CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

13. Bijlagen bij toelichting: Bijlage 12 Activiteitenplan steenuil en das

Commissievergadering Ruimte, Economie en Financiën 24 september 2026, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Vaststelling bestemmingsplan Park Maashorst Kamer 4, Uden89.160 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 7 van 11

Deze zullen behouden blijven en maken geen deel uit van de onderzoekslocatie. Ten zuidwesten van de onde r- zoekslocatie is het Bernhoven ziekenhuis gelegen. Ten westen van de onderzoekslocatie is de nieuwbouw van ‘Kamer 1’ in ontwikkeling. Ten noorden en oosten van de onderzoekslocatie begint het buitengebied van de gemeente Uden. Zie figuur 2 voor een luchtfoto van de onderzoekslocatie. Figuur 1. Topografische ligging van de onderzoekslocatie.

Rap port 7649.004 versie D1 Pagina 3 van 8 Figuur 2. Luc htfoto van de onderzoekslocatie en de directe omgeving.

Rap port 7649.004 versie D1 Pagina 4 van 8 3 TE VERWACHTEN SOORTEN 3.1 Das De das is beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming, door de voorgenomen on t- wikkelingen wordt mogelijk artikel 3.10 lid 1b (het is verboden vaste voortplantings- of rustplaatsen te beschadigen of vernielen) overtreden. Voor de das geldt dat bij werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 verstoring en (mogelijke) vernietiging optreedt van de aanwezige hoofdburcht, bijburcht en/of vluchtpijp van de das op en net naast de projectlocatie. Daarnaast is er sprake van het verloren gaan van essentieel foerageergebied van de das. Het oppervlakte optimaal foerageergebied dat ve r- loren gaat op de projectlocatie is 5,4 hectare, dat moet met 120% worden gecompenseerd (Kenni s- document Das, Bij12), wat neerkomt op 6,48 hectare. Het oppervlakte matig geschikt foerageerg e- bied dat verloren gaat op de projectlocatie is 2,6 hectare. Matig geschikt foerageergebied dient voor 50% gecompenseerd worden wat neerkomt op 1,3 hectare. In totaal dient er dus 7,78 hectare aan optimaal leefgebied gecompenseerd te worden. De dassenfamilie wordt buiten de planlocatie uitgezet in een compensatiegebied. De verplaatsing van de dassenfamilie wordt uitgevoerd door stichting Das en Boom. De inrichting van het compensatiegebied is vastgelegd in het Activiteitenplan das en bu n- zing (Econsultancy, d.d.

21 juni 2019) en in het Beplantingsplan (Borgman Beheer Advies, d.d. 10 oktober 2019). Een ontheffing voor het verplaatsen van de aanwezige dassenfamilie is reeds ve r- leent. 3.2 Bunzing Voor de bunzing geldt dat er bij de voorgenomen werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 mogelijk een dagrustplaats en daarmee een vaste rust- en verblijfplaats van de bunzing wordt ve r- stoord. De bunzing is beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming, door de voorg e- nomen ontwikkelingen word mogelijk artikel 3.10 lid 1b (het is verboden vaste voortplantings- of rus t- plaatsen te beschadigen of vernielen) overtreden. De dassenpijpen waarvan de bunzing gebruik maakt zullen behouden blijven, echter kan tijdens en na de herinrichting dermate hoge verstoring optreden dat de functionaliteit van de verblijfplaats deels verloren gaat. De onderzoekslocatie vormt op basis van het onderzoek geen voortplantingsplaats van de bunzing. Een ontheffing voor het ve r- storen van een mogelijke dagrustplaats is reeds verleent. Er dienen maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing te garanderen.

3.3 Algemene soorten Afgezien van een verblijfplaats voor de bunzing zijn er ten tijde van de werkzaamheden enkel vaste rust- of verblijfplaatsen van algemene broedvogels, zoogdieren en amfibieën te verwachten waarvoor een algehele vrijstelling van de Wet natuurbescherming met betrekking tot de ruimtelijke ontwikkeli n- gen en herinrichting geldt. Dit neemt echter niet weg dat er wel aan de zorgplicht moet worden vo l- daan en zorgvuldig gehandeld moet worden. Dit houdt in dat het noodzakelijk is om voldoende zorg te dragen voor de aanwezige individuen en al het redelijkerwijs mogelijke dient gedaan te worden om het doden van individuen te voorkomen. Aanwezige dieren moeten de gelegenheid krijgen om veilig weg te komen of dienen zorgvuldig te worden verplaatst naar een geschikte locatie in de directe o m- geving. Zorgvuldig handelen houdt onder andere in dat er geen ‘wezenlijke invloed’ is op beschermde soorten en dat schade aan soorten zo veel mogelijk wordt voorkomen. Rap port 7649.004 versie D1 Pagina 5 van 8 4 TE TREFFEN MAATREGELEN De on derzoekslocatie is geschikt voor de das, bunzing, algemene broedvogels, algemene zoogdieren en amfibieën. Met betrekking tot de das is er reeds ontheffing verleend om de betreffende dassenf a- milie te verplaatsen naar een geschiktere locatie.

De verplaatsing wordt uitgevoerd door ter zake de s- kundigen van stichting Das en Boom met inachtneming van de eisen die gesteld zijn in de ontheffing . Met betrekking tot de overige soorten kan door volgens een ecologisch werkprotocol te werken ve r- storing/vernietiging van een broedgeval of vaste rust- of verblijfplaats worden voorkomen. 4.1 Bunzing De bunzing heeft een voorkeur voor kleinschalig landschap met schuilmogelijkheden. De soort g e- bruikt foerageergebied met voldoende dekking, verbindingen met andere leefgebieden en voldoende rust- en voortplantingsplaatsen. Dergelijke groenstructuren zijn binnen het gebied van de werkzaa m- heden aanwezig. Als gevolg van de voorgenomen ingreep gaan geen verblijfplaatsen van de bunzing verloren. De bosschage grenzend aan de planlocatie blijft immers duurzaam behouden. Echter, doo r- dat de werkzaamheden binnen 50 meter van de verblijfplaatsen worden uitgevoerd kan tijdelijke ve r- storing als gevolg van de aanlegfase niet uitgesloten worden. Maatregelen om verstoring van vaste- rust en verblijfplaatsen te voorkomen zijn onder andere: 1. Werkzaamheden buiten de voor de soo rten kwetsbare perioden uitvoeren (tabel I); 2. Werkzaamheden gefaseerd uitvoeren en in één richting uitvoeren om de aanwezige dieren de mogelijkheid te geven weg te vluchten; 3.

Met betrekking tot het wegnemen van dekking werken in één richting naar een gebied waar voldoende dekking voorhanden is. Indien genoemde dekking niet reeds in nabijheid aanwezig is kan dit artificieel aangeboden worden met bijvoorbeeld een takkenril. 4. In alle gevallen heeft het gefaseerd werken de voorkeur; zo blijft er altijd een deel geschikt leefgebied beschikbaar. Om de functionaliteit van het leefgebied van de bunzing te garanderen worden door de initiatiefnemer enkele takkenrillen en/of takkenhopen geplaatst om gedurende de werkzaamheden te allen tijde vo l- doende alternatieve verblijfplaatsen aan te bieden buiten de directe invloedsfeer van de werkzaa m- heden. Door het aanbieden van alternatieve rustplaatsen buiten de invloedsfeer van de planvorming en de fasering van de werkzaamheden kan een significant negatief effect op het leefgebied van de bunzing uitgesloten worden. De takkenrillen/takkenhopen worden in het najaar van 2019 gerealiseerd in de directe nabijheid van het plangebied maar buiten de directe invloedsfeer van de werkzaamh e- den. Een te plaatsen takkenril dient circa 1,0 tot 1,5 meter hoog en 1,0 tot 1,5 meter breed te zijn, zie figuren 3 en 4. Rap port 7649.004 versie D1 Pagina 6 van 8 Figuur 3. Voorbeeld van een takkenril. Figuur 4. Voorbeeld van een takkenril.

