CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

12. Bijlagen bij toelichting: Bijlage 11 Nader onderzoek ecologie

Commissievergadering Ruimte, Economie en Financiën 24 september 2026, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Vaststelling bestemmingsplan Park Maashorst Kamer 4, Uden37.854 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Voor de das geldt dat bij werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 verstoring en (mogelijk) vernietiging optreedt van de aanwezige hoofdburcht, bij burcht en/of vluchtpijp van de das op en net naast de projectlocatie . Daarnaast is er sprake van het verloren gaan van essentieel foerageergebied van de das. Er dienen maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaatsen van de das te garanderen. Deze maatregelen dienen ver volgens ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de provincie Noord-Brabant, middels een ontheffingsaanvraag. 6.3 Marterachtigen De steenmarter en bunzing zijn beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming. Voor de steenmarter geldt dat er bij de voorgenomen werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 geen vaste rust- en verblijfplaatsen of essentieel foerageergebied verloren gaat. Overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van de steenmarter is niet aan de orde. Voor de bunzing geldt dat er bij de voorgenomen werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 mogelijk een dagrustplaats en daarmee een vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing wordt verstoord. De dassenpijpen waarvan de bunzing gebruik maakt zullen behouden blijven, echter kan tijdens en na de herinrichting dermate hoge verstoring optreden dat de functionaliteit van de pijpen verloren gaat.

De onderzoekslocatie vormt op basis van het onderzoek geen voortplantingsplaats van de bunzing. Er dienen maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing te garanderen. Deze maatregelen dienen vervolgens ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de provincie Noord-Brabant, middels een ontheffingsaanvraag. R apport 7649.002 versie D1 Pagina 17 van 19 7 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN E consultancy heeft in opdracht van Gemeente Uden een aanvullend ecologisch onderzoek uitge- voerd aan de Erphoevenweg te Uden. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van een bestemmingsplanwijziging en ontwikkeling van nieuwbouw. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de quickscan flora en fauna die Ecologisch Adviesbureau Ettema op de onder- zoekslocatie heeft uitgevoerd (april 2018). Onderhavige rapportage omvatten de resultaten van het marteronderzoek en dassenonderzoek voor deellocatie ‘Kamer 3 en 4’ en de resultaten van het steenuilenonderzoek voor zowel Kamer 2 als K a- mer 3 en 4. Voor de steenuil geldt dat bij de voorgenomen plannen, zonder het nemen van maatregelen, essent i- eel foerageergebied verloren zal gaan en daarmee indirect een vaste rust- en verblijfplaats verstoord zal worden. Daarmee zal overtreding van de Wet natuurbescherming aan de orde zijn.

Voor de das en de bunzing geldt dat bij de voorgenomen plannen, zonder het nemen van maatregelen, verstoring en mogelijk vernietiging van meerdere vaste rust- en verblijfplaatsen en essentieel foerageergebied zal plaatsvinden en daarmee overtreding van de Wet natuurbescherming. Er dienen voor deze soo r- ten maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van het leefgebied van de steenuilen en de vaste rust- en verblijfplaatsen van de das te garanderen. Deze maatregelen dienen vervolgens ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de provincie Noord-Brabant, middels een ontheffingsaa n- vraag. De gemeente Uden is voornemens een compensatiegebied in te richten in de directe omgeving van de onderzoekslocatie welke zowel foerageergebied als vaste rust- en verblijfplaatsen biedt voor de das en de bunzing. Daarnaast zal het compensatie gebied ook ingericht worden als geschikt steenu i- len foerageergebied. Op basis van de huidige onderzoeksinspanning kan worden uitgesloten dat de onderzoekslocatie een functie heeft als vaste rust- en verblijfplaats van de steenmarter, hermelijn of wezel. Overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van deze soorten is niet aan de orde bij de voorgenomen herontwikkeling.

Econsultancy Boxmeer, 13 februari 2018 R apport 7649.002 versie D1 Pagina 18 van 19 Verklarende woordenlijst A ctiviteitenplan Een activiteitenplan dient als begeleidend document voor een ontheffingsaanvraag. In het activiteitenplan zijn maatreg e- len verwoord waarmee de functionaliteit van een rust- of verblijfplaats van een beschermde soort behouden blijft en schade aan individuen wordt voorkomen. Externe werking Niet alleen activiteiten in een Natura 2000-gebied/EHS hebben invloed op de staat van instandhouding van het gebied, ook activiteiten buiten het gebied kunnen de natuurwaarden in een gebied beïnvloeden. Dit wordt "externe werking" g e- noemd. Er bestaat geen ruimtelijke grens voor externe werking: bepalend zijn de effecten op de instandhoudingsdoelstel- lingen van de soorten en habitattypen in het Natura 2000-gebied/ EHS, ongeacht de afstand tot het beschermde gebied. Expert Judgement Inschatting van een deskundige op grond van zijn kennis en ervaring. Foerageerhabitat Het gebied waarbinnen een soort voedsel zoekt. Foerageren Zoeken en vinden van voedsel door dieren (jachtgebied). Functioneel leefgebied Hiermee wordt het gebied dat is benodigd om de functionaliteit van een voortplantingsplaats of van een vaste- rust of verblijfplaats te behouden.

Een nestlocatie of voortplantingsplaats kan bijvoorbeeld alleen succesvol functioneren, wa n- neer er voldoende habitat (schuilgelegenheid, voedsel etc.) van voldoende kwaliteit aanwezig is om te kunnen paren, eie- ren te leggen en jongen groot te brengen. Gunstige staat van instandhouding Er is sprake van een gunstige staat van instandhouding van een soort of habitattype als de omstandigheden waarin de soort of het habitattype voorkomt perspectief bieden op een duurzaam voortbestaan van die soort of dat habitattype. Habitat Omvat de plaatsen waar een bepaald organisme voorkomt doordat de abiotische en biotische factoren (niet levende en levende natuur) van die plaatsen voldoen aan de eisen en toleranties die het organisme stelt om te kunnen overleven, groeien en zich voortplanten. Kraamverblijfplaats Voortplantingsplaats van vleermuizen. Het gaat hierbij vaak om de vrouwelijke exemplaren van een kolonie (ook wel kraamgroep genoemd) die gezamenlijk hun jongen grootbrengen. De aantallen vleermuizen in een kraamgroep kun o p- lopen tot meerdere honderden exemplaren. Landschappelijk inpassingsplan Het inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied middels een ontwerp van de groenvoorziening, dat vo l- doet aan het beleid ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit. Hierdoor wordt zorg gedragen dat een ruimtelijke ontwikkeling past in het landschap.

Landhabitat Amfibieën zijn voor de voortplanting afhankelijk van water . Buiten de voortplantingsperiode maakt de soortgroep gebruik van landhabitat als onderdeel van het leefgebied. Landhabitat voor amfibieën omvat onder andere structuurrijke of op- gaande vegetatie zoals (loof)bos, houtwallen, struikgewas, heide, ruigtekruiden, vegetaties en moeras. Mitigerende maatregelen Maatregelen die negatieve effecten bij een ingreep voorkomen of reduceren. Omgevingscheck Een omgevingscheck wordt uitgevoerd bij verlies van leefgebied van een jaarrond beschermde functie van een soort die door een ingreep (tijdelijk) verloren gaat. De omgeving van de ingreep wordt door een ter zake deskundige beoordeeld op aanwezigheid van voldoende alternatief leefgebied en/of potentiële verblijfplaatsen. R apport 7649.002 versie D1 Pagina 19 van 19 Ontheffing D e Wet natuurbescherming is gemaakt om planten- en diersoorten die vrij in het wild leven te beschermen. Om deze kwetsbare soorten te beschermen bevat de Wet natuurbescherming een aantal verbodsbepalingen. Onder bepaalde voorwaarden mogen de activiteiten wel doorgaan, daarvoor kan een ontheffing benodigd zijn. Een ontheffing is een b e- sluit waarbij in een individueel concreet geval een uitzondering op een wettelijk verbod wordt gemaakt.

