeeld (knot)boomsingel en struwelen. • Zorgen voor nestgelegenheid in de vorm van 2 steenuilkasten. • Het plaatsen van een muizenpiramide. • Zorgen voor voldoende zit- en uitkijkposten. • De herstelmaatregelen worden getroffen binnen een straal van 200 meter van de nieuwe (potentiële) nestplaats, maar niet binnen het territorium van een ander broedpaar. • Realiseren van voldoende geschikt leefgebied voor evenveel vervangende territoria als er verloren gaan.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 12 • De maatregelen moeten op tijd gerealiseerd worden om te kunnen functioneren. • De effectiviteit van de maatregelen moet gemonitord worden. I nschakelen steenuildeskundige De voorgenomen activiteiten worden uitgevoerd onder begeleiding van een deskundige op het gebied van steenuilen. Bij de volgende momenten is deskundige begeleiding noodzakelijk. • Planvorming activiteitenplan • Inrichtingsplan nieuw te realiseren leefgebied • Begeleiding bij plaatsen (alternatieve) verblijfplaatsen • Schrijven ecologisch werkprotocol • Ecologische begeleiding tijdens werkzaamheden • Monitoring genomen maatregelen 5.2.1 Geschiktheid en inrichting compensatiegebieden In deze paragraaf wordt ingegaan op de geschiktheid van de compensatiegebieden en de gewenst e inrichting. G eschiktheid Met een oppervlak van 5,3 hectare voldoet het compensatiegebied aan de compensatie-eis qua oppervlakte. Het compensatiegebied is momenteel in gebruik als wei- en akkerland. Ten zuiden en westen van het gebied loopt de provinciale weg N277. Parallel aan de weg staan bomenrijen. Ten noorden en oosten liggen gebieden en elementen van het Natuurnetwerk Brabant. Deze bestaan uit L01.02 Houtwal en houtsingel, N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland, N16.04 Vochtig bos met productie en L01.01 Poel en kleine historische wateren.
Het potentieel leefgebied (zie figuur 6) bestaat uit een relatief kleinschalig en afwisselend landschap met akkers, houtwallen, boerderijen en groen- en waterelementen. Ten zuidoosten en ten zuidwesten zijn territoria bekend met steenuilen. Door de afstand tot het compensatiegebied worden er geen conflicten verwacht. Met de juiste inrichting en het aanbieden nestplaatsen kan het compensatiegebied ontwikkeld worden tot een optimaal leefgebied voor de steenuil. Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 13 Figuur 5 . De Voederheil en omliggend landschap. De groene contouren zijn gebieden van het Natuurnetwerk Brabant V oor de inrichting van het nieuwe gebied kan de volgende verhouding van landschapselementen worden aangehouden (tabel 5). De elementen kunnen ook een toegevoegde waarde hebben als schuilplek, foerageergebied en voortplantingsplek voor verschillende prooidieren van de steenuil, de das en kleine marterachtigen. Tabel 5. Toe te passen landschapselementen voor de compensatie van de leefgebieden Element Aandeel Struweelhaag met hoogstamfruitbomen (wild) 10% Bomensingel (knotbomen) 10% Takkenril en takken- of stenenhoop en muizenpiramide 5% Overhoek 10% Kruiden- en faunarijk grasland met poel 65% S truweelhaag Struweelhagen (breedte 1 meter): in twee rijen, 4 stuks per meter in wild plantverband. Rijen ca. 0,5 meter uit elkaar.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 14 Tabel 6. Soortensamenstelling struweelhaag Struweelhaag – struikvormers sortiment: bosplantsoen 60-80 Struweelhaag – boomvormers sortiment: veer 150-175: Grauwe wilg – Salix cinerea Fruitbomen (hoogstam oude rassen) Hazelaar - Corylus avellana Inlandse vogelkers - Prunus padus Hondsroos - Rosa canina Wilde appel - Malus sylvestris Lijsterbes - Sorbus aucuparia Wilde peer - Pyrus pyraster Mispel - Mespilus germanica Zwarte els – Alnus glutinosa Sleedoorn - Prunus spinosa Veldesdoorn – Acer campestre Wegedoorn – Rhamnus cathartica B omensingel (knotbomen) Voor de bomensingel kan gekozen worden voor schietwilg (Salix alba). Aanplant kan het beste tussen half november en half maart, mits het niet vriest. Voor wilgen volstaat een staak (lange tak van een bestaande wilg). De lengte van de staken dient tussen de 250-300 centimeter te zijn met een doorsnede van 6-8 centimeter. De plantafstand tussen de wilgen is minimaal 3 meter (zie figuur 6 voor een impressie). Figuur 6. Impressie van knotbomenrij met takkenril T akkenril Voor steenuilen, dassen en overige grondgebonden zoogdieren zijn takkenrillen waardevolle landschapselementen om langs te migreren, als foerageerplek en schuilplaats. De takkenril kan het beste worden aangelegd met een onderlaag van dikkere stammen (maximaal 10-15cm. diameter).
De takkenril heeft een hoogte van minimaal 1 meter en een minimaal 1 meter breed (zie figuur 7).