Period e Werkzaamheden dienen buiten de kwetsbare periode, te weten tussen februari en oktober, uitg e- voerd te worden. In tabel I is een schema weergegeven met de periode meest- en minst kwetsbare perioden. Tabel I. Ecologische planning voor uitvoeren van werkzaamheden met betrekking tot kleine marterachtigen. werkzaamheden jan. febr. maart april mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec. Verstoren dagrust- plaats bunzing Meest geschikte periode voor ongeschikt maken vaste rust- en verblijfsplaatsen va n kleine marterachtigen Minst geschikte periode voor ongeschikt maken vaste rust- en verb lijfsplaatsen van kleine marterachtigen Zorgvul dig handelen en zorgplicht Indien er onverhoopt een bunzing wordt aangetroffen tijdens de werkzaamheden dienen de wer k- zaamheden kortstondig stilgelegd te worden en dient allereerst contact opgenomen te worden met een ter zake kundige ecoloog. De bunzing dient de gelegenheid te krijgen om het werkterrein te verl a- ten alvorens de werkzaamheden gecontinueerd kunnen worden. 4.2 Algemene broedvogels Voor de binnen het projectgebied voorkomende algemene broedvogels geldt dat, indien ingrepen buiten het broedseizoen worden uitgevoerd, er geen overtredingen plaats zullen vinden met betre k- king tot broedvogels. In de Wet natuurbescherming wordt geen vaste periode gehanteerd voor het broedseizoen.

Globaal kan voor het broedseizoen de periode maart tot half augustus worden aang e- houden. Geldend is en blijft de aanwezigheid van een broedgeval op het moment van ingrijpen. Ver- storing van broedvogels is te voorkomen is door het groen te verwijderen v óór maart. Indien dit niet mogelijk is dient er tijdens het broedseizoen een broedvogelinspectie plaats te vinden door een ter zake kundige op het gebied van vogels om het gebied vrij te geven voor de werkzaamheden (tabel II). 4.3 Algemene grondgebonden zoogdieren en amfibieën Voor de te verwachten algemene soorten zoogdieren en amfibieën geldt dat de verwijdering van het groen mogelijk verstorend kan zijn. Voor de te verwachten soorten geldt, op grond van het provinciale soortenbeleid, bij ruimtelijke ontwikkelingen echter een vrijstelling, waardoor geen ontheffing hoeft te worden aangevraagd. Het is echter in het kader van de zorgplicht wel noodzakelijk om voldoende zorg te dragen voor de aanwezige individuen en al het redelijkerwijs mogelijke dient gedaan te wo r-

Rap port 7649.004 versie D1 Pagina 7 van 8 den om het doden van individuen te voorkomen. Aanwezige dieren moeten de gelege nheid krijgen om veilig weg te komen. Indien noodzakelijk dient een aanwezig dier zorgvuldig te worden verplaatst naar een geschikte locatie buiten het gebied waar de werkzaamheden plaatsvinden (tabel II). Tabel II. Ecologische planning voor uitvoeren van werkzaamheden per ingreep/soortgroep. Ingreep Soortgroep mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec. jan. febr. maart april verwijderen groen (bo men, struiken en overige veg e- tatie) en overige werkzaamheden Broedvogels zoogdieren en amfib ieën minst ongunstige periode om werkzaamheden uit te voeren ongunstigste periode om werkzaamheden uit te voeren (in het kader van de algemene zorgplicht deze periode bij voorkeur ontzien) ongunstigste periode om werkzaamheden uit te voeren 4.4 On voorziene omstandigheden Indien aanvullende werkzaamheden benodigd zijn welke op het huidige moment niet opgenomen zijn in de onderhavige rapportage, dienen deze werkzaamheden met een ter zake kundige ecoloog te worden afgestemd. Indien aanpassingen in de planning benodigd zijn dient dit tevens eerst met de ter zake kundige ecoloog te worden afgestemd.

4.5 Wanneer contact met Econsultancy opnemen  Indien een gewond dier wordt aangetroffen;  Als werkzaamheden niet uitgevoerd kunnen worden zonder een dier te verwonden;  Als een nest in te verwijderen vegetatie wordt aangetroffen;  Bij twijfel kan contact opgenomen met de betrokken ecoloog van Econ sultancy, Robert Jan Stof- fer (telefoonnummer 06-40061493) of één van de andere ecologen van Econsultancy, telefoon- nummer 0485-581818. Rap port 7649.004 versie D1 Pagina 8 van 8 5 SAMENVATTING Econ sultancy heeft van Gemeente Uden opdracht gekregen voor het opstellen van een ecologisch werkprotocol ten behoeve van de voorgenomen ingreep aan de Park Maashorst van Uden. Het ecologisch werkprotocol is opgesteld als toevoeging op het activiteitenplan die door Econsultancy is opgesteld naar aanleiding van aanvullende onderzoeken en ontheffingsaanvraag (rapport 7649.003 D2 d.d. 21 juni 2019). Uit het aanvullend ecologisch veldonderzoek dat is uitgevoerd op de onde r- zoekslocatie blijkt dat de onderzoekslocatie in gebruik is door de das en de bunzing en daarnaast door algemene broedvogels, zoogdieren en amfibieën. Voor de verplaatsing van de dassenfamilie en mogelijke verstoring van de aanwezige dagrustplaats van de bunzing is reeds ontheffing verleend door de ODBN (kenmerk Z/099240-JOV d.d. 25 oktober 2019).

De verplaatsing van de dassenfamilie wordt uitgevoerd door stichting Das en Boom. Door de voorgenomen ingreep dient de functionaliteit die het projectgebied heeft voor de te verwac h- ten en aangetroffen beschermde soorten, te allen tijde duurzaam behouden te blijven. Tabel III biedt een schematische weergave van de te nemen (voorzorg)maatregelen. Tabel IIIII. Te nemen maatregelen. Soortgroep Bijzonderheden / opmerkingen* Broedvogels algemeen het verwijderen van nestgelegenheden buiten het broedseizoen uitvoe ren jaarrond besc hermd het aantreffen van nieuwe nestgelegenheden melden bij Econsultancy Bunzing werken buiten kwetsbare periode rea liseren van takkenril in najaar 2019 en ruim voor werkzaamheden in nabijheid van de dagverblijfplaats. Algemene amfibieën aandacht voor zorgplicht ten aanzien van bruine kikker en gewone pad Algemene zoogdieren aandacht voor zorgplicht ten aanzien van konijn, egel en diverse muize n- soo rten Econsultancy Box meer, 1 november 2019 Bijlage 3: Verbodsbepalingen Omgevingswet onderdeel flora en fauna-activiteiten Soortgroep | Soort | Artikel | Lid | Verbodsbepaling 1a | Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels te doden of te vangen.