Paarverblijfplaats Dit is een verblijfplaats die hoofdzakelijk in het najaar (september/oktober) door vleermuizen worden gebruikt om te paren. Eén mannetje kan een dergelijke verblijfplaats met meerdere vrouwtjes delen. In de omgeving van de paarverblijf- plaats wordt veelal door het territoriale mannetje middels baltsvluchten getracht vrouwtjes aan te lokken. Populatie Een biologische populatie is een groep individuen van dezelfde soort die zich onderling voortplant en als zodanig geïs o- leerd is van andere zulke groepen. Rode Lijst Rode Lijsten laten zien welke soorten zijn verdwenen en welke soorten in een gebied sterk zijn achteruitgegaan of zel d- zaam zijn. Er bestaan verschillende Rode Lijsten. Voor vogels, voor zoogdieren, planten, paddenstoelen, insecten en voor allerlei andere soortgroepen. Rode Lijsten hebben geen officiële juridische status. Plaatsing op de lijst maakt een dier dus nog geen 'beschermde diersoort' in de zin van Wet natuurbescherming. De Rode Lijsten hebben in de praktijk wel een belangrijke signaleringfunctie. Door de Rode Lijst te raadplegen, kunnen alle instellingen die met natuurbehoud te maken hebben rekening houden met bedreigde soorten. Significant negatief effect Een effect is in het kader van de Wet natuurbescherming significant als de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000- gebied dreigen te worden aangetast.

Het begrip 'significant' staat centraal in de toepassing van het beschermingsregime voor Natura 2000-gebieden bij zowel vaststelling van beheerplannen als de vergunningverlening. Het bepaalt of een uitvoerige toetsing, een zogenaamde passende beoordeling, moet worden uitgevoerd. Indien als gevolg van een ingreep de toekomstige oppervlakte habitat of leefgebied, aantal van een soort of kwaliteit van een habitat lager zal worden dan zoals bedoeld in de instandhouding s- doelstelling, dan kan sprake zijn van significante gevolgen. Voor het goede begrip, de soorten hoeven er niet te zitten, het gebied moet geschikt zijn voor de soorten. Vaste rust- of verblijfplaats Een plek binnen het leefgebied van een soort die essentieel is voor de levencyclus van een individu. Wet natuurb e- scherming omschrijft niet exact wat een vaste rust- of verblijfplaats is. Dit is soortafhankelijk. Vliegroute Een vaste route die door vleermuizen wordt gebruikt tussen de verblijfplaatsen naar foerageergebieden. Winterverblijfplaats Verblijfplaats die gebruikt wordt om de periode van winterrust te overbruggen. Voor vleermuizen zijn dit vorstvrije, maar koele en vochtige plekken. Er kans sprake zijn van massaverblijfplaatsen, verblijfplaatsen van kleine groepen of één of enkele individuen. Zomerverblijfplaats Is een vleermuisverblijfplaats anders dan een kraamverblijf.

Buiten de kraamperiode worden deze door vrouwtjes g e- bruikt, binnen de kraamperiode door individuele mannetjes. Bijlage 3 Acti viteitenplan das en bunzing Park Maashorst Kamer 2, 3 en 4 ACTIVITEITENPLAN PARK MAASHORST ERPHOEVENWEG (ONG.) TE UDEN

Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB ). Het NGB is een vereniging van ecologische advies- en onde r- zoeksbureaus die werkt aan de kwaliteit van advisering ger icht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en die de belan- gen b ehartigt van groene adviesbureaus. Het Netwerk hanteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belanghe b- benden een basis biedt om de leden aan te spreken op de k waliteit van hun werk. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en m ilieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhan d- boek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd vo lgens de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van natuurwetgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoeks- locatie voor beschermde soorten en het al dan niet voorkome n van soorten. De gebruikte informatie omtrent verspreiding van soorten is deels afkomstig uit de NDFF en mag niet zonder t oestemming worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden.

Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke be- slissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door E consultancy uitgevoerde onderzoek neemt. In het algemeen kan gesteld worden dat een quickscan geldig is voor een periode van 2 tot 3 jaar, tenzi j in deze periode de ecologische omstandigheden wezenlijk zijn veranderd en/of de Wet natuurbescherming, dan wel inzichten hieromtrent zijn gewijzigd. Bij uitstel van de uitvoering van een project met me er dan 3 jaar verdient het de aanbeveling de resultaten van de quickscan opnieuw te toetsen. Activiteitenplan Park Maashorst Erphoevenweg (ong.) te Uden Opdrachtgever Gemeente Uden Postbus 83 5400 AB Uden Rapportnummer 7649.003 Versienummer D2 Status Definitieve rapportage Datum 21 juni 2019 Vestiging Brabant Hei nz Moormannstraat 1b 5831 AS Boxmeer 0485 - 581818 boxmeer@econsultancy.nl Opsteller ir. D. Sanders & ir. B.H.H. Verdijck Paraaf Kwaliteitscontrole drs. J.G.T. Driessen Paraaf

INHOUDSOPGAVE 1 | ALGEMENE INFORMATIE ......................................................................................................... 1 1.1 | Inleiding ............................................................................................................................ 1 1.2 | Locatiegegevens en huidige situatie ................................................................................ 2 2 | ACTIVITEITEN EN PLANNING .................................................................................................. 4 2.1 | Activiteiten en eindbeeld locatie ....................................................................................... 4 2.2 | Werkwijze en planning werkzaamheden .......................................................................... 4 2.3 | Goedgekeurde gedragscodes .......................................................................................... 4 3 | VERANTWOORDING EFFECTENSTUDIE EN VERSPREIDINGSINFORMATIE .................... 5 4 | VERSPREIDING VAN BESCHERMDE SOORTEN OP DE LOCATIE ...................................... 6 4.1 | Onderzoeksmethodes ...................................................................................................... 6 4.2 | Onderzoeksresultaten das ................................................................................................

6 4.3 | Onderzoeksresultaten bunzing ......................................................................................... 9 5 | SOORTEN EN VERBODSBEPALINGEN ................................................................................ 10 5.1 | Das ................................................................................................................................. 10 5.2 | Bunzing ........................................................................................................................... 10 6 | DOEL EN BELANG VAN DE ACTIVITEITEN .......................................................................... | 11 6.1 | Das ................................................................................................................................. 11 6.2 | Bunzing ........................................................................................................................... 11 7 | ALTERNATIEVEN .................................................................................................................... 12 7.1 | Alternatieve locatie ......................................................................................................... | 12 7.2 | Alternatieve inrichting en werkwijze................................................................................

12 7.3 | Alternatieve planning ...................................................................................................... | 12 8 | TE TREFFEN MAATREGELEN ............................................................................................... 13 8.1 | Das ................................................................................................................................. 13 8.2 | Bunzing ........................................................................................................................... 17 9 | EFFECTEN ............................................................................................................................... 19 9.1 | Effect werkzaamheden: kwaliteit .................................................................................... 19 9.2 | Effect werkzaamheden: kwantiteit .................................................................................. 19 9.3 | Effect werkzaamheden: monitoren ................................................................................. 19 10 | STAAT VAN INSTANDHOUDING ............................................................................................ 20 10.1 | Das .................................................................................................................................

20 10.2 | Bunzing ........................................................................................................................... 20 10.3 | Zorgvuldig handelen ....................................................................................................... | 21 Bijlage 1 | Plan van Aanpak verplaatsing dassen Park Maashorst Uden, Das & Boom. 7649.003 R apport 7649.003 versie D2 Pagina 1 van 21 1 ALGEMENE INFORMATIE 1.1 Inleiding Econsultancy heeft van gemeente Uden opdracht gekregen voor het opstellen van een activiteite n- plan voor de das en bunzing aan de Erphoevenweg (ong.) te Uden ten behoeve van een ontheffing s- aanvraag. De gemeente Uden is voornemens een woonwijk te realiseren binnen het plangebied Park Maashorst. Het activiteitenplan Park Maashorst is opgesteld in het kader van een bestemmingsplanwij ziging en naar aanleiding van een aanvullend ecologisch onderzoek dat Econsultancy heeft uitgevoerd in 2019 (rapport 7649.002 en 7649.003, resp. d.d. 13 december 2018 en 13 februari 2019). Daaruit is gebl e- ken dat de hoofdburcht die net buiten de planlocatie is gelegen in gebruik is door minimaal 4 dassen. Tevens is er een bijburcht aanwezig net buiten de planlocatie, deze wordt incidenteel gebruikt door een bunzing als rustplaats. In onderhavige rapportage is de compensatieopgave voor de das en de bunzing omschreven.

