CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

12. Bijlagen bij toelichting: Bijlage 11 Nader onderzoek ecologie

Raadsvergadering 1 oktober 2026, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Vaststelling bestemmingsplan Park Maashorst Kamer 4, Uden37.854 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

• | STIKA subsidie o | Noordelijk van A50 zijn gesprekken al gaande; o | 0,4 hectare aan groen aanleg bestaande uit 2.160 m2 aan houtwal van 5 meter breed en 2.066 m aan knip- en scheerheggen van 1 meter breed; o | Uitvoer mogelijk plantseizoen 2019-2020. STIKA werkt traag en wordt in februa- ri/maart mogelijk herzien door de Provincie Noord-Brabant; o | Ten zuiden van A50 zijn gesprekken gaande voor aankoop over realisatie EVZ. Als die specifieke gronden niet verkocht worden voor realisatie EVZ -> gesprekken voor STIKA; o | Daar waar zeker geen EVZ gronden aangekocht worden lopen gesprekken voor STIKA. In de tabel hieronder is een samenvatting weergegeven van de te realiseren elementen in hectaren. De uitvoering van deze elementen loopt via verschillende trajecten. Daarnaast worden voor zowel de EVZ als in de directe omgeving van de kunstburcht gronden omgevormd zodat deze geschikt zijn als foerageergebied voor de dassen. Rapport 7649.003 versie D2 | Pagina 9 van 12 R apport 7649.003 versie D2 Pagina 10 van 12 Type meter hectare Raster 379 Dassenburcht 0,04 Aanplant bos 0,075 Aanleg poel 0,075 Houtwal 1,919 Knip- en Schee r- h eg 1,2119 Struweelhaag 0,0219 Totaal 3,3209 De aan te leggen groen elementen bestaan deels uit houtwallen (1,919 hectare), deze zullen circa 5 meter breed zijn, en deels uit knip- en scheerheggen die 1 meter breed zullen zijn (1,2119 hectare).

Op basis van de expert judgement van Das&Boom geven deze elementen voldoende geleiding en foerageergebied voor de das. Het beplantingsplan is in bijlage 4 toegevoegd. 5.3 Mitigatie leefgebied bunzing realiseren Om de functionaliteit van het leefgebied van de bunzing te garanderen worden door de initiatiefnemer enkele takkenrillen en/of takkenhopen geplaatst om gedurende de werkzaamheden te allen tijde vo l- doende alternatieve verblijfplaatsen aan te bieden buiten de directe invloedsfeer van de werkzaa m- heden. Door het aanbieden van alternatieve rustplaatsen buiten de invloedsfeer van de planvorming en de fasering van de werkzaamheden kan een significant negatief effect op het leefgebied van de bunzing uitgesloten worden. De takkenrillen/takkenhopen worden in het najaar van 2019 gerealiseerd in de directe nabijheid van het plangebied maar buiten de directe invloedsfeer van de werkzaamh e- den. Een te plaatsen takkenril dient circa 1,0 tot 1,5 meter hoog en 1,0 tot 1,5 meter breed te zijn, zie figuren 10 en 11. Fi guur 10. Voorbeeld van een takkenril. Fi guur 11. Voorbeeld van een takkenril. 5.4 Ontheffing In oktober 2019 is de ontheffing verleend door de Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant voor de periode tot en met 1 september 2024.

De voorgestelde maatregelen zijn voldoende bevonden, maar ter waarborging van de inrichting van het compensatiegebied en de monitoring zijn er enkele extra specifieke voorschriften in de ontheffing opgenomen:

R apport 7649.003 versie D2 Pagina 11 van 12  Vooraf aan het uitzetten van dassen in de ren van de kunstburcht (of vooraf het verplaatsen), dient de inrichting rondom de kunstburcht functioneel ingericht te zijn. Dit betekent dat veg e- tatie moet zijn aangeplant conform de vereisten van de das zoals opgenomen in kennisd o- cument BIJ12 Das. Grootte, breedte en hoeveelheid bomen/vegetatie moet bij aanplanting voldoen aan de eisen van de das.  De beplanting op en rond de burcht wordt aangebracht conform het Kennisdocument Das van BIJ12 zodat voldoende dekking aanwezig is. Daarnaast moet het foerageergebied goed en ongestoord bereikbaar zijn vanuit de kunstburcht.  Er dient bewijs van aankoop van gronden/subsidieverlening voor de herinrichting van leefg e- bied voor de das opgestuurd worden aan het bevoegd gezag, aan info@odbn.nl  Indien gronden niet zijn aangekocht of ingericht voordat de dassen worden verplaatst naar het compensatiegebied dient een alternatief perceel gezocht te worden om alsnog aan de vereiste compensatie omvang te voldoen, dit conform Kennisdocument Das van BIJ12. Ook met deze percelen dient voldaan te worden aan voorschrift 10. Daarbij dient aangegeven te worden in welke mate dat perceel geschikt is als leefgebied voor de dassen en voldaan wordt aan de compensatiefactor.

Dit alternatief perceel dient in overleg met een ecologisch desku n- dige gekozen en ingericht te worden. Daarnaast dient een kaart aangeleverd te worden van de locatie van het nieuwe perceel. De wijziging en kaart dienen opgestuurd te worden naar het bevoegd gezag, aan info@odbn.nl.  Van de effectiviteit van de kunstburcht dient het bewijs van de aanleg van de beplanting en het gebruik van de kunstburcht door de dassen (met foto's of video's) inzichtelijk te worden gemaakt en opgenomen te worden in een monitoringsrapport. In het rapport dienen de aa n- tallen en data van het waarnemen van dassen te worden beschreven. Het monitoringonde r- zoek dient plaats te vinden in de geschikte periode en frequentie/duur en conform het Ke n- nisdocument Das van BIJ12. Bij de monitoring dienen alle burchten binnen een straal van 2 kilometer meegenomen te worden. Deze dienen betrokken te worden bij de beoordeling of de dassen uit zichzelf naar een nabij gelegen burcht zijn vertrokken.  De monitoring wordt begeleidt door een ecologisch deskundige op gebied van de das.  Indien de dassen de nieuwe kunstburcht niet in gebruik nemen dan dient zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen een maand na oplevering van het monitoringsrapport een plan van aa n- pak gemaakt worden, tenzij de dassen uit zichzelf zijn verplaatst en daar succesvol zijn in hun voortplanting.

Daarin wordt bewijs opgenomen waaruit blijkt dat de kunstburcht en beplanting is aangelegd (met foto's) en een uitwerking van het verdere vervolg met een voorstel van bi j- sturingsmaatregelen. Het plan van aanpak dient opgestuurd te worden naar info@odbn.nl.  Het monitoringsrapport dient jaarlijks te worden opgesteld (tot en met 2024) en uiterlijk 1 o k- tober opgestuurd te worden naar info@odbn.nl. In bijlage 5 is de ontheffing toegevoegd. 5.5 Ecologisch werkprotocol Voor de uitvoering van de werkzaamheden is een ecologisch werkprotocol opgesteld om te voo rko- men dat er een overtreding in het kader van de Wet natuurbescherming plaatsvindt. Het ecologisch werkprotocol is terug te vinden in bijlage 6. R apport 7649.003 versie D2 Pagina 12 van 12 Econsultancy B oxmeer, 5 december 2019 Bijlage 1 N ader ecologisch marteronderzoek Park Maashorst Kamer 2 en steenuilonderzoek Kamer 2, 3 en 4 AANVULLEND ECOLOGISCH ONDERZOEK KAMER 2 ERPHOEVENWEG TE UDEN

Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB) . H et NGB is een vereniging van ecologische advies- en - onde rzoeksbureaus en werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en beha r- tigt de belangen van groene adviesbureaus. Het Netwerk h anteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belan g- hebbenden een basis bied t om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhan d- boek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd vo lgens de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform d e toepasselijke en van kracht zijnde protocollen en richtlijnen voor onderzoek. H et onderzoek betreft echter een momentopname en geeft een inschatting van de aanwezigheid van bescher m- de soorten op de onderzoekslocatie . H et incidenteel voorkomen van beschermde soorten is nooit met zekerheid uit te slu i- ten. Econsultancy accepteert op voorhand geen aanspra kelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdracht- gever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoer de onderzoek neemt.

