CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

13. Bijlagen bij toelichting: Bijlage 12 Activiteitenplan steenuil en das

Commissievergadering Ruimte, Economie en Financiën 24 september 2026, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Vaststelling bestemmingsplan Park Maashorst Kamer 4, Uden89.160 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 11

In onderstaande tabel zijn deze vervolgstappen weergegeven. Tabel 1: Te nemen vervolgstappen om overtreding van de Omgevingswet te voorkomen Soort of soortgroep Onderzochte functie Beschermde functies aanwezig Overtreding verbodsbepaling Omgevingsvergun- ning OW nodig EWP nodig * Das Vaste rust- en verblijfplaats Ja, burcht aanwezig Mogelijk Ja Ja Leefgebied Ja Ja Ja Ja Teunisbloem- pijlstaart Voortplantings -gebied Nee Nee Nee Nee Overige waargenomen soorten tijdens nader onderzoek Soort of soortgroep Wargenomen functie Beschermde functie? Overtreding verbodsbepaling Omgevingsvergunn ing OW nodig EWP nodig * Steenuil Vaste rust- en verblijfplaats (bezette nestkast) Ja Mogelijk Ja, indien vaste rust- en verblijfplaats vernietigd wordt Ja Leefgebied Ja Ja Ja, indien essentieel leefgebied vernietigd wordt Ja Ree Leefgebied Nee Nee Nee Nee * Door te werken volgens een ecologisch werkprotocol (EWP)wordt voorkomen dat er een negatief effect optreedt op aanwezige beschermde soorten en functies. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 3 2.0 INLEIDING 2.1 AANLEIDING Gemeente Maashorst is voornemens om de projectlocatie geschikt te maken voor woningbouw. Momenteel bestaat het plangebied uit braakliggend terrein met ruigte, bosschages en solitaire bomen. Het noordelijke deel van het plangebied is in gebruik als akkerland. Ten oosten van het plangebied is een houtsingel aanwezig.

Uit de rapportage ‘Quickscan Erphoevenweg te Uden, Effecten op beschermde gebieden, soorten en houtopstanden’ (Stantec B.V., 2023) ter plaatse van het plangebied blijkt dat de locatie potentieel geschikt is voor de (kleine) marterachtigen en teunisbloempijlstaart én dat een dassenburcht aanwezig is binnen het plangebied alsook dassenwissels, een vluchtpijp en meerdere dassenputjes en latrines. In de quickscan is vervolgens bepaald dat nader onderzoek verricht dient te worden naar de das en teunisbloempijlstaart. Middels het nader onderzoek wordt bepaald of deze soorten gebruik maken van het plangebied. Door Econsultancy is in 2019 een eerder nader onderzoek uitgevoerd. Hieruit bleek dat, naast de das, ook de bunzing aanwezig was binnen het plangebied. Hiervoor is reeds een activiteitenplan aanwezig alsook een verleende vergunning. Naar (kleine) marterachtigen is door Stantec dus geen nader onderzoek uitgevoerd. In bijlage 1 zijn de conclusies uit de rapportage ‘Quickscan Erphoevenweg te Uden, Effecten op beschermde gebieden, soorten en houtopstanden’ (Stantec B.V., 2023) opgenomen en in bijlage 2 het nader onderzoek van Econsultancy (2019). Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 4 2.2 LIGGING PLANGEBIED Het plangebied is gelegen in gemeente Maashorst, provincie Noord-Brabant.

Het plangebied is gelegen ten oosten van de Erphoevenweg en wordt in noordelijke en zuidelijke richting begrensd door respectievelijk Kamille en de Rondweg. Aan de westelijke zijde wordt het plangebied begrensd door ziekenhuis Bernhove en aan de oostzijde door een houtsingel en akkerland. In figuur 1 is de ligging van het plangebied weergegeven. Figuur 1: Globale ligging plangebied (rood omlijnd).

Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 5 2.3 OMSCHRIJVING PLANGEBIED Het noordelijkdeel ven het plangebied in gebruik als akkerland. De zuidzijde bestaat uit ruigte met struweel en enkele solitaire bomen. Het plangebied is aangeduid met perceelnummer R1092, Uden. In onderstaande is een impressie van het plangebied weergegeven. Figuur 2: Impressie van het plangebied, foto’s door Stantec, juli 2024.

Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 6 2.4 ACTIVITEITEN De uit te voeren activiteiten betreffen: • Het uitvoeren van grondwerkzaamheden. • Het aanleggen van boven- en ondergrondse infra. • Het verwijderen van opgaande beplanting. • Het realiseren woningen. In onderstaand figuur zijn de toekomstige bestemmingen weergegeven binnen het plangebied. Een definitieve inrichting is nog niet voorhanden. Figuur 3: Toekomstige bestemmingen binnen het plangebied.

Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 7 2.5 DOEL Het doel is het vaststellen van de aanwezigheid dan wel afwezigheid van vaste rust- en verblijfplaatsen alsook essentieel leefgebied van de das en (kleine) marterachtigen, vaste rust - en verblijfplaatsen van de teunisbloempijlstaart (voortplanting). Met soort specifieke onderzoeken wordt onderzocht of verbodsbepalingen uit de Omgevingswet (zie bijlage 3) door de werkzaamheden overtreden worden en of een omgevingsvergunning benodigd is om de werkzaamheden doorgang te laten vinden. Indien mogelijk wordt een advies opgesteld om met mitigerende maatregelen overtredingen van de verbodsbepaling te voorkomen of te verzachten. 2.6 WETTELIJK KADER Uit de quickscan flora en fauna-activiteiten (Stantec, november 2023) blijkt dat het plangebied beschikt over potentieel geschikt habitat voor de das en de teunisbloempijlstaart. Middels het nader onderzoek wordt bepaald of deze soorten gebruik maken van het plangebied en of, door de werkzaamheden, een negatief effect optreedt op deze soorten. In bijlage 2 is weergegeven welke verbodsbepalingen mogelijk per soortgroep en/of soort kunnen worden overtreden. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 8 3.0 METHODE In dit hoofdstuk worden de methoden beschreven die gehanteerd zijn voor het nader onderzoek naar das en teunisbloempijlstaart.

3.1 DAS 3.1.1 Soortomschrijving De das (Meles meles) is een sociale soort en leeft in familiegroepen die ook wel (dassen)clans worden genoemd. De soort is een nachtdier, territoriaal en leeft volgens vaste gewoonten in zijn territorium, welke bestaat uit de burcht en voedselgronden. In de schemering verlaat de das de burcht om voedsel te zoeken, waarbij ze gebruik maken van vaste paden ook wel wissels genoemd. De soort prefereert een kleinschalig akker- en weidelandschap met onder andere bosjes, heggen en houtwallen, maar kan ook voorkomen in open terreinen en onder gebouwen. De burcht, bestaande uit hoofdburcht, bijburchten en vluchtpijpen, is vaak gelegen in hellingen of terreinverhogingen. Het gebied kenmerkt zich door bosranden, houtwallen en brede heggen waarbij in de buurt gras- en akkerland en water aanwezig dient te zijn. Het leefgebied moet onder andere voldoen aan voldoende dekking, groot voedselaanbod, weinig verstoring en dient goed vergraafbare grond te hebben waarbij de grondwaterstand diep genoeg zit zodat de burcht niet te vochtig wordt. (Zoogdiervereniging, Kennisdocument Das, BIJ12, juli 2017). 3.1.2 Beschermingsregime Vaste rust- en verblijfplaatsen alsook het functionele leefgebied van de das zijn, conform paragraaf 11.2.4 van het Besluit activiteiten leefomgeving, beschermd.

