UIT 20230704 2305146 gemeente Maasgouw Accverslag WG 2022
Tekst van het document
4 juli 2023
ACCOUNTANTSVERSLAG 2022
Gemeente Maasgouw
Aanbiedingsbrief
Aan:
Geachte leden van de raad,
De gemeenteraad van de gemeente Maasgouw T.a.v. mevrouw B. Bakkes, griffier Postbus 7000 6050 AA MAASGOUW
Wij hebben de jaarrekening 2022 van gemeente Maasgouw (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 19 september 2022, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2022. In dit verslag hebben wij de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen.
Eindhoven, 4 juli 2023
De jaarrekening van de gemeente geeft een getrouw beeld en de baten, lasten en balansmutaties zijn rechtmatig tot stand gekomen.
Kenmerk: 1050048/RZe/CWi/2305146 Behandeld door: drs. N.M.E. Bovend’eerdt RA
Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de organisatie. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders. Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle.
Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Hoogachtend, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,
Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA
VOLGENDE PAGINA
INHOUDSOPGAVE
DASHBOARD
w.g. drs. D.O. Meeuwissen RA Partner en extern accountant gemeente Maasgouw
Inhoudsopgave
1. DASHBOARD
2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE
4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE
4
1. Dashboard
1.1 Dashboard accountantscontrole
1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING
5
AANDACHTSPUNTEN VOOR 2023
RESULTAAT 2022
Wij verstrekken bij de jaarrekening een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid.
Wij willen vanuit onze natuurlijke adviesfunctie de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen:
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 745.698 respectievelijk € 2.237.095.
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd, met uitzondering van enkele tekortkomingen.
De WNT is nageleefd.
Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de SiSabijlage.
ONTWIKKELING GREX / SOCIAAL DOMEIN / OVERIG
De grondexploitatieratio is minst risicovol. De voorziening voor verliesgevende grondexploitatie bedraagt circa € 255.000 (2021: € 405.000). Ten aanzien van de winstgevende grondexploitaties heeft een tussentijdse winstneming over 2022 van circa € 37.500 plaatsgevonden. Omtrent de prestatielevering binnen het sociaal domein hebben wij enkele onzekerheden geconstateerd. Deze onzekerheden zijn zowel afzonderlijk als in totaal kleiner dan de rapporteringstolerantie. De commissie BBV heeft begin dit jaar een uitspraak en verduidelijking hierop gepubliceerd over de vorming van een voorziening voor verlofsparen en overmatig verlof. U heeft een voorziening gevormd voor overmatige verlofsaldi ad €
De rechtmatigheidsverantwoording door het college van burgemeester en wethouders is voor het boekjaar 2023 van toepassing. Grote maatschappelijke opgaven kunnen ook efficiënter en doelmatiger worden aangepakt met de inzet van digitale middelen. Het is daarom aan te bevelen om te investeren in de digitale transformatie van de bedrijfsvoering en het data gedreven werken.
BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN
2022
Begroting (na wijziging)
Saldo van baten en lasten
1.948
-5.239
Mutatie reserves (per saldo onttrekking)
2.463
5.239
Resultaat
4.411
0
Een uitgebreide analyse van het resultaat is opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.
RATIO WEERSTANDSVERMOGEN
De begrotingsoverschrijdingen op programma 2 en 5 tellen niet mee in het accountantsoordeel.
Omtrent de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij geen rechtmatigheidsfouten geconstateerd boven onze rapporteringstolerantie.
(x €1.000)
De paragraaf controleaanpak frauderisico’s en veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie zijn opgenomen in de controleverklaring.
RATIO WEERSTANDSVERMOGEN Incidenteel 45,00 41,60
40,00
32,30
35,00 30,00 25,00 20,00 15,00
9,30
10,00
146.083 en voor verlofsparen ad € 116.680.
13,70
5,00 2019
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2,3
0,7
0,5
0,00
DASHBOARD
Structureel
2020
2021
1 2022
6
2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole
2.1 De jaarrekening is getrouw en rechtmatig 2.2 Aandachtspunten voor 2023 2.3 Speerpunt 2022
2.1 De jaarrekening is getrouw en rechtmatig
De jaarrekening 2022 is getrouw
De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2022 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen
DASHBOARD
7
Getrouwheid Wij hebben bij de jaarrekening 2022 van de gemeente een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2022 als van de activa en passiva per 31 december 2022 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd die door de gemeente zijn gecorrigeerd. Naast de geconstateerde en verwerkte controleverschillen, zijn tijdens onze controle geen resterende controleverschillen geconstateerd ten aanzien van de getrouwheid en rechtmatigheid die onze rapporteringstolerantie overschrijden. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de goedkeuringstolerantie rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. De resterende niet-verwerkte controleverschillen zijn kleiner dan de rapporteringstolerantie en naar onze mening ook om kwalitatieve redenen niet relevant.
Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid. Rechtmatigheid Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn ten aanzien van het aspect rechtmatigheid eveneens ongecorrigeerde controleverschillen geconstateerd. Deze controleverschillen zijn kleiner dan de rapporteringstolerantie (gelijk aan de goedkeuringstolerantie) en naar onze mening ook om kwalitatieve redenen niet relevant. Wij concluderen dat de ongecorrigeerde controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de rechtmatigheid.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.2 Aandachtspunten voor 2023
8
Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2022 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen. Rechtmatigheidsverantwoording miv boekjaar 2023
1. Rechtmatigheidsverantwoording In de nog in te voeren rechtmatigheidsverantwoording geeft het college aan in hoeverre de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag dat door de gemeenteraad zal worden bepaald en bedraagt maximaal 3% van de totale lasten inclusief de mutaties in de reserves. Op basis van een scenario waarin de rechtmatigheidsfouten vergelijkbaar zijn met die in de jaarrekening 2022 zal het college in de rechtmatigheidsverantwoording 2023 concluderen dat de verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. 2. Betere beheersing van opgaven dankzij digitalisering Vanuit onze natuurlijk adviesrol willen wij als BDO komend jaar bij al onze overheidsklanten aandacht besteden aan het toenemende belang van digitalisering bij gemeenten. In ons dagelijks leven is de vergaande digitalisering niet meer weg te denken. We kunnen ons leven bijna niet meer voorstellen zonder telefoon, wifi en een volle accu. Zonder die middelen missen we informatie, kunnen we geen data meer checken, communiceren we minder makkelijk en kunnen we niet goed meer samenwerken. Omdat burgers en bedrijven steeds verder digitaliseren wordt ook bij overheden en gemeenten digitalisering steeds belangrijker.
Grote maatschappelijke opgaven als klimaat, energietransitie, woningnood en verminderde koopkracht kunnen veel efficiënter en doelmatiger worden aangepakt met de inzet van digitale middelen.
Volwassenheidsscan Digitale Bestuurskracht
DASHBOARD
BDO is daarom van mening dat gemeenten serieus moeten investeren in de digitale transformatie van de organisatie en het datagedreven werken. Digitalisering is al lang niet meer een taak van de IT-afdeling alleen. Toch zien wij nog niet dat de primaire processen en afdelingen van gemeenten al thuis zijn in de wereld van digitalisering en datagedreven werken. En dat terwijl de maatschappelijke opgaven daar wel steeds nadrukkelijker om vragen. Wij hebben onze visie uitgewerkt in een Whitepaper (Download whitepaper Digitale bestuurskracht voor lokale overheden (bdo.nl)). Uitgaande van de maatschappelijke opgaven zijn er 6 bouwstenen voor een volwassen digitale organisatie, namelijk: 1. Digitaal leiderschap en Governance 2. Visie en strategie 3. Organisatie, mensen en cultuur 4. Processen en data 5. ICT-randvoorwaarden 6. Financiële randvoorwaarden Voor elk van deze bouwstenen kan worden gemeten in hoeverre een organisatie volwassen is of daar naar toe kan groeien. Deze volwassenheidsscan Digitale Bestuurskracht is gericht op het vermogen van uw organisatie om door middel van digitalisering zowel de reguliere taken als de grote maatschappelijke opgaven uit te kunnen voeren. Daarmee krijgt u inzicht in eventuele aandachtsgebieden om uw Digitale Bestuurskracht te optimaliseren. .
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.3 Speerpunt 2022
9
Inleiding Wij vinden het van groot belang onze controle af te stemmen op de specifieke situatie en ontwikkelingen van gemeente Maasgouw en de wensen van de raad als onze opdrachtgever. In overleg met de auditcommissie is daarom onderstaand aandachtspunt vanuit de raad voor de controle van de jaarrekening 2022 geformuleerd. Deze aandachtspunten hebben wij betrokken bij de uitvoering van onze werkzaamheden. Hieronder rapporteren wij over onze observaties.
DASHBOARD
Speerpunt
Onze observatie
Investeringskrediet Zijn bij de verbouwing van de Andreashal de gerealiseerde kosten binnen het door de gemeenteraad vastgestelde krediet gebleven?