Rapportage aanvullend ecologisch onderzoek Kamer 2 Erphoevenweg te Uden Opdrachtgever Gemeente Uden Postbus 83 5400 AB Uden Rapportnummer 7649.001 Versienummer D1 Status Eindrapportage Datum 13 december 2018 Vestiging Brabant Hei nz Moormannstraat 1b 5831 AS Boxmeer 0485 - 581818 boxmeer@econsultancy.nl Opsteller ir. D. Sanders Paraaf Kwaliteitscontrole drs. J.G.T. Driessen Paraaf

7 649.001 INHOUDSOPGAVE 1 INLE IDING .................................................................................................................................. 1 2 GEBIEDSBESCHRIJVING ......................................................................................................... 2 2.1 Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving ............................................................... 2 2.2 Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie ................................................................ 3 2.3 Te verwachten werkzaamheden en ingrepen .................................................................. 4 3 RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK ............................................................................ 5 4 ONDERZOEKSMETHODIEK ..................................................................................................... 6 4.1 Steenuil ............................................................................................................................. 6 4.2 Marterachtigen .................................................................................................................. 6 4.3 Das ...................................................................................................................................

7 5 ONDERZOEKSRESULTATEN ................................................................................................... 8 5.1 Steenuil ............................................................................................................................. 8 5.2 Camera onderzoek ......................................................................................................... 10 5.2.1 Marterachtigen ................................................................................................. 10 5.2.2 Das ................................................................................................................... 11 6 TOETSING AAN WET- EN REGELGEVING ........................................................................... 12 6.1 Steenuil ........................................................................................................................... 12 6.2 Marterachtigen ................................................................................................................ 12 6.3 Das ................................................................................................................................. 12 7 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN .....................................................................................

13 1 INLEIDING E consultancy heeft van Gemeente Uden opdracht gekregen voor het uitvoeren van een aanvullend ecologisch onderzoek aan de Erphoevenweg te Uden. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van een bestemmingsplanwijziging en ontwikkeling van nieuwbouw. Onderhavige rapportage omvatten de resultaten van het martero n- derzoek en dassenonderzoek voor deellocatie ‘ Kamer 2’ en de resultaten van het steenuilenonde r- zoek voor alle zowel Kamer 2 als Kamer 3 en 4. Het marter- en dassenonderzoek voor de andere deellocatie (‘Kamer 3 en 4’) loopt nog tot begin januari 2019. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de quickscan flora en fauna die Ecologisch Adviesbureau Ettema op de onderzoekslocatie heeft uitg e- voerd (april 2018). Econsultancy is lid van de branchevereniging "Netwerk Groene Bureaus" en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen. 2 GEBIEDSBESCHRIJVING 2.1 Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving De planlocatie Kamer 2 (± 2 hectare) ligt aan de noordwestzijde van de Erphoevenweg, circa 2 kil o- meter ten noorden van de kern van Uden. Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de planlocatie X = 170.422 Y = 409.713.

De planlocatie betreffen twee weilanden waar regelmatig schapen grazen, een stuk ruigte en de aa n- grenzende groenstructuren. Aan de zuidzijde van de Erphoevenweg liggen Kamer 3 en 4 van het plan Park Maashorst. Tussen deze Kamers en Kamer 2 zijn twee vrijstaande woningen gelegen. Deze zullen behouden blijven en maken geen deel uit van de onderzoekslocatie. Ten zuidwesten van de onderzoekslocatie is het Bernhoven ziekenhuis gelegen. Ten westen van de onderzoekslocatie is de nieuwbouw van ‘ Kamer 1’ in ontwikkeling. Ten noorden van de onderzoekslocatie begint het buite n- gebied van de gemeente Uden. Fi guur 1. Topografische ligging van de planlocatie (Kamer 2, 3 en 4).

Fi guur 2. Luchtfoto van de planlocatie (Kamer 2) en de directe omgeving. Fi guur 3 . Onderzoekslocatie gezien vanaf de oostzijde. Fi guur 4. Ruigte op het westelijke deel van de onderzoekslocatie. Fi guur 5. Ingang dassenverblijf. 2.2 Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie De initiatiefnemer is voornemens nieuwbouwwoningen en de bijbehorende infrastructuur te realiseren op de onderzoekslocatie (zie figuur 6). Kamer 2 Kamer 3 en 4 2.3 Te verwachten werkzaamheden en ingrepen Ten behoeve van de nieuwbouw zullen enkele bomen gekapt gaan worden en zal er grondverzet plaatsvinden. Na het bouwrijp maken van de onderzoekslocatie zullen de infrastructuur en de woni n- gen worden gebouwd. Fi guur 6. Concept inrichtingsplan gehele Park Maashorst.

3 RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK Ui t voorgaand onderzoek (uitgevoerd door Ecologisch Adviesbureau Ettema) is gebleken dat er da s- senburchten aanwezig zijn in de groenstructuur aan de oostkant van de onderzoekslocatie. Deze dassen gebruiken de onderzoekslocatie mogelijk als foerageergebied. Dassen eten voornamelijk valfruit, noten, bosvruchten, mais, tarwe, paddenstoelen, slakken, regenwormen en (larven van) i n- secten. Tevens is gebleken dat er enkele steenuilen in de omgeving van de onderzoekslocatie aanwezig zijn. Een van deze koppels heeft voorheen gebroed op een afstand van ongeveer 100 meter ten noorden van de onderzoekslocatie. Een deel van de onderzoekslocatie is geschikt als foerageergebied voor steenuilen. Toevoeging Econsultancy De onderzoekslocatie vormt geschikt habitat voor de steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel. Steenmarters gebruiken grotendeels gebouwen en schuurtjes als verblijfplaats. Echter, kunnen in de zomerperiode tevens takkenrillen, takkenhopen, dichte struwelen, grote boomholtes en holen in bo s- schages van soorten als das en vos gebruikt worden als dagrustplaats en voorplantingsplaats. De overige soorten maken gebruik van oude holen van onder andere konijnen, mollen en muizen, maar ook houtwallen, steenhopen, holle bomen, ruimtes onder boomwortels, hooizolders en stallen.

Desb e- treffende soorten hebben binnen hun territorium verscheidene verblijfplaatsen. Bij verwijdering van het groen en bouwrijp maken van de onderzoekslocatie kunnen vaste rust- en verblijfplaatsen van deze soorten mogelijk verstoord worden. 4 ONDERZOEKSMETHODIEK Het o nderzoek naar de verschillende soortgroepen is zoveel mogelijk gecombineerd uitgevoerd. 4.1 Steenuil Voor het onderzoek naar het foerageergebied van steenuil is aan de hand van een veldbezoek de onderzoekslocatie en de omgeving geïnventariseerd op geschiktheid als foerageergebied. Hierbij zijn alle nestlocaties van de steenuil binnen 300 meter van de onderzoekslocatie in kaart gebracht. Ve r- volgens is de onderzoekslocatie en de omgeving tot een straal van maximaal 600 meter geïnventar i- seerd op geschiktheid als foerageergebied van de steenuil. Aan de hand van deze analyse is beoor- deeld of er bij de voorgenomen plannen op de onderzoekslocatie essentieel foerageergebied verloren gaat. 4.2 Marterachtigen Om te bepalen of de steenmarter, hermelijn, bunzing en/of wezel gebruik maken van de onderzoek s- locatie is een onderzoek uitgevoerd door een combinatie van cameravallen en jigglers met valeriaan te gebruiken. Twaalf weken lang hebben er twee camera’s verspreid over de onderzoekslocatie g e- staan.