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 15 Figuur 7 . Illustratie van een voorbeeld van een takkenril (Rijn Vecht & Venen, 2020) Takkenhoop In het plangebied kunnen op verschillende plekken takkenhopen worden geplaatst (minimaal 5 takkenhopen). De hopen kunnen geplaatst worden langs de houtwal of het struweel. De afstand tussen de verschillende elementen mag maximaal 20 meter zijn. Takkenhopen zijn zeer geschikt voor kleine broedvogels, kleine marterachtigen en andere grondgebonden zoogdieren als de egel en verschillende muizensoorten (prooidieren voor de steenuil). De takkenhoop kan op de volgende wijze worden aangelegd (zie figuur 8 voor een voorbeeld): • Minimaal 6-8 boomstammen van 1 meter lengte en een diameter van 15-20 centimeter als fundering. • Te midden van de fundering kan een nestkamer worden gebouwd van 30 bij 30 centimeter. Dit is zeer geschikt voor kleine marterachtigen. • Overige takken en organisch opvulmateriaal kunnen over de fundering en nestkamer geplaatst worden. Figuur 8. Illustratie van een voorbeeld van een takkenhoop (Zoogdiervereniging, 2018)
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 16 Muizenpiramide Voor de steenuil is het belangrijk dat er voldoende prooidieren zijn. Een muizenpiramide is een maatregel die kan zorgen voor een betere muizenstand (zie figuur 9 voor een illustratie). Een muizenpiramide is ongeveer 1,5 meter hoog en bestaat uit lange takken als ribben die aan de bovenkant zijn samengebonden. Op ongeveer 30 centimeter hoogte ligt een rooster van ijzer of takken. Het rooster kan worden bedekt met snoeihout. Onder het rooster ligt stro of hooi met eventueel graankorrels voor de muizen (Landschapsbeheer Nederland, 2009). Figuur 9. Illustratie van een muizenpiramide (Landschapsbeheer Nederland, 2009) Kruiden- en faunarijk grasland met poel Kruiden- en faunarijk grasland wordt gekenmerkt door extensief beheerd grasland met variatie in structuur (ruigte en plaatselijk struweel, hogere en lage vegetatie) en een kruidenrijke graslandbegroeiing die rijk is aan kleine fauna. Gradiënten in (grond)waterpeil en voedselrijkdom zorgen voor diverse vegetatietypen. De poel bestaat uit een geïsoleerd stilstaand water dat gevoed wordt door grond- en/of regenwater. Het element heeft een oppervlakte van minimaal 0,5 en maximaal 50 are. Nestplaats Ter plaatse van het compensatiegebied is het plaatsen van 2 nestkasten noodzakelijk.
De nestplaatsen moeten voldoen aan de volgende eisen: • Er moet voldoende dekking en voedsel aanwezig zijn. • Drie maanden voor de werkzaamheden moeten de kasten aanwezig zijn (bij voorkeur in de periode september tot december. • Voldoende veilig tegen predatoren. Een voorbeeld van een alternatieve verblijfplaats is in de onderstaande figuur weergegeven. Deze kast zo ontworpen dat er geen marters in de kast kunnen.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 17 Figuur 10 . Voorbeeld ‘Stone’ Steenuilenkast (Vivarapro, 2025). Binnenmaat: 30cm breed, 28cm hoog, 58cm diep 5.3 AANBIEDEN ALTERNATIEVE VERBLIJFPLAATSEN (PARK MAASHORST KAMER 4) Naast dat er een nieuwe nestplaats wordt gerealiseerd ter plaatse van Voederheil te Zeeland zijn er ook maatregelen nodig om het huidige broedpaar niet te veel verstoren. De kans bestaat dat de huidige verblijfplaats tijdelijk ongeschikt is voor de steenuil door de werkzaamheden (te veel verstoring). Voor de periode dat de werkzaamheden plaatsvinden dient tijdig voor alternatieve nestgelegenheid gezorgd te worden. Om de kans op succes zoveel mogelijk te vergroten worden de volgende maatregelen genomen: • De nestgelegenheden worden zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke verblijfplaats geplaatst . • Er is een gewenningsperiode noodzakelijk. Gedurende deze gewenningsperiode is het nodig dat zowel de oorspronkelijke situatie als de nieuw aangebrachte vervangende voorzieningen beide n aanw ezig zijn. • In de laatste maand van de gewenningsperiode kan al aangevangen worden met het langzamerhan d onges chikt maken van de oorspronkelijke verblijfplaats. • Voor elke verblijfplaats die aangetast of verwijderd wordt minimaal twee nieuwe verblijfplaats en aanb ieden. Dit is in de vorm van steenuilkasten (zie figuur 11).
• Vervangende verblijfplaatsen worden geplaatst binnen het bestaande territorium en buiten d e i nvloedsfeer van de werkzaamheden (zie figuur 11).