Het beschikbaar gestelde investeringskrediet bestaat uit het initiële krediet d.d. 15 december 2020 ad € 1.204.220 en een aanvullend krediet ad € 66.550 in de 2e Programmarapportage 2022. In totaal is er dus een krediet van € 1.270.770 inclusief BTW. De uitgaven bedragen in totaal € 1.298.053 inclusief BTW. Dit zijn de uitgaven in de periode van januari 2021 tot en met maart 2023 inzake de sloop oude kantine/bibliotheek, verbouwing (inclusief springkuil en extra opbergruimte), aanleg extra parkeerplaatsen. Naar aanleiding van de beoordeling van het beschikbaar gestelde investeringskrediet en de uitgaven hierop stellen wij vast dat er een kredietoverschrijding ad € 27.283 heeft plaatsgevonden. Volledigheidshalve melden we dat deze kredietoverschrijding ook in de jaarrekening 2022 is gerapporteerd (bijlagenboek pagina 15 ‘overzicht bijstelling krediet’). Gezien de omvang van de overschrijding hoeven we deze niet mee te nemen in ons accountantsoordeel. Bij de kredietverhoging in de 2e Programmarapportage 2022 is reeds vermeld dat dit als gevolg van hogere (materiaal)kosten bij de aannemer is door de oorlog in de Oekraïne. Oorspronkelijk was er sprake van een verbouwing zonder een springkuil en extra bergruimte. Tussen het oorspronkelijke verbouwingsplan en het raadsbesluit van 15 december 2020 is een springkuil en extra bergruimte toegevoegd aan het verbouwingsplan.
Beide onderdelen bedragen € 438.020 inclusief BTW van het totale investeringskrediet van € 1.270.770 inclusief BTW.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
10
3. Resultaat & financiële positie
3.1 Resultaat 2022 3.2 Uw financiële positie vergeleken 3.3 Ons beeld van uw financiële positie
3.1 Resultaat 2022
Resultaat 2022 ten opzichte van de gewijzigde begroting
Belangrijkste afwijkingen in het resultaat 2022
DASHBOARD
11
Het resultaat van uw gemeente over het jaar 2022 bedraagt € 4,4 miljoen voordelig. In het onderstaande overzicht is het resultaat in het kort weergegeven:
OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x 1.000)
2022
BEGROTING NA WIJZIGINGEN
VERSCHIL
Saldo van baten en lasten
1.948
-5.239
7.187
Onttrekkingen aan reserves
5.973
9.692
-3.719
Stortingen in reserves
-3.511
-4.453
942
Resultaat
4.410
0
4.410
Deze voordelen zijn op diverse programma’s gerealiseerd. Voor een nader gedetailleerd inzicht van de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijzigingen en de verklarende toelichting hierop verwijzen wij u voorts naar de toelichtingen per programma zoals opgenomen als onderdeel van de programmaverantwoording en de toelichtingen per programma zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3.2 Uw financiële positie vergeleken
STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE
SOLVABILITEITSRATIO
6,0%
1,9%
2020
45,8%
45,8%
2021
2022
Gemeente
30,0%
Gemeente
Gemid. NL*
20,0%
Gemid. NL*
-3,6%
10,0%
-4,0%
0,0% 2019
-6,0%
NETTO SCHULDQUOTE
60,0%
2021
2022
7,0% 47,0%
6,0%
46,7%
5,0%
35,9%
30,0%
Gemid. NL*
20,0%
Gemeente
4,0%
0,0%
0,0% 2021
2022
Gemid. NL*
2,0% 1,0%
2020
Gemeente
3,0%
10,0% 2019
2020
RATIO GRONDEXPLOITATIE
50,5%
50,0%
40,0%
46,8%
40,0%
0,0% 2019
50,6%
50,0%
3,1%
2,0%
-2,0%
60,0%
5,3%
4,0%
12
0,4% 0,3%
0,4%
2019
2020
2021
0,0%
2022
* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten in de categorie 15.000 – 25.000 inwoners. Data gebaseerd op Databank Financiën Gemeenten (DFG) - Jaarrekening Gemeentegrootte (findo.nl)
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3.3 Ons beeld van uw financiële positie
Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien
Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden
13
Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus de paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat vanaf begrotingsjaar 2021 geldt. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie.