Na week 6 van het onderzoek is een camera gewijzigd van locatie, namelijk gericht op een dassenhol (zie figuur 7). Fi guur 7. Locaties camera’s op Kamer 2.

Tijdens het eerste veldbezoek zijn de wildcamera’s in combinatie met de jigglers verspreid over de onderzoekslocatie gemonteerd aan de aanwezige begroeiing. Bij het plaatsen van de vallen is gelet op de geschiktheid van de locatie voor de mogelijk aanwezige marters. Om de twee weken zijn de cameravallen gecontroleerd. Tabel I. Onderzoeksinspanning kleine marterachtigen 2018 september t/m november Steenmarter, h ermelijn, wezel en bunzing tijdstip 1 veldbezoek 12 weken onderzoek met cameraval gecombineerd met jiggler 6 veldbezoeken datum 11 september 2018 11 september t/m 4 december functie plaatsen cameravallen zichtwaarnemingen volwassen en juveniele individuen 4.3 Das Het was reeds bekend dat er aan de oostzijde van de planlocatie twee burchten aanwezig zijn van een dassenfamilie. Om helder te krijgen welke effecten de voorgenomen plannen zullen hebben op de aanwezige dassenpopulatie zijn de cameravallen voor het marteronderzoek ook op een geschikte manier geplaatst voor het dassenonderzoek. Tijdens het veldbezoek naar het foerageergebied van de steenuil is de omgeving tevens geïnventariseerd op sporen van dassen. Dit onderzoek bevat zowel burchten als wissels. Hierbij is inzicht verkregen in de actieve populaties van dassen in de om geving van de planlocatie. Camera 1 was gedurende 4 weken van het onderzoek op de opening van een dassenhol gericht.

5 ONDERZOEKSRESULTATEN 5.1 Steenuil Er zijn in de omgeving van de onderzoekslocatie 5 steenuilen kasten bekend. Er hangen kasten op de Voortweg 10, Voortweg 26, Erphoeveweg 6, Voortweg 36b en een kast aan de oostzijde van Kamer 4. Van deze kasten is alleen een broedend paartje steenuilen bekend van de kast aan de Voortweg 36b, daar hebben in 2017 geen steenuilen gebroed, daarvoor wel. Tevens is er in 2017 een vrij broedgeval (zonder kast) van steenuilen bekend aan de Erphoeveweg 3. Een territorium van een steenuil is tussen de 5 en de 30 hectare groot. Dit is onder andere afhankelijk van de geschiktheid van foerageergebied in de directe omgeving en de leeftijd van het mannetje. Meer ervaren mannetjes hebben een kleiner foerageergebied nodig. Voor het broedgeval dat bekend is van de Erphoeveweg 3 is voor zowel een territorium van 5 hectare als 30 hectare de geschiktheid als foerageergebied in kaart gebracht. Dit is weergegeven in figuur 8 . Binnen het minimale territorium van 5 hectare is op dit moment 2,42 hectare aan optimaal foeragee r- gebied aanwezig. Na realisatie van de voorgenomen nieuwbouw zal daarvan 0,25 hectare verand e- ren in ongeschikt leefgebied en ongeveer 100 m2 naar matig geschikt leefgebied. Gezien een vrij groot deel van de 5 hectare nu al ongeschikt leefgebied is voor de steenuil is het deel dat verloren gaat een essentieel onderdeel van het leefgebied.

Binnen het territorium van 30 hectare is op dit moment 8,82 hectare aan optimaal geschikt foeragee r- gebied aanwezig, 3,43 aan matig geschikt foerageergebied, 9,59 hectare aan incidenteel geschikt foerageergebied en 8,04 hectare aan ongeschikt foerageergebied. In de toekomstige situatie zal 2,86 hectare aan optimaal geschikt foerageergebied en 1,53 hectare aan matig geschikt foerageergebied veranderen in ongeschikt foerageergebied. Gezien er een groot deel van de 30 hectare zal verand e- ren van optimaal geschikt/matig geschikt zal veranderen in voornamelijk ongeschikt foerageergebied gaat er een essentieel deel van het leefgebied verloren. Fi guur 8 . Geschiktheid foerageergebied voor steenuilen binnen 5 hectare en 30 hectare van de bekende broedlocatie Erphoeveweg 3.

5.2 Camera onderzoek Op de camerabeelden van de twee camera’s die op Kamer 2 waren geplaatst zijn de volgende zoo g- dieren waargenomen: das, steenmarter, eekhoorn, vos, konijn, bosmuis en de bruine rat (zie tabel II). Van deze soorten zijn de das, steenmarter en eekhoorn streng beschermt, voor de overige soorten geldt de zorgplicht. Van de eekhoorn zijn tijdens de veldbezoeken geen nesten aangetroffen. Tijdens de laatste veldbezoeken waren de bomen goed te inspecteren op aanwezig nesten door afwezigheid van het bladerdek. Tabel II Waarnemingen van (inheemse)zoogdieren tijdens cameraonderzoek Kamer 2. Camera Soort Week 2 Week 4 Week 6 Week 8 Week 12 Camera 1 Das 2 1 Steenmarter 1 Eekhoorn 1 Vos 1 Konijn 1 Bosmuis 1 1 Bruine rat 1 Camera 2 Steenmarter 1 1 Vos 1 Haas 1 Konijn 1 1 1 5.2.1 Marterachtigen Tijdens het onderzoek zijn op Kamer 2 geen hermelijn, wezel of bunzing waargenomen. Wel is twee keer een steenmarter waargenomen op de onderzoekslocatie (zie figuur 9 en 10) . Steenmarters ge- bruiken hooizolders, loze ruimtes onder het dak, schuurtjes en dergelijke, als verblijfplaats. Een steenmarter heeft binnen zijn territorium verscheidene verblijfplaatsen. De waargenomen steenmarter passeerde de locatie slechts en heeft geen verblijfplaats binnen de onderzoekslocatie (er is geen bebouwing aanwezig op de onderzoekslocatie).

Waarschijnlijk heeft de steenmarter zijn vaste rust- en verblijfplaatsen in schuren en/of zolders in de omgeving van de onderzoekslocatie. Op basis van deze gegevens is het uit te sluiten dat steenmarter een vaste- rust- en verblijfplaats heeft op de onde r- zoekslocatie. Er is voldoende alternatief foerageergebied voor de steenmarter aanwezig in de omg e- ving van de on derzoekslocatie. De onderzoekslocatie maakt geen deel uit van essentieel leefgebied van de steenmarter. Fi guur 9. Camerabeeld van camera 2 met de steenmarter op de foto. Fi guur 10. Camerabeeld van camera 1 met de steenmarter op de foto.

5.2.2 Das Zoals in tabel II is weergegeven zijn er tijdens het cameravallenonderzoek minimaal twee individuen van de das waargenomen op de onderzoekslocatie. Op een moment waren er twee dassen in he t- zelfde beeldmateriaal waar te nemen, derhalve weten we met zekerheid dat het om minimaal twee individuen gaat die de onderzoekslocatie gebruiken. De waarnemingen van de das concentreren zich binnen vier opeenvolgende dagen van het onderzoek in de periode voorafgaand en tijdens week 8. De das is één keer waargenomen in de periode voorafgaand en tijdens week 12. Tussen deze waa r- nemingen zaten 20 dagen. Fi guur 6. Camerabeeld van camera 1 met daarop een das (datum op camerabeeld klopt niet). Fi guur 7 . Camerabeeld van camera 1 met daarop twee dassen (datum op camerabeeld klopt niet. G ezien de dassen af en toe meerdere dagen gebruik maken van het hol gaat het hier waarschijnlijk om een bijburcht. Er loopt een wissel dwars over Kamer 2 richting de Erphoevenweg. Aan de oostzi j- de van Kamer 3 bevindt zich in ieder geval een hoofdburcht van dassen. Daar zijn al minimaal 4 ind i- viduen waargenomen van de das. De dassen die in Kamer 2 zijn waargenomen komen hoogstwaa r- schijnlijk uit dezelfde familie als de dassen van Kamer 3.