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 18 Figuur 1 1. Geschikte locaties voor alternatieve verblijfplaatsen/nestkasten steenuil 5.3.1 Ontmoediging/natuurvrij maken Verblijfplaatsen die door de werkzaamheden worden aangetast, moeten voor het broedseizoen (voor januari) ongeschikt gemaakt worden. Dit moet voor de start van de werkzaamheden en na het tijdig realiseren van vervangende nest- en rustgelegenheid gebeuren. I n de laatste maand van de gewenningsperiode kan al aangevangen worden met het langzamerhand ongeschikt maken van de oorspronkelijke verblijfplaats. D e te nemen maatregelen worden uitgewerkt in een ecologisch werkprotocol en dienen uitgevoerd te worden onder begeleiding van een ter zake kundige. 5.4 MITIGERENDE MAATREGELEN Werken buiten kwetsbare perioden De steenuil gebruikt de nestplaats jaarrond en het gehele jaar kan aangemerkt worden als kwetsbare periode. De voortplantingsperiode is hierin het meest kwetsbaar. Dit is van februari tot en met juli . Er is geen gunstige periode aan te geven. De werkzaamheden dienen plaats te vinden in de periode augustus tot en met januari. Hetzelfde is van toepassing op de activiteiten die invloed hebben op het leefgebied. Als dit onmogelijk is, kan ervoor worden gekozen tijdelijke voorzieningen aan te brengen, zoals schermen om de rust van de verblijfplaats te garanderen.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 19 Faseren activiteiten in ruimte en tijd De werkzaamheden dienen gefaseerd te worden uitgevoerd zodat er op elk moment voldoende geschikt leefgebied aanwezig is. De fasering in ruimte en tijd is maatwerk en dient in een ecologisch werkprotocol te worden vastgelegd onder begeleiding van een ecologisch deskundige op het gebied van steenuilen. 5.5 PLANNING EN AANGEPASTE WERKWIJZE De planning en de aangepaste werkwijze zijn opgesteld conform het Kennisdocument Steenuil (BIJ12, 2017). Voor de steenuil is een gewenningsperiode nodig voorafgaand aan het ongeschikt maken van de huidige verblijfplaats. Werkzaamheden die de verblijfplaatsen aantasten mogen niet worden uitgevoerd in de kwetsbare periode, in dit geval de voorplantingsperiode van de das (december tot juli) en de broedperiode van de steenuil (februari tot en met juli). Ook zal het nieuwe leefgebied moeten worden ingericht voordat met de werkzaamheden wordt gestart. In de onderstaande tabel staan de belangrijke periodes met betrekking tot de geplande activiteiten in relatie tot de steenuil en andere soorten. Tabel 7.
Belangrijke perioden met betrekking tot de geplande werkzaamheden in relatie tot de steenuil en andere soorten 5.5.1 Mitigerende maatregelen algemene broedvogels Voor algemene broedvogels is het nest alleen gedurende de broedperiode beschermd. Voor deze soorten zijn de volgende mitigerende maatregelen van toepassing: • De werkzaamheden dienen buiten het broedseizoen plaats te vinden (ca. half maart tot half juli). • Als niet buiten het broedseizoen kan worden gewerkt dienen de geschikte broedlocaties voorafgaand aan het broedseizoen ongeschikt te worden gemaakt. Schakel een deskundige ecoloog in voor nadere toelichting met betrekking tot de beschermde soorten. • Als de werkzaamheden starten binnen het broedseizoen, dient door een deskundige ecoloog te w orden onderzocht of broedende vogels ter plaatse aanwezig zijn.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 20 5.5.2 Mitigerende maatregelen algemene grondgebonden zoogdieren • Om effecten op vrijgestelde grondgebonden zoogdieren zoveel mogelijk te beperken dienen eventuele werkzaamheden waarbij vegetatie wordt verwijderd van één kant te worden uitgevoerd, zodat aanwezige soorten de kans krijgen om zich te verplaatsen. • Als rustende egels worden aangetroffen tijdens het verwijderen van vegetatie, dienen deze verplaats te worden naar een veilige locatie buiten het projectgebied. 5.5.3 Mitigerende maatregelen das Werken buiten de kwetsbare perioden De das gebruikt zijn burcht jaarrond en het gehele jaar kan aangemerkt worden als kwetsbare periode. De voortplantingsperiode is hierin het meest kwetsbaar. Dit is van december tot juli. Er is geen gunstige periode aan te geven, zeker werkzaamheden binnen 20 meter van de dichtstbijzijnde ingang moeten zoveel mogelijk vermeden worden. De werkzaamheden dienen plaats te vinden in de periode juli tot en met november. Hetzelfde is van toepassing op de activiteiten die invloed hebben op het leefgebied. Aanpassen werkwijze en werkapparatuur Activiteiten tussen zonsopgang en zonsondergang (of later dan 19 uur als de zon later ondergaat) binnen 50 meter van de burcht hebben effect op de functionaliteit van de burcht.
Activiteiten tussen zonsondergang en zonsopkomst binnen 200 meter van de meest nabijgelegen toegang tot de burcht kunnen effect hebben op de functionaliteit van de burcht. Werkwijze: • Werkzaamheden in directe omgeving van de burcht dienen zo kort mogelijk te duren en uitvoering met zo min mogelijk licht, geluid en trillingen. • Geen werkverlichting nabij de burcht. • De burcht dient gemarkeerd te worden. • Bij werkzaamheden binnen 20 meter van de burcht is het volgende van toepassing: • Uitgevoerd te worden in de periode juli tot en met november • Tussen zonsopkomst en zonsondergang, niet later dan 19:00 uur • Zo min mogelijk gebruik van zware machines en voertuigen nabij de burcht • Ingangen van de burcht mogen niet worden beschadigd of geblokkeerd worden • Werkzaamheden op meer dan 20 meter van de toegang van de burcht is het volgende van toepassing: • Het betreden en vernielen van dassenwissels moet zoveel mogelijk voorkomen worden • Er moeten maatregelen genomen worden om obstakels te kunnen passeren. Faseren van activiteiten in ruimte en tijd De werkzaamheden dienen gefaseerd te worden uitgevoerd zodat er op elk moment voldoende geschikt habitat aanwezig is. De fasering in ruimte en tijd is maatwerk en dient in een ecologisch werkprotocol te worden vastgelegd onder begeleiding van een ecologisch deskundige op het gebied van dassen.