Vogels met een | Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en jaarrond | Steenuil | 11.37 | 1b | eieren van vogels te vernielen of opzettelijk te beschermd nest | beschadigen, of het opzettelijk wegnemen van nesten van die vogels. * 1d | Het is verboden vogels opzettelijk te storen. 1a | Het is verboden in het wild levende zoogdieren Grondgebonden | opzettelijk te doden of te vangen. zoogdieren | Das | 11.54 | Het is verboden de vaste voortplantingsplaatsen of 1b | rustplaatsen opzettelijk te beschadigen of te vernielen. * Het is verboden in het wild levende dieren in hun 1a | natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. Ongewervelden | Teunisbloem- | 1b | Het is verboden dieren opzettelijk te verstoren. pijlstaart | 11.46 | 1c | Het is verboden eieren van dieren in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 1d | Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen te beschadigen of te vernielen . * * Foerageergebied en vlieg-/migratieroutes zijn beschermd als het van essentieel belang is voor het in stand houden van een vaste verblijfplaats. Dit is in zijn algemeenheid het geval als bij het verdwijnen van het foerageergebied of een vlieg-/migratieroute, ook de verblijfplaats zou verdwijnen (een indirect effect). Bijlage 4: Beelden wildcamera das

Bijlage 5: Beelden wildcamera overige soorten

Bijlage 3. Rapportage voorzieningen, Unitura, 200257.1, 29-05-2024 UITGEVOERDE ONDERZOEKEN SOORTENBESCHERMING PARK MAASHORST KAMERS 2, 3 EN 4 TE UDEN

Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB) . He t NGB is een vereniging van ecologische advies- en - onderzoeksbureaus en werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en beha r- tigt de belangen van groene adviesbureaus. Het Netwerk ha nteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belan g- hebbenden een basis biedt om de leden a an te spreken op de kwaliteit van hun werk. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en mi lieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhan d- boek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volge ns de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van natuurwetgeving. He t onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de planloc a- tie voor beschermde soorten. He t incidenteel voorkomen van beschermde soorten is echter nooit met zekerheid te voorspel- len. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprak e lijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrach t- gever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerd e onderzoek neemt.

Rapportage uitgevoerde onderzoeken soorte n- besch erming Park Maashorst kamers 2, 3 en 4 te U den Opdrachtgever Gemeente Uden Postbus 83 5400 AB Uden Rapportnummer 7649.003 Versienummer D2 Status Eindrapportage Datum 5 december 2019 Vestiging Brabant Hein z Moormannstraat 1b 5831 AS Boxmeer 0485 - 581818 boxmeer@econsultancy.nl Opsteller ing. R.J. Stoffer Paraaf Kwaliteitscontrole ir. B.H.H. Verdijck Paraaf

76 49.003 INHOUDSOPGAVE 1 INLEI DING .................................................................................................................................. 1 2 GEBIEDSBESCHRIJVING ......................................................................................................... 2 2.1 Locatiegegevens en huidige situatie ................................................................................ 2 3 ACTIVITEITEN EN PLANNING .................................................................................................. 4 3.1 Activiteiten en eindbeeld locatie ....................................................................................... 4 3.2 Werkwijze en planning werkzaamheden .......................................................................... 4 4 ECOLOGISCHE ONDERZOEKEN ............................................................................................. 5 4.1 Quickscan flora en fauna .................................................................................................. 5 4.2 Aanvullend marteronderzoek ............................................................................................ 5 4.3 Verbodsbepalingen ...........................................................................................................

7 5 ACTIVITEITENPLAN DAS EN BUNZING .................................................................................. 8 5.1 Dassen vangen en verplaatsen ........................................................................................ 8 5.2 Leefgebied das inrichten in compensatiegebied .............................................................. 9 5.3 Mitigatie leefgebied bunzing realiseren .......................................................................... 10 5.4 Ontheffing ....................................................................................................................... 10 5.5 Ecologisch werkprotocol .................................................................................................

11 Bijlage 1 Rapport aanvullend ecologisch onderzoek Kamer 2 (7649.001) Erphoevenweg te Uden Bijlage 2 Rapport nader onderzoek Kamer 3 en 4 (7649.002) Erphoevenweg te Uden Bijlage 3 Rapport activiteitenplan das en bunzing (7649.003 D2) Erphoevenweg te Uden Bijlage 4 Beplantingsplan Das en Bunzing Bijlage 5 Ontheffing Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant Bijlage 6 Rapport ecologisch werkprotocol (7649.004) Park Maashorst te Uden 1 | INLEIDING Econsultancy heeft van Gemeente Uden opdracht gekregen voor het opstellen van een document met een compleet overzicht van de reeds uitgevoerde ecologische onderzoeken ten aanzien van soortenbescherming in het kader van de voorgenomen ontwikkeling binnen de planlocatie Park Maashorst kamers 2, 3 en 4 te Uden. Het voornemen van de gemeente Uden is om een woonwijk te realiseren binnen de planlocatie Park Maashorst, kamers 2, 3 en 4. Naar aanleiding hiervan hebben er in de periode 2018 en 2019 meerde- re ecologische onderzoeken plaatsgevonden. Uit deze onderzoeken is gebleken is dat een overtre- ding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van de das en bunzing op voorhand niet uit te slui- ten was. Voor deze soorten is vervolgens een activiteitenplan opgesteld en een ontheffing aange- vraagd, welke verleend is in oktober 2019.

Naar aanleiding van de ontheffing is een ecologisch werk- protocol opgesteld waarbij de bescherming van de beschermde soorten wordt gewaarborgd. Ecologisch Adviesbureau Ettema heeft in 2018 een quickscan flora en fauna uitgevoerd. Aanvullend hierop heeft Econsultancy de volgende vervolgonderzoeken uitgevoerd en rapportages opgesteld, welke zijn opgenomen in de bijlagen:  | Rapport aanvullend ecologisch onderzoek Kamer 2 (7649.001) Erphoevenweg te Uden (de- cember 2018), bijlage 1  | Rapport nader onderzoek Kamer 3 en 4 (7649.002) Erphoevenweg te Uden (februari 2019), bijlage 2  | Rapport activiteitenplan das en bunzing (7649.003 D2) Erphoevenweg te Uden (juni 2019), bijlage 3  | Rapport ecologisch werkprotocol (7649.004) Park Maashorst te Uden (november 2019), bijla- ge 6 In toevoeging op het activiteitenplan is de rapportage “Beplantingsplan Das en Bunzing” opgesteld door Borgman Beheer Advies, welke is opgenomen in bijlage 4. Tot slot is de, door de Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, verleende | ont | heffing in bijlage 5 opgenomen. In onderhavig document worden de bevindingen van de uitgevoerde onderzoeken samengevat en benoemd welke stappen er nog benodigd zijn. Econsultancy is lid van de branchevereniging "Netwerk Groene Bureaus" en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen.

Rapport 7649.003 versie D2 | Pagina 1 van 12 Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 2 van 12 2 GEBIEDSBESCHRIJVING 2.1 L ocatiegegevens en huidige situatie De planlocatie (± 9 hectare) ligt aan de Park Maashorst kamers 2, 3 en 4, circa 2 kilometer ten noor- den van de kern van Uden. Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de planlocatie X = 170.502, Y = 409.613. In figuur 1 is de topografische ligging van de planlocatie weergegeven. De planlocatie omvat drie deelgebieden van Park Maashorst, namelijk Kamer 2, 3 en 4. De planloc a- tie betreft twee weilanden waar regelmatig schapen grazen, een stuk ruigte en de aangrenzende groenstructuren. Aan de noordzijde van de Erphoevenweg ligt Kamer 2 van het planlocatie Park Maashorst. Aan de zuidzijde van de Erphoevenweg liggen Kamer 3 en 4 van het plan Park Maa s- horst. Tussen deze Kamers en Kamer 2 zijn twee vrijstaande woningen gelegen. Deze zullen beho u- den blijven en maken geen deel uit van de planlocatie. Ten zuidwesten van de planlocatie is het Bernhoven ziekenhuis gelegen. Ten westen van de planlocatie is de nieuwbouw van ‘Kamer 1’ in ontwikkeling. Ten noorden en oosten van de planlocatie begint het buitengebied van de gemeente Uden. In figuur 2 is een luchtfoto van de planlocatie en de directe omgeving weergegeven.

De figuren 3 t/m 8 geven een impressie van de planlocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens de veldbezoeken. Figu ur 1. Topografische ligging van de planlocatie.

Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 3 van 12 Figu ur 3 . Planlocatie gezien vanaf de oostzijde. Figu ur 4. Ruigte op het westelijke deel van de planlocatie. Figu ur 5. Ingang dassenverblijf. Figu ur 6 . Ruigte op de zuidelijke helft van de planlocatie met grote bomen. Figu ur 7. Schapenweide op de noord e- lijke helft van de planlocatie. Figu ur 8 . Ingang dassenverblijf op de planlocatie. Figu ur 2. Luchtfoto van de planlocatie en de directe omgeving.

Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 4 van 12 3 ACTIVITEITEN EN PLANNING 3.1 A ctiviteiten en eindbeeld locatie De initiatiefnemer is voornemens de planlocatie bouwrijp op te leveren ten behoeve van de aanleg van nieuwbouwwoningen en de bijbehorende infrastructuur (zie figuur 9). 3.2 Werkwijze en planning werkzaamheden Ten behoeve van de nieuwbouw binnen de deelgebieden Kamer 2 en 3 zullen enkele bomen gekapt gaan worden en zal er grondverzet plaatsvinden. Deze werkzaamheden staan gepland voor begin 2020. Na het bouwrijp maken van de planlocatie zullen de infrastructuur en de woningen gefaseerd worden gebouwd. Figu ur 9. Concept inrichtingsplan Park Maashorst.

Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 5 van 12 4 ECOLOGISCHE ONDERZOEKEN 4.1 Q uickscan flora en fauna Das Uit voorgaand onderzoek (uitgevoerd door Ecologisch Adviesbureau Ettema) is gebleken dat er da s- senburchten aanwezig zijn in de groenstructuur aan de oostkant van de onderzoekslocatie. Deze dassen gebruiken de onderzoekslocatie mogelijk als foerageergebied. Dassen eten voornamelijk valfruit, noten, bosvruchten, mais, tarwe, paddenstoelen, slakken, regenwormen en (larven van) i n- secten. Steenuil Tevens is gebleken dat er enkele steenuilen in de omgeving van de onderzoekslocatie aanwezig zijn. Een van deze koppels heeft voorheen gebroed op een afstand van ongeveer 100 meter ten noorden van de onderzoekslocatie. Een deel van de onderzoekslocatie is geschikt als foerageergebied voor steenuilen. Aanvulling op quickscan flora en fauna Steenuil In de directe omgeving van de onderzoekslocatie zijn drie steenuilenkasten aanwezig aan de Erpho e- venweg. Daarnaast heeft er in het verleden tot en met 2015 een broedpaar van de steenuil vrij g e- broed aan de Erphoeveweg 3 te Uden. Volgens telgegevens van de uilenwerkgroep en vogelwacht Uden is hetzelfde broedpaar sinds 2016 gaan broeden aan de Voortweg 36 circa 800 meter van de planlocatie. Vanaf 2016 tot op heden (incl.

broedseizoen 2019) zijn er geen broedgevallen van de steenuil meer aanwezig binnen de invloedsfeer van de voorgenomen plannen. Op basis van de g e- gevens van de Vogelwacht Uden (de heer J. Opdam, d.d. 7 juni 2019) kan dan ook uitgesloten wo r- den dat de voorgenomen plannen een negatief effect hebben op een broedgeval van de steenuil. De vogelwacht is wel voornemens om de drie steenuilenkasten in de nabijheid van de planlocatie te b e- houden. Marterachtigen De onderzoekslocatie vormt geschikt habitat voor de steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel. Steenmarters gebruiken grotendeels gebouwen en schuurtjes als verblijfplaats. Echter, kunnen in de zomerperiode tevens takkenrillen, takkenhopen, dichte struwelen, grote boomholtes en holen in bo s- schages van soorten als das en vos gebruikt worden als dagrustplaats en voorplantingsplaats. De overige soorten maken gebruik van oude holen van onder andere konijnen, mollen en muizen, maar ook houtwallen, steenhopen, holle bomen, ruimtes onder boomwortels, hooizolders en stallen. Desb e- treffende soorten hebben binnen hun territorium verscheidene verblijfplaatsen. Bij verwijdering van het groen en bouwrijp maken van de onderzoekslocatie kunnen vaste rust- en verblijfplaatsen van deze soorten mogelijk verstoord worden.

4.2 Aanvullend marteronderzoek 4.2.1 Das Verblijfplaatsen Bij de voorgenomen herinrichting van de projectlocatie worden de binnen de planlocatie gelegen rust- en verblijfplaatsen (de hoofdburcht en bijburcht) zodanig verstoord dat deze mogelijk niet meer funct i- oneel zijn. De burchten zelf kunnen blijven bestaan, maar binnen 50 meter zullen bouwwerkzaamh e- Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 6 van 12 den plaatsvinden en in de gebruiksfase woningen bewoond worden. Derhalve is verstori ng niet te voorkomen. In de directe omgeving van de hoofdburcht is een das waargenomen die nieuw nestmateriaal aan het verplaatsen was richting de burcht. De burcht wordt dus zeer waarschijnlijk ook als kraamburcht g e- bruikt. Aan de noordkant van Kamer 3, in het verlengde van de bosschage waar de hoofdburcht zich in bevindt zijn ook twee pijpen aanwezig. Deze worden veelvuldig bezocht door de dassen, echter in een minder hoge frequentie als de hoofdburcht. De twee pijpen worden ook gebruikt als rust- en ver- blijfplaats en hebben een functie als bijburcht. Op de onderzoekslocatie, in het midden van Kamer 4 bevindt zich ook een dassenpijp, het betreft hier een enkele pijp die incidenteel gebruikt wordt door een das. Gedurende de tien weken dat er een camera bij deze pijp heeft gehangen is de pijp minimaal 5 weken achtereen gesloten niet gebruikt door een das.

Derhalve gaat het hier om een vluchtpijp die alleen gebruikt wordt bij de dreiging van gevaar. Bij de voorgenomen herinrichting van de projectlocatie zal deze rust- en verblijfplaats verni e- tigd worden. Foerageerhabitat Als gevolg van de plannen verdwijnt meer dan de helft van het aanbod aan grasland (meest optimale habitat van de das) binnen 500 meter van de burchtlocatie. Van het preferente leefgebied is daa r- naast 27,7 hectare matig geschikt foerageergebied (voornamelijk akkers), waarvan 2,6 hectare zich binnen de projectlocatie bevindt in de vorm van ruigtes. Binnen het preferente gebied is tevens 0,6 hectare aan incidenteel geschikt foerageergebied aanwezig. Door aanwezigheid van bebouwing en verhardingen is binnen 500 meter van de burchtlocatie 20,7 hectare ongeschikt als foerageergebied voor de das. Binnen de projectlocatie betreft het 0,4 hectare ongeschikt habitat voor de das. Het fo e- rageergebied van de das binnen de projectlocatie zal door de voorgenomen plannen vernietigd wo r- den. Derhalve is overtreding van de Wet natuurbescherming niet te voorkomen. 4.2.2 Bunzing De bunzing is in totaal acht keer waargenomen op de camera beelden (figuur 17 en 18). Hierbij was één individu waar te nemen. De waarnemingen zijn gedaan in de buurt van de hoofdburcht van de das en bij een bijburcht van de das.

Eenmaal heeft de bunzing zich gedurende de dag opgehouden in een dassenpijp. Dit betreft een pijp net buiten de projectlocatie van de voorgenomen herinrichtingen. Tijdens het onderzoek zijn geen jonge bunzingen waargenomen. Tevens zijn er geen plekken aang e- troffen op de onderzoekslocatie waar veel sporen van de bunzing aanwezig waren. De onderzoeksl o- catie vormt op basis van het onderzoek geen voortplantingsplaats van de bunzing. Bij de voorgen o- men herinrichting worden enkel (potentiële) dagrustplaatsen en daarmee vaste rust- en verblijfplaa t- sen van de bunzing verstoord. De bunzing heeft een territorium tussen de 10 hectare en de duizenden hectare (bron: provincie Noord-Brabant, 2017). Aangezien er in de directe omgeving van de projectlocatie veel groen gehan d- haafd zal blijven en ook nog groene elementen aangelegd zullen worden, zal de voorgenomen on t- wikkeling niet leiden tot een significante afname in foerageergebied van de bunzing. Het wordt voo r- gesteld om bij de groeninrichting van de voorgenomen plannen extra aandacht te besteden aan vruchtdragende aanplant in de vorm van struiken en bomen. Doordat de verblijfplaatsen zelf beho u- den blijven en extra foerageermogelijkheden worden getroffen bij de herinrichting zal er geen essent i- eel deel van het leefgebied verloren gaan. De rapportages met aanvullende onderzoeken zijn in bijlage 1 en 2 toegevoegd.

Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 7 van 12 4.3 Verbodsbepalingen Das De das is beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming, door de voorgenomen on t- wikkelingen wordt mogelijk artikel 3.10 lid 1b (het is verboden vaste voortplantings- of rustplaatsen te beschadigen of vernielen) overtreden. Voor de das geldt dat bij werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 verstoring en (mogelijk) vernietiging optreedt van de aanwezige hoofdburcht, bijburcht en/of vluchtpijp van de das op en net naast de projectlocatie. Er treedt verstoring op van de burchten in de houtsingel net naast het plangebied en vernietiging van de vluchtpijpen in het plangebied. Het verstoren van een dassenburcht wordt in de Wet natuurbescherming niet gezien als een overtreding maar wel als hierdoor de functionaliteit van de burcht in het geding komt. De in artikel 3.10 genoemde verboden op vernielen en beschadigen van voortplantings- en rustplaatsen moeten worden opgevat als een waarborg dat de ecologische functionaliteit van deze plaatsen gegarandeerd wordt. Ook alle noodzakelijke onderdelen in het leefgebied, die voor de ecologische functionaliteit noodzakelijk zijn, vallen onder de beschermende bepalingen van art 3.10. Er dienen maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaatsen van de das te garanderen.

Het oppervlakte optimaal foerageergebied dat verloren gaat op de projectlocatie is 5,4 hectare, dat moet met 120% worden gecompenseerd (Kennisdocument Das, Bij12), wat neerkomt op 6,48 hectare. Het oppervla k- te matig geschikt foerageergebied dat verloren gaat op de projectlocatie is 2,6 hectare. Matig geschikt foerageergebied dient voor 50% gecompenseerd worden wat neerkomt op 1,3 hectare. In totaal dient er dus 7,78 hectare aan optimaal leefgebied gecompenseerd te worden. Bunzing Voor de bunzing geldt dat er bij de voorgenomen werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 mogelijk een dagrustplaats en daarmee een vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing wordt ve r- stoord. De bunzing is beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming, door de voorg e- nomen ontwikkelingen wordt mogelijk artikel 3.10 lid 1b (het is verboden vaste voortplantings- of rus t- plaatsen te beschadigen of vernielen) overtreden. De dassenpijpen waarvan de bunzing gebruik maakt zullen behouden blijven, echter kan tijdens en na de herinrichting dermate hoge verstoring optreden dat de functionaliteit van de verblijfplaats deels verloren gaat. De onderzoekslocatie vormt op basis van het onderzoek geen voortplantingsplaats van de bunzing. Er dienen maatregelen gen o- men te worden om de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing te garand e- ren.

Algemene soorten Afgezien van de das en bunzing zijn er ten tijde van de werkzaamheden enkel vaste rust- of verblij f- plaatsen van algemene broedvogels, zoogdieren en amfibieën te verwachten waarvoor een algehele vrijstelling van de Wet natuurbescherming met betrekking tot de ruimtelijke ontwikkelingen en heri n- richting geldt. Dit neemt echter niet weg dat er wel aan de zorgplicht moet worden voldaan en zor g- vuldig gehandeld moet worden. Dit houdt in dat het noodzakelijk is om voldoende zorg te dragen voor de aanwezige individuen en al het redelijkerwijs mogelijke dient gedaan te worden om het doden van individuen te voorkomen. Aanwezige dieren moeten de gelegenheid krijgen om veilig weg te komen of dienen zorgvuldig te worden verplaatst naar een geschikte locatie in de directe omgeving. Zorgvu l- dig handelen houdt onder andere in dat er geen ‘wezenlijke invloed’ is op beschermde soorten en dat schade aan soorten zo veel mogelijk wordt voorkomen. Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 8 van 12 5 ACTIVITEITENPLAN DAS EN BUNZING Bi j de voorgenomen ingreep wordt een burchtlocatie van de das en een rustplaats van de bunzing weggenomen en/of verstoord. In dit hoofdstuk zijn de maatregelen opgenomen om negatieve effecten te voorkomen bij de voorgenomen ontwikkeling en de functionaliteit van de nestlocatie te garanderen.

De te nemen maatregelen zijn in te delen in de volgende drie stappen: a. dassen vangen en verplaatsen. b. leefgebied das inrichten in compensatiegebied; c. mitigatie leefgebied bunzing realiseren; In bijlage 3 is het activiteitenplan toegevoegd. 5.1 Dassen vangen en verplaatsen Het afvangen en verplaatsen van de dassen wordt uitgevoerd door Das&Boom . Das&Boom vangt dassen in door haar zelf ontwikkelde vangkooien. Met behulp van een GSM alarm worden medewe r- kers onmiddellijk gewaarschuwd, als er een vangkooi dicht valt. Een vrijwilliger in de buurt dekt de vangkooi dan af met een deken en medewerkers van Das&Boom halen daarna de das zo snel mog e- lijk uit de vangkooi (altijd ’s nachts) . De das wordt vervolgens in speciaal ontwikkelde vervoerskratten met een laag stro vervoerd, waarbij alle onnodige verstoring (lawaai, schudden, licht) zoveel mogelijk vermeden wordt. Indien noodzakelijk (onderzoek eventuele zwangerschap, bepaling mannetje of vrouwtje, plaatsen chip) gaat de das daarna meteen via een dierenarts naar de opvang bij Das&Boom. De dassen wo r- den vervolgens in een speciaal daarvoor ingerichte ruimte ondergebracht in verschillende onderling te scheiden verblijfruimtes.

De dassen krijgen ruim voldoende stro om zich onder te verstoppen en d a- gelijks voedsel (hondenbrokken met in eerste instantie veel zoetigheid, honing, Roosvicee) en water, zoet fruit en vermolmd hout uit het bos (kunnen ze lekker lang naar torretjes zoeken). Ze worden een 1 x per dag door vaste verzorgers verzorgd in schemerlicht, voor de rest worden ze niet gestoord. Dassen van een verhuisproject tijdelijk te gast bij Das&Boom. Zodra de gehele sociale groep gevangen is en verenigd in de opvang, gaan ze naar de uitzetlocatie, waar ze voor de pijpen van de kunstburcht worden uitgezet. In de kamers en buizen van de kuns t- burcht is van te voeren stro uit hun opvangplek (met hun geur) geplaatst, waardoor ze meestal me t- een zonder aarzeling naar binnen lopen. In de uitzetren worden de dassen dagelijks (tegen de avond) van voedsel voorzien en verder met rust gelaten. Wel worden ze met wildcamera’s gefilmd. Na circa 3 maanden worden er openingen in de uitzetren gemaakt, zodat de dassen hun nieuwe omgeving ku n- nen verkennen. Verzorgers kunnen daarna aan de hand van de uitwerpselen in dassenputjes beoo r- delen, hoeveel hondenbrokken ze nog eten (lichtbruin van kleur) en hoeveel zelf gevonden voedsel (veel donkerder met restanten van insecten of bijvoorbeeld pitten).