Tevens is het verboden deze soort te verwonden en/of doden en vaste rust- en verblijfplaatsen te beschadigen en/of vernietigen. 3.1.3 Onderzoeksmethodiek Het nader onderzoek naar de das is uitgevoerd conform het Kennisdocument Das (BIJ12, juli 2017). Tijdens het onderzoek is gekeken naar de aanwezigheid van individuen en, indien aanwezig, hoe de das het gebied gebruikt. Individuen Om de aan- dan wel afwezigheid van dassen aan te tonen is gebruik gemaakt van wildcamera’s. Tijdens het nader onderzoek is voldaan aan de volgende voorwaarden: • Plaatsen van meerdere wildcamera’s op geschikte locaties (zie figuur 4). • Bij ieder aangetroffen hol, pijp en burcht wordt een camera geplaatst (zie figuur 5). • Bij aangetroffen dassenwissels worden camera’s geplaatst (zie figuur 5). • Wildcamera’s staan voor een periode van acht weken, waarbij om de vier weken de camera’s worden uitgelezen en gecontroleerd. • Optimale periode voor onderzoek met wildcamera’s is het hele jaar door, tenzij het een koude periode betreft. Tevens is tijdens deze veldbezoeken sporenonderzoek uitgevoerd. Hierbij is gekeken naar de aanwezigheid van burchten, graafactiviteiten, wissels, haar aan prikkeldraad, mestputjes en vraatsporen. In tabel 2 zijn de onderzoeksdata, -tijden en veldcondities van de veldbezoeken weergegeven.

Tabel 2: Overzicht van veldbezoeken plaatsen, wisselen en ophalen van wildcamera’s Datum | Handeling | Weersomstandigheden 11-09-2023 | Plaatsen wildcamera’s en uitvoeren sporenonderzoek | Windkracht 1 Bft, droog, onbewolkt, temperatuur van 28 ℃ 29-09-2023 | Controleren camera’s, vervangen batterijen en SD- | Windkracht 2 Bft, droog, bewolkt, kaartjes en uitvoeren sporenonderzoek. | temperatuur van 20 ℃ 19-10-2023 | Ophalen wildcamera’s en uitvoeren | Windkracht 2 Bft, droog, bewolkt, sporenonderzoek. | temperatuur van 15 ℃ Figuur 4: Locaties van de wildcamera’s binnen en direct aangrenzend aan het plangebied. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 9 Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 10 Figuur 5: Locaties van de tijdens de quickscan en eerste ronde nader onderzoek aangetroffen dassenburcht en vluchtholen. Analyse op gebruik van het gebied Indien tijdens het nader onderzoek naar individuen dassen zijn waargenomen op de wildcamera’s wordt een analyse op kwaliteit van het leefgebied uitgevoerd. Vervolgens wordt aan de hand hiervan bepaald wat de effecten van de activiteiten zij op het functionele leefgebied van de das. Middels een desktopstudie en een uitgebreid veldbezoek wordt onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van het leefgebied, bestaande uit vaste rust- en verblijfplaatsen, migratieroutes en foerageergebieden.

Hierbij is gekeken naar de aangetroffen elementen van het leefgebied binnen het plangebied, de daadwerkelijke grootte van het leefgebied en of de elementen binnen het plangebied essentieel zijn voor de das. 3.2 TEUNISBLOEMPIJLSTAART 3.2.1 Soortomschrijving De teunisbloempijlstaart (Proserpinus proserpina) is een dagactieve nachtvlinder. De soort komt voor in vochtige bossen, bosranden en warme open plaatsen. Van mei tot en met juni kan de soort vliegend worden waargenomen en de rupsen zijn waarneembaar van juni tot september. De waardplanten van de soort zijn wilgenroosje, teunisbloem, basterdwederik en kattenstaart (Vlinderstichting).

3.2.2 | Beschermingsregime De teunisbloempijlstaart is beschermd conform paragraaf 11.2.3 van het Besluit activiteiten leefomgeving. Daarin staat beschreven dat vaste rust - en verblijfplaatsen, alsook het functionele leefgebied (waardplanten) van de teunisbloempijlstaart beschermd zijn. Tevens is het verboden de soort te doden en/of verstoren. Dit geldt voor zowel de eieren als de rupsen en vlinders. 3.2.3 | Onderzoeksmethodiek Het nader onderzoek naar teunisbloempijlstaart is uitgevoerd in | drie veldbezoeken. Tijdens deze veldbezoeken is het plangebied onderzocht op de aanwezigheid van rupsen van de teunisbloempijlstaart. De | veldbezoeken vallen binnen de periode dat rupsen van de teunisbloempijlstaart, van juni tot en met september, aanwezig zijn. Onderzoek naar de imago’ | s van de teunisbloempijlstaart heeft niet plaatsgevonden, aangezien de soort nachtactief is. In tabel 3 zijn de onderzoeksdata en veldcondities per onderzoeksronde weergegeven.

Tabel 3: Overzicht van de veldbezoeken voor de teunisbloempijlstaart Datum | Weersomstandigheden 03-06-2024 | Windkracht 2 Bft, droog, half bewolkt temperatuur van 15 ℃ 01-07-2024 | Windkracht 2 á 3 Bft, droog, half bewolkt, temperatuur van 17 ℃ 30-07-2024 | Windkracht 1 Bft, droog, geen bewolking, temperatuur van 26 ℃ Tevens is tijdens de overige veldbezoeken (overdag) ook gelet op de aanwezigheid van individuen van de teunisbloempijlstaart. 3.3 | BETROUWBAARHEID Dit onderzoek is op een zorgvuldige wijze uitgevoerd, volgens het vigerende beleid, wet- en regelgeving ten aanzien van natuur alsook de richtlijnen en methoden op het gebied van ecologisch onderzoek. Bij het bureauonderzoek wordt informatie gebruikt uit, op dat moment, voorhanden zijnde en beschikbare bronnen. Wij attenderen u erop dat de geraadpleegde bronnen mogelijk onvolledig zijn of dat niet alle bronnen zijn geraadpleegd, door het niet voorhanden dan wel opvraagbaar zijn. Hierdoor kan informatie ontbreken. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 11 Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 12 Ecologisch deskundige Het bevoegd gezag verstaat onder een deskundige een persoon die voor de situatie en soorten ten aanzien waarvan hij of zij gevraagd is te adviseren en/of te begeleiden, aantoonbare ervaringen kennis heeft op het gebied van soort specifieke ecologie.

De ervaring en kennis moeten zijn opgedaan doordat de deskundige: • Minimaal 3 jaar ervaring heeft met het uitvoeren van soortgericht onderzoek, eventueel onder begeleiding van een ervaren ecoloog. • Soort specifieke kennis heeft opgedaan door middel van bijvoorbeeld veldwerk, onderzoek, studie of opleiding. • Op HBO-, dan wel WO-niveau een opleiding heeft afgerond met als zwaartepunt (Nederlandse) ecologie. • Op MBO-niveau een opleiding heeft afgerond met als zwaartepunt natuurwetgeving, soortenherkenning en zorgvuldig handelen ten opzichte van die soorten. • Als ecoloog werkzaam is voor een ecologisch adviesbureau, zoals bijvoorbeeld een bureau welke is aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus. • Zich aantoonbaar actief inzet op het gebied van de soortenmonitoring en/of -bescherming en is aangesloten bij de daarvoor in Nederland bestaande organisaties. Alle ecologen binnen Stantec hebben een afgeronde HBO dan wel WO-opleiding met als zwaartepunt (Nederlandse) ecologie. Hiermee wordt voldaan aan bovenstaande definitie van een ecologisch deskundige (Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit). Daarnaast hebben alle ecologen binnen Stantec, met uitzondering van de junioren, minimaal 3 jaar werkervaring. Een senior heeft minimaal 10 jaar werkervaring. Een junior staat altijd onder begeleiding van een medior of senior.