5.5.4 Mitigerende maatregelen bunzing Om de functionaliteit van het leefgebied van de bunzing te garanderen worden door de initiatiefnemer enkele takkenrillen en/of takkenhopen geplaatst om gedurende de werkzaamheden te allen tijde voldoende alternatieve verblijfplaatsen aan te bieden buiten de directe invloedsfeer van de werkzaamheden. Door het aanbieden van alternatieve rustplaatsen buiten de invloedsfeer van de planvorming en de fasering van de werkzaamheden kan een significant negatief effect op het leefgebied van de bunzing uitgesloten worden. Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 21 De takkenrillen/takkenhopen worden voorafgaand aan de werkzaamheden gerealiseerd in de directe nabijheid van het plangebied maar buiten de directe invloedsfeer van de werkzaamheden. Een te plaatsen takkenril dient circa 1,0 tot 1,5 meter hoog en 1,0 tot 1,5 meter breed te zijn. 5.5.5 Mitigerende maatregelen vleermuizen • Werkzaamheden mogen niet tussen zonsondergang en zonsopkomst worden uitgevoerd. • Wanneer het niet mogelijk is binnen de daglichtperiode te werken dient bij nachtelijke werkzaamheden zo veel mogelijk met neerwaartse verlichting gewerkt te worden. • Lichtverstrooiing en -weerkaatsing op groenstructuren en omliggende bebouwing dient zoveel mogelijk voorkomen te worden door gebruik te maken van gerichte verlichting.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 22 6.0 OMGEVINGSVERGUNNING VOOR FLORA- EN FAUNA ACTIVITEITEN Om de werkzaamheden doorgang te laten vinden, is een omgevingsvergunning voor flora- en fauna activiteiten nodig voor: • Beschermingsregime Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) § 11.2.2 Flora- en fauna-activiteiten: omgevingsvergunning soorten Vogelrichtlijn; Artikel 11.37; lid 1a, 1b en 1d. • Beschermingsregime Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) § 11.2.4 Flora- en fauna-activiteiten: omgevingsvergunning andere soorten; Artikel 11.54; lid 1a en 1b. De omgevingsvergunning wordt verleend als wordt voldaan aan de voorwaarden vastgesteld in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) artikel 8.74j (soorten vogelrichtlijn) en artikel 8.74l (andere soorten): • Er geen andere bevredigende oplossing dan het verrichten van de activiteit bestaat; • De activiteit nodig is voor de genoemde belangen; en • Aan het gestelde ten aanzien van de staat van instandhouding van de soort wordt voldaan. 6.1 ALTERNATIEVEN AFWEGING Algemeen In 2009 is het bestemmingsplan Uden-Noord I vastgesteld, waarbij verschillende gebieden rondom ziekenhuis Bernhoven zijn aangewezen om toekomstige woningontwikkeling mogelijk te maken.
De gebieden ten noorden en noordoosten van het ziekenhuis zijn al ontwikkeld of in ontwikkeling, maar ten oosten van het ziekenhuis is een nog niet ontwikkeld gebied. Inmiddels is er de wens om het gebied wel te ontwikkelen. Het betreft de laatste fase van de ontwikkeling Park Maashorst: Kamer 4. Ladder voor duurzame ontwikkeling In de gemeente Maashorst is een grote vraag naar woningen. Deze opgave kan niet volledig binnen bestaand stedelijk gebied worden opgelost. De planlocatie is de meest geschikte locatie omdat er al ontwikkeling heeft plaatsgevonden (Kamers 2 en 3) en het gebied daarom ook is aangewezen als stedelijk uitloopgebied. De ontwikkeling past daarmee juist binnen de ambitie van de gemeente en de regio om de (duurzame) kwaliteit van het gebied te verdedigen. Alternatieve werkwijze en planning Bij de uitvoering van de werkzaamheden wordt rekening gehouden met de kwetsbare periode van de steenuil, das en overige soorten. Ook zijn er maatregelen genomen om de beschermde soorten ter plaatse van het plangebied te beschermen (zie hoofdstuk 5). In het plan is rekening gehouden met de onderstaande onderdelen: • De meest geschikte compensatiegebieden op basis van landschapsgeschiktheidsanalyse, gesprekken met lokale natuurverenigingen en eisen uit de kennisdocumenten BIJ12.
• De meest geschikte compensatiemaatregelen op basis van de eisen vanuit de kennisdocumenten BIJ12 en de beschikbare ruimte. • De geschikte mitigerende maatregelen per soort (rekening houdende met de kwetsbare perioden per soort(groep)). Bij het opmaken van de maatregelen en de aangepaste planning is rekening gehouden met de eisen en kwetsbare perioden uit de kennisdocumenten BIJ12. Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 23 Met het treffen van de mitigerende en compenserende maatregelen, worden negatieve effecten voor de soorten gemitigeerd met betrekking tot opzettelijk doden, verwonden alsook het vernietigen van vaste rust- en verblijfplaatsen. Alternatieve locatie Het plangebied is aangeduid als ‘zoekgebied verstedelijking’. De ontwikkeling in de voorgenomen plannen past binnen deze structuur. Het plangebied sluit aan op de huidige woonkern en nieuwbouw (Kamers 2 en 3) en is in deze regio het laatst overgebleven deel aangeduid als ‘zoekgebied verstedelijking’. Het project is locatiespecifiek, daarom bestaat er voor de geplande ontwikkelingen geen andere bevredigende oplossing. Hiermee is het plangebied ten opzichte van de omgeving het meest geschikt om woningbouw te realiseren en daarmee een bijdrage kan leveren in de toenemende vraag naar verschillende soorten woningen. Er is sprake van een grote behoefte naar woningen.