Afhankelijk van het seizoen en de weersomstandigheden wordt het bijvoeren vervolgens langzaamaan afgebouwd, waarna de dassen zelfstandig verder kunnen. Het is onzeker of alle te verhuizen dassen gevangen kunnen worden voor 1 december en dus voor die datum in de kunstburcht kunnen worden uitgezet. Voordat de vangren kunnen plaatsen moeten we middels onderzoek voldoende zekerheid hebben, in welke burcht de dassen zich ophouden. M o- menteel wisselt dat. Op het moment dat dassen worden ingesloten door een vangren kunnen de aanwezige dassen zeer snel (dezelfde nacht) gevangen worden, maar het kan ook weken duren of langer, zeker later in het seizoen, wanneer dassen minder actief zijn en voldoende vetreserves he b- ben opgebouwd om in de burcht te blijven als het buiten niet pluis is. Het is dus niet uitgesloten dat het vangen uit de ren pas na 1 december gaat lukken. 5.2 | Leefgebied das inrichten in compensatiegebied Het leefgebied zal middels diverse maatregelen worden ingericht in een aangewezen compensatie- gebied. In onderstaande opsomming staan de betreffende maatregelen genoemd.

Uitvoeringsparagraaf • | Eigendom gemeente Uden o | Alles in plantseizoen 2019-2020 realiseren, vóór opening uitzetren (3 maanden na plaatsing dassen in kunstburcht); o | Rondom de dassenburcht wordt 3 tot 5 meter breed en over een lengte van 100 me- ter (circa 400 m2) aan struweel en bomen geplant; o | Er wordt een bos van 750 m2 aangeplant op circa 600 meter van de nieuwe burcht. Naast het bos wordt ook een poel van 25 x 30 meter aangelegd; o | 9.015 m2 aan houtwal realisatie (minimaal 5 meter breed); o | 2.609 meter aan knip- en scheerhaag van 1 meter breed. o | Totaal = 1,2774 hectare aan groen realisatie in plantseizoen 2019-2020; o | Daarnaast realisatie voorafgaand aan openen uitzetren van 379 meter dassenraster; • | Realisatie EVZ -> aankoop gronden o | 1.422 meter lang en 25 meter breed = 3,555 hectare droge EVZ geschikt voor das- sen; o | Bestaat uit knip- en scheerheggen (3.550 m2), houtwallen (4.340 m2) en andere voor dassen als foerageergebied geschikte natuurtypen; o | Gronden moeten deels aangekocht worden; o | Samenwerking met Waterschap Aa en Maas, bronnen voor aankoop en uitvoering zijn al gereserveerd; o | Uitvoer vanaf 2020 maar zo snel mogelijk.

• | STIKA subsidie o | Noordelijk van A50 zijn gesprekken al gaande; o | 0,4 hectare aan groen aanleg bestaande uit 2.160 m2 aan houtwal van 5 meter breed en 2.066 m aan knip- en scheerheggen van 1 meter breed; o | Uitvoer mogelijk plantseizoen 2019-2020. STIKA werkt traag en wordt in februa- ri/maart mogelijk herzien door de Provincie Noord-Brabant; o | Ten zuiden van A50 zijn gesprekken gaande voor aankoop over realisatie EVZ. Als die specifieke gronden niet verkocht worden voor realisatie EVZ -> gesprekken voor STIKA; o | Daar waar zeker geen EVZ gronden aangekocht worden lopen gesprekken voor STIKA. In de tabel hieronder is een samenvatting weergegeven van de te realiseren elementen in hectaren. De uitvoering van deze elementen loopt via verschillende trajecten. Daarnaast worden voor zowel de EVZ als in de directe omgeving van de kunstburcht gronden omgevormd zodat deze geschikt zijn als foerageergebied voor de dassen. Rapport 7649.003 versie D2 | Pagina 9 van 12 Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 10 van 12 Type meter hectare Raster 379 Dassenburcht 0,04 Aanplant bos 0,075 Aanleg poel 0,075 Houtwal 1,919 Knip- en Schee r- heg 1,2119 Struweelhaag 0,0219 Totaal 3,3209 De a an te leggen groen elementen bestaan deels uit houtwallen (1,919 hectare), deze zullen circa 5 meter breed zijn, en deels uit knip- en scheerheggen die 1 meter breed zullen zijn (1,2119 hectare).

Op basis van de expert judgement van Das&Boom geven deze elementen voldoende geleiding en foerageergebied voor de das. Het beplantingsplan is in bijlage 4 toegevoegd. 5.3 Mitigatie leefgebied bunzing realiseren Om de functionaliteit van het leefgebied van de bunzing te garanderen worden door de initiatiefnemer enkele takkenrillen en/of takkenhopen geplaatst om gedurende de werkzaamheden te allen tijde vo l- doende alternatieve verblijfplaatsen aan te bieden buiten de directe invloedsfeer van de werkzaa m- heden. Door het aanbieden van alternatieve rustplaatsen buiten de invloedsfeer van de planvorming en de fasering van de werkzaamheden kan een significant negatief effect op het leefgebied van de bunzing uitgesloten worden. De takkenrillen/takkenhopen worden in het najaar van 2019 gerealiseerd in de directe nabijheid van het plangebied maar buiten de directe invloedsfeer van de werkzaamh e- den. Een te plaatsen takkenril dient circa 1,0 tot 1,5 meter hoog en 1,0 tot 1,5 meter breed te zijn, zie figuren 10 en 11. Figu ur 10. Voorbeeld van een takkenril. Figu ur 11. Voorbeeld van een takkenril. 5.4 Ontheffing In oktober 2019 is de ontheffing verleend door de Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant voor de periode tot en met 1 september 2024.

De voorgestelde maatregelen zijn voldoende bevonden, maar ter waarborging van de inrichting van het compensatiegebied en de monitoring zijn er enkele extra specifieke voorschriften in de ontheffing opgenomen:

Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 11 van 12  Vooraf aan het uitzetten van dassen in de ren van de kunstburcht (of vooraf het verplaatsen), di ent de inrichting rondom de kunstburcht functioneel ingericht te zijn. Dit betekent dat veg e- tatie moet zijn aangeplant conform de vereisten van de das zoals opgenomen in kennisd o- cument BIJ12 Das. Grootte, breedte en hoeveelheid bomen/vegetatie moet bij aanplanting voldoen aan de eisen van de das.  De beplanting op en rond de burcht wordt aangebracht conform het Kennisdocument Das van BIJ12 zodat voldoende dekking aanwezig is. Daarnaast moet het foerageergebied goed en ongestoord bereikbaar zijn vanuit de kunstburcht.  Er dient bewijs van aankoop van gronden/subsidieverlening voor de herinrichting van leefg e- bied voor de das opgestuurd worden aan het bevoegd gezag, aan info@odbn.nl  Indien gronden niet zijn aangekocht of ingericht voordat de dassen worden verplaatst naar het compensatiegebied dient een alternatief perceel gezocht te worden om alsnog aan de vereiste compensatie omvang te voldoen, dit conform Kennisdocument Das van BIJ12. Ook met deze percelen dient voldaan te worden aan voorschrift 10. Daarbij dient aangegeven te worden in welke mate dat perceel geschikt is als leefgebied voor de dassen en voldaan wordt aan de compensatiefactor.

Dit alternatief perceel dient in overleg met een ecologisch desku n- dige gekozen en ingericht te worden. Daarnaast dient een kaart aangeleverd te worden van de locatie van het nieuwe perceel. De wijziging en kaart dienen opgestuurd te worden naar het bevoegd gezag, aan info@odbn.nl.  Van de effectiviteit van de kunstburcht dient het bewijs van de aanleg van de beplanting en het gebruik van de kunstburcht door de dassen (met foto's of video's) inzichtelijk te worden gemaakt en opgenomen te worden in een monitoringsrapport. In het rapport dienen de aa n- tallen en data van het waarnemen van dassen te worden beschreven. Het monitoringonde r- zoek dient plaats te vinden in de geschikte periode en frequentie/duur en conform het Ke n- nisdocument Das van BIJ12. Bij de monitoring dienen alle burchten binnen een straal van 2 kilometer meegenomen te worden. Deze dienen betrokken te worden bij de beoordeling of de dassen uit zichzelf naar een nabij gelegen burcht zijn vertrokken.  De monitoring wordt begeleidt door een ecologisch deskundige op gebied van de das.  Indien de dassen de nieuwe kunstburcht niet in gebruik nemen dan dient zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen een maand na oplevering van het monitoringsrapport een plan van aa n- pak gemaakt worden, tenzij de dassen uit zichzelf zijn verplaatst en daar succesvol zijn in hun voortplanting.