Dit om de kwaliteit te waarborgen alsook kennis over te dragen. 3.4 GELDIGHEID Het bevoegd gezag hanteert over het algemeen de volgende definitie voor de geldigheid van onderzoeken naar beschermde soorten: “Onderzoeksgegevens welke, in het geval van soorten die onder artikel 11.27 van het Besluit activiteiten leefomgeving van de Omgevingswet vallen (beschermingsregime Vogel- en Habitatrichtlijn en andere soorten), mogen maximaal 3 jaar oud zijn ten opzichte van de datering van de aanvraag. Bij uitstel van de uitvoering van een project met meer dan drie jaar na uitvoer van het nader onderzoek wordt aanbevolen de resultaten van het nader onderzoek opnieuw te toetsen. 4.0 | RESULTATEN 4.1 | DAS De waarnemingen gedaan tijdens het nader onderzoek zijn weergegeven in onderstaande tabel. Tabel 4: Overzicht waarnemingen van de das tijdens de veldbezoeken Datum | Waarnemingen camera’s | Waarnemingen sporen | Waarnemingen vaste rust- en verblijfplaats 11-09-2023 | Twee dassen ter plaatse van de | Wissels, latrines, | Burcht in houtsingel burcht, foeragerende dassen t.h.v. | verse graafsporen, maïsperceel | snuitputjes 29-09- | Drie dassen ter plaatse van de | Wissels, latrines, | Burcht in houtsingel 2023 | burcht, foeragerende dassen t.h.v.

| verse graafsporen, maïsperceel | snuitputjes 19-10- | Drie dassen ter plaatse van de | Wissels, latrines, | Burcht in houtsingel 2023 | burcht, foeragerende dassen t.h.v. | verse graafsporen, maïsperceel | snuitputjes Individuen 4.1.1 | Vaste rust- en verblijfplaatsen Op het beeldmateriaal van de geplaatste camera’s ter hoogte van de burcht zijn meermaals dassen waargenomen. Gebleken is dat de burcht door minimaal drie dassen bewoond wordt. (zie figuur 6). Tevens zijn in het plangebied sporen waargenomen die wijzen op het gebruik van de aangetroffen burcht, foerageergebied en vluchtholen als vaste rust- en verblijfplaats. Zo zijn meerder wissels, latrines en snuitputjes waargenomen alsook meerdere vluchtholen. Ter hoogte van de wissels en mogelijke foerageergebied zijn eveneens camera’s geplaatst. Op deze camera’s is de das meerdere keren vastgelegd. Op het beeldmateriaal van de geplaatste camera’s ter hoogte van de vluchtholen zijn geen dassen waargenomen. | Het gebruik van het plangebied en de burcht als vaste rust- en verblijfplaats van de das is hiermee | bevestigd. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 13 Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 14 Figuur 6: Drie dassen in de burcht gesitueerd in de houtsingel aan de oostzijde van het plangebied. 4.1.2 Essentieel leefgebied De das is vastgelegd op meerdere camera’s.

Zo is er een bewoonde burcht waargenomen (drie dassen). Ter hoogte van het maïsperceel alsook de ruigte zijn meermaals foeragerende dassen waargenomen. Dit betekent dat het gebied gebruikt wordt als leefgebied van de das. Aangezien het foerageergebied zich direct aangrenzend van de burcht bevindt is hier sprake van essentieel leefgebied. Als gevolg hiervan is een aanvullende analyse uitgevoerd op het gebruik van het gebied. Analyse op gebruik van gebied Op basis van de wensen en eisen die de das stelt aan zijn leefgebied is de kwaliteit bepaald van het leefgebied. Het leefgebied is geclassificeerd als goed, matig en slecht. In figuur 7 is de kwaliteit van het leefgebied weergegeven. Tijdens de analyse is het leefgebied beoordeeld tot een straal van 500 meter van de burcht, aangezien dit aangemerkt is als essentieel leefgebied. Vervolgens is bepaald welk aandeel van het leefgebied verloren gaat en welke kwaliteit dit leefgebied heeft. Vervolgens is bepaald wat de compensatiefactor is om het verlies van areaal te compenseren.

Figuur 7: Kwaliteit van het leefgebied in een straal van 500 meter van de burcht. In tabel 5 is weergegeven hoe de verdeling van kwaliteit is over het areaal aan leefgebied binnen een straal van 500m van de burcht. Hieruit is op te maken dat 20% van het totaal oppervlak aan essentieel leefgebied aangemerkt is als leefgebied van goede kwaliteit en 29% als matige kwaliteit. De overige 51% is aangemerkt als slechte kwaliteit gezien het percentage aan bebouwd oppervlak. Tabel 5: Aandeel van kwaliteit van het leefgebied in een straal van 500 meter van de burcht. Kwaliteit | Oppervlak (ha) | Oppervlak (%) Goed | 15,8 | 20 Matig | 22,4 | 29 Slecht | 40,2 | 51 Door de herontwikkeling zal 4,5ha van het essentiële leefgebied met een goede kwaliteit vernietigd worden. Dit komt neer op een afname van 29% van het totaal. Het betreft hier dus een significante afname. Dit dient gecompenseerd te worden. Daarnaast zal, door de herontwikkeling nog eens 0,6ha aan leefgebied van goede kwaliteit (zeer) slecht bereikbaar worden. Dit resulteert in een verdere afname van het totale leefgebied van goede kwaliteit van 4%. In totaal zal met de herontwikkeling 5,2 hectare aan leefgebied met een goede kwaliteit verloren gaan. Dat komt neer op een afname van 33%. Deze afname dient gecompenseerd te worden.

4.2 | TEUNISBLOEMPIJLSTAART De waarnemingen gedaan tijdens het nader onderzoek zijn weergegeven in onderstaande tabel. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 15 Tabel 6: Overzicht waarnemingen van de teunisbloempijlstaart tijdens de veldbezoeken. Datum | Waarnemingen | Aantal 03-06-2024 | Geen waarnemingen | 0 01-07-2024 | Geen waarnemingen | 0 30-07-2024 | Geen waarnemingen | 0 4.2.1 | Rupsen Binnen het plangebied en in de omgeving zijn wel waardplanten van deze soort waargenomen, zoals de kleine teunisbloem. Deze planten zijn | tijdens de veldbezoekengecontroleerd op de aanwezigheid van rupsen. | Op deze planten zijn | geen rupsen waargenomen van de teunisbloempijlstaart. Het gebruik van het plangebied als habitat voor deze soort is hiermee uitgesloten. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 16 Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 17 5.0 CONCLUSIE In onderstaande paragrafen worden de conclusies en aanbevelingen uit het nader onderzoek besproken. 5.1 DAS In onderstaande tabel is weergegeven welke waarnemingen en conclusies gedaan zijn ten aan zien van de das en de functies die het plangebied heeft voor deze soort.

Tabel 7: Conclusies verblijfplaatsen en functies in het plangebied voor de das Onderzochte functie Functie waargenome n Essentiële functie? Overtreding Ow Omgevings- vergunning noodzakelijk Vaste rust- en verblijfplaats Hoofdburcht Ja Ja Mogelijk Ja Bijburcht Ja Ja Nee Nee (Vlucht)pijpen Ja Nee Nee Nee Leefgebied Foerageergebied Ja Ja Ja Ja Migratieroutes Ja Ja Ja Ja Individuen 5.1.1 Vaste rust- en verblijfplaatsen Tijdens het nader onderzoek zijn waarnemingen gedaan van dassen. Zo is geconstateerd dat een burcht aanwezig is in de houtwal aan de oostzijde van het plangebied. Hier is de das ook waargenomen (drie stuks). Deze burcht alsook de houtwal blijven behouden. Op basis van het veldonderzoek worden de vluchtpijpen/-holen binnen het plangebied niet als vaste rust- en verblijfplaats gebruikt door de das. De das is hier niet waargenomen. De vaste rust- en verblijfplaats van de das wordt niet bedreigd door directe vernietiging van de burcht, aangezien de houtsingel behouden blijft. Op basis van het veldonderzoek maakt het plangebied onderdeel uit van het essentieel leefgebied van de das. Tijdens het nader onderzoek is deze soort meermaals vastgelegd op de camera’s. Tevens zijn sporen/waargenomen die wijzen op het gebruik van het plangebied als migratieroute en foerageergebied. Voor het realiseren van de nieuwbouw zal ruimtebeslag optreden op het leefgebied.

Er is aanvullend een analyse uitgevoerd op het gebruik van het gebied. Hieruit is gebleken dat het deel van het essentiële leefgebied dat vernietigd wordt, geclassificeerd is als leefgebied van goede kwaliteit. Vernietiging van het leefgebied dient gecompenseerd te worden. Aangezien het hier gaat om leefgebied van een goede kwaliteit is de compensatiefactor bepaald op 1,2. Dit houdt in dat 6,2 hectare gecompenseerd, dus opnieuw ingericht dient te worden, voor de das. Zie tabel 8. Tabel 8: Compensatieberekening van het te compenseren areaal aan essentieel leefgebied/foerageergebied van de das Kwaliteit | Oppervlak | Oppervlak | Afname | Compensatie | Compesatie | Totaal te leefgebied | (ha) | (%) | (ha) | factor | hoeveelheid | compenseren (ha) | (ha) Goed | 15,8 | 20,2 | 4,5 | 1,2 | 5,4 (directe afname) | 6,2 Goed | --- | --- | 0,6 | 1,2 | 0,8 (indirecte afname) Matig | 22,4 | 28,6 | 0,0 | 0,5 | 0 | 0 Slecht | 40,2 | 51,2 | 0,0 | 0 | 0 | 0 *Het betreft hier een maximum aan oppervlakte. Het totaal aan areaal en wijze van compenseren dient nader te bepaald te worden alsook de inrichting. Indien de burcht behouden blijft is het van belang dat deze gronden gevonden worden binnen een straal van 500m van de burcht. Indien dit niet mogelijk is zal de das de burcht verlaten en een nieuwe locatie zoeken.