Binnenstedelijke ontwikkelingen komen moeilijk tot stand, waardoor de ontwikkeling in Park Maashorst een uitstekend alternatief is om wel te kunnen voldoen aan de grote vraag naar woningen. De locatie is daardoor ook aangewezen door de gemeente. Door de woningen geschikt te maken voor verschillende doelgroepen wordt de doorstroming verbetert en is er meer aanbod voor starters, vestigers en ouderen. De Steenuil Als alternatief leefgebied voor de steenuil is onderzoek gedaan naar de potentiële percelen in de omgeving van Uden. Een geschikte beschikbare locatie in de buurt van het plangebied is niet aanwezig. Overige gebieden in de buurt van Uden zijn niet geschikt en gewenst vanwege de hoge dichtheden aan steenuilen. Territoriale conflicten kunnen juist een negatief effect hebben op de individuen en daarmee de lokale stand van instandhouding. Wanneer een andere locatie zou worden gezocht voor woningbouw in de Gemeente Uden is de kans groot dat daar ook beschermde soorten als de steenuil, das, marterachtigen en/of andere soorten aan de orde zouden zijn. Als alternatief voor de huidige nestplaats is gekozen om alternatieve verblijfplaatsen aan te bieden ten noorden van de geplande activiteiten. In overleg met de Vogelwacht Uden zijn de gekozen locaties geschikt bevonden.
Er is ten noorden van het plangebied voldoende kwalitatief geschikt leefgebied om het broedpaar te voorzien van voedsel. Naast het aanbieden van alternatieve verblijfplaatsen nabij het plangebied zijn er compensatiegronden aangekocht ter plaatse van de Voederheil te Zeeland. De gronden worden ingericht en optimaal gemaakt voor de steenuil. Beide alternatieven hebben naar verwachting een positieve invloed op de staat van instandhouding van de steenuil in de gemeente Maashorst. Alternatievenoverweging in het bestaande plan In het woningbouwplan is de keuze gemaakt om natuur en sociale cohesie centraal te laten staan. In het plan wordt ruimte gemaakt voor robuuste groenstructuren en waar mogelijk worden bestaande groenelementen behouden. Ook wordt er beplanting aangebracht die jaarrond voedsel-, schuil- en nestmogelijkheden voor verschillende soorten (zie bijlage 4 voor ontwerp). Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 24 Niet uitvoeren Het niet uitvoeren van het plan is onwenselijk omdat dit in strijd is met de toenemende woningbehoefte in de gemeente zoals beschreven onder wettelijk belang kopje ‘woningnood, doorstroom en gezondheid’.
De vraag naar nieuwe woningen voor verschillende doelgroepen en de behoefte aan doorstroming is zo groot dat het niet uitvoeren van het plan in strijd zou met het beleid, de visie en het wettelijk belang van de volksgezondheid (mentale en fysieke gevolgen van woningnood). 6.2 WETTELIJK BELANG De omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteiten wordt aangevraagd onder de belangen, zoals omschreven in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl); • A rtikel 8.74j: in het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid. • Artikel 8.74l: in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten; • Artikel 8.74l: in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daaropvolgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; Actuele regionale behoefte In de provincie Noord-Brabant en met name in de regio waar Uden in gelegen is, is meer behoefte aan woningen die passen bij de verschillende woonbehoeften. Met de ontwikkeling worden woningen gerealiseerd voor verschillende doelgroepen en binnen verschillende budgetten. Uit onderzoek blijkt dat tot 2033 een uitbreiding van 2.210 tot 3.600 woningen nodig is in de gemeente (zie bestemmingsplan).
Dit komt door een natuurlijk verloop als gevolg van migratie naar de gemeente toe in combinatie met het ouder worden van de bevolking. In het onderzoek komt ook naar voren dat er vooral een behoefte is aan een uitbreiding van grondgebonden koopwoningen en appartementen, maar ook woningen voor senioren om de doorstroming te bevorderen. Door de diversiteit aan soorten bewoners kan de sociale cohesie verbeteren. De ligging, ruimtelijke indeling en het gasloos en duurzaam bouwen van de bebouwing zorgt voor versterking van groen en gezond in de buurt. Dit is in het belang van de volksgezondheid en openbare veiligheid. Structuur- en omgevingsvisie In het project worden in navolging van de omgevingsvisie drie pijlers nagestreefd: bevordering van de gezondheid, verbeteren van de omgevingskwaliteit en werken aan een duurzame samenleving. De wijze waarop het projectgebied wordt ingericht, past binnen de structuur (aangewezen als zoekgebied verstedelijking), aansluit op woonkernen en eerdere nieuwbouwplannen en een verbinding vormt tussen het bewoonde gebied, het agrarische landschap en natuurgebied ‘De Maashorst’ draagt bij aan het belang in het kader van ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden. Woningnood, doorstroom en gezondheid In de kern Uden is de hoogste behoefte aan woningen aanwezig van alle kernen binnen de gemeente Oirschot (Gemeente Maashorst, 2023).