RATIO WEERSTANDSVERMOGEN Incidenteel 45,00
DASHBOARD
Weerstandsvermogen In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit en zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op circa € 2,4 miljoen (2021: circa € 1,3 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit van uw gemeente bedraagt € 2,5 miljoen (2021: € 3,0 miljoen). De structurele ratio weerstandsvermogen van uw gemeente bedraagt 1,0 (2021: 2,3). De incidentele ratio weerstandsvermogen is 41,6 (2021: 32,3). Het weerstandsvermogen van de gemeente Maasgouw is volgens het GTK 2020 ‘voldoende’ te noemen.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
41,60
40,00
32,30
35,00 30,00 25,00 20,00 15,00
Uw weerstandsvermogen is ‘voldoende’
Structureel
9,30
10,00
13,70
5,00 2019
BIJLAGEN
2,3
0,7
0,5
0,00
2020
2021
1 2022
3.3 Ons beeld van uw financiële positie
Solvabiliteitsratio blijft neutraal
Netto-schuldquote blijft minst risicovol
14
Solvabiliteit De solvabiliteit bedraagt ultimo 2022 45,8% (2021: 45,8%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De solvabiliteitsratio ligt tussen de 20% - 50% grens en valt volgens de GTK 2020 in de categorie ‘neutraal’. Netto schuldquote De netto schuldquote bedraagt 46,7% (2021: 50,5%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Zowel de solvabiliteit als de netto schuldquote laten een stabiele ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020) en ten opzichte van vergelijkbare gemeenten in de inwonersklasse 15.000 – 25.000 (grijze lijn op pagina 14).
Grondexploitatieratio blijft minst risicovol
Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente is 0,0% (2021: 0,4%). De ratio grondexploitatie ligt lager dan 20% en valt volgens de GTK 2020 in de categorie ‘minst risicovol’.
Structurele exploitatieruimte blijft minst risicovol
Structurele exploitatieruimte Inzicht in de structurele exploitatieruimte helpt mee om te beoordelen welke ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Of welke stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Deze ratio is 5,3% (2021: 3,1%). Dit betekent dat de financiële ruimte van de gemeente in de categorie ‘minst risicovol’ valt.
Belastingcapaciteit blijft minst risicovol
Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit is in 2022 85,6% (2021: 90,6%) en ligt in lijn met voorgaand jaar en de meerjarige trend. De ratio belastingcapaciteit is lager dan 95% en valt volgens de GTK 2020 in de categorie ‘minst risicovol’.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
15
4. Belangrijkste bevindingen
4.1 Rapporteren over fraude en continuïteit in de controleverklaring 4.2 Sociaal domein 4.3 Ontwikkeling grondexploitaties 4.4 EU-aanbestedingen, BBV, WNT en SiSa 4.5 Begrotingsrechtmatigheid
4.1 Rapporteren over fraude en continuïteit in de controleverklaring
De paragrafen “Controleaanpak frauderisico’s” en “Veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie” in de controleverklaring
16
Verplicht rapporteren over fraude en continuïteit in de controleverklaring Vanaf het boekjaar 2022 nemen accountants bij wettelijke controles, waaronder de jaarrekeningcontroles bij gemeenten, de paragrafen “Controleaanpak frauderisico’s” en “Veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie” op in de controleverklaring. Deze aanpassingen zien toe op het verplicht rapporteren in de controleverklaring over onze controleaanpak ten aanzien van de frauderisico’s en het vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen. Met het verplicht rapporteren over deze onderwerpen wordt tegemoet gekomen aan een veel gehoorde wens van stakeholders om transparanter te zijn over welke werkzaamheden wij, als uw accountant, hebben uitgevoerd om frauderisico’s en het vermogen om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen en de bedrijfsvoering zonder tussenkomst van de provinciale toezichthouder voort te zetten, te mitigeren. Per onderwerp rapporteren wij over wat de meest belangrijke frauderisico’s zijn, de inschatting van het college om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen en hoe op beide thema’s in de controle is ingespeeld. Uiteraard hebben de onderwerpen fraude en het vermogen om financiële risico’s op te vangen altijd al de aandacht gehad tijdens de accountantscontrole.
Door deze zaken nu te beschrijven in de controleverklaring, wordt die aandacht ook expliciet gemaakt. Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de gemeente. Daarnaast nemen wij kennis van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken. Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en –situaties aan de hand van de door u opgestelde frauderisicoanalyse besproken. Tijdens de controle van boekjaar 2022 betreft dit de volgende risico’s: Ongebruikelijke memoriaalboekingen in de laatste maand van een tussentijdse rapportageperiode resp. het boekjaar dan wel bij het opstellen van de tussentijdse rapportage resp. de jaarstukken; Ongeautoriseerde handelingen in Key2Financiën als gevolg van superuser-accounts en/of generieke beheeraccounts en ongeautoriseerde handelingen binnen het betalingsverkeer. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de frauderisico’s en de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2022.
Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude.
Transparantie over fraude en continuïteit vraagt om dialoog
DASHBOARD
Frauderisicobeheersing De komende jaren zal er vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden gegeven aan fraudepreventie. Onze beroepsorganisatie, de NBA, heeft in 2022 een notitie uitgebracht ‘Frauderisicobeheersing aanbevelingen voor bestuurders en toezichthouders '. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen, zoals de gemeenteraad, bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde. Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude, kunnen de gelegenheden die tot fraude leiden, afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op de risico’s en beheersingsmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. Graag gaan wij met u in overleg over het vergroten van de actieve rol van de gemeenteraad ten aanzien van de frauderisicobeheersing. Bijvoorbeeld door jaarlijks één of meerdere onderkende frauderisico’s en, indien aanwezig, de interne beheersingsmaatregelen om deze frauderisico’s te mitigeren nader te laten onderzoeken door de interne controleafdeling, een accountant of een gespecialiseerde (fraude)onderzoeker.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.1 Rapporteren over fraude en continuïteit in de controleverklaring
Onze werkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten
DASHBOARD
17
Continuïteit Feitelijk is het zo dat bij elke gemeente in Nederland de staat garant staat. Met andere woorden: een gemeente kan formeel gezien niet failliet gaan, omdat het Rijk dan moet bijspringen en het Rijk zelf kan niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college van burgemeester en wethouders inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants vanaf dit jaar voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.2 Sociaal domein
Lasten sociaal domein 2022 bedragen circa € 8,9 miljoen
18
Sociaal domein in de jaarrekening De lasten van de gemeente Maasgouw met betrekking tot het sociaal domein bedragen over 2022 circa € 8,9 miljoen. In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: ONDERDEEL
TAAKVELD
2022
2021
WMO ZIN
Maatwerkvoorziening (Wmo), Maatwerkdienstverlening 18+ Geëscaleerde zorg 18+
€ 4,3 miljoen
€ 4,2 miljoen
Jeugdzorg ZIN
Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18-
€ 4,3 miljoen
€ 4,9 miljoen
Pgb
Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-
€ 0,3 miljoen
€ 0,3 miljoen
€ 8,9 miljoen
€ 9,4 miljoen
Totaal
Onzekerheid prestatielevering Wmo Zin kleiner dan rapporteringstolerantie
Prestatielevering zorg in natura (ZIN) en pgb De productieomvang van Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2022 circa € 3,5 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo ZIN vindt plaats vanuit gemeente Maasgouw. U heeft hierdoor een goed inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. Met betrekking tot de lasten Wmo ZIN huishoudelijke verzorging en begeleiding vraagt u per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Van een aantal zorginstellingen is geen controle-verklaring ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van de beschikkingen tot en met de betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren, de uitkomsten van de in 2022 ontvangen controleverklaringen en bestuursverklaringen is de resterende onzekerheid kleiner dan de rapporteringstolerantie.
Onzekerheid prestatielevering Jeugdzorg ZIN kleiner dan rapporteringstolerantie
De productieomvang van Jeugdzorg ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2022 circa € 4,0 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Jeugdzorg ZIN vindt plaats vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin en gecertificeerde instellingen. De gemeente heeft hierdoor beperkt inzicht in de cliënten en gemaakte afspraken. Via gemeente Roermond wordt zorg ingekocht en zorginstellingen gecontracteerd. Met betrekking tot de lasten Jeugdzorg ZIN vraagt de gemeente Maasgouw per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Van een aantal zorginstellingen is geen controleverklaring ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van de beschikkingen tot en met de betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren, de uitkomsten van de in 2022 ontvangen controleverklaringen en bestuursverklaringen is de resterende onzekerheid kleiner dan de rapporteringstolerantie.