Indien dit gebeurd is dit eveneens een overtreding | van de Omgevingswet artikel 11.54 lid 1a en 1b van het Bal aangezien het hier een indirecte vernietiging betreft. Alvorens gestart kan worden met de herontwikkeling, dient een omgevingsvergunning ingediend te worden en dient het leefgebied gecompenseerd te worden. 5.2 | TEUNISBLOEMPIJLSTAART In onderstaande tabel zijn de onderzochte functies en bijbehorende conclusies weergegeven. Tabel 9: Conclusies functies van het plangebied voor de teunisbloempijlstaart Onderzochte functie | Functie | Essentiële | Overtreding | Omgevings- waargenomen | functie? | Ow | vergunning noodzakelijk Leefgebied | Voortplantingsgebied | Nee | Nee | Nee | Nee Foerageergebied | Nee | Nee | Nee | Nee 5.2.1 | Rupsen Op basis van het veldonderzoek bevat het plangebied geen voortplantingshabitat van de teunisbloempijlstaart. In het plangebied zijn waardplanten | (teunisbloem) waargenomen van deze soort, hierop zijn echter geen rupsen waargenomen tijdens de veldbezoeken. Het gebruik van het plangebied als voortplantingshabitat van de teunisbloempijlstaart is hiermee uitgesloten. Er zijn geen vervolgstappen noodzakelijk. 5.3 | OVERIGE SOORTEN (NIET MEEGENOMEN IN ONDERZOEK) Tijdens het nader onderzoek zijn meerdere waarnemingen gedaan van soorten | welke niet onder het nader onderzoek vallen.

Deze soorten vallen onder de soortgroepen: vogels met jaarrond beschermd nest te weten de steenuil (cat. 1). Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 18 Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 19 5.3.1 Steenuil Tabel 10: Conclusies verblijfplaatsen en functies in het plangebied voor de steenuil Onderzochte functie Functie waargenomen Essentiële functie? Overtreding Ow Omgevings- vergunning noodzakelijk Vaste rust- en verblijfplaats Ja Ja Mogelijk Ja Leefgebied Ja Ja Ja Ja Vaste rust- en verblijfplaatsen Op 3 juni 2024 is meermaals de steenuil waargenomen in (de omgeving van) het plangebied. In de houtsingel ten oosten van het plangebied is tevens een bezette nestkast van de steenuil waargenomen. Met de herontwikkeling zal de nestlocatie behouden blijven. Er zal echter wel sprake zijn van tij delijke verstoring tijdens de werkzaamheden. Dit is kan leiden tot een overtreding van de Omgevingswet artikel 11.37 lid 1a, 1b en 1d van het Besluit activiteiten leefomgeving. Om verstoring (zoveel mogelijk) tegen te gaan, dient een aangepaste werkwijze gehanteerd moeten worden. Essentieel leefgebied Het plangebied maakt onderdeel uit van het leefgebied van de steenuil. Aangezien een bezette nestkast nest is aangetroffen direct aangrenzend van het plangebied kan gesteld worden dat het gehele plangebied onderdeel uitmaakt van het (essentiële) leefgebied van de steenuil.

Figuur 8: Ligging van het leefgebied en essentieel leefgebied van de steenuil ten opzichte van het plangebied.

Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 20 Voor het realiseren van de nieuwbouw zal ruimtebeslag plaatsvinden op het essentiële leefgebied. van de steenuil voor het realiseren van de nieuwbouw. De afname bedraagt 9% van het totale leefgebied en 23% van het essentiële leefgebied. Er is sprake van een afname van meer dan 5%. Hierdoor is sprake van een significante afname van het leefgebied en is er een significant negatief effect op deze soort. Tabel 11: Compensatieberekening van het te compenseren areaal aan essentieel leefgebied/foerageergebied van de steenuil Type leefgebied Oppervlak (ha) Afname (ha) Afname (%) Compensatie factor Totaal te compenseren (ha)* Algemeen leefgebied 50 4,5 9 1 4,5 Essentieel leefgebied 20 4,5 22,5 1 *Het betreft hier een maximum aan oppervlakte. Het totaal aan areaal en wijze van compenseren dient nader te bepaald te worden alsook de inrichting. Met het ruimtebeslag verdwijnt essentieel leefgebied, welke een overtreding is van de Omgevingswet artikel 11.37 lid 1b van het Besluit activiteiten leefomgeving. Dit dient gecompenseerd te worden. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 21 De compensatie dient plaats te vinden binnen 300 meter van de plek van de oorspronkelijke verblijfplaats.

Afhankelijk van de situatie zal bekeken moeten worden of er een vergelijkbare oppervlakte aan leefgebied gerealiseerd moet worden of dat er met minder volstaan kan worden. De nieuw aan te leggen elementen moeten bij voorkeur passend zijn bij de structuur en kenmerken van het omliggende landschap (Kennisdocument Steenuil, BIJ12). Alvorens gestart kan worden met de herontwikkeling, dient een omgevingsvergunning ingediend te worden en dient het leefgebied gecompenseerd te worden. 5.4 ALGEMENE MAATREGELEN Om negatieve effecten op algemeen beschermde soorten zoveel mogelijk te voorkomen, worden in ieder geval de maatregelen voorgesteld in tabel 7 en 8. Deze dienen uitgewerkt te worden in een activiteitenplan/EWP welke aan de omgevingsvergunning aangehecht gaat worden. Tabel 12: Maatregelen voor beschermde soorten tijdens uitvoer werkzaamheden Soortgroep Maatregel Broedvogels Om effecten op broedende vogels te voorkomen dienen werkzaamheden, waarbij beplanting wordt verwijderd of aan oevers/water wordt gewerkt buiten het broedseizoen te worden uitgevoerd. Voor het broedseizoen geldt geen vaste periode. Het verschilt per soort. Veel vogelsoorten broeden ongeveer tussen 15 maart en 15 juli.

Indien werken buiten het broedseizoen niet mogelijk is, moet voorafgaand aan de werkzaamheden door een ter zake kundige op het gebied van broedvogels worden gecontroleerd of broedende vogels aanwezig zijn. Dit geldt ook voor de periode vlak voor of na het broedseizoen, het gaat om een broedgeval ongeacht de datum. Om effecten op broedende vogels te voorkomen dienen preventieve maatregelen te worden genomen voorafgaande aan het broedseizoen waarbij de vegetatie gelegen binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden kort wordt gehouden, door periodiek maaien en afvoeren. Indien effecten op broedende vogels niet kunnen worden uitgesloten mag er niet worden gewerkt. Grondgebonden zoogdieren Om effecten op algemeen beschermde grondgebonden zoogdieren zoveel mogelijk te beperken dienen werkzaamheden waarbij vegetatie wordt verwijderd van één kant te worden uitgevoerd, zodat aanwezige dieren de kans krijgen om zich te verplaatsen. Deze maatregel valt onder de specifieke zorgplicht (artikel 11.27 Bal vallend onder Ow). Vleermuizen foerageergebied, vliegroutes en verblijfplaatsen Om mogelijke indirecte effecten als verstoring door licht op naast gelegen foerageergebied, verblijfplaatsen en vliegroutes te voorkomen dient te worden gewerkt tussen zonsopgang en zonsondergang. Indien toch gebruik moet worden gemaakt van kunstlicht, dient gebruik te worden gemaakt van gerichte verlichting.