De weilanden van Kamer 2 en de bosschages aan de randen van Kamer 2 worden gedurende b e- paalde perioden van het jaar waarschijnlijk gebruikt als foerageergebied van de das. Tijdens het c a- meravallenonderzoek zijn de dassen de eerste 6 weken niet op de onderzoekslocatie waargenomen. Er zijn tijdens deze periode ook geen recente sporen waargenomen van de das. Er is wel een oude wissel (looppad) aanwezig op de weilanden van de onderzoekslocatie. In Kamers 3 en 4 en in de omgeving van de Kamer 2 is meer geschikt foerageergebied aanwezig voor de das. Periodiek kan het zijn dat daar meer/gemakkelijker voedsel is te vinden als op Kamer 2.

6 TOETSING AAN WET- EN REGELGEVING 6.1 Steenuil De steenuil is gebonden aan kleinschalig cultuurlandschap. De afname van het aantal broedparen heeft te maken met de geleidelijke verdwijning van dit landschap. De steenuil valt onder het besche r- mingsregime van artikel 3.1 van de Wet natuurbescherming. Zowel de vaste rust- en verblijfplaats alsmede het essentieel foerageergebied van steenuil is jaarrond beschermd. Het leefgebied waar steenuilen in het algemeen voorkomen kan de functies verblijfplaats en foerageergebied omvatten. Het leefgebied wordt gebruikt als foerageergebied en/of als vaste rust- en verblijfplaats. Binnen het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaats van steenuilen aanwezig. Het plangebied (zowel Kamer 2 als Kamer 3 en 4) betreft echter essentieel foerageergebied voor steenuilen. Er dienen maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van het leefgebied te garanderen. Deze maa t- regelen dienen vervolgens ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de provincie Noord-Brabant middels een ontheffingsaanvraag. 6.2 Marterachtigen Er zijn geen beschermde functies van de steenmarter, bunzing, wezel of hermelijn op de onderzoek s- locatie (Kamer 2) aanwezig. 6.3 Das Voor de das geldt dat bij werkzaamheden en herinrichting van Kamer 2 verstoring en mogelijk verni e- tiging optreedt van de aanwezige bijburcht van de das op het terrein.

Daarnaast is er sprake van ve r- storing van de looproute van de das en het verloren gaan van foerageergebied. Er dienen maatreg e- len genomen te worden om de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaatsen van de das te g a- randeren. Deze maatregelen dienen vervolgens ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de provi n- cie Noord-Brabant, middels een ontheffingsaanvraag. 7 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN E consultancy heeft in opdracht van Gemeente Uden een aanvullend ecologisch onderzoek uitge- voerd aan de Erphoevenweg te Uden. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van een bestemmingsplanwijziging en ontwikkeling van nieuwbouw. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de quickscan flora en fauna die Ecologisch Adviesbureau Ettema op de onde r- zoekslocatie heeft uitgevoerd (april 2018). Onderhavige rapportage omvatten de resultaten van het marteronderzoek en dassenonderzoek voor deellocatie ‘Kamer 2’ en de resultaten van het steenuilenonderzoek voor alle zowel Kamer 2 als K a- mer 3 en 4. Het marterachtigen- en dassenonderzoek voor de andere deellocatie (‘ Kamer 3 en 4’) lopen nog tot begin januari 2019.

Voor de steenuil geldt dat bij de voorgenomen plannen, zonder het nemen van maatregelen, essent i- eel foerageergebied verloren zal gaan daarmee indirect een vaste rust- en verblijfplaats verstoord zal worden. Daarmee zal overtreding van de Wet natuurbescherming aan de orde zijn. Voor de das geldt dat bij de voorgenomen plannen, zonder het nemen van maatregelen, verstoring en mogelijk vernieti- ging zal plaats vinden van een vaste rust- en verblijfplaats en daarmee overtreding van de Wet n a- tuurbescherming. Er dienen voor deze soorten maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van het leefgebied van de steenuilen en de vaste rust- en verblijfplaatsen van de das te garanderen. Deze maatregelen dienen vervolgens ter goedkeuring worden voorgelegd aan de provincie Noord- Brabant, middels een ontheffingsaanvraag. Op basis van de huidige onderzoeksinspanning kan worden uitgesloten dat de onderzoekslocatie een functie heeft als vaste rust- en verblijfplaats van de steenmarter, bunzing, hermelijn of wezel. Over- treding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van deze soorten is niet aan de orde bij de voo r- genomen herontwikkeling. Econsultancy Boxmeer, 13 december 2018 Verklarende woordenlijst A ctiviteitenplan Een activiteitenplan dient als begeleidend document voor een ontheffingsaanvraag.

In het activiteitenplan zijn maatreg e- len verwoord waarmee de functionaliteit van een rust- of verblijfplaats van een beschermde soort behouden blijft en schade aan individuen wordt voorkomen. Externe werking Niet alleen activiteiten in een Natura 2000-gebied/EHS hebben invloed op de staat van instandhouding van het gebied, ook activiteiten buiten het gebied kunnen de natuurwaarden in een gebied beïnvloeden. Dit wordt "externe werking" g e- noemd. Er bestaat geen ruimtelijke grens voor externe werking: bepalend zijn de effecten op de instandhoudingsdoelstel- lingen van de soorten en habitattypen in het Natura 2000-gebied/ EHS, ongeacht de afstand tot het beschermde gebied. Expert Judgement Inschatting van een deskundige op grond van zijn kennis en ervaring. Foerageerhabitat Het gebied waarbinnen een soort voedsel zoekt. Foerageren Zoeken en vinden van voedsel door dieren (jachtgebied). Functioneel leefgebied Hiermee wordt het gebied dat is benodigd om de functionaliteit van een voortplantingsplaats of van een vaste- rust of verblijfplaats te behouden. Een nestlocatie of voortplantingsplaats kan bijvoorbeeld alleen succesvol functioneren, wa n- neer er voldoende habitat (schuilgelegenheid, voedsel etc.) van voldoende kwaliteit aanwezig is om te kunnen paren, eie- ren te leggen en jongen groot te brengen.

Gunstige staat van instandhouding Er is sprake van een gunstige staat van instandhouding van een soort of habitattype als de omstandigheden waarin de soort of het habitattype voorkomt perspectief bieden op een duurzaam voortbestaan van die soort of dat habitattype. Habitat Omvat de plaatsen waar een bepaald organisme voorkomt doordat de abiotische en biotische factoren (niet levende en levende natuur) van die plaatsen voldoen aan de eisen en toleranties die het organisme stelt om te kunnen overleven, groeien en zich voortplanten. Kraamverblijfplaats Voortplantingsplaats van vleermuizen. Het gaat hierbij vaak om de vrouwelijke exemplaren van een kolonie (ook wel kraamgroep genoemd) die gezamenlijk hun jongen grootbrengen. De aantallen vleermuizen in een kraamgroep kun o p- lopen tot meerdere honderden exemplaren. Landschappelijk inpassingsplan Het inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied middels een ontwerp van de groenvoorziening, dat vo l- doet aan het beleid ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit. Hierdoor wordt zorg gedragen dat een ruimtelijke ontwikkeling past in het landschap. Landhabitat Amfibieën zijn voor de voortplanting afhankelijk van water . Buiten de voortplantingsperiode maakt de soortgroep gebruik van landhabitat als onderdeel van het leefgebied.