Eind 2022 zit Maashorst op een percentage van 24,1% (sociale huurwoningen in bezit van een corporatie). In de Woondeal hebben we afgesproken dat we het aandeel sociale huurwoningen in de woonvoorraad verhogen in gemeenten waar het huidige sociale huuraandeel onder de 30% ligt. Doel is meer balans in de woningvoorraad krijgen, met als ultiem streven het aandeel sociale huurwoningen op de lange termijn door te ontwikkelen naar 30% van de bestaande voorraad. De doelgroepen voor de sociale huurwoningen zijn starters, gezinnen, vestigende arbeidsmigranten en senioren met lagere inkomens. Het plan ‘Park Maashorst Kamer 4’ worden de doelen nagestreefd die staan beschreven in het Beleidsprogramma Wonen en Zorg 2024- 2030 (Gemeente Maashorst, 2023). In het plan ‘worden maximaal 120 woningen gerealiseerd. Het zuidwestelijke deel staat bekend als ‘Hof van Maashorst’. Hier komen maximaal 45 woningen, bedoeld voor jongeren en senioren. Minimaal 20 woningen hiervan worden sociale huur. Door woningen geschikt te maken voor verschillende doelgroepen wordt de doorstoom binnen de gemeente verbetert en is er meer aanbod voor starters en vestigers. Doorstroom en aanbod van geschikte woningen is in het belang van de volksgezondheid om de volgende redenen: • | Doorstoomverbetert de kansen voor jongeren op de woningmarkt.
Dit voorkomt dat jongeren te maken krijgen met sociale en mentale problemen zoals stress, onzekerheid en eenzaamheid. Dit blijkt onder andere uit het rapport ‘Een (t)huis, een toekomst’ (State of Youth NL, 2025). • | Het plan draagt bij aan de vraag naar levensloopbestendige woningen binnen de gemeente Maashorst (met name kern Uden). De bouw van levensloopbestendige woningen is in het belang van de volksgezondheid omdat het ervoor zorgt dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen. De woningen zijn zo ontworpen dat de wonen en zorg makkelijker wordt en de druk op de zorgsector wordt verlicht (minder behoefte aan mantelzorg en professionele zorg). 6.3 STAAT VAN INSTANDHOUDING Steenuil 6.3.1 | Landelijke staat van instandhouding De hoge dichtheden steenuil komen voor in het kleinschalige cultuurlandschap van oost-, zuid- en midden- | Nederland. In de periode 1975 tot 2000 is de steenuil in Nederland in aantallen afgenomen. De laatste 10- | 20 jaar is de populatie vrij stabiel en lijkt er zelfs sprake te zijn van een toename. De schatting is dat er op het moment 8.000 tot 9.500 broedparen | in Nederland aanwezig zijn (Sovon, 2024). De soort staat omschreven in de rode lijst als “kwetsbaar”. De landelijke verspreiding is weergegeven in figuur 12, de broedtrend in figuur 13.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 25 Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 26 Figuur 12. Landelijke verspreiding van de steenuil (Sovon, 2024) Figuur 13. Steenuil Broedvogeltrend Nederland (Sovon, 2024)
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 27 6.3.2 Lokale staat van instandhouding Uit gegevens van de NDFF (januari, 2025) en informatie van lokale soortbeschermingsgroepen blijkt dat er een hoge dichtheid aan steenuilen aanwezig is in de gemeente Maashorst. Op figuur 14 zijn de waarnemingen te zien in de omgeving van Uden. Aangezien mitigerende en compenserende maatregelen worden genomen, welke ten gunste zijn voor de steenuil, wordt een negatief effect op de lokale staat van instandhouding niet verwacht. De aanleg van een nieuw leef- en foerageergebied is ten gunste voor de steenuil en daarmee voor de lokale staat van instandhouding. Figuur 14. Waarnemingen (blauwe stippen) van steenuil in de omgeving van Uden (NDFF, juli 2025) 6.3.3 Soortgerichte aanpak Met de alternatieve werkwijze en planning wordt voorkomen dat de steenuilen verstoord worden tijdens de kwetsbare periode (voortplantingsperiode), waardoor negatieve impact op voortplanting wordt voorkomen. Daarnaast worden alternatieve verblijfplaatsen aangeboden, waardoor de steenuilen tijdens de werkzaamheden foerageer- en schuilmogelijkheden hebben. Verder worden er tijdens de bouwwerkzaamheden mitigerende maatregelen genomen om extra verstoring te voorkomen. Met deze maatregelen wordt een negatief effect op de steenuilen voorkomen.
Aanvullend wordt er een compensatiegebied met nestplaatsen ingericht ter plaatse van Voederheil te Zeeland. Deze maatregelen zijn ten gunste van de lokale staat van instandhouding in de gemeente Maashorst.