Hierbij dient lichtval op bomen, water en gebouwen in de omgeving te worden vermeden om verstoring te voorkomen. Daarnaast mogen er tussen zonsondergang en zonsopkomst geen obstructies in het water worden gelegd voor dieren die het water volgen als vliegroute. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 22 Tabel 13: Maatregelen om effecten op beschermde functies en soorten na de uitvoer te voorkomen Soortgroep Maatregel Vleermuizen (vliegroutes en verblijfplaatsen) Om mogelijke indirecte effecten als verstoring door licht op de mogelijk naastgelegen vliegroute en verblijfplaatsen te voorkomen, dient in de gebruiksfase neerwaarts gericht verlichting geplaatst te worden. Hierdoor wordt voorkomen dat permanente verstoring van de vliegroute en mogelijke verblijfplaatsen optreedt. Er mag geen toename in verlichting zijn. Das Om mogelijke indirecte effecten als verstoring op de naast gelegen verblijfplaats te voorkomen, dient in de gebruiksfase afscherming van de burcht geplaatst te worden. Hierdoor wordt voorkomen dat permanente verstoring op de burcht optreedt. Er mag geen toename in optische verstoring zijn. Stantec | Nader onderzoek Erphoevenweg te Uden 23 6.0 BRONNEN Achtergronddocumenten Quickscan Erphoevenweg te Uden Effecten op beschermde gebieden, soorten en houtopstanden. L. Timmermans en A.W.D. Roovers, 21 november 2023.

Omgevingswet onderdeel flora- en fauna-activiteiten, januari 2024. Besluit activiteiten leefomgeving, januari 2024. Lijst beschermde soorten Omgevingswet, NatuurInclusief, 14 februari 2024. Kennisdocument Steenuil, BIJ12, juli 2017. Kennisdocument Das, BIJ12, juli 2017. Soortinventarisatieprotocollen, Netwerk Groene Bureaus, november 2023. Websites Nationale Databank voor Flora en Fauna (juli 2024) (www.ndff.nl). www.vlinderstichting.nl Bijlage 1: Conclusie uit quickscan (Stantec 2023) Soortgroep Beschermde soorten/functies? Nader onderzoek? Ontheffing Wnb nodig? EWP nodig? Vaatplanten Nee Nee Nee Nee Algemene Broedvogels Ja, er is broedbiotoop aanwezig voor algemene broedvogels Nee Nee, indien maatregelen worden genomen om vernietiging van nesten en verstoring van broedende vogels te voorkomen. Ja Vogels met jaarrond beschermde nesten Ja, er is een nestkast voor de steenuil aanwezig Nee, de kast is onbewoond Nee Ja Grondgebonden zoogdieren Ja, het plangebied vormt foerageergebied en omvat elementen die kunnen dienen als vaste rust en verblijfplaatsen voor de das. Ja, voor vaste rust- en verblijfplaatsen en leefgebiedvoor de das. Nee, mits vaste rust en verblijfplaatsen aangetroffen worden die bij werkzaamheden beschadigd raken of vernield worden.

Ja Grondgebonden zoogdieren Ja, het plangebied omvat leefgebied voor de door de provincie vrijgestelde soort konijn en egel Nee Nee, indien er rekening wordt gehouden met de algemene zorgplicht (artikel 1.11). Het betreft namelijk leefgebied voor door provincie algemeen vrijgestelde dieren bij ruimtelijke ordening. Ja Kleine marterachtigen Ja, het plangebied omvat leefgebied voor kleine marterachtigen. Deze zijn ook waargenomen in een eerder onderzoek Nee, reeds aangetroffen Mogelijk, indien eerder afgegeven ontheffing afloopt. Ja Vleermuizen foerageergebied Ja Nee, het betreft geen essentieel foerageergebied Nee, mits tijdelijke verstoring wordt voorkomen door uitsluitend overdag te werken of door gebruik te maken van gerichte verlichting waarbij het omliggend groen en het open water onverlicht blijven. Ja Vleermuizen vliegroutes Ja Nee, vliegroutes blijven gehandhaafd. Nee, mits tijdelijke verstoring wordt voorkomen door uitsluitend overdag te werken of door gebruik te maken Ja Soortgroep Beschermde soorten/functies? Nader onderzoek? Ontheffing Wnb nodig? EWP nodig? van gerichte verlichting waarbij het omliggend groen, gebouwen en het open water onverlicht blijven.

Vleermuizen verblijfplaatsen Nee Nee Nee, mits tijdelijke verstoring wordt voorkomen door uitsluitend overdag te werken of door gebruik te maken van gerichte verlichting waarbij het omliggend groen, gebouwen en het open water onverlicht blijven. Ja Reptielen Nee Nee Nee Nee Amfibieën Nee Nee Nee Nee Vissen Nee Nee Nee Nee Ongewervelden Ja, er zijn waardplanten angetroffen voor de teunisbloempijlstaart Ja, naar de aanwezigheid van rupsen op de waardplanten Nee, mits vaste rust en verblijfplaatsen aangetroffen worden die bij werkzaamheden beschadigd raken of vernield worden. Ja Invasieve exoten Nee Nee Nee Nee Bijlage 2: Nader onderzoek Econsultancy (2019) UITGEVOERDE ONDERZOEKEN SOORTENBESCHERMING PARK MAASHORST KAMERS 2, 3 EN 4 TE UDEN

Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB) . Het NGB is een vereniging van ecologische advies- en - onderzoeksbureaus en werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en beha r- tigt de belangen van groene adviesbureaus. Het Netwerk han teert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belan g- hebbenden een basis biedt om de leden aa n te spreken op de kwaliteit van hun werk. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en mili eusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhan d- boek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volgen s de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de t oepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van natuurwetgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de planloc a- tie voor beschermde soorten. Het incidenteel voorkomen van beschermde soorten is echter nooit met zekerheid te voorspel- len. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprake li jkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrach t- gever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde onderzoek neemt.

Rapportage uitgevoerde onderzoeken soorte n- bescher ming Park Maashorst kamers 2, 3 en 4 te Ud en Opdrachtgever Gemeente Uden Postbus 83 5400 AB Uden Rapportnummer 7649.003 Versienummer D2 Status Eindrapportage Datum 5 december 2019 Vestiging Brabant Heinz Moormannstraat 1b 5831 AS Boxmeer 0485 - 581818 boxmeer@econsultancy.nl Opsteller ing. R.J. Stoffer Paraaf Kwaliteitscontrole ir. B.H.H. Verdijck Paraaf

764 9.003 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING .................................................................................................................................. 1 2 GEBIEDSBESCHRIJVING ......................................................................................................... 2 2.1 Locatiegegevens en huidige situatie ................................................................................ 2 3 ACTIVITEITEN EN PLANNING .................................................................................................. 4 3.1 Activiteiten en eindbeeld locatie ....................................................................................... 4 3.2 Werkwijze en planning werkzaamheden .......................................................................... 4 4 ECOLOGISCHE ONDERZOEKEN ............................................................................................. 5 4.1 Quickscan flora en fauna .................................................................................................. 5 4.2 Aanvullend marteronderzoek ............................................................................................ 5 4.3 Verbodsbepalingen ...........................................................................................................

7 5 ACTIVITEITENPLAN DAS EN BUNZING .................................................................................. 8 5.1 Dassen vangen en verplaatsen ........................................................................................ 8 5.2 Leefgebied das inrichten in compensatiegebied .............................................................. 9 5.3 Mitigatie leefgebied bunzing realiseren .......................................................................... 10 5.4 Ontheffing ....................................................................................................................... 10 5.5 Ecologisch werkprotocol .................................................................................................

11 Bijlage 1 Rapport aanvullend ecologisch onderzoek Kamer 2 (7649.001) Erphoevenweg te Uden Bijlage 2 Rapport nader onderzoek Kamer 3 en 4 (7649.002) Erphoevenweg te Uden Bijlage 3 Rapport activiteitenplan das en bunzing (7649.003 D2) Erphoevenweg te Uden Bijlage 4 Beplantingsplan Das en Bunzing Bijlage 5 Ontheffing Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant Bijlage 6 Rapport ecologisch werkprotocol (7649.004) Park Maashorst te Uden 1 | INLEIDING Econsultancy heeft van Gemeente Uden opdracht gekregen voor het opstellen van een document met een compleet overzicht van de reeds uitgevoerde ecologische onderzoeken ten aanzien van soortenbescherming in het kader van de voorgenomen ontwikkeling binnen de planlocatie Park Maashorst kamers 2, 3 en 4 te Uden. Het voornemen van de gemeente Uden is om een woonwijk te realiseren binnen de planlocatie Park Maashorst, kamers 2, 3 en 4. Naar aanleiding hiervan hebben er in de periode 2018 en 2019 meerde- re ecologische onderzoeken plaatsgevonden. Uit deze onderzoeken is gebleken is dat een overtre- ding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van de das en bunzing op voorhand niet uit te slui- ten was. Voor deze soorten is vervolgens een activiteitenplan opgesteld en een ontheffing aange- vraagd, welke verleend is in oktober 2019.