Landhabitat voor amfibieën omvat onder andere structuurrijke of op- gaande vegetatie zoals (loof)bos, houtwallen, struikgewas, heide, ruigtekruiden, vegetaties en moeras. Mitigerende maatregelen Maatregelen die negatieve effecten bij een ingreep voorkomen of reduceren. Omgevingscheck Een omgevingscheck wordt uitgevoerd bij verlies van leefgebied van een jaarrond beschermde functie van een soort die door een ingreep (tijdelijk) verloren gaat. De omgeving van de ingreep wordt door een ter zake deskundige beoordeeld op aanwezigheid van voldoende alternatief leefgebied en/of potentiële verblijfplaatsen. Ontheffing De Wet natuurbescherming is gemaakt om planten- en diersoo rten die vrij in het wild leven te beschermen. Om deze kwetsbare soorten te beschermen bevat de Wet natuurbescherming een aantal verbodsbepalingen. Onder bepaalde voorwaarden mogen de activiteiten wel doorgaan, daarvoor kan een ontheffing benodigd zijn. Een ontheffing is een b e- sluit waarbij in een individueel concreet geval een uitzondering op een wettelijk verbod wordt gemaakt. Paarverblijfplaats Dit is een verblijfplaats die hoofdzakelijk in het najaar (september/oktober) door vleermuizen worden gebruikt om te paren. Eén mannetje kan een dergelijke verblijfplaats met meerdere vrouwtjes delen.

In de omgeving van de paarverblijf- plaats wordt veelal door het territoriale mannetje middels baltsvluchten getracht vrouwtjes aan te lokken. Populatie Een biologische populatie is een groep individuen van dezelfde soort die zich onderling voortplant en als zodanig geïs o- leerd is van andere zulke groepen. Rode Lijst Rode Lijsten laten zien welke soorten zijn verdwenen en welke soorten in een gebied sterk zijn achteruitgegaan of zel d- zaam zijn. Er bestaan verschillende Rode Lijsten. Voor vogels, voor zoogdieren, planten, paddenstoelen, insecten en voor allerlei andere soortgroepen. Rode Lijsten hebben geen officiële juridische status. Plaatsing op de lijst maakt een dier dus nog geen 'beschermde diersoort' in de zin van Wet natuurbescherming. De Rode Lijsten hebben in de praktijk wel een belangrijke signaleringfunctie. Door de Rode Lijst te raadplegen, kunnen alle instellingen die met natuurbehoud te maken hebben rekening houden met bedreigde soorten. Significant negatief effect Een effect is in het kader van de Wet natuurbescherming significant als de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000- gebied dreigen te worden aangetast. Het begrip 'significant' staat centraal in de toepassing van het beschermingsregime voor Natura 2000-gebieden bij zowel vaststelling van beheerplannen als de vergunningverlening.

Het bepaalt of een uitvoerige toetsing, een zogenaamde passende beoordeling, moet worden uitgevoerd. Indien als gevolg van een ingreep de toekomstige oppervlakte habitat of leefgebied, aantal van een soort of kwaliteit van een habitat lager zal worden dan zoals bedoeld in de instandhouding s- doelstelling, dan kan sprake zijn van significante gevolgen. Voor het goede begrip, de soorten hoeven er niet te zitten, het gebied moet geschikt zijn voor de soorten. Vaste rust- of verblijfplaats Een plek binnen het leefgebied van een soort die essentieel is voor de levencyclus van een individu. Wet natuurb e- scherming omschrijft niet exact wat een vaste rust- of verblijfplaats is. Dit is soortafhankelijk. Vliegroute Een vaste route die door vleermuizen wordt gebruikt tussen de verblijfplaatsen naar foerageergebieden. Winterverblijfplaats Verblijfplaats die gebruikt wordt om de periode van winterrust te overbruggen. Voor vleermuizen zijn dit vorstvrije, maar koele en vochtige plekken. Er kans sprake zijn van massaverblijfplaatsen, verblijfplaatsen van kleine groepen of één of enkele individuen. Zomerverblijfplaats Is een vleermuisverblijfplaats anders dan een kraamverblijf. Buiten de kraamperiode worden deze door vrouwtjes g e- bruikt, binnen de kraamperiode door individuele mannetjes.

Bijlage 2 N ader ecologisch marteronderzoek Park Maashorst Kamer 3 en 4 en steenuilonderzoek Kamer 2, 3 en 4 AANVULLEND ECOLOGISCH ONDERZOEK KAMER 3 EN 4 ERPHOEVENWEG TE UDEN

Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB) . H et NGB is een vereniging van ecologische advies- en - onde rzoeksbureaus en werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en beha r- tigt de belangen van groene adviesbureaus. Het Netwerk h anteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belan g- hebbenden een basis bied t om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhan d- boek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd vo lgens de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform d e toepasselijke en van kracht zijnde protocollen en richtlijnen voor onderzoek. H et onderzoek betreft echter een momentopname en geeft een inschatting van de aanwezigheid van bescher m- de soorten op de onderzoekslocatie . H et incidenteel voorkomen van beschermde soorten is nooit met zekerheid uit te slu i- ten. Econsultancy accepteert op voorhand geen aanspra kelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdracht- gever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoer de onderzoek neemt.

Rapportage aanvullend ecologisch onderzoek kamer 3 en 4 Erphoevenweg te Uden Opdrachtgever Gemeente Uden Postbus 83 5400 AB Uden Rapportnummer 7649.002 Versienummer D1 Status Eindrapportage Datum 13 februari 2019 Vestiging Brabant Hei nz Moormannstraat 1b 5831 AS Boxmeer 0485 - 581818 boxmeer@econsultancy.nl Opsteller ir. D. Sanders Paraaf Kwaliteitscontrole ing. R.J. Stoffer Paraaf

7 649.002 INHOUDSOPGAVE 1 INLE IDING .................................................................................................................................. 1 2 GEBIEDSBESCHRIJVING ......................................................................................................... 2 2.1 Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving ............................................................... 2 2.2 Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie ................................................................ 3 2.3 Te verwachten werkzaamheden en ingrepen .................................................................. 4 3 RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK ............................................................................ 5 4 ONDERZOEKSMETHODIEK ..................................................................................................... 6 4.1 Steenuil ............................................................................................................................. 6 4.2 Marterachtigen .................................................................................................................. 6 4.3 Das ...................................................................................................................................

8 5 ONDERZOEKSRESULTATEN ................................................................................................... 9 5.1 Steenuil ............................................................................................................................. 9 5.2 Camera onderzoek ......................................................................................................... 11 5.2.1 Das ................................................................................................................... 12 5.2.2 Marterachtigen ................................................................................................. 14 6 TOETSING AAN WET- EN REGELGEVING ........................................................................... 16 6.1 Steenuil ........................................................................................................................... 16 6.2 Das ................................................................................................................................. 16 6.3 Marterachtigen ................................................................................................................ 16 7 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN .....................................................................................

17 R apport 7649.002 versie D1 Pagina 1 van 19 1 INLEIDING E consultancy heeft van Gemeente Uden opdracht gekregen voor het uitvoeren van een aanvullend ecologisch onderzoek aan de Erphoevenweg te Uden. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van een bestemmingsplanwijziging en ontwikkeling van nieuwbouw. Onderhavige rapportage omvatten de resultaten van het martero n- derzoek en dassenonderzoek voor deellocatie ‘Kamer 3 en 4’ en de resultaten van het steenuileno n- derzoek voor alle zowel Kamer 2 als Kamer 3 en 4. Het marter- en dassenonderzoek voor de andere deellocatie (‘Kamer 2’) is reeds in december 2018 afgerond. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de quickscan flora en fauna die Ecologisch Adviesbureau Ettema op de onderzoekslocatie heeft uitg e- voerd (april 2018). Econsultancy is lid van de branchevereniging "Netwerk Groene Bureaus" en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen. R apport 7649.002 versie D1 Pagina 2 van 19 2 GEBIEDSBESCHRIJVING 2.1 Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving De planlocatie Kamer 3 en 4 (± 7,15 hectare) ligt aan de zuidoostzijde van de Erphoevenweg, circa 2 kilometer ten noorden van de kern van Uden. Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de planlocatie X = 170.537, Y = 409. 600.