Daarin wordt bewijs opgenomen waaruit blijkt dat de kunstburcht en beplanting is aangelegd (met foto's) en een uitwerking van het verdere vervolg met een voorstel van bi j- sturingsmaatregelen. Het plan van aanpak dient opgestuurd te worden naar info@odbn.nl.  Het monitoringsrapport dient jaarlijks te worden opgesteld (tot en met 2024) en uiterlijk 1 o k- tober opgestuurd te worden naar info@odbn.nl. In bijlage 5 is de ontheffing toegevoegd. 5.5 Ecologisch werkprotocol Voor de uitvoering van de werkzaamheden is een ecologisch werkprotocol opgesteld om te voo rko- men dat er een overtreding in het kader van de Wet natuurbescherming plaatsvindt. Het ecologisch werkprotocol is terug te vinden in bijlage 6. Ra pport 7649.003 versie D2 Pagina 12 van 12 Econsultancy Box meer, 5 december 2019 Bijlage 1 Nad er ecologisch marteronderzoek Park Maashorst Kamer 2 en steenuilonderzoek Kamer 2, 3 en 4 AANVULLEND ECOLOGISCH ONDERZOEK KAMER 2 ERPHOEVENWEG TE UDEN

Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB) . He t NGB is een vereniging van ecologische advies- en - onderzoeksbureaus en werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en beha r- tigt de belangen van groene adviesbureaus. Het Netwerk ha nteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belan g- hebbenden een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en mi lieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhan d- boek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volge ns de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde protocollen en richtlijnen voor onderzoek. He t onderzoek betreft echter een momentopname en geeft een inschatting van de aanwezigheid van bescher m- de soorten op de onderzoekslocatie . He t incidenteel voorkomen van beschermde soorten is nooit met zekerheid uit te slu i- ten. Econsultancy accepteert op voorhand geen aanspra k elijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdracht- gever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerd e onderzoek neemt.

Rapportage aanvullend ecologisch onderzoek Kamer 2 Erphoevenweg te U den Opdrachtgever Gemeente Uden Postbus 83 5400 AB Uden Rapportnummer 7649.001 Versienummer D1 Status Eindrapportage Datum 13 december 2018 Vestiging Brabant Hein z Moormannstraat 1b 5831 AS Boxmeer 0485 - 581818 boxmeer@econsultancy.nl Opsteller ir. D. Sanders Paraaf Kwaliteitscontrole drs. J.G.T. Driessen Paraaf

76 49.001 INHOUDSOPGAVE 1 INLEI DING .................................................................................................................................. 1 2 GEBIEDSBESCHRIJVING ......................................................................................................... 2 2.1 Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving ............................................................... 2 2.2 Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie ................................................................ 3 2.3 Te verwachten werkzaamheden en ingrepen .................................................................. 4 3 RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK ............................................................................ 5 4 ONDERZOEKSMETHODIEK ..................................................................................................... 6 4.1 Steenuil ............................................................................................................................. 6 4.2 Marterachtigen .................................................................................................................. 6 4.3 Das ...................................................................................................................................

7 5 ONDERZOEKSRESULTATEN ................................................................................................... 8 5.1 Steenuil ............................................................................................................................. 8 5.2 Camera onderzoek ......................................................................................................... 10 5.2.1 Marterachtigen ................................................................................................. 10 5.2.2 Das ................................................................................................................... 11 6 TOETSING AAN WET- EN REGELGEVING ........................................................................... 12 6.1 Steenuil ........................................................................................................................... 12 6.2 Marterachtigen ................................................................................................................ 12 6.3 Das ................................................................................................................................. 12 7 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN .....................................................................................

13 1 INLEIDING Ec onsultancy heeft van Gemeente Uden opdracht gekregen voor het uitvoeren van een aanvullend ecologisch onderzoek aan de Erphoevenweg te Uden. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van een bestemmingsplanwijziging en ontwikkeling van nieuwbouw. Onderhavige rapportage omvatten de resultaten van het martero n- derzoek en dassenonderzoek voor deellocatie ‘ Kamer 2’ en de resultaten van het steenuilenonde r- zoek voor alle zowel Kamer 2 als Kamer 3 en 4. Het marter- en dassenonderzoek voor de andere deellocatie (‘Kamer 3 en 4’) loopt nog tot begin januari 2019. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de quickscan flora en fauna die Ecologisch Adviesbureau Ettema op de onderzoekslocatie heeft uitg e- voerd (april 2018). Econsultancy is lid van de branchevereniging "Netwerk Groene Bureaus" en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen. 2 GEBIEDSBESCHRIJVING 2.1 Hu idig gebruik onderzoekslocatie en omgeving De planlocatie Kamer 2 (± 2 hectare) ligt aan de noordwestzijde van de Erphoevenweg, circa 2 kil o- meter ten noorden van de kern van Uden. Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de planlocatie X = 170.422 Y = 409.713.

De planlocatie betreffen twee weilanden waar regelmatig schapen grazen, een stuk ruigte en de aa n- grenzende groenstructuren. Aan de zuidzijde van de Erphoevenweg liggen Kamer 3 en 4 van het plan Park Maashorst. Tussen deze Kamers en Kamer 2 zijn twee vrijstaande woningen gelegen. Deze zullen behouden blijven en maken geen deel uit van de onderzoekslocatie. Ten zuidwesten van de onderzoekslocatie is het Bernhoven ziekenhuis gelegen. Ten westen van de onderzoekslocatie is de nieuwbouw van ‘ Kamer 1’ in ontwikkeling. Ten noorden van de onderzoekslocatie begint het buite n- gebied van de gemeente Uden. Figu ur 1. Topografische ligging van de planlocatie (Kamer 2, 3 en 4).

Fig uur 2. Luchtfoto van de planlocatie (Kamer 2) en de directe omgeving. Figu ur 3 . Onderzoekslocatie gezien vanaf de oostzijde. Figu ur 4. Ruigte op het westelijke deel van de onderzoekslocatie. Figu ur 5. Ingang dassenverblijf. 2.2 T oekomstig gebruik van de onderzoekslocatie De initiatiefnemer is voornemens nieuwbouwwoningen en de bijbehorende infrastructuur te realiseren op de onderzoekslocatie (zie figuur 6). Kamer 2 Kamer 3 en 4 2.3 T e verwachten werkzaamheden en ingrepen Ten behoeve van de nieuwbouw zullen enkele bomen gekapt gaan worden en zal er grondverzet plaatsvinden. Na het bouwrijp maken van de onderzoekslocatie zullen de infrastructuur en de woni n- gen worden gebouwd. Figu ur 6. Concept inrichtingsplan gehele Park Maashorst.

3 RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK Uit voorgaand onderzoek (uitgevoerd door Ecologisch Adviesbureau Ettema) is gebleken dat er da s- senburchten aanwezig zijn in de groenstructuur aan de oostkant van de onderzoekslocatie. Deze dassen gebruiken de onderzoekslocatie mogelijk als foerageergebied. Dassen eten voornamelijk valfruit, noten, bosvruchten, mais, tarwe, paddenstoelen, slakken, regenwormen en (larven van) i n- secten. Tevens is gebleken dat er enkele steenuilen in de omgeving van de onderzoekslocatie aanwezig zijn. Een van deze koppels heeft voorheen gebroed op een afstand van ongeveer 100 meter ten noorden van de onderzoekslocatie. Een deel van de onderzoekslocatie is geschikt als foerageergebied voor steenuilen. Toevoeging Econsultancy De onderzoekslocatie vormt geschikt habitat voor de steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel. Steenmarters gebruiken grotendeels gebouwen en schuurtjes als verblijfplaats. Echter, kunnen in de zomerperiode tevens takkenrillen, takkenhopen, dichte struwelen, grote boomholtes en holen in bo s- schages van soorten als das en vos gebruikt worden als dagrustplaats en voorplantingsplaats. De overige soorten maken gebruik van oude holen van onder andere konijnen, mollen en muizen, maar ook houtwallen, steenhopen, holle bomen, ruimtes onder boomwortels, hooizolders en stallen.