Naar aanleiding van de ontheffing is een ecologisch werk- protocol opgesteld waarbij de bescherming van de beschermde soorten wordt gewaarborgd. Ecologisch Adviesbureau Ettema heeft in 2018 een quickscan flora en fauna uitgevoerd. Aanvullend hierop heeft Econsultancy de volgende vervolgonderzoeken uitgevoerd en rapportages opgesteld, welke zijn opgenomen in de bijlagen:  | Rapport aanvullend ecologisch onderzoek Kamer 2 (7649.001) Erphoevenweg te Uden (de- cember 2018), bijlage 1  | Rapport nader onderzoek Kamer 3 en 4 (7649.002) Erphoevenweg te Uden (februari 2019), bijlage 2  | Rapport activiteitenplan das en bunzing (7649.003 D2) Erphoevenweg te Uden (juni 2019), bijlage 3  | Rapport ecologisch werkprotocol (7649.004) Park Maashorst te Uden (november 2019), bijla- ge 6 In toevoeging op het activiteitenplan is de rapportage “Beplantingsplan Das en Bunzing” opgesteld door Borgman Beheer Advies, welke is opgenomen in bijlage 4. Tot slot is de, door de Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, verleende | ont | heffing in bijlage 5 opgenomen. In onderhavig document worden de bevindingen van de uitgevoerde onderzoeken samengevat en benoemd welke stappen er nog benodigd zijn. Econsultancy is lid van de branchevereniging "Netwerk Groene Bureaus" en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen.

Rapport 7649.003 versie D2 | Pagina 1 van 12 Rap port 7649.003 versie D2 Pagina 2 van 12 2 GEBIEDSBESCHRIJVING 2.1 Lo catiegegevens en huidige situatie De planlocatie (± 9 hectare) ligt aan de Park Maashorst kamers 2, 3 en 4, circa 2 kilometer ten noor- den van de kern van Uden. Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de planlocatie X = 170.502, Y = 409.613. In figuur 1 is de topografische ligging van de planlocatie weergegeven. De planlocatie omvat drie deelgebieden van Park Maashorst, namelijk Kamer 2, 3 en 4. De planloc a- tie betreft twee weilanden waar regelmatig schapen grazen, een stuk ruigte en de aangrenzende groenstructuren. Aan de noordzijde van de Erphoevenweg ligt Kamer 2 van het planlocatie Park Maashorst. Aan de zuidzijde van de Erphoevenweg liggen Kamer 3 en 4 van het plan Park Maa s- horst. Tussen deze Kamers en Kamer 2 zijn twee vrijstaande woningen gelegen. Deze zullen beho u- den blijven en maken geen deel uit van de planlocatie. Ten zuidwesten van de planlocatie is het Bernhoven ziekenhuis gelegen. Ten westen van de planlocatie is de nieuwbouw van ‘Kamer 1’ in ontwikkeling. Ten noorden en oosten van de planlocatie begint het buitengebied van de gemeente Uden. In figuur 2 is een luchtfoto van de planlocatie en de directe omgeving weergegeven.

De figuren 3 t/m 8 geven een impressie van de planlocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens de veldbezoeken. Figuur 1. Topografische ligging van de planlocatie.

Rap port 7649.003 versie D2 Pagina 3 van 12 Figuur 3. Planlocatie gezien vanaf de oostzijde. Figuur 4. Ruigte op het westelijke deel van de planlocatie. Figuur 5. Ingang dassenverblijf. Figuur 6 . Ruigte op de zuidelijke helft van de planlocatie met grote bomen. Figuur 7. Schapenweide op de noord e- lijke helft van de planlocatie. Figuur 8 . Ingang dassenverblijf op de planlocatie. Figuur 2. Luchtfoto van de planlocatie en de directe omgeving.

Rap port 7649.003 versie D2 Pagina 4 van 12 3 ACTIVITEITEN EN PLANNING 3.1 Activ iteiten en eindbeeld locatie De initiatiefnemer is voornemens de planlocatie bouwrijp op te leveren ten behoeve van de aanleg van nieuwbouwwoningen en de bijbehorende infrastructuur (zie figuur 9). 3.2 Werkwijze en planning werkzaamheden Ten behoeve van de nieuwbouw binnen de deelgebieden Kamer 2 en 3 zullen enkele bomen gekapt gaan worden en zal er grondverzet plaatsvinden. Deze werkzaamheden staan gepland voor begin 2020. Na het bouwrijp maken van de planlocatie zullen de infrastructuur en de woningen gefaseerd worden gebouwd. Figuur 9. Concept inrichtingsplan Park Maashorst.

Rap port 7649.003 versie D2 Pagina 5 van 12 4 ECOLOGISCHE ONDERZOEKEN 4.1 Qu ickscan flora en fauna Das Uit voorgaand onderzoek (uitgevoerd door Ecologisch Adviesbureau Ettema) is gebleken dat er da s- senburchten aanwezig zijn in de groenstructuur aan de oostkant van de onderzoekslocatie. Deze dassen gebruiken de onderzoekslocatie mogelijk als foerageergebied. Dassen eten voornamelijk valfruit, noten, bosvruchten, mais, tarwe, paddenstoelen, slakken, regenwormen en (larven van) i n- secten. Steenuil Tevens is gebleken dat er enkele steenuilen in de omgeving van de onderzoekslocatie aanwezig zijn. Een van deze koppels heeft voorheen gebroed op een afstand van ongeveer 100 meter ten noorden van de onderzoekslocatie. Een deel van de onderzoekslocatie is geschikt als foerageergebied voor steenuilen. Aanvulling op quickscan flora en fauna Steenuil In de directe omgeving van de onderzoekslocatie zijn drie steenuilenkasten aanwezig aan de Erpho e- venweg. Daarnaast heeft er in het verleden tot en met 2015 een broedpaar van de steenuil vrij g e- broed aan de Erphoeveweg 3 te Uden. Volgens telgegevens van de uilenwerkgroep en vogelwacht Uden is hetzelfde broedpaar sinds 2016 gaan broeden aan de Voortweg 36 circa 800 meter van de planlocatie. Vanaf 2016 tot op heden (incl.

broedseizoen 2019) zijn er geen broedgevallen van de steenuil meer aanwezig binnen de invloedsfeer van de voorgenomen plannen. Op basis van de g e- gevens van de Vogelwacht Uden (de heer J. Opdam, d.d. 7 juni 2019) kan dan ook uitgesloten wo r- den dat de voorgenomen plannen een negatief effect hebben op een broedgeval van de steenuil. De vogelwacht is wel voornemens om de drie steenuilenkasten in de nabijheid van de planlocatie te b e- houden. Marterachtigen De onderzoekslocatie vormt geschikt habitat voor de steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel. Steenmarters gebruiken grotendeels gebouwen en schuurtjes als verblijfplaats. Echter, kunnen in de zomerperiode tevens takkenrillen, takkenhopen, dichte struwelen, grote boomholtes en holen in bo s- schages van soorten als das en vos gebruikt worden als dagrustplaats en voorplantingsplaats. De overige soorten maken gebruik van oude holen van onder andere konijnen, mollen en muizen, maar ook houtwallen, steenhopen, holle bomen, ruimtes onder boomwortels, hooizolders en stallen. Desb e- treffende soorten hebben binnen hun territorium verscheidene verblijfplaatsen. Bij verwijdering van het groen en bouwrijp maken van de onderzoekslocatie kunnen vaste rust- en verblijfplaatsen van deze soorten mogelijk verstoord worden.