Onzekerheid prestatielevering pgb kleiner dan rapporteringstolerantie
De SVB toetst niet op de levering van de zorg. Hierdoor is er sprake van een onzekerheid. De gemeente verkrijgt echter zekerheid door intern ingerichte processen, zoals het toekenningsproces en de controles op betalingen, waardoor deze onzekerheid deels teniet wordt gedaan. Tevens verkrijgt de gemeente aanvullende zekerheid vanwege de ontvangsten van het CAK. Op basis van het zekerheidspercentage dat uw gemeente hierdoor verkrijgt, zijn de onzekerheden voor pgb kleiner dan de rapporteringstolerantie.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.3 Ontwikkeling grondexploitaties
Redelijkheid belangrijkste schattingselementen vastgesteld
19
Actualisatie en bijstelling grondexploitaties Door de invloed van de parameters (zoals prijsstijgingen, fasering, druk op verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de in de toekomst te realiseren opbrengsten betreft dit een aandachtspunt in onze controle. De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot drie P’s: ➢ Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. ➢ Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? ➢ Prijs: is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd, rekening houdend met het risico dat gronden later of in het geheel niet worden afgenomen? Deze drie P’s zijn tijdens de jaarrekeningcontrole besproken met uw medewerkers. Tijdens deze gesprekken zijn de uitgangspunten gechallenged. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2022 geactualiseerd. Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd.
Ultimo 2022 is er een voorziening voor verliesgevende grondexploitaties ad € 255.000 (2021: € 405.000).
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.3 Ontwikkeling grondexploitaties
Percentage of Completion (POC) methode
Tussentijdse winstneming van € 37.500 over 2022
20
Winstneming Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. In de notitie Grondexploitatie is opgenomen dat voor winstneming de Percentage of Completion (POC) methode geldt: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd dient tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitaties winst te worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Voor de grondexploitaties van de gemeente Maasghouw heeft deze methode geresulteerd in een tussentijdse winstneming over het jaar 2022 van circa € 37.500 (2021: ad € 325.800).
Het verschil is verklaarbaar door de lagere winstneming bij het project Bosserhofsveld ten opzichte van voorgaand jaar zijnde een verschil van € 260.000. Dit is met name het gevolg doordat er in 2022 nauwelijks baten zijn gerealiseerd op dit project.
ONTWIKKELING NETTO BOEKWAARDE GRONDEXPLOITATIES 2022–2021 (x € 1.000) 600
543
400 270 200
151
124 61 0
37 0
Bosserhofsveld
Linne Zuidoost
Schoollocatie Ohé en Laak
-200
-302 -400
-372
Een uitsplitsing van de bouwgronden in exploitatie naar soort project is in de hiernaast staande grafiek weergegeven. -600 2021
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2022
Nautische Boulevard
Totaal
-27
4.4 EU-aanbestedingen, BBV, WNT en SiSa
De EU-aanbestedingsrichtlijnen zijn nageleefd BBV wordt nageleefd
21
Naleving van EU-aanbestedingsrichtlijnen Als onderdeel van de rechtmatigheidscontrole hebben wij de juiste toepassing de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van een zogenaamde spendanalyse. Hierbij hebben wij geen rechtmatigheidsfouten geconstateerd. Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat de gemeente de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Wet Open overheid In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet Open overheid (Woo) is voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Deze verplichting geldt reeds voor de jaarstukken 2022. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente deze paragraaf opgenomen heeft in de jaarstukken 2022 (paragraaf 5.11 Openbaarheid).
Voorziening arbeidskostengerelateerde verplichtingen In januari 2023 heeft de commissie BBV een uiting gedaan rondom het vraagstuk ‘vormen voorziening voor verlofsparen’. Voor het spaarverlof zoals dit vanaf 2022 van toepassing is moet voor de verplichting een voorziening worden opgenomen omdat hier sprake is van een spaarsaldo dat in de tijd, naar verwachting, niet van gelijke omvang zal zijn wat betreft toevoegingen en opnamen van spaarverlof. In de opbouwjaren zal naar verwachting vooral sprake zijn van toevoegingen en groei van de omvang van het spaarsaldo. Voor het bovenwettelijke verlof waarvan aangetoond kan worden dat dit een gelijke omvang kent en voor zover dat niet het karakter heeft van overmatige verlofsaldi of spaarsaldi mag geen voorziening worden opgenomen. Voor het bovenwettelijke verlof dat géén gelijke omvang kent en/of bestaat uit overmatige verlofsaldi of spaarsaldi moet een voorziening worden opgenomen. Bij de analyse van de bovenwettelijke verlofverplichting en of er sprake is van wel of geen gelijke omvang van deze verplichting is het belangrijk het risico van het omzetten naar spaarverlof te betrekken. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot deze verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hierbij geen tekortkomingen geconstateerd.
In de jaarrekening 2022 is een voorziening gevormd voor