De hoofdburcht en bijburcht van de das net naast de onderzoekslocatie zal door de voorgenomen on t- wikkeling van een woonwijk zijn functionaliteit verliezen. De dassen zullen verplaatst worden naar een gebied net ten zuiden van de bebouwde kom van Uden. Daar is enige tijd geleden een natuurgebied aangelegd welke nog geen actieve dassenburcht herbergt. De ontheffing wordt aangevraagd voor de maximale periode van 5 jaar ingaande vanaf het moment dat de ontheffing wordt verleend. De projectnaam is: Park Maashorst: Kamer 2, 3 en 4 Naam initiatiefnemer: Gemeente Uden Adres: Markt 145 Postcode en plaats: 5401 EJ Uden 1.2 Deskundige begeleiding De deskundige die betrokken is bij het project is de ecoloog van Econsultancy; ir. D. Sanders. Zij is contactpersoon voor vragen over het project met betrekking tot de uitgevoerde ecologische onde r- zoeken. De ecologen van Econsultancy hebben meerdere jaren ervaring met risicoadvisering en veldonderzoek naar alle relevante beschermde soortgroepen. De medewerkers van Econsultancy zijn actief bij diverse organisaties en belangen behartigers zoals Netwerk Groene Bureaus, SOVON, RAVON, VZZ, IVN, Vleermuiswerkgroep Nederland (VLEN), Zoogdierenwerkgroep en van het N a- tuurhistorisch Genootschap Limburg. Het activiteitenplan is opgesteld in samenwerking met Stichting Das en Boom, alwaar onze contactpersoon voor dit project de heer M. Moonen is.

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 2 van 21 1.2 Locatiegegevens en huidige situatie De planlocatie (± 9 hectare) ligt aan de Erphoevenweg (ong.), circa 2 kilometer ten noorden van de kern van Uden . Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de planlocatie X = 170.502, Y = 409.613. De planlocatie omvat drie deelgebieden van Park Maashorst, namelijk Kamer 2, 3 en 4. De onde r- zoekslocatie betreft twee weilanden waar regelmatig schapen grazen, een stuk ruigte en de aangre n- zende groenstructuren. Aan de noordzijde van de Erphoevenweg ligt Kamer 2 van het plangebied Park Maashorst. Aan de zuidzijde van de Erphoevenweg liggen Kamer 3 en 4 van het plan Park Maashorst. Tussen deze Kamers en Kamer 2 zijn twee vrijstaande woningen gelegen. Deze zullen behouden blijven en maken geen deel uit van de onderzoekslocatie. Ten zuidwesten van de onde r- zoekslocatie is het Bernhoven ziekenhuis gelegen. Ten westen van de onderzoekslocatie is de nieuwbouw van ‘Kamer 1’ in ontwikkeling. Ten noorden en oosten van de onderzoekslocatie begint het buitengebied van de gemeente Uden. In figuur 2 is een luchtfoto van de onderzoekslocatie en de directe omgeving weergegeven. De fig u- ren 3 t/m 8 geven een impressie van de onderzoekslocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens de veldbezoeken. Fi guur 1. Topografische ligging van de planlocatie.

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 3 van 21 Fi guur 3 . Onderzoekslocatie gezien vanaf de oostzijde. Fi guur 4. Ruigte op het westelijke deel van de onderzoekslocatie. Fi guur 5. Ingang dassenverblijf. Fi guur 6 . Ruigte op de zuidelijke helft van de onderzoekslocatie met grote bomen. Fi guur 7. Schapenweide op de noord e- lijke helft van de onderzoekslocatie. Fi guur 8 . Ingang dassenverblijf op de onderzoekslocatie. Fi guur 2. Luchtfoto van de planlocatie en de directe omgeving.

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 4 van 21 2 ACTIVITEITEN EN PLANNING 2.1 Activiteiten en eindbeeld locatie De initiatiefnemer is voornem ens de onderzoekslocatie bouwrijp op te leveren ten behoeve van de aanleg van nieuwbouwwoningen en de bijbehorende infrastructuur (zie figuur 9). 2.2 Werkwijze en planning werkzaamheden Ten behoeve van de nieuwbouw zullen enkele bomen gekapt gaan worden en zal er grondverzet plaatsvinden. Deze werkzaamheden worden waarschijnlijk begin 2020 gestart . Na het bouwrijp m a- ken van de onderzoekslocatie zullen de infrastructuur en de woningen gefaseerd worden gebouwd. 2.3 Goedgekeurde gedragscodes Voor voorgenomen ontwikkelingen zijn momenteel geen door het ministerie van Economische Zaken goedgekeurde gedragscodes van toepassing. Voor alle overige soorten is de zorgplicht van toepa s- sing en wordt rekening houden met het broedseizoen van vogels. Fi guur 9. Concept inrichtingsplan Park Maashorst.

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 5 van 21 3 VERANTWOORDING EFFECTENSTUDIE EN VERSPREIDINGSINFORMATIE Ui t voorgaand onderzoek (uitgevoerd door Ecologisch Adviesbureau Ettema) is gebleken dat er da s- senburchten aanwezig zijn in de groenstructuur aan de oostkant van de onderzoekslocatie. Deze dassen gebruiken de onderzoekslocatie mogelijk als foerageergebied. Dassen eten voornamelijk valfruit, noten, bosvruchten, mais, tarwe, paddenstoelen, slakken, regenwormen en (larven van) i n- secten. Tevens is gebleken dat er enkele steenuilen in de omgeving van de onderzoekslocatie aanwezig zijn. Een van deze koppels heeft voorheen gebroed op een afstand van ongeveer 100 meter ten noorden van de onderzoekslocatie. Een deel van de onderzoekslocatie is geschikt als foerageergebied voor steenuilen. Toevoeging Econsultancy Steenuil In de directe omgeving van de onderzoekslocatie zijn drie steenuilenkasten aanwezig aan de Erpho e- venweg. Daarnaast heeft er in het verleden tot en met 2015 een broedpaar van de steenuil vrij g e- broed aan de Erphoeveweg 3 te Uden. Volgens telgegevens van de uilenwerkgroep en vogelwacht Uden is hetzelfde broedpaar sinds 2016 gaan broeden aan de Voortweg 36 circa 800 meter van de planlocatie. Vanaf 2016 tot op heden (incl. broedseizoen 2019) zijn er geen broedgevallen van de steenuil meer aanwezig binnen de invloedsfeer van de voorgenomen plannen.

Op basis van de g e- gevens van de Vogelwacht Uden (de heer J. Opdam, d.d. 7 juni 2019) kan dan ook uitgesloten wo r- den dat de voorgenomen plannen een negatief effect hebben op een broedgeval van de steenuil. De vogelwacht is wel voornemens om de drie steenuilenkasten in de nabijheid van de planlocatie te b e- houden. Marterachtigen De onderzoekslocatie vormt geschikt habitat voor de steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel. Steenmarters gebruiken grotendeels gebouwen en schuurtjes als verblijfplaats. Echter, kunnen in de zomerperiode tevens takkenrillen, takkenhopen, dichte struwelen, grote boomholtes en holen in bo s- schages van soorten als das en vos gebruikt worden als dagrustplaats en voorplantingsplaats. De overige soorten maken gebruik van oude holen van onder andere konijnen, mollen en muizen, maar ook houtwallen, steenhopen, holle bomen, ruimtes onder boomwortels, hooizolders en stallen. Desb e- treffende soorten hebben binnen hun territorium verscheidene verblijfplaatsen. Bij verwijdering van het groen en bouwrijp maken van de onderzoekslocatie kunnen vaste rust- en verblijfplaatsen van deze soorten mogelijk verstoord worden.