4.2 Aanvullend marteronderzoek 4.2.1 Das Verblijfplaatsen Bij de voorgenomen herinrichting van de projectlocatie worden de binnen de planlocatie gelegen rust- en verblijfplaatsen (de hoofdburcht en bijburcht) zodanig verstoord dat deze mogelijk niet meer funct i- oneel zijn. De burchten zelf kunnen blijven bestaan, maar binnen 50 meter zullen bouwwerkzaamh e- Rap port 7649.003 versie D2 Pagina 6 van 12 den plaatsvinden en in de gebruiksfase woningen bewoond worden. Derhalve is verstoring niet te voorkomen. In de directe omgeving van de hoofdburcht is een das waargenomen die nieuw nestmateriaal aan het verplaatsen was richting de burcht. De burcht wordt dus zeer waarschijnlijk ook als kraamburcht g e- bruikt. Aan de noordkant van Kamer 3, in het verlengde van de bosschage waar de hoofdburcht zich in bevindt zijn ook twee pijpen aanwezig. Deze worden veelvuldig bezocht door de dassen, echter in een minder hoge frequentie als de hoofdburcht. De twee pijpen worden ook gebruikt als rust- en ver- blijfplaats en hebben een functie als bijburcht. Op de onderzoekslocatie, in het midden van Kamer 4 bevindt zich ook een dassenpijp, het betreft hier een enkele pijp die incidenteel gebruikt wordt door een das. Gedurende de tien weken dat er een camera bij deze pijp heeft gehangen is de pijp minimaal 5 weken achtereen gesloten niet gebruikt door een das.

Derhalve gaat het hier om een vluchtpijp die alleen gebruikt wordt bij de dreiging van gevaar. Bij de voorgenomen herinrichting van de projectlocatie zal deze rust- en verblijfplaats verni e- tigd worden. Foerageerhabitat Als gevolg van de plannen verdwijnt meer dan de helft van het aanbod aan grasland (meest optimale habitat van de das) binnen 500 meter van de burchtlocatie. Van het preferente leefgebied is daa r- naast 27,7 hectare matig geschikt foerageergebied (voornamelijk akkers), waarvan 2,6 hectare zich binnen de projectlocatie bevindt in de vorm van ruigtes. Binnen het preferente gebied is tevens 0,6 hectare aan incidenteel geschikt foerageergebied aanwezig. Door aanwezigheid van bebouwing en verhardingen is binnen 500 meter van de burchtlocatie 20,7 hectare ongeschikt als foerageergebied voor de das. Binnen de projectlocatie betreft het 0,4 hectare ongeschikt habitat voor de das. Het fo e- rageergebied van de das binnen de projectlocatie zal door de voorgenomen plannen vernietigd wo r- den. Derhalve is overtreding van de Wet natuurbescherming niet te voorkomen. 4.2.2 Bunzing De bunzing is in totaal acht keer waargenomen op de camera beelden (figuur 17 en 18). Hierbij was één individu waar te nemen. De waarnemingen zijn gedaan in de buurt van de hoofdburcht van de das en bij een bijburcht van de das.

Eenmaal heeft de bunzing zich gedurende de dag opgehouden in een dassenpijp. Dit betreft een pijp net buiten de projectlocatie van de voorgenomen herinrichtingen. Tijdens het onderzoek zijn geen jonge bunzingen waargenomen. Tevens zijn er geen plekken aang e- troffen op de onderzoekslocatie waar veel sporen van de bunzing aanwezig waren. De onderzoeksl o- catie vormt op basis van het onderzoek geen voortplantingsplaats van de bunzing. Bij de voorgen o- men herinrichting worden enkel (potentiële) dagrustplaatsen en daarmee vaste rust- en verblijfplaa t- sen van de bunzing verstoord. De bunzing heeft een territorium tussen de 10 hectare en de duizenden hectare (bron: provincie Noord-Brabant, 2017). Aangezien er in de directe omgeving van de projectlocatie veel groen gehan d- haafd zal blijven en ook nog groene elementen aangelegd zullen worden, zal de voorgenomen on t- wikkeling niet leiden tot een significante afname in foerageergebied van de bunzing. Het wordt voo r- gesteld om bij de groeninrichting van de voorgenomen plannen extra aandacht te besteden aan vruchtdragende aanplant in de vorm van struiken en bomen. Doordat de verblijfplaatsen zelf beho u- den blijven en extra foerageermogelijkheden worden getroffen bij de herinrichting zal er geen essent i- eel deel van het leefgebied verloren gaan. De rapportages met aanvullende onderzoeken zijn in bijlage 1 en 2 toegevoegd.

Rap port 7649.003 versie D2 Pagina 7 van 12 4.3 Verbodsbepalingen Das De das is beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming, door de voorgenomen on t- wikkelingen wordt mogelijk artikel 3.10 lid 1b (het is verboden vaste voortplantings- of rustplaatsen te beschadigen of vernielen) overtreden. Voor de das geldt dat bij werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 verstoring en (mogelijk) vernietiging optreedt van de aanwezige hoofdburcht, bijburcht en/of vluchtpijp van de das op en net naast de projectlocatie. Er treedt verstoring op van de burchten in de houtsingel net naast het plangebied en vernietiging van de vluchtpijpen in het plangebied. Het verstoren van een dassenburcht wordt in de Wet natuurbescherming niet gezien als een overtreding maar wel als hierdoor de functionaliteit van de burcht in het geding komt. De in artikel 3.10 genoemde verboden op vernielen en beschadigen van voortplantings- en rustplaatsen moeten worden opgevat als een waarborg dat de ecologische functionaliteit van deze plaatsen gegarandeerd wordt. Ook alle noodzakelijke onderdelen in het leefgebied, die voor de ecologische functionaliteit noodzakelijk zijn, vallen onder de beschermende bepalingen van art 3.10. Er dienen maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaatsen van de das te garanderen.

Het oppervlakte optimaal foerageergebied dat verloren gaat op de projectlocatie is 5,4 hectare, dat moet met 120% worden gecompenseerd (Kennisdocument Das, Bij12), wat neerkomt op 6,48 hectare. Het oppervla k- te matig geschikt foerageergebied dat verloren gaat op de projectlocatie is 2,6 hectare. Matig geschikt foerageergebied dient voor 50% gecompenseerd worden wat neerkomt op 1,3 hectare. In totaal dient er dus 7,78 hectare aan optimaal leefgebied gecompenseerd te worden. Bunzing Voor de bunzing geldt dat er bij de voorgenomen werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 mogelijk een dagrustplaats en daarmee een vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing wordt ve r- stoord. De bunzing is beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming, door de voorg e- nomen ontwikkelingen wordt mogelijk artikel 3.10 lid 1b (het is verboden vaste voortplantings- of rus t- plaatsen te beschadigen of vernielen) overtreden. De dassenpijpen waarvan de bunzing gebruik maakt zullen behouden blijven, echter kan tijdens en na de herinrichting dermate hoge verstoring optreden dat de functionaliteit van de verblijfplaats deels verloren gaat. De onderzoekslocatie vormt op basis van het onderzoek geen voortplantingsplaats van de bunzing. Er dienen maatregelen gen o- men te worden om de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing te garand e- ren.

Algemene soorten Afgezien van de das en bunzing zijn er ten tijde van de werkzaamheden enkel vaste rust- of verblij f- plaatsen van algemene broedvogels, zoogdieren en amfibieën te verwachten waarvoor een algehele vrijstelling van de Wet natuurbescherming met betrekking tot de ruimtelijke ontwikkelingen en heri n- richting geldt. Dit neemt echter niet weg dat er wel aan de zorgplicht moet worden voldaan en zor g- vuldig gehandeld moet worden. Dit houdt in dat het noodzakelijk is om voldoende zorg te dragen voor de aanwezige individuen en al het redelijkerwijs mogelijke dient gedaan te worden om het doden van individuen te voorkomen. Aanwezige dieren moeten de gelegenheid krijgen om veilig weg te komen of dienen zorgvuldig te worden verplaatst naar een geschikte locatie in de directe omgeving. Zorgvu l- dig handelen houdt onder andere in dat er geen ‘wezenlijke invloed’ is op beschermde soorten en dat schade aan soorten zo veel mogelijk wordt voorkomen. Rap port 7649.003 versie D2 Pagina 8 van 12 5 ACTIVITEITENPLAN DAS EN BUNZING Bij de voorgenomen ingreep wordt een burchtlocatie van de das en een rustplaats van de bunzing weggenomen en/of verstoord. In dit hoofdstuk zijn de maatregelen opgenomen om negatieve effecten te voorkomen bij de voorgenomen ontwikkeling en de functionaliteit van de nestlocatie te garanderen.