In figuur 1 is de topograf i- sche ligging van de onderzoekslocatie weergegeven. De planlocatie Kamer 3 en 4 betreffen enkele weilanden waar regelmatig schapen grazen, een boomgaard, een stuk ruigte en de aangrenzende groenstructuren. Aan de noordzijde van de Erpho e- venweg ligt Kamer 2 van het plan Park Maashorst. Tussen deze Kamers en Kamer 2 zijn twee vri j- staande woningen gelegen. Deze zullen behouden blijven en maken geen deel uit van de onde r- zoekslocatie. Ten westen van de onderzoekslocatie is het Bernhoven ziekenhuis gelegen. Ten noordwesten van de onder zoekslocatie is de nieuwbouw van ‘Kamer 1’ in ontwikkeling. Ten noorden en oosten van de onderzoekslocatie begint het buitengebied van de gemeente Uden. In figuur 2 is een luchtfoto van de onderzoekslocatie en de directe omgeving weergegeven. De fig u- ren 3 t/m 5 geven een impressie van de onderzoekslocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens het veldbezoek. Fi guur 1. Topografische ligging van de planlocatie (Kamer 2, 3 en 4).

R apport 7649.002 versie D1 Pagina 3 van 19 Fi guur 2. Luchtfoto van de planlocatie (Kamer 3 en 4) en de directe omgeving. Fi guur 3 . Ruigte op de zuidelijke helft van de onderzoekslocatie met grote bomen. Fi guur 4. Schapenweide op de noord e- lijke helft van de onderzoekslocatie.. Fi guur 5 . Ingang dassenverblijf op de onderzoekslocatie. 2.2 Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie De initiatiefnemer is voornemens nieuwbouwwoningen en de bijbehorende infrastructuur te realiseren op de onderzoekslocatie (zie figuur 6). Kamer 2 Kamer 3 en 4 R apport 7649.002 versie D1 Pagina 4 van 19 2.3 Te verwachten werkzaamheden en ingrepen Ten behoeve van de nieuwbouw zullen enkele bomen gekapt gaan worden en zal er grondverzet plaatsvinden. Na het bouwrijp maken van de onderzoekslocatie zullen de infrastructuur en de woni n- gen worden gebouwd. Fi guur 6. Concept inrichtingsplan gehele Park Maashorst (bron: NieuwBlauw).

R apport 7649.002 versie D1 Pagina 5 van 19 3 RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK Ui t voorgaand onderzoek (uitgevoerd door Ecologisch Adviesbureau Ettema) is gebleken dat er da s- senburchten aanwezig zijn in de groenstructuur aan de oostkant van de onderzoekslocatie. Deze dassen gebruiken de onderzoekslocatie mogelijk als foerageergebied. Dassen eten voornamelijk valfruit, noten, bosvruchten, mais, tarwe, paddenstoelen, slakken, regenwormen en (larven van) i n- secten. Tevens is gebleken dat er enkele steenuilen in de omgeving van de onderzoekslocatie aanwezig zijn. Een van deze koppels heeft voorheen gebroed op een afstand van ongeveer 100 meter ten noorden van de onderzoekslocatie. Een deel van de onderzoekslocatie is geschikt als foerageergebied voor steenuilen. Toevoeging Econsultancy De onderzoekslocatie vormt geschikt habitat voor de steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel. Steenmarters gebruiken grotendeels gebouwen en schuurtjes als verblijfplaats. Echter, kunnen in de zomerperiode tevens takkenrillen, takkenhopen, dichte struwelen, grote boomholtes en holen in bo s- schages van soorten als das en vos gebruikt worden als dagrustplaats en voorplantingsplaats. De overige soorten maken gebruik van oude holen van onder andere konijnen, mollen en muizen, maar ook houtwallen, steenhopen, holle bomen, ruimtes onder boomwortels, hooizolders en stallen.

Desb e- treffende soorten hebben binnen hun territorium verscheidene verblijfplaatsen. Bij verwijdering van het groen en bouwrijp maken van de onderzoekslocatie kunnen vaste rust- en verblijfplaatsen van deze soorten mogelijk verstoord worden. R apport 7649.002 versie D1 Pagina 6 van 19 4 ONDERZOEKSMETHODIEK Het o nderzoek naar de verschillende soortgroepen is zoveel mogelijk gecombineerd uitgevoerd. 4.1 Steenuil Voor het onderzoek naar het foerageergebied van steenuil is aan de hand van een veldbezoek de onderzoekslocatie en de omgeving geïnventariseerd op geschiktheid als foerageergebied. Hierbij zijn alle nestlocaties van de steenuil binnen 300 meter van de onderzoekslocatie in kaart gebracht. Ve r- volgens is de onderzoekslocatie en de omgeving tot een straal van maximaal 600 meter geïnventar i- seerd op geschiktheid als foerageergebied van de steenuil. Aan de hand van deze analyse is beoo r- deeld of er bij de voorgenomen plannen op de onderzoekslocatie essentieel foerageergebied verloren gaat. 4.2 Marterachtigen Om te bepalen of de steenmarter, hermelijn, bunzing en/of wezel gebruik maken van de onderzoek s- locatie is een onderzoek uitgevoerd door een combinatie van cameravallen en jigglers met valeriaan te gebruiken. Zeventien weken lang hebben maximaal vijf camera’s verspreid over de onderzoeksl o- catie gestaan (zie tabel I) .

Twee van deze camera’s werden specifiek ingezet voor dassenond erzoek. Echter hebben deze ook beeldmateriaal opgenomen met enkele andere (kleine) marterachtigen. Drie van de camera's zijn ingezet in combinatie met jigglers. Na week 6 en na week 12 zijn een aantal camera’s van locaties gewisseld (zie figuur 7). Tijdens het eerste veldbezoek zijn de wildcamera’s in combinatie met de jigglers verspreid over de onderzoekslocatie gemonteerd aan de aanwezige begroeiing. Bij het plaatsen van de vallen is gelet op de geschiktheid van de locatie voor de mogelijk aanwezige marters. Om de twee weken zijn de cameravallen gecontroleerd. Tabel I. Onderzoeksinspanning kleine marterachtigen 2018 september t/m november Steenmarter, h ermelijn, wezel en bunzing tijdstip 1 veldbezoek 17 weken onderzoek met cameraval gecombineerd met jiggler, 9 veldbezoeken datum 11 september 2018 11 september 2018 t/m 15 januari 2019 functie plaatsen cameravallen zichtwaarnemingen volwassen en juveniele individuen R apport 7649.002 versie D1 Pagina 7 van 19 Fi guur 7. Locaties camera’s op Kamer 3 en 4.

R apport 7649.002 versie D1 Pagina 8 van 19 4.3 Das Het was reeds bekend dat er aan de oostzijde van de planlocatie twee burchten aanwezig zijn van een dassenfamilie. Om helder te krijgen welke effecten de voorgenomen plannen zullen hebben op de aanwezige dassenpopulatie zijn de cameravallen voor het marteronderzoek ook op een geschikte manier geplaatst voor het dassenonderzoek. Tijdens het veldbezoek naar het foerageergebied van de steenuil is de omgeving tevens geïnventariseerd op sporen van dassen. Dit onderzoek bevat zowel burchten als wissels. Hierbij is inzicht verkregen in de actieve populaties van dassen in de omgeving van de planlocatie. R apport 7649.002 versie D1 Pagina 9 van 19 5 ONDERZOEKSRESULTATEN 5.1 Steenuil Er zijn in de omgeving van de onderzoekslocatie 5 steenuilen kasten bekend. Er hangen kasten op de Voortweg 10, Voortweg 26, Erphoeveweg 6, Voortweg 36b en een kast aan de oostzijde van Kamer 4. Van deze kasten is alleen een broedend paartje steenuilen bekend van de kast aan de Voortweg 36b, daar hebben in 2017 geen steenuilen gebroed, daarvoor wel. Tevens is er in 2017 een vrij broedgeval (zonder kast) van steenuilen bekend aan de Erphoeveweg 3. Een territorium van een steenuil is tussen de 5 en de 30 hectare groot. Dit is onder andere afhankelijk van de geschiktheid van foerageergebied in de directe omgeving en de leeftijd van het mannetje.