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 6 van 21 4 VERSPREIDING VAN BESCHERMDE SOORTEN OP DE LOCAT IE 4.1 Onderzoeksmethodes Om te bepalen of en hoe de steenmarter, hermelijn, bunzing, wezel en das gebruik maken van de onderzoekslocatie is een onderzoek uitgevoerd door een combinatie van cameravallen en jigglers met valeriaan te gebruiken. Zeventien weken lang hebben maximaal vijf camera’s verspreid over de onderzoekslocatie gestaan. 4.2 Onderzoeksresultaten das Verblijfplaatsen Er zijn tijdens het cameravallenonderzoek minimaal twee individuen van de das waargenomen op Kamer 2 (figuur 10 en 11). Op een moment waren er twee dassen in hetzelfde beeldmateriaal waar te nemen, derhalve weten we met zekerheid dat het om minimaal twee individuen gaat die de onde r- zoekslocatie gebruiken. De waarnemingen van de das concentreren zich binnen vier opeenvolgende dagen van het onderzoek. Daarna is de das enkele weken later is nog één keer waargenomen op deze locatie. Tussen deze waarnemingen zaten 20 dagen. Gezien de dassen af en toe meerdere dagen gebruik maken van het hol gaat het hier waarschijnlijk om een bijburcht. Er loopt een wissel dwars over Kamer 2 richting de Erphoevenweg. Aan de oostzi j- de van Kamer 3 bevindt zich in ieder geval een hoofdburcht van dassen. Daar zijn al minimaal 4 ind i- viduen waargenomen van de das.

De dassen die in Kamer 2 zijn waargenomen komen hoogstwaar- schijnlijk uit dezelfde familie als de dassen van Kamer 3. Fi guur 10. Camerabeeld van camera 1 met daarop een das (datum op camerabeeld klopt niet). Fi guur 11. Camerabeeld van camera 1 met daarop twee dassen (datum op camerabeeld klopt niet). De weilanden van Kamer 2 en de bosschages aan de randen van Kamer 2 worden ged urende b e- paalde perioden van het jaar waarschijnlijk gebruikt als foerageergebied van de das. Tijdens het c a- meravallenonderzoek zijn de dassen de eerste 6 weken niet op de onderzoekslocatie waargenomen. Er zijn tijdens deze periode ook geen recente sporen waargenomen van de das. Er is wel een oude wissel (looppad) aanwezig op de weilanden van de onderzoekslocatie. In Kamers 3 en 4 en in de omgeving van de Kamer 2 is meer geschikt foerageergebied aanwezig voor de das. Periodiek kan het zijn dat daar meer/gemakkelijker voedsel is te vinden als op Kamer 2. Op en grenzend aan Kamer 3 en 4 zijn meerdere ingangen van dassenpijpen aanwezig. Net ten oo s- ten van Kamer 3 is in de bosschage een hoofdburcht met tenminste 8 ingangen aanwezig (figuur 16). Bij deze hoofdburcht zijn tijdens het cameravallenonderzoek minimaal vier individuen van de das

waargenomen op de onderzoekslocatie. Op meerdere momenten waren er twee, drie of vier dassen in hetzelfde beeldmateriaal waar te nemen, derhalve weten we met zekerheid dat het om minimaal vier individuen gaat die de onderzoekslocatie gebruiken (zie figuur 12 tot en met 15). De dassen zijn waargenomen terwijl zij de ingangen in- en uitkomen, wanneer zij aan het spelen zijn en wanneer zij langs lopen. Tevens is er meerdere keren een das waargenomen die zich met nestmateriaal richting de hoofdburcht bewoog. De waarnemingen van de dassen zijn verspreid over het gehele onderzoek gedaan. Figuur 12. Camerabeeld van camera 1 met daarop vier | Figuur 13. Camerabeeld van camera 2 met daarop een das dassen. | met nestmateriaal. Figuur 14. Camerabeeld van camera 2 met daarop drie | Figuur 15. Camerabeeld van camera 2 met daarop een das. dassen. In de directe omgeving van de hoofdburcht is een das waargenomen die nieuw nestmateriaal aan het verplaatsen was richting de burcht. De burcht wordt dus zeer waarschijnlijk ook als kraamburcht ge- bruikt. Aan de noordkant van Kamer 3, in het verlengde van de bosschage waar de hoofdburcht zich in bevindt zijn ook twee pijpen aanwezig. Deze worden veelvuldig bezocht door de dassen, echter in een minder hoge frequentie als de hoofdburcht. De twee pijpen worden ook gebruikt als rust- en ver- blijfplaats en hebben een functie als bijburcht.

Bij de voorgenomen herinrichting van de projectlocatie zullen deze rust- en verblijfplaatsen (de hoofd- burcht en bijburcht) zodanig verstoord worden dat deze mogelijk niet meer functioneel zijn. De burch- ten zelf kunnen blijven bestaan, maar binnen 50 meter zullen bouwwerkzaamheden plaatsvinden en in de gebruiksfase woningen bewoond worden. Derhalve is verstoring niet te voorkomen. Op de onderzoekslocatie, in het midden van Kamer 4 bevindt zich ook een dassenpijp, het betreft hier een enkele pijp die incidenteel gebruikt wordt door een das. Gedurende de tien weken dat er een camera bij deze pijp heeft gehangen is de pijp minimaal 5 weken achtereen gesloten niet gebruikt door een das. Derhalve gaat het hier om een vluchtpijp die alleen gebruikt wordt bij de dreiging van gevaar. Bij de voorgenomen herinrichting van de projectlocatie zal deze rust- en verblijfplaats vernie- tigd worden. Rapport 7649.003 versie D2 | Pagina 7 van 21 R apport 7649.003 versie D2 Pagina 8 van 21 Functionele leefomgeving das E en groot deel van de Kamers bestaat uit weiland dat begraasd wordt door schapen. Dit deel vormt optimaal foerageergebied van de das door de jaarrond aanwezigheid van insecten, regenwormen en slakken. Het zuidelijke deel van Kamer 4 is deels begroeit met grote bomen, onder andere zomere i- ken, zachte berk, linde, plataan en tamme kastanje.

Verder is dit deel begroeit met ruigtestruweel en bloemrijkgrasland. Dit deel is matig geschikt als foerageergebied voor de das. De parkeerplaats aan de westzijde van de onderzoekslocatie is ongeschikt als foerageergebied van de das gezien deze geheel verhard is. In tabel I zijn de oppervlaktes van het foerageergebied voor de das opgenomen en gespecificeerd naar geschiktheid van de percelen. De das heeft een preferent foerageergebied van 500 meter vanuit de hoofdburcht. Voor de hoofdburcht net naast de projectlocatie is binnen een straal van 500 meter 29,15 hectare optimaal geschikt foerageergebied (waarvan circa 9,53 ha aan grasland), 5,4 hectare daarvan bevindt zich op de projectlocatie. Als gevolg van de plannen verdwijnt dan ook meer dan de helft van het aanbod aan grasland (meest optimale habitat van de das) binnen 500 meter van de burchtlocatie. Van het prefe rente leefgebied is daarnaast 27,7 hectare matig geschikt foera geerge- bied (voornamelijk akkers), waarvan 2,6 hectare zich binnen de projectlocatie bevindt in de vorm van ruigtes. Binnen het prefe rente gebied is tevens 0,6 hectare aan incidenteel geschikt foerageergebied aanwezig. Door aanwezigheid van bebouwing en verhardingen is binnen 500 meter van de burchtl o- catie 20,7 hectare ongeschikt als foera geergebied voor de das. Binnen de projectlocatie betreft het 0,4 hectare ongeschikt habitat voor de das.