Stantec | Activiteitenplan steenuil Park Maashorst Kamer 4 te Uden_herzien 28 7.0 BIBLIOGRAFIE BIJ12. (2017). Kennisdocument Das Meles Meles. Utrecht: BIJ12. BIJ12. (2017). Kennisdocument Steenuil Athene Noctua. Utrecht: BIJ12. Econsultancy. (2019). Rapportage uitgevoerde onderzoeken soortenbescherming Park Maashorst 2, 3 en 4 te Uden. Boxmeer. Rijn Vecht & Venen. (2020, oktober). Infoblad Takkenril. Opgehaald van Rijnvechtenvenen: https://www.rijnvechtenvenen.nl/assets/uploads/files/flyers/InfobladTakkenril.pdf Sovon. (2024, januari). Steenuil Athene noctua. Opgehaald van Sovon: https://stats.sovon.nl/stats/soort/7570 Vivarapro. (2025, januari). Steenuil nestkast. Opgehaald van Vivara Pro: https://vivarapro.nl/product/uk-st- 01-steenuil-nestkast/ Zoogdiervereniging. (2018, maart). Beheerwijzer Kleine Marterachtigen. Opgehaald van Zoogdiervereniging: https://www.zoogdiervereniging.nl/sites/default/files/publications/20180305_BeheerwijzerKleineMarterachti gen_DEF.pdf Zoogdiervereniging. (2024, Januari). Das. Opgehaald van Zoogdiervereniging.nl: https://zoogdiervereniging.nl/zoogdiersoorten/das Bijlage 1.
Quickscan Flora en Fauna Effecten op beschermde gebieden, soorten en houtopstanden OPGESTELD VOOR: Gemeente Maashorst OPGESTELD DOOR: STANTEC BV REFERENTIE 327200240 DATUM 21 -11 -2023 Quickscan Erphoevenweg te Uden O P G EST E L D V OO R : K G EM E ENT E M AA S HO R ST/ / OP G E ST E LD DO OR : ST A NT EC B V Quickscan Erphoevenweg te Uden Effecten op beschermde gebieden, soorten en houtopstanden In opdracht van: Gemeente Maashorst Opgesteld door: L. Timmermans A.W.D. Roovers Projectnummer: 327200240 Documentnaam: QS Erphovenseweg te Uden Datum: 21 november 2023 Versie | Vrijgegeven door | Paraaf | Datum QS Erphoevenweg te Uden.docx | 21 november 2023 Bezoekadres | KVK Haaglanden 27 18 43 23 Hoevestein 20b | BNP Paribas 022 77 40 432 4903 SC OOSTERHOUT | IBAN NL11BNPA0227740432 BIC BNPANL2A www.stantec.com/nl | Stantec BV is ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018 en VCA** gecertificeerd Het is niet toegestaan de inhoud en/of vorm van door Stantec | opgestelde rapportages aan te passen INHOUDSOPGAVE 1.0 Samenvatting 1 2.0 Inleiding 4 2.1 Aanleiding 4 2.2 Locatie 4 2.3 Omschrijving plangebied 5 2.4 Activiteiten 6 2.5 Wettelijk kader 6 2.6 Doel 7 3.0 Methode 8 3.7 Beschermde gebieden 8 3.8 Beschermde soorten 8 3.9 Beschermde houtopstanden 9 3.10 Betrouwbaarheid 9 3.11 Geldigheid 10 4.0 Resultaten 11 4.1 Beschermde gebieden 11 4.2 Beschermde soorten 12 4.3 Beschermde
houtopstanden 21 5.0 Conclusie 22 5.1 Beschermde gebieden 22 5.2 Beschermde soorten 22 5.3 Invasieve exoten 25 5.4 Beschermde houtopstanden 25 6.0 Bronvermeldingen 26 Bijlagen 27 Bijlage 1: Wet- en regelgeving Bijlage 2: Handreiking beheer en onderhoud Stantec | Quickscan Erphoevenweg te Uden 1 1.0 SAMENVATTING Binnen het plangebied is biotoop aangetroffen die geschikt is voor beschermde soorten (Wnb) waarvoor geen algemene vrijstelling geldt. Het gaat om soorten uit de volgende soortgroepen: algemene broedvogels, vogels met jaarrond beschermde nesten, grondgebonden zoogdieren en vleermuizen. In onderstaande tabel is per soortgroep aangegeven of er nader onderzoek nodig is en mogelijk een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming, of dat men volstaat met het werken middels een ecologisch werkprotocol. In paragraaf 3.2 en verder wordt nader ingegaan op de resultaten per soortgroep. Tabel 1: Conclusies en aanbevelingen over beschermde soorten (Wet natuurbescherming) Soortgroep Beschermde soorten/functies? Nader onderzoek? Ontheffing Wnb nodig? Ecologisch werkprotocol nodig? Vaatplanten Nee Nee Nee Nee Algemene Broedvogels Ja, er is broedbiotoop aanwezig voor algemene broedvogels Nee Nee, indien maatregelen worden genomen om vernietiging van nesten en verstoring van broedende vogels te voorkomen.