Meer ervaren mannetjes hebben een kleiner foerageergebied nodig. Voor het broedgeval dat bekend is van de Erphoeveweg 3 is voor zowel een territorium van 5 hectare als 30 hectare de geschiktheid als foerageergebied in kaart gebracht. Dit is weergegeven in figuur 8. Optimaal geschik t foerageergebied betreffen begraasde weide, erven en moestuinen. Daarbij is het van belang dat het gras niet te lang is en dat er plekken zijn die de steenuil als uitzichtpost kan g e- bruiken. Kleinschalig cultuurlandschap is hiervan een goed voorbeeld. Matig geschikt foerageerg e- bied betreffen in dit geval vaak tuinen die minder toegankelijk zijn of weides waar de begroeiing r e- gelmatig kort genoeg is om te foerageren. Incidenteel geschikte locaties betreffen meestal weides die gedurende een bepaalde periode van het jaar geschikt zijn als foerageergebied. Ongeschikt als fo e- rageergebied zijn bebouwing, wegen en bossen/bosschages. Binnen het minimale territorium van 5 hectare is op dit moment 2,42 hectare aan optimaal foerageergebied aanwezig. Na realisatie van de voorgenomen nieuwbouw zal daarvan 0,25 hectare ver anderen in ongeschikt leefgebied en ongeveer 100 m2 naar matig geschikt leefgebied. Gezien een vrij groot deel van de 5 hectare nu al ongeschikt leefgebied is voor de steenuil is het deel dat verloren gaat een essentieel onderdeel van het leefg e- bied.

Binnen het territorium van 30 hectare is op dit moment 8,82 hectare aan optimaal geschikt foeragee r- gebied aanwezig, 3,43 aan matig geschikt foerageergebied, 9,59 hectare aan incidenteel geschikt foerageergebied en 8,04 hectare aan ongeschikt foerageergebied. In de toekomstige situatie zal 2,86 hectare aan optimaal geschikt foerageergebied en 1,53 hectare aan matig geschikt foerageergebied veranderen in ongeschikt foerageergebied. Gezien er een groot deel van de 30 hectare zal verand e- ren van optimaal geschikt/matig geschikt in voornamelijk ongeschikt foerageergebied gaat er een essentieel deel van het leefgebied verloren. R apport 7649.002 versie D1 Pagina 10 van 19 Fi guur 8 . Geschiktheid foerageergebied voor steenuilen binnen 5 hectare en 30 hectare van de bekende broedlocatie Erphoeveweg 3.

R apport 7649.002 versie D1 Pagina 11 van 19 5.2 Camera onderzoek Op de camerabeelden van de camera ’s die op Kamer 3 en 4 waren geplaatst zijn de volgende i n- heemse zoogdieren waargenomen: das, steenmarter, bunzing, eekhoorn, vos, konijn, haas en de bosmuis (zie tabel II). Van deze soorten zijn de das, bunzing, steenmarter en eekhoorn streng b e- schermt, voor de overige soorten geldt de zorgplicht. Van de eekhoorn zijn tijdens de veldbezoeken geen nesten aangetroffen. Tijdens de laatste veldbezoeken waren de bomen goed te inspecteren op aanwezige nesten door afwezigheid van het bladerdek. Overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van de eekhoorn is bij de voorgenomen herinrichting niet aan de orde. Tabel II. Minimale aantal individuen waargenomen van (inheemse)zoogdieren op Kamer 3 en 4. Soort Week 2 Week 4 Week 6 Week 8 Week 12 Week 17 Camera 3 Das 1 1 2 1 1 Bunzing 1 1 Vos 1 1 1 1 Konijn 1 1 Haas 1 1 1 1 Bosmuis 1 1 1 Camera 4 Das 1 1 1 Steenmarter 1 1 Eekhoorn 1 Konijn 1 Vos 1 Camera 5 Das 1 2 2 1 Steenmarter 1 Vos 1 1 1 1 Haas 1 Konijn 1 1 1 Eekhoorn 1 Camera das 1 Das 3 3 4 1 Vos 1 1 Konijn 2 1 Camera das 2 Das 2 3 3 1 3 Bunzing 1 Vos 1 1 Haas 1 Konijn 1 2 R apport 7649.002 versie D1 Pagina 12 van 19 5.2.1 Das Op en grenzend aan Kamer 3 en 4 zijn meerdere ingangen van dassenpijpen aanwezig.

Net ten oo s- ten van Kamer 3 is in de bosschage een hoofdburcht met tenminste 8 ingangen aanwezig (figuur 13). Zoals in tabel II is weergegeven zijn er tijdens het cameravallenonderzoek minimaal vier individuen van de das waargenomen op de onderzoekslocatie. Op meerdere momenten waren er twee, drie of vier dassen in hetzelfde beeldmateriaal waar te nemen, derhalve weten we met zekerheid dat het om minimaal vier individuen gaat die de onderzoekslocatie gebruiken (zie figuur 9 tot en met 12). De das- sen zijn waargenomen terwijl zij de ingangen in- en uitkomen, wanneer zij aan het spelen zijn en wanneer zij langs lopen. Camera Das 2 heeft in een periode meerdere keren een das waargenomen die zich met nestmateriaal richting de hoofdburcht bewoog. De waarnemingen van de dassen zijn verspreid over het gehele onderzoek gedaan, in week 13 tot en met 17 zijn er geen dassen waarg e- nomen. Die weken waren alleen camera 4 en 5 nog op locatie aanwezig. Fi guur 9. Camerabeeld van camera Das 1 met daarop vier dassen. Fi guur 10. Camerabeeld van camera Das 2 met daarop een das met nestmateriaal. Fi guur 11. Camerabeeld van camera Das 2 met daarop drie dassen. Fi guur 12. Camerabeeld van camera Das 2 met daarop een das. In de directe omgeving van de hoofdburcht is een das waargenomen die nieuw nestmateriaal aan het verplaatsen was richting de burcht.

De burcht wordt dus zeer waarschijnlijk ook als kraamburcht g e- bruikt. Aan de noordkant van Kamer 3, in het verlengde van de bosschage waar de hoofdburcht zich in bevindt zijn ook twee pijpen aanwezig. Deze worden veelvuldig bezocht door de dassen, echter in een minder hoge frequentie als de hoofdburcht. De twee pijpen worden ook gebruikt als rust- en ver- blijfplaats en hebben een functie als bijburcht. Bij de voorgenomen herinrichting van de projectlocatie zullen deze rust- en verblijfplaatsen (de hoofdburcht en bijburcht) zodanig verstoord worden dat deze mogelijk niet meer functioneel zijn. De burchten zelf kunnen blijven bestaan, maar binnen 50 meter zullen bouwwerkzaamheden plaatsvinden en in de gebruiksfase woningen bewoond worden. Derha l- ve is verstoring niet te voorkomen. Op de onderzoekslocatie, in het midden van Kamer 4 bevindt zich ook een dassenpijp, het betreft hier een enkele pijp die incidenteel gebruikt wordt door een das. Gedurende de tien weken dat er een