Het foerageergebied van de das binnen de projectlocatie zal door de voorgenomen plannen vernietigd worden. Derhalve is overtreding van de Wet na tuurbe- scherming niet te voorkomen. Fi guur 16. Functies voor de das van de onderzoekslocatie en de directe omgeving.

Tabel I. Oppervlaktes foerageergebied das. Preferent gebied | Foerageergebied | Aandeel projectlocatie 500 m | projectlocatie | van preferent gebied 1 | Optimaal geschikt | 29,15 ha | 5,40 ha | 19% 2 | Matig geschikt | 27,7 ha | 2,60 ha | 9% 3 | Incidenteel geschikt | 0,6 ha | - | - 4 | Ongeschikt | 20,7 ha | 0,4 ha | 2% 4.3 | Onderzoeksresultaten bunzing De bunzing is in totaal acht keer waargenomen op de camera beelden (figuur 17 en 18). Hierbij was één individu waar te nemen. De waarnemingen zijn gedaan in de buurt van de hoofdburcht van de das en bij een bijburcht van de das. Eenmaal heeft de bunzing zich gedurende de dag opgehouden in een dassenpijp. Dit betreft een pijp net buiten de projectlocatie van de voorgenomen herinrichtingen. Tijdens het onderzoek zijn geen jonge bunzingen waargenomen. Tevens zijn er geen plekken aange- troffen op de onderzoekslocatie waar veel sporen van de bunzing aanwezig waren. De onderzoekslo- catie vormt op basis van het onderzoek geen voortplantingsplaats van de bunzing. Bij de voorgeno- men herinrichting worden enkel (potentiële) dagrustplaatsen en daarmee vaste rust- en verblijfplaat- sen van de bunzing verstoord. De bunzing heeft een territorium tussen de 10 hectare en de duizenden hectare (bron: provincie Noord-Brabant, 2017).

Aangezien er in de directe omgeving van de projectlocatie veel groen gehand- haafd zal blijven en ook nog groene elementen aangelegd zullen worden, zal de voorgenomen ont- wikkeling niet leiden tot een significante afname in foerageergebied van de bunzing. Het wordt voor- gesteld om bij de groeninrichting van de voorgenomen plannen extra aandacht te besteden aan vruchtdragende aanplant in de vorm van struiken en bomen. Doordat de verblijfplaatsen zelf behou- den blijven en extra foerageermogelijkheden worden getroffen bij de herinrichting zal er geen essenti- eel deel van het leefgebied verloren gaan. Figuur 17. Camerabeeld van camera 3 met de bunzing op | Figuur 18. Camerabeeld van camera das 2 met de bunzing de foto bij de bijburcht van de das aan de rand van Kamer 2. | op de foto. Rapport 7649.003 versie D2 | Pagina 9 van 21 R apport 7649.003 versie D2 Pagina 10 van 21 5 SOORTEN EN VERBODSBEPALINGEN 5.1 Das De das is beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming, door de voorgenomen on t- wikkelingen wordt mogelijk artikel 3.10 lid 1b (het is verboden vaste voortplantings- of rustplaatsen te beschadigen of vernielen) overtreden. Voor de das geldt dat bij werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 verstoring en (mogelijk) vernietiging optreedt van de aanwezige hoofdburcht, bijburcht en/of vluchtpijp van de das op en net naast de projectlocatie.

Er treedt verstoring op van de burchten in de houtsingel net naast het plangebied en vernietiging van de vluchtpijpen in het plangebied. Het verstoren van een dassenburcht wordt in de Wet natuurbescherming niet gezien als een overtreding maar wel als hierdoor de functionaliteit van de burcht in het geding komt. De in artikel 3.10 genoemde verboden op vernielen en beschadigen van voortplantings- en rustplaatsen moeten worden opgevat als een waarborg dat de ecologische functionaliteit van deze plaatsen gegarandeerd wordt. Ook alle noodzakelijke onderdelen in het leefgebied, die voor de ecologische functionaliteit noodzakelijk zijn, vallen onder de beschermende bepalingen van art 3.10. Er dienen maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaat sen van de das te garanderen. Het oppervlakte optimaal foerageergebied dat verloren gaat op de projectlocatie is 5,4 hectare, dat moet met 120% worden gecompenseerd (Kennisdocument Das, Bij12), wat neerkomt op 6,48 hectare. Het oppervla k- te matig geschikt foerageergebied dat verloren gaat op de projectlocatie is 2,6 hectare. Matig geschikt foerageergebied dient voor 50% gecompenseerd worden wat neerkomt op 1,3 hectare. In totaal dient er dus 7,78 hectare aan optimaal leefgebied gecompenseerd te worden.

5.2 Bunzing Voor de bunzing geldt dat er bij de voorgenomen werkzaamheden en herinrichting van Kamer 3 en 4 mogelijk een dagrustplaats en daarmee een vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing wordt ve r- stoord. De bunzing is beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming, door de voorg e- nomen ontwikkelingen wordt mogelijk artikel 3.10 lid 1b (het is verboden vaste voortplantings- of rus t- plaatsen te beschadigen of vernielen) overtreden. De dassenpijpen waarvan de bunzing gebruik maakt zullen behouden blijven, echter kan tijdens en na de herinrichting dermate hoge verstoring optreden dat de functionaliteit van de verblijfplaats deels verloren gaat. De onderzoekslocatie vormt op basis van het onderzoek geen voortplantingsplaats van de bunzing. Er dienen maatregelen gen o- men te worden om de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing te garand e- ren. R apport 7649.003 versie D2 Pagina 11 van 21 6 DOEL EN BELANG VAN DE ACTIVITEITEN Gemeente Uden: In mei 2017 heeft de Provincie Noord-Brabant de bevolkings- en won ingbehoefte- prognose geactualiseerd. Op grond van deze prognose dient de gemeente Uden in de periode tot 2030 netto (dus rekening houdend met sloop) tussen de 1.865 woningen en 2.360 woningen aan de woningvoorraad toevoegen.

Deze Brabantse prognose geldt als belangrijk richtinggevend (kwantit a- tief) kader, waarlangs de regionale en gemeentelijke woningbouwontwikkelingen worden gemonitord. Op 9 juli 2015 heeft de gemeenteraad van Uden het Woningbouwprogramma, Actualisatie 2015-2019 vastgesteld. Uitgangspunt van het woningbouwprogramma is dat deze past binnen de provinciale prognose. Onderhavige locatie is opgenomen in het woningbouwprogramma en past daarmee kwant i- tatief. Op voorliggende plek realiseren we een specifiek woonmilieu, waarbij er sprake is van een geleidelijke overgang van een stedelijk- naar meer landelijk karakter. Daarmee voorzien we kwalit a- tieve woonbehoefte. Op dit moment is er vraag naar woningen en bouwkavels in Uden. In 2009 is het bestemmi ngsplan Uden-Noord I vastgesteld (hierna Moederplan). In dit Moederplan is voor de kamers 1, 2, 3 en 4 van Park Maashorst alleen een globaal uit te werken bestemming bepaald, voornamelijk woningbouw. Ten tijde van dit Moederplan waren de das en bunzing niet aanwezig in het plangebied. Compensatie van leefgebied aansluitend aan het plangebied is niet wenselijk. Buiten de noodzakelijk aan te kopen gronden, vormt de aanwezige landbouw en woningbouw in de directe omgeving geen optimaal lee f- gebied voor de das en bunzing. Ook vormt De Maashorst door de aanwezigheid voor soortgenoten, niet voor een goed leefgebied.