De te nemen maatregelen zijn in te delen in de volgende drie stappen: a. dassen vangen en verplaatsen. b. leefgebied das inrichten in compensatiegebied; c. mitigatie leefgebied bunzing realiseren; In bijlage 3 is het activiteitenplan toegevoegd. 5.1 Dassen vangen en verplaatsen Het afvangen en verplaatsen van de dassen wordt uitgevoerd door Das&Boom . Das&Boom vangt dassen in door haar zelf ontwikkelde vangkooien. Met behulp van een GSM alarm worden medewe r- kers onmiddellijk gewaarschuwd, als er een vangkooi dicht valt. Een vrijwilliger in de buurt dekt de vangkooi dan af met een deken en medewerkers van Das&Boom halen daarna de das zo snel mog e- lijk uit de vangkooi (altijd ’s nachts) . De das wordt vervolgens in speciaal ontwikkelde vervoerskratten met een laag stro vervoerd, waarbij alle onnodige verstoring (lawaai, schudden, licht) zoveel mogelijk vermeden wordt. Indien noodzakelijk (onderzoek eventuele zwangerschap, bepaling mannetje of vrouwtje, plaatsen chip) gaat de das daarna meteen via een dierenarts naar de opvang bij Das&Boom. De dassen wo r- den vervolgens in een speciaal daarvoor ingerichte ruimte ondergebracht in verschillende onderling te scheiden verblijfruimtes.

De dassen krijgen ruim voldoende stro om zich onder te verstoppen en d a- gelijks voedsel (hondenbrokken met in eerste instantie veel zoetigheid, honing, Roosvicee) en water, zoet fruit en vermolmd hout uit het bos (kunnen ze lekker lang naar torretjes zoeken). Ze worden een 1 x per dag door vaste verzorgers verzorgd in schemerlicht, voor de rest worden ze niet gestoord. Dassen van een verhuisproject tijdelijk te gast bij Das&Boom. Zodra de gehele sociale groep gevangen is en verenigd in de opvang, gaan ze naar de uitzetlocatie, waar ze voor de pijpen van de kunstburcht worden uitgezet. In de kamers en buizen van de kuns t- burcht is van te voeren stro uit hun opvangplek (met hun geur) geplaatst, waardoor ze meestal me t- een zonder aarzeling naar binnen lopen. In de uitzetren worden de dassen dagelijks (tegen de avond) van voedsel voorzien en verder met rust gelaten. Wel worden ze met wildcamera’s gefilmd. Na circa 3 maanden worden er openingen in de uitzetren gemaakt, zodat de dassen hun nieuwe omgeving ku n- nen verkennen. Verzorgers kunnen daarna aan de hand van de uitwerpselen in dassenputjes beoo r- delen, hoeveel hondenbrokken ze nog eten (lichtbruin van kleur) en hoeveel zelf gevonden voedsel (veel donkerder met restanten van insecten of bijvoorbeeld pitten).

Afhankelijk van het seizoen en de weersomstandigheden wordt het bijvoeren vervolgens langzaamaan afgebouwd, waarna de dassen zelfstandig verder kunnen. Het is onzeker of alle te verhuizen dassen gevangen kunnen worden voor 1 december en dus voor die datum in de kunstburcht kunnen worden uitgezet. Voordat de vangren kunnen plaatsen moeten we middels onderzoek voldoende zekerheid hebben, in welke burcht de dassen zich ophouden. M o- menteel wisselt dat. Op het moment dat dassen worden ingesloten door een vangren kunnen de aanwezige dassen zeer snel (dezelfde nacht) gevangen worden, maar het kan ook weken duren of langer, zeker later in het seizoen, wanneer dassen minder actief zijn en voldoende vetreserves he b- ben opgebouwd om in de burcht te blijven als het buiten niet pluis is. Het is dus niet uitgesloten dat het vangen uit de ren pas na 1 december gaat lukken. 5.2 | Leefgebied das inrichten in compensatiegebied Het leefgebied zal middels diverse maatregelen worden ingericht in een aangewezen compensatie- gebied. In onderstaande opsomming staan de betreffende maatregelen genoemd.

Uitvoeringsparagraaf • | Eigendom gemeente Uden o | Alles in plantseizoen 2019-2020 realiseren, vóór opening uitzetren (3 maanden na plaatsing dassen in kunstburcht); o | Rondom de dassenburcht wordt 3 tot 5 meter breed en over een lengte van 100 me- ter (circa 400 m2) aan struweel en bomen geplant; o | Er wordt een bos van 750 m2 aangeplant op circa 600 meter van de nieuwe burcht. Naast het bos wordt ook een poel van 25 x 30 meter aangelegd; o | 9.015 m2 aan houtwal realisatie (minimaal 5 meter breed); o | 2.609 meter aan knip- en scheerhaag van 1 meter breed. o | Totaal = 1,2774 hectare aan groen realisatie in plantseizoen 2019-2020; o | Daarnaast realisatie voorafgaand aan openen uitzetren van 379 meter dassenraster; • | Realisatie EVZ -> aankoop gronden o | 1.422 meter lang en 25 meter breed = 3,555 hectare droge EVZ geschikt voor das- sen; o | Bestaat uit knip- en scheerheggen (3.550 m2), houtwallen (4.340 m2) en andere voor dassen als foerageergebied geschikte natuurtypen; o | Gronden moeten deels aangekocht worden; o | Samenwerking met Waterschap Aa en Maas, bronnen voor aankoop en uitvoering zijn al gereserveerd; o | Uitvoer vanaf 2020 maar zo snel mogelijk.

• | STIKA subsidie o | Noordelijk van A50 zijn gesprekken al gaande; o | 0,4 hectare aan groen aanleg bestaande uit 2.160 m2 aan houtwal van 5 meter breed en 2.066 m aan knip- en scheerheggen van 1 meter breed; o | Uitvoer mogelijk plantseizoen 2019-2020. STIKA werkt traag en wordt in februa- ri/maart mogelijk herzien door de Provincie Noord-Brabant; o | Ten zuiden van A50 zijn gesprekken gaande voor aankoop over realisatie EVZ. Als die specifieke gronden niet verkocht worden voor realisatie EVZ -> gesprekken voor STIKA; o | Daar waar zeker geen EVZ gronden aangekocht worden lopen gesprekken voor STIKA. In de tabel hieronder is een samenvatting weergegeven van de te realiseren elementen in hectaren. De uitvoering van deze elementen loopt via verschillende trajecten. Daarnaast worden voor zowel de EVZ als in de directe omgeving van de kunstburcht gronden omgevormd zodat deze geschikt zijn als foerageergebied voor de dassen. Rapport 7649.003 versie D2 | Pagina 9 van 12 Rap port 7649.003 versie D2 Pagina 10 van 12 Type meter hectare Raster 379 Dassenburcht 0,04 Aanplant bos 0,075 Aanleg poel 0,075 Houtwal 1,919 Knip- en Schee r- heg 1,2119 Struweelhaag 0,0219 Totaal 3,3209 De aan te leggen groen elementen bestaan deels uit houtwallen (1,919 hectare), deze zullen circa 5 meter breed zijn, en deels uit knip- en scheerheggen die 1 meter breed zullen zijn (1,2119 hectare).

Op basis van de expert judgement van Das&Boom geven deze elementen voldoende geleiding en foerageergebied voor de das. Het beplantingsplan is in bijlage 4 toegevoegd. 5.3 Mitigatie leefgebied bunzing realiseren Om de functionaliteit van het leefgebied van de bunzing te garanderen worden door de initiatiefnemer enkele takkenrillen en/of takkenhopen geplaatst om gedurende de werkzaamheden te allen tijde vo l- doende alternatieve verblijfplaatsen aan te bieden buiten de directe invloedsfeer van de werkzaa m- heden. Door het aanbieden van alternatieve rustplaatsen buiten de invloedsfeer van de planvorming en de fasering van de werkzaamheden kan een significant negatief effect op het leefgebied van de bunzing uitgesloten worden. De takkenrillen/takkenhopen worden in het najaar van 2019 gerealiseerd in de directe nabijheid van het plangebied maar buiten de directe invloedsfeer van de werkzaamh e- den. Een te plaatsen takkenril dient circa 1,0 tot 1,5 meter hoog en 1,0 tot 1,5 meter breed te zijn, zie figuren 10 en 11. Figuur 10. Voorbeeld van een takkenril. Figuur 11. Voorbeeld van een takkenril. 5.4 Ontheffing In ok tober 2019 is de ontheffing verleend door de Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant voor de periode tot en met 1 september 2024.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maashorst.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/2eeffc33-e656-4952-a5c6-f77c91d6a7d6?agendaItemId=0905980a-13dd-46d7-9bc5-9b7df3532baf