Ja Vogels met jaarrond beschermde nesten Ja, er is een nestkast voor de steenuil aanwezig Nee, de kast is onbewoond Nee Ja Grondgebonden zoogdieren Ja, het plangebied vormt foerageergebied en omvat elementen die kunnen dienen als vaste rust en verblijfplaatsen voor de das. Ja, voor vaste rust- en verblijfplaatsen en leefgebiedvoor de das. Nee, mits vaste rust en verblijfplaatsen aangetroffen worden die bij werkzaamheden beschadigd raken of vernield worden. Ja Grondgebonden zoogdieren Ja, het plangebied omvat leefgebied voor de door de provincie vrijgestelde soort konijn en egel Nee Nee, indien er rekening wordt gehouden met de algemene zorgplicht (artikel 1.11). Het betreft namelijk leefgebied voor door provincie algemeen vrijgestelde dieren bij ruimtelijke ordening. Ja Stantec | Quickscan Erphoevenweg te Uden 2 Soortgroep Beschermde soorten/functies? Nader onderzoek? Ontheffing Wnb nodig? Ecologisch werkprotocol nodig? Kleine marterachtigen Ja, het plangebied omvat leefgebied voor kleine marterachtigen. Deze zijn ook waargenomen in een eerder onderzoek Nee, reeds aangetroffen Mogelijk, indien eerder afgegeven ontheffing afloopt.
Ja Vleermuizen foerageergebied Ja Nee, het betreft geen essentieel foerageergebied Nee, mits tijdelijke verstoring wordt voorkomen door uitsluitend overdag te werken of door gebruik te maken van gerichte verlichting waarbij het omliggend groen en het open water onverlicht blijven. Ja Vleermuizen vliegroutes Ja Nee, vliegroutes blijven gehandhaafd. Nee, mits tijdelijke verstoring wordt voorkomen door uitsluitend overdag te werken of door gebruik te maken van gerichte verlichting waarbij het omliggend groen, gebouwen en het open water onverlicht blijven. Ja Vleermuizen verblijfplaatsen Nee Nee Nee, mits tijdelijke verstoring wordt voorkomen door uitsluitend overdag te werken of door gebruik te maken van gerichte verlichting waarbij het omliggend groen, gebouwen en het open water onverlicht blijven. Ja Reptielen Nee Nee Nee Nee Amfibieën Nee Nee Nee Nee Vissen Nee Nee Nee Nee Stantec | Quickscan Erphoevenweg te Uden 3 Soortgroep Beschermde soorten/functies? Nader onderzoek? Ontheffing Wnb nodig? Ecologisch werkprotocol nodig? Ongewervelden Ja, er zijn waardplanten angetroffen voor de teunisbloempijlstaart Ja, naar de aanwezigheid van rupsen op de waardplanten Nee, mits vaste rust en verblijfplaatsen aangetroffen worden die bij werkzaamheden beschadigd raken of vernield worden.
Ja Invasieve exoten Nee Nee Nee Nee Stantec | Quickscan Erphoevenweg te Uden 4 2.0 INLEIDING 2.1 AANLEIDING De aanleiding voor het uitvoeren van de quickscan is de bestemmingsplanprocedure van kamer 4 van Park Maashorst. Het voornemen is om het plangebied geschikt te maken voor woningbouw. Het terrein is aan de Noordzijde momenteel in gebruik als maisveld. De zuidzijde bestaat uit ruigte met struweel en enkele solitaire bomen. In het kader van de beoogde herontwikkeling is een toetsing aan de Wet natuurbescherming noodzakelijk. Een quickscan Wet Natuurbescherming beoordeeld een plangebied op aanwezige natuurwaarden alsook het effect van de herontwikkeling op beschermde natuurwaa rden. Deze natuurwaarden bestaan uit effect op gebieden die aangewezen zijn als Natura2000 en/of NatuurNetwerk Nederland, beschermde soorten en beschermde houtopstanden. 2.2 LOCATIE Het plangebied is gelegen in gemeente Maashorst, provincie Noord-Brabant. Het plangebied is gelegen ten oosten van de Erphoevenweg en wordt in noordelijke en zuidelijke richting begrensd door respectievelijk de Rondweg en Kamille. Aan de westelijke zijde wordt het plangebied begrensd door ziekenhuis Bernhove en aan de oostzijde door een houtsingel en akkerland. In onderstaande figuur is de ligging van het plangebied weergegeven. Figuur 1: Globale ligging plangebied (rood omlijnd).
Stantec | Quickscan Erphoevenweg te Uden 5 2.3 OMSCHRIJVING PLANGEBIED Het terrein is aan de noordzijde momenteel in gebruik als maisveld. De zuidzijde bestaat uit ruigte met struweel en enkele solitaire bomen. Het plangebied is aangeduid met perceelnummer R1092, Uden. In onderstaande 1.2 is een impressie van het plangebied weergegeven. Figuur 2: Impressie van het plangebied, foto’s door M. Ruytenburg,september 2023.
Stantec | Quickscan Erphoevenweg te Uden 6 2.4 ACTIVITEITEN EN TOEKOMSTIGE SITUATIE De uit te voeren activiteiten betreffen: • Het uitvoeren van grondwerkzaamheden • Het aanleggen van boven- en ondergrondse infra • Het verwijderen van opgaande beplanting • Het realiseren woningen In onderstaande figuur zijn de toekomstige bestemmingen weergegeven binnne het plangebied. Een definitieve inrichting is nog niet voorhanden. Figuur 3: Toekomstige bestemmingen binnen het plangebied 2.5 WETTELIJK KADER Bij een dergelijke ruimtelijke ontwikkeling is het vanuit natuurwetgeving van belang om na te gaan of de werkzaamheden effect hebben op beschermde natuurwaarden. Het volgende wettelijk kader is gehanteerd: • Wet natuurbescherming (Wnb), onderdelen beschermde soorten, beschermde gebieden en beschermde houtopstanden; • Provinciaal beleid beschermde gebieden die vallen onder het Natuurnetwerk Nederland (NNN).