Deze argumenten vormden voor de gemeente aanleiding om elders in Uden te zoeken naar compensatie. 6.1 Das De das valt onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming. Dat houdt in dat ontheffing enkel aa n- gevraagd kan worden op basis van een belang genoemd in de Wet natuurbescherming. Ontheffing wordt aangevraagd op basis van artikel 3.10., lid 2, sub a van de Wet natuurbescherming. Hierbinnen wordt ontheffing aangevraagd op basis van het belang van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden of van kleinschalige bouwactiviteiten, met inbegrip van het daarop volgende gebruik van het gebied of het gebouwde. 6.2 Bunzing De bunzing valt onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming. Dat houdt in dat ontheffing enkel aangevraagd kan worden op basis van een belang genoemd in de Wet natuurbescherming. Onthe f- fing wordt aangevraagd op basis van artikel 3.10., lid 2, sub a van de Wet natuurbescherming. Hie r- binnen wordt ontheffing aangevraagd op basis van het belang van de ruimtelijke inrichting of ontwi k- keling van gebieden of van kleinschalige bouwactiviteiten, met inbegrip van het daarop volgende g e- bruik van het gebied of het gebouwde.

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 12 van 21 7 ALTERNATIEVEN 7.1 Alternatieve locatie Het project is locatiespecifiek in verband met de eigendomsrechten van de percelen en de noodzaak tot uitbereiding van het woningbestand binnen de Gemeente Uden. Wanneer een andere locatie zou worden gezocht voor woningbouw in de Gemeente Uden is de kans groot dat daar ook beschermde soorten als de steenuil, das, marterachtigen en/of andere soorten aan de orde zouden zijn. De dich t- heid aan dassen rondom Uden is zeer hoog. 7.2 Alternatieve inrichting en werkwijze De middelen die aangewend moeten worden om de dassen te kunnen handhaven op de huidige loca- tie zijn niet te verantwoorden als uitgaven van gemeenschapsgeld. Dit geldt niet alleen voor het geld wat uitgegeven zou moeten worden aan grondverwerving om de das passief te verplaatsen naar een locatie die net buiten de invloedsfeer van de voorgenomen plannen, maar ook de reducering van o p- brengsten wanneer de plannen aanpassing zouden vereisen om de dassen op de huidige locatie te laten blijven zitten. 7.3 Alternatieve planning Bij de uitvoering van de werkzaamheden wordt rekening gehouden met de kwetsbare periode van de bunzing en das. De mitigerende maatregelen voor de bunzing zullen effectief zijn voordat het essent i- ele leefgebied van deze soorten aangetast wordt.

De verplaatsing van de das zal plaatsvinden in de minst kwetsbare periode. De minst kwetsbare periode van de das is juli tot en met november. Pas na verplaatsing van de das zullen de werkzaamheden starten. R apport 7649.003 versie D2 Pagina 13 van 21 8 TE TREFFEN MAATREGEL EN B ij de voorgenomen ingreep wordt een burchtlocatie van de das en een rustplaats van de bunzing weggenomen en/of verstoord. In dit hoofdstuk zijn de maatregelen opgenomen om negatieve effecten te voorkomen bij de voorgenomen ontwikkeling en de functionaliteit van de nestlocatie te garanderen. De te nemen maatregelen zijn in te delen in de volgende vijf stappen: a. mitigatie leefgebied bunzing realiseren; b. leefgebied das inrichten in compensatiegebied; c. dassen vangen en verplaatsen. 8.1 Das 8.1.1 Inrichting leefgebied en verblijfplaatsen Het voornemen is om de dassen te verplaatsen naar het buitengebied aan de zuidwestkant van de gemeente Uden. Hier zal een kunstburcht moeten worden aangelegd en zal leefgebied moeten wo r- den verbeterd. Er dient zo snel mogelijk gestart te worden met de aanleg van een dassenburcht in het zuidelijke deel van het natuurgebied aan de Munterweg te Uden. Deze zal gerealiseerd worden naar ontwerp van Stichting Das & Boom evenals de uitzetr en. Dit deel van het natuurgebied is ontoega n- kelijk voor wandelaars en dus relatief rustig.

Tevens kan de Leijgraaf als barrière dienen tussen de reeds aanwezige dassenfamilie bij het autokerkhof en de uit te zetten dassenfamilie. In het najaar van 2019 zullen de dassen op hun huidige locatie worden gevangen door Stichting Das & Boom. Zodra een das is gevangen wordt deze naar een opvanglocatie gebracht waar hun gezondheid zal worden onderzocht en waar ze kunnen aansterken. Wanneer de nieuwe burcht en ren functioneel zijn zullen de dassen worden uitgezet in de ren. In het najaar van 2019 zal ook gestart worden met de realisatie van de groenstructuren om het lee f- gebied van de dassen te verbeteren. Het recent aangelegde natuurgebied is aangelegd als natte natuur en er zijn verschralingsmaatregelen genomen. Dit is geen ideaal leefgebied voor de das. O p ongeveer 600 meter afstand van de nieuwe uitzetlocatie is al een dassenburcht aanwezig. Om zowel deze reeds aanwezige dassenfamilie als de te verplaatsen dassenfamilie in het gebied functioneel te kunnen huisvesten dient het gebied rondom de uitzetlocatie en de reeds aanwezige burcht te worden geoptimaliseerd. Optimaal leefgebied van de das is een kleinschalig landschap met beweide grasla n- den, houtwallen en greppels. Ten zuiden van de A50 is weinig beweid grasland aanwezig.

Het is dan ook van belang dat rondom de nieuwe dassenburcht en tussen De Corridor en de oude spoorlijn g e- stimuleerd zal worden om de akkers om te vormen naar beweid grasland (zie figuur 19). Dit proces wordt door de gemeente Uden in gang gezet op het moment van de ont heffingsaanvraag. Deze maat- regelen zijn op relatief korte termijn noodzakelijk om botsing tussen de twee dassenterritoria te voo r- komen (zie tevens rapport in bijlage Plan van aanpak verplaatsing dassen Park Maashorst Uden , Stichting Das en Boom 2019). De maatregelen zullen getroffen worden op voornamelijk agrarische en particuliere gronden met b e- hulp van de STIKA regeling. STIKA is een provinciale subsidieregeling waar gemeenten en wate r- schappen in bijdragen en waarmee particulieren landschapselementen kunnen aanleggen. Naast de groenstructuren die in de directe omgeving van de twee burchten gerealiseerd worden zal ook de realisatie van de natte Ecologische VerbindingsZone langs de Leijgraaf bijdragen aan de functional i- teit van het gebied voor dassen. Het Waterschap Aa en Maas en de Gemeente Uden hebben midd e- len gereserveerd voor de realisatie van alle natte Ecologische verbindingszones in de Gemeente Uden.

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 14 van 21 Het oppervlakte optimaal foerageergebied dat verloren gaat op de projectlocatie is 5,4 hec tare, dat moet met 120% worden gecompenseerd (Kennisdocument Das, Bij12), wat neerkomt op 6,48 hect a- re. Het oppervlakte matig geschikt foerageergebied dat verloren gaat op de projectlocatie is 2,6 he c- tare. Matig geschikt foerageergebied dient voor 50% gecompenseerd worden wat neerkomt op 1,3 hectare. In totaal dient er dus 7,78 hectare aan optimaal leefgebied gecompenseerd te worden. In totaal dient 7,78 ha aan leefgebied gecompenseerd te worden waarbij dit deels omvorming van akkerland naar begraasd weiland betreft en deels opwaardering van randzones door de aanleg van nieuwe groenstructuren. In figuur 19 is een ontwerpschets opgenomen van de ligging van de nog te realiseren groenstructuren. Het schetsontwerp betreft circa 11,7 kilometer aan groenstructuren die rondom de uitzetlocaties wordt gerealiseerd en 4,3 kilometer aan groenstructuren die verderop bij de realisatie van de natte EVZ er nog bij worden gerealiseerd. Uitgaande van een gemiddelde breedte van 0,75 meter is dit ruim voldoende om de benodigde 7,78 hectare leefgebied te compenseren. Daarnaast zorgt de aanleg van de dassenrasters ook voor een optimalisering van leefgebied. Ten noorden van de A50 is meer geschikt foerageergebied aanwezig voor de das.