Desb e- treffende soorten hebben binnen hun territorium verscheidene verblijfplaatsen. Bij verwijdering van het groen en bouwrijp maken van de onderzoekslocatie kunnen vaste rust- en verblijfplaatsen van deze soorten mogelijk verstoord worden. 4 ONDERZOEKSMETHODIEK Het ond erzoek naar de verschillende soortgroepen is zoveel mogelijk gecombineerd uitgevoerd. 4.1 Steenuil Voor het onderzoek naar het foerageergebied van steenuil is aan de hand van een veldbezoek de onderzoekslocatie en de omgeving geïnventariseerd op geschiktheid als foerageergebied. Hierbij zijn alle nestlocaties van de steenuil binnen 300 meter van de onderzoekslocatie in kaart gebracht. Ve r- volgens is de onderzoekslocatie en de omgeving tot een straal van maximaal 600 meter geïnventar i- seerd op geschiktheid als foerageergebied van de steenuil. Aan de hand van deze analyse is beoor- deeld of er bij de voorgenomen plannen op de onderzoekslocatie essentieel foerageergebied verloren gaat. 4.2 Marterachtigen Om te bepalen of de steenmarter, hermelijn, bunzing en/of wezel gebruik maken van de onderzoek s- locatie is een onderzoek uitgevoerd door een combinatie van cameravallen en jigglers met valeriaan te gebruiken. Twaalf weken lang hebben er twee camera’s verspreid over de onderzoekslocatie g e- staan.

Na week 6 van het onderzoek is een camera gewijzigd van locatie, namelijk gericht op een dassenhol (zie figuur 7). Figu ur 7. Locaties camera’s op Kamer 2.

Tijdens het eerste veldbezoek zijn de wildcamera’s in combinatie met de jigglers verspreid over de onderzoekslocatie gemonteerd aan de aanwezige begroeiing. Bij het plaatsen van de vallen is gelet op de geschiktheid van de locatie voor de mogelijk aanwezige marters. Om de twee weken zijn de cameravallen gecontroleerd. Tabel I. Onderzoeksinspanning kleine marterachtigen 2018 september t/m november Steenmarter, he rmelijn, wezel en bunzing tijdstip 1 veldbezoek 12 weken onderzoek met cameraval gecombineerd met jiggler 6 ve ldbezoeken datum 11 september 2018 11 september t/m 4 december functie plaatsen cameravallen zichtwaarnemingen volwassen en juveniele individuen 4.3 Das Het was reeds bekend dat er aan de oostzijde van de planlocatie twee burchten aanwezig zijn van een dassenfamilie. Om helder te krijgen welke effecten de voorgenomen plannen zullen hebben op de aanwezige dassenpopulatie zijn de cameravallen voor het marteronderzoek ook op een geschikte manier geplaatst voor het dassenonderzoek. Tijdens het veldbezoek naar het foerageergebied van de steenuil is de omgeving tevens geïnventariseerd op sporen van dassen. Dit onderzoek bevat zowel burchten als wissels. Hierbij is inzicht verkregen in de actieve populaties van dassen in de om geving van de planlocatie. Camera 1 was gedurende 4 weken van het onderzoek op de opening van een dassenhol gericht.

5 ONDERZOEKSRESULTATEN 5.1 S teenuil Er zijn in de omgeving van de onderzoekslocatie 5 steenuilen kasten bekend. Er hangen kasten op de Voortweg 10, Voortweg 26, Erphoeveweg 6, Voortweg 36b en een kast aan de oostzijde van Kamer 4. Van deze kasten is alleen een broedend paartje steenuilen bekend van de kast aan de Voortweg 36b, daar hebben in 2017 geen steenuilen gebroed, daarvoor wel. Tevens is er in 2017 een vrij broedgeval (zonder kast) van steenuilen bekend aan de Erphoeveweg 3. Een territorium van een steenuil is tussen de 5 en de 30 hectare groot. Dit is onder andere afhankelijk van de geschiktheid van foerageergebied in de directe omgeving en de leeftijd van het mannetje. Meer ervaren mannetjes hebben een kleiner foerageergebied nodig. Voor het broedgeval dat bekend is van de Erphoeveweg 3 is voor zowel een territorium van 5 hectare als 30 hectare de geschiktheid als foerageergebied in kaart gebracht. Dit is weergegeven in figuur 8 . Binnen het minimale territorium van 5 hectare is op dit moment 2,42 hectare aan optimaal foeragee r- gebied aanwezig. Na realisatie van de voorgenomen nieuwbouw zal daarvan 0,25 hectare verand e- ren in ongeschikt leefgebied en ongeveer 100 m2 naar matig geschikt leefgebied. Gezien een vrij groot deel van de 5 hectare nu al ongeschikt leefgebied is voor de steenuil is het deel dat verloren gaat een essentieel onderdeel van het leefgebied.

Binnen het territorium van 30 hectare is op dit moment 8,82 hectare aan optimaal geschikt foeragee r- gebied aanwezig, 3,43 aan matig geschikt foerageergebied, 9,59 hectare aan incidenteel geschikt foerageergebied en 8,04 hectare aan ongeschikt foerageergebied. In de toekomstige situatie zal 2,86 hectare aan optimaal geschikt foerageergebied en 1,53 hectare aan matig geschikt foerageergebied veranderen in ongeschikt foerageergebied. Gezien er een groot deel van de 30 hectare zal verand e- ren van optimaal geschikt/matig geschikt zal veranderen in voornamelijk ongeschikt foerageergebied gaat er een essentieel deel van het leefgebied verloren. Figu ur 8 . Geschiktheid foerageergebied voor steenuilen binnen 5 hectare en 30 hectare van de bekende broedlocatie Erphoeveweg 3.

5.2 Camera onderzoek O p de camerabeelden van de twee camera’s die op Kamer 2 waren geplaatst zijn de volgende zoo g- dieren waargenomen: das, steenmarter, eekhoorn, vos, konijn, bosmuis en de bruine rat (zie tabel II). Van deze soorten zijn de das, steenmarter en eekhoorn streng beschermt, voor de overige soorten geldt de zorgplicht. Van de eekhoorn zijn tijdens de veldbezoeken geen nesten aangetroffen. Tijdens de laatste veldbezoeken waren de bomen goed te inspecteren op aanwezig nesten door afwezigheid van het bladerdek. Tabel II Waarnemingen van (inheemse)zoogdieren tijdens cameraonderzoek Kamer 2. Camera Soort Week 2 Week 4 Week 6 Week 8 Week 12 Camera 1 Das 2 1 Steenmarter 1 Eekhoorn 1 Vos 1 Konijn 1 Bosmuis 1 1 Bruine rat 1 Camera 2 Steenmarter 1 1 Vos 1 Haas 1 Konijn 1 1 1 5.2.1 M arterachtigen Tijdens het onderzoek zijn op Kamer 2 geen hermelijn, wezel of bunzing waargenomen. Wel is twee keer een steenmarter waargenomen op de onderzoekslocatie (zie figuur 9 en 10) . Steenmarters ge- bruiken hooizolders, loze ruimtes onder het dak, schuurtjes en dergelijke, als verblijfplaats. Een steenmarter heeft binnen zijn territorium verscheidene verblijfplaatsen. De waargenomen steenmarter passeerde de locatie slechts en heeft geen verblijfplaats binnen de onderzoekslocatie (er is geen bebouwing aanwezig op de onderzoekslocatie).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maashorst.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/2eeffc33-e656-4952-a5c6-f77c91d6a7d6?agendaItemId=0905980a-13dd-46d7-9bc5-9b7df3532baf