R apport 7649.002 versie D1 Pagina 13 van 19 camera bij deze pijp heeft gehangen is de pijp minimaal 5 weken achtereen ges loten niet gebruikt door een das. Derhalve gaat het hier om een vluchtpijp die alleen gebruikt wordt bij de dreiging van gevaar. Bij de voorgenomen herinrichting van de projectlocatie zal deze rust- en verblijfplaats verni e- tigd worden. Een groot deel van Kamer 3 en 4 bestaat uit weiland dat begraasd wordt door schapen. Dit deel vormt optimaal foerageergebied van de das door de jaarrond aanwezigheid van insecten, regenwo r- men en slakken. Het zuidelijke deel van Kamer 4 is deels begroeit met grote bomen, onder andere zomereiken, zachte berk, linde, plataan en tamme kastanje. Verder is dit deel begroeit met ruigt e- struweel en bloemrijkgrasland. Dit deel is matig geschikt als foerageergebied voor de das. De pa r- keerplaats aan de westzijde van de onderzoekslocatie is ongeschikt als foerageergebied van de das gezien deze geheel verhard is. In tabel III zijn de oppervlaktes van het foerageergebied voor de das opgenomen en gespecificeerd naar geschiktheid van de percelen. De das heeft een preferent foerageergebied van 500 meter vanuit de hoofdburcht. Voor de hoofdburcht net naast de projectlocatie is binnen een straal van 500 meter 29,15 hectare optimaal geschikt foerageergebied, 5,4 hectare daarvan bevindt zich op de projectloc a- tie.

Van het preferente gebied is 27,7 hectare matig geschikt foerageergebied, waarvan 2,6 hectare zich binnen de projectlocatie bevindt. Binnen het preferente gebied is 0,6 hectare aan incidenteel geschikt foerageergebied. Daarnaast is 20,7 hectare van het preferente gebied ongeschikt als foer a- geergebied voor de das door de aanwezige bebouwing en verharding. Binnen de projectlocatie is 0,4 hectare ongeschikt als foerageergebied voor de das. Het foerageergebied van de das binnen de pr o- jectlocatie zal door de voorgenomen plannen vernietigd worden. Derhalve is overtreding van de Wet natuurbescherming niet te voorkomen. De gemeente Uden is voornemens een compensatiegebied in Fi guur 13. Functies voor de das van de onderzoekslocatie en de directe omgeving.

te richten in de directe omgeving van de onderzoekslocatie welke het verloren gaan van zowel ver- blijfplaatsen als foerageergebied compenseert. Tabel III. Oppervlaktes foerageergebied das. Preferent gebied | Foerageergebied | Aandeel projectlocatie 500 m | projectlocatie | van preferent gebied 1 | Optimaal geschikt | 29,15 ha | 5,40 ha | 19% 2 | Matig geschikt | 27,7 ha | 2,60 ha | 9% 3 | Incidenteel geschikt | 0,6 ha | - | - 4 | Ongeschikt | 20,7 ha | 0,4 ha | 2% 5.2.2 | Marterachtigen Tijdens het onderzoek zijn op Kamer 3 en 4 geen hermelijn of wezel waargenomen. Wel is enkele keren een steenmarter (zie figuur 14 en 15) en een bunzing (zie figuur 16 en 17) waargenomen op de onderzoekslocatie. De steenmarter is drie keer waargenomen bij camera’s met lokstof voor marterachtigen en passeerde de locatie slechts. Steenmarters gebruiken hooizolders, loze ruimtes onder het dak, schuurtjes en dergelijke, als verblijfplaats. Het territorium van de steenmarter kan tussen de 80 en 700 hectare groot zijn. Een steenmarter heeft binnen zijn territorium verscheidene verblijfplaatsen. De steenmarter heeft geen verblijfplaats binnen de onderzoekslocatie (er is geen bebouwing aanwezig op de onder- zoekslocatie en er zijn geen prooiresten en uitwerpselen waargenomen).

Waarschijnlijk heeft de steenmarter zijn vaste rust- en verblijfplaatsen in schuren en/of zolders in de omgeving van de onder- zoekslocatie. Op basis van deze gegevens is het uit te sluiten dat de steenmarter een vaste- rust- en verblijfplaats heeft op de onderzoekslocatie. Aangezien er in de directe omgeving van de projectloca- tie veel groen gehandhaafd zal blijven en ook nog aangelegd zal worden (compensatie gebied voor de das), zal de voorgenomen ontwikkeling niet leiden tot een significante afname in foerageergebied van de steenmarter. In het compensatiegebied voor de das worden extra bomen met eetbare vruch- ten en bessen aangeplant, die deel uitmaken van het dieet van de steenmarter. Het verloren gaan van essentieel foerageergebied is niet aan de orde. De onde rzoekslocatie maakt geen deel uit van Figuur 14. Camerabeeld van camera 4 met de steenmarter | Figuur 15. Camerabeeld van camera 4 met de steenmarter op de foto. | op de foto. essentieel leefgebied van de steenmarter. Rapport 7649.002 versie D1 | Pagina 14 van | 19 R apport 7649.002 versie D1 Pagina 15 van 19 De bunzing is in totaal 8 keer waargenomen op de camera beelden. Hierbij was één indi vidu waar te nemen. De waarnemingen zijn gedaan in de buurt van de hoofdburcht van de das en bij een bijburcht van de das. Eenmaal heeft de bunzing zich gedurende de dag opgehouden in een dassenpijp.

Dit betreft een pijp net buiten de projectlocatie van de voorgenomen herinrichtingen. Tijdens het onde r- zoek zijn geen jonge bunzingen waargenomen. Tevens zijn er geen plekken aangetroffen op de o n- derzoekslocatie waar veel sporen van de bunzing aanwezig waren. De onderzoekslocatie vormt op basis van het onderzoek geen voortplantingsplaats van de bunzing. Bij de voorgenomen herinrichting worden enkel (potentiële) dagrustplaatsen en daarmee vaste rust- en verblijfplaatsen van de bunzing verstoord. De bunzing heeft een territorium tussen de 10 hectare en de duizenden hectare (bron: provincie Noord-Brabant, 2017). Aangezien er in de directe omgeving van de projectlocatie veel groen gehan d- haafd zal blijven en ook nog aangelegd zal worden (compensatie gebied voor de das), zal de voorg e- nomen ontwikkeling niet leiden tot een significante afname in foerageergebied van de bunzing. In het compensatiegebied voor de das worden extra bomen met eetbare vruchten en bessen aangeplant, die deel uitmaken van het dieet van de bunzing. Het verloren gaan van essentieel foerageergebied is niet aan de orde. Fi guur 6. Camerabeeld van camera 3 met de bunzing op de foto. Fi guur 7. Camerabeeld van camera das 2 met de bunzing op de foto.

R apport 7649.002 versie D1 Pagina 16 van 19 6 TOETSING AAN WET- EN REGELGEVING 6.1 Steenuil De steenuil is gebonden aan kleinschalig cultuurlandschap. De afname van het aantal broedparen heeft te maken met de geleidelijke verdwijning van dit landschap. De steenuil valt onder het besche r- mingsregime van artikel 3.1 van de Wet natuurbescherming. Zowel de vaste rust- en verblijfplaats alsmede het essentieel foerageergebied van steenuil is jaarrond beschermd. Het leefgebied waar steenuilen in het algemeen voorkomen kan de functies verblijfplaats en foerageergebied omvatten. Het leefgebied wordt gebruikt als foerageergebied en/of als vaste rust- en verblijfplaats. Binnen het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaats van steenuilen aanwezig. Het plangebied (zowel Kamer 2 als Kamer 3 en 4) betreft echter essentieel foerageergebied voor steenuilen. Er dienen maatregelen genomen te worden om de functionaliteit van het leefgebied te garanderen. Deze maa t- regelen dienen vervolgens ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de provincie Noord-Brabant middels een ontheffingsaanvraag. 6.2 Das De das is beschermd onder artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maashorst.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4d925168-206e-4c6b-8c99-3b73294898a8?agendaItemId=3810ba77-85c8-4b41-8f6e-35f11cc950ad