De reeds aanw e- zige dassenfamilie maakt gebruik van de duikers onder De Corridor om dit gebied te bereiken. Deze duikers dienen permanent passeerbaar te worden gemaakt voor de das. Tevens dienen maatregelen te worden genomen om verkeersslachtoffers onder de dassen te voorkomen. In figuur 19 is opgen o- men waar dassenrasters worden geplaatst. De groenstructuren zullen grotendeels uit struweelhagen en scheerhagen bestaan en een deel zal houtwallen betreffen. Deze dienen te bestaan uit autochtoon plantmateriaal (zie lijst soorten hiero n- der). Autochtoon plantmateriaal: Beuk - Fagus Sylvatica Fruitbomen (hoogstam) Hazelaar - Corylus avellana Hondsroos - Rosa canina Inlandse vogelkers - Prunus padus Lijsterbes - Sorbus aucuparia Meidoorn - Crataegus monogyna Mispel - Mespilus germanica Sleedoorn - Prunus spinosa Wilde appel - Malus sylvestris Wilde peer - Pyrus pyraster Zoete kers - Prunus avium Struweelhagen: in twee rijen, 4 stuks per meter in driehoeksverband. Rijen 0,5 meter uit elkaar . Knip/scheerhagen: één rij, 4 stuks per meter. Houtwal: 2 à 3 stuks per meter in driehoeksverband. Aantal rijen afhankelijk van breedte wal. Max i- maal 10 zomereiken (Querqus robur). De struweelhagen en houtwallen kunnen zich ontwikkelen tot robuuste uitgegroeide struiken die dan bes-dragend zijn.

Om de struiken vitaal te houden moeten de struiken om de 6-8 jaar bij de grond afgezet worden (10 – 15 cm boven maaiveld) zodat de stronk opnieuw uitgroeit. Dit moet gefaseerd plaatsvinden zodat geen kaalslag plaatsvindt in het gebied. R apport 7649.003 versie D2 Pagina 15 van 21 Figuur 19. Ontwerpschets compensatie das met dassenrasters, loopplanken en nieuwe groenstructuren.

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 16 van 21 8.1.2 Zorgvuldig handelen en zorgplicht Alle handelingen die direct contact met de dassen omvatten worden uitgevoerd door Stichting Das en Boom. Zij hebben jarenlange ervaring met het verzorgen, vangen en verplaatsen van dassen. Tevens zijn zij in het bezit van de juiste vergunningen/ontheffingen om deze beschermde diersoort te vangen, tijdelijk te huisvesten en te verzorgen. 8.1.3 Locatie maatregel De maatregelen voor de das zullen worden gerealiseerd aan de zuidwestkant van de bebouwde kom van Uden. Rondom het natuurgebied aan de Munterweg en de watergang de Leijgraaf. In dit betre f- fende natuurgebied zal een kunstburcht voor de das worden aangelegd en zullen de dassen ged u- rende de gewenningsperiode in een ren blijven. Rondom de uitzetlocatie, voornamelijk langs de Leijgraaf en strekkende van de Lageburchtweg tot aan de Wilsfort en iets daaraan voorbij, worden de groenstructuren gerealiseerd om het leefgebied/foerageergebied van de dassen te verbeteren. Langs een deel van de A50, de Corridor, de Munterweg en de Wilsfort worden dassenrasters aangelegd om aanrijdingen van dassen te beperken. Daarnaast zal de gemeente op de percelen rondom de nieuwe burcht stimuleren om de agrarische bouwlanden om te vormen tot begraasde weides waardoor het voedselaanbod in de directe nabijheid van de nieuwe burcht wordt geoptimaliseerd.

8.1.4 Doel en effectiviteit maatregel Door de nauwe betrokkenheid van Stichting Das en Boom en het volgen van hun aanbevelingen is de effectiviteit van de voorgestelde maatregelen te garanderen. Stichting Das en Boom heeft jarenlange ervaring met het succesvol verplaatsen van dassen. Met de voorgestelde maatregelen wordt voork o- men dat de lokale staat van instandhouding van de dassenpopulatie negatieve effecten ondervindt. Er worden zowel verblijfplaatsen als functioneel foerageergebied gerealiseerd. 8.1.5 Afhankelijk De gemeente is voor de realisatie van een deel van de maatregelen en uitvoering niet afhankelijk van andere grondeigenaren. De nieuwe burcht is gelegen op grond van de gemeente evenals een deel van de aan te leggen groenstructuren. Voor de overige maatregelen is de gemeente echter wel a f- hankelijk van derden. Het Waterschap Aa en Maas heeft ook eigendommen in het gebied en heeft toegezegd medewerking te verlenen aan de te treffen maatregelen van de das. Zij zullen dit combin e- ren met de realisatie opgave van de natte ecologische verbindingszone rondom de Leijgraaf. Door gebruik te maken van de STIKA subsidieregeling wil de gemeente daarnaast particulieren en agrar i- ers motiveren groenstructuren aan te leggen om zo het leefgebied van de das te verbeteren. Mogelijk zal de gemeente enkele gronden moeten verwerven.

De aanleg van de voorzieningen zal door een aannemer gebeuren. Een ter zake kundige op het gebied van de das zal betrokken blijven bij de werkzaamheden. 8.1.6 Uitvoering maatregel: monitor en Doordat de uitgevoerde maatregelen reeds bewezen maatregelen zijn, is monitoring in principe niet noodzakelijk. Tijdens de gewenningsperiode zal Stichting Das en Boom de verzorging van de dassen op zich nemen. Tijdens de werkzaamheden zal gecheckt worden door een ter zake kundige of de maatregelen op de juiste wijze gerealiseerd worden als afgesproken is. Het is echter aan bevoegd gezag of, ondanks het toepassen van bewezen maatregelen, een monitoring noodzakelijk wordt g e- acht. R apport 7649.003 versie D2 Pagina 17 van 21 8.2 Bunzing 8.2.1 Inrichting leefgebied Als gevolg van de voorgenomen ingreep gaan geen verblijfplaatsen van de bunzing verloren. De bo s- schage grenzend aan de planlocatie blijft immers duurzaam behouden. Echter, doordat de wer k- zaamheden binnen 50 meter van de verblijfplaatsen worden uitgevoerd kan tijdelijke verstoring als gevolg van de aanlegfase niet uitgesloten worden.

Om de functionaliteit van het leefgebied van de bunzing te garanderen worden door de initiatiefnemer enkele takkenrillen en/of takkenhopen g e- plaatst om gedurende de werkzaamheden te allen tijde voldoende alternatieve verblijfplaatsen aan te bieden buiten de directe invloedsfeer van de werkzaamheden. Door het aanbieden van alternatieve rustplaatsen buiten de invloedsfeer van de planvorming en de fasering van de werkzaamheden kan een significant negatief effect op het leefgebied van de bunzing uitgesloten worden. De takkenri l- len/takkenhopen worden in het najaar van 2019 gerealiseerd in de directe nabijheid van het plang e- bied maar buiten de directe invloedsfeer van de werkzaamheden. Indien maatregelen ter hoogte van de dassenburcht genomen worden zal dit pas na afvangen van de das gerealiseerd worden. Een te plaatsen takkenril dient circa 1,0 tot 1,5 meter hoog en 1,0 tot 1,5 meter breed te zijn, zie figuur 20 en 21. Fi guur 20. Voorbeeld van een takkenril. Fi guur 21. Voorbeeld van een takkenril. De bunzingpopulatie ten zuidwesten van Uden kan overigens mee profiteren van de he rinrichting die plaats gaat vinden ten behoeve van de dassenverplaatsing. Een bunzing is een soort die vaak in de nabijheid van waterlopen wordt aangetroffen. Door het plaatsen van groenstructuren naast de Leijgraaf wordt het leefgebied voor zowel de das als voor de bunzing aldaar verbeterd.

8.2.2 Zorgvuldig handelen en zorgplicht Indien er onverhoopt een bunzing wordt aangetroffen tijdens de werkzaamheden dienen de wer k- zaamheden kortstondig stilgelegd te worden en dient allereerst contact opgenomen te worden met een ter zake kundige op het gebied van de bunzing. De bunzing dient de gelegenheid te krijgen om het werkterrein te verlaten alvorens de werkzaamheden gecontinueerd kunnen worden. 8.2.3 Locatie maatregel De takkenrillen en/of takkenhopen zullen naar verwachting in de directe nabijheid van de Erphoev e- weg worden gerealiseerd ten noorden van de planlocatie. De exacte locatie is op het moment nog niet bekend. Daarnaast worden ten zuidwesten van Uden diverse maatregelen genomen voor de das, waarvan tevens de bunzingpopulatie ten zuidwesten van Uden van mee kan profiteren.

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 18 van 21 8.2.4 Doel en effectiviteit maatregel Met de voorgestelde maatregelen wordt verzekerd dat een eventuele tijdelijke verstoring van de bu n- zing geen negatief effect heeft op de functionaliteit van het leefgebied en/of dagrustplaatsen van de bunzing. Hierdoor kan een negatief effect op de gunstige staat van instandhouding van de bunzing uitgesloten worden. 8.2.5 Afhankelijk De gemeente is voor de realisatie van een deel van de maatregelen en uitvoering niet afhankelijk van andere grondeigenaren. De aanleg van de voorzieningen zal door een aannemer gebeuren. Een ter zake kundige op het gebied van de das zal betrokken blijven bij de werkzaamheden. 8.2.6 Uitvoering maatregel: monitoren Doordat de uitgevoerde maatregelen reeds bewezen maatregelen zijn, is monitoring in principe niet noodzakelijk. Tijdens de werkzaamheden zal gecheckt worden door een ter zake kundige of de maa t- regelen op de juiste wijze gerealiseerd worden als afgesproken is. R apport 7649.003 versie D2 Pagina 19 van 21 9 EFFECTEN 9.1 Effect werkzaamheden: kwaliteit Zonder het treffen van maatregelen zou de verstoring van de dassenburcht net buiten de planlocatie dermate hoog zijn dat deze burcht verlaten zou worden. De verblijfplaats zou niet meer functioneel zijn.

Door de dassen te verplaatsen en het creëren van nieuw leefgebied word het functionele leefg e- bied van de dassen gecompenseerd. Bij het uitvoeren van de onderzoeken is er ook rekening gehouden met andere ontwikkelingen in de directe omgeving. In de directe omgeving van het plangebied en de uitzetlocatie zijn geen ontwikk e- lingen bekend welke een versterkend negatief effect kunnen hebben op de dassen. Cumulatieve n e- gatieve effecten op de desbetreffende soort zijn dan ook niet verwachten. 9.2 Effect werkzaamheden: kwantiteit Zonder het treffen van maatregelen zou essentieel foerageergebied van de das verloren gaan. De verblijfplaats zou daardoor niet meer functioneel zijn. Door de dassen te verplaatsen en het creëren van nieuw leefgebied word het functionele leefgebied van de dassen gecompenseerd. Bij het uitvoeren van de onderzoeken is er ook rekening gehouden met andere ontwikkelingen in de directe omgeving. In de directe omgeving van het plangebied en de uitzetlocatie zijn geen ontwikk e- lingen bekend welke een versterkend negatief effect kunnen hebben op de dassen. Cumulatieve n e- gatieve effecten op de desbetreffende soort zijn dan ook niet verwachten. 9.3 Effect werkzaamheden: monitoren De verplaatsing van de dassen zal worden uitgevoerd door Stichting Das en Boom. Zij zijn ter zake kundigen op het gebied van dassen.

Bij onvoorziene situaties zullen zij paraat staan. Op deze wijze zullen eventuele effecten gemonitord worden. R apport 7649.003 versie D2 Pagina 20 van 21 10 STAAT VAN INSTANDHOUDING 10.1 Das Het geschatte aantal dassen in Nederland ligt rond de 5.000- 6.000 individuen (Zoogdiervereniging, 2018). De landelijke staat van instandhouding wordt daarmee beoordeeld als ‘relatief gunstig’ (BIJ12, juli 2018). In de gemeente Uden en vooral ook in de Maashorst zijn grote dichtheden aan dassen aanwezig. Bijna alle geschikte leefgebieden zijn bezet. De provincie Noord-Brabant zet zich in om verkeersslachtoffers onder dassen in kaart te brengen en knelpunten op te lossen. Dit in overweging genomen zal de lokale staat van instandhouding ook als ‘positief’ kunnen worden beoordeeld. Afbreuk gunstige staat van instandhouding? Bij de voorgenomen verplaatsing van de dassenfamilie komt een burchtlocatie aan de noordoostzijde van Uden te vervallen. Behoud van de dassenfamilie aan de noordoostzijde van Uden wordt ecol o- gisch als niet wenselijk gezien door verschillende factoren. De toekomstige bebouwing komt namelijk relatief dicht tegen de huidige burchtlocaties aan te liggen en gaat er een groot deel van het essent i- eel leefgebied verloren.

Door compensatie van het te verliezen foerageergebied kan ten oosten van de burchten kan mogelijk weer in de loop van de komende jaren nieuw foerageergebied ontstaan, maar door het gebrek aan foerageergebied nabij de burchtlocaties in de tussenliggende jaren zal de dassenfamilie op zoek moeten gaan naar verder gelegen foerageergebieden met als gevolg dat de burcht uiteindelijk verlaten zal worden. Overigens geeft de gemeente aan dat het beoogde compens a- tiegebied ten oosten van de burchtlocaties niet verworven kan worden door gebrek aan medewerking van de eigenaar. Deze argumenten vormden voor alle betrokken partijen aanleiding om elders in Uden te zoeken naar mogelijkheden om compensatie voor de das plaats te laten vinden via actieve verplaatsing door Das & Boom. Door de te treffen maatregelen zoals verwoord in hoofdstuk 8 van het activiteitenplan tezamen met de maatregelen beschreven in het plan van aanpak van Das & Boom (Moonen, d.d. juni 2019) kan geg a- randeerd worden dat de lokale gunstige staat van instandhouding van de das niet verslechterd. De gehele dassenfamilie wordt namelijk verplaatst naar een nieuw geschikt leefgebied waar grootschalig optimalisering zal plaatsvinden om te voorkomen dat concurrentie tussen de nabijgelegen dassenf a- milies ontstaat. 10.2 Bunzing Het geschatte aantal individuen in 1994 lag tussen de 36.000 en 126.000 individuen.

Er zijn onvo l- doende gegevens voor een actuele schatting. Doordat de bunzing echter tegenwoordig op veel plaa t- sen niet meer is waargenomen, waar dit in 1994 wel het geval was, wordt de huid ige situatie als ‘o n- gunstig – slecht’ beoordeeld (bron: Arcadis, 2018). Afbreuk gunstige staat van instandhouding? Als gevolg van de voorgenomen ingreep gaan geen verblijfplaatsen van de bunzing verloren. De bo s- schage grenzend aan de planlocatie blijft immers duurzaam behouden. Echter, doordat de wer k- zaamheden binnen 50 meter van de verblijfplaatsen worden uitgevoerd kan tijdelijke verstoring als gevolg van de aanlegfase niet uitgesloten worden. Om de functionaliteit van het leefgebied van de bunzing te garanderen worden door de initiatiefnemer tevens enkele takkenrillen geplaatst om ged u- rende de werkzaamheden te allen tijde voldoende alternatieve verblijfplaatsen aan te bieden. Mede doordat de bunzing geen voortplantingsplaats binnen de invloedsfeer van de planlocatie heeft en dat dergelijke maatregelen getroffen worden, wordt de functionaliteit van het leefgebied van de bunzing gegarandeerd worden. Hierdoor wordt een negatief effect op de gunstige staat van instandhouding voorkomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maashorst.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4d925168-206e-4c6b-8c99-3b73294898a8?agendaItemId=0905980a-13dd-46d7-9bc5-9b7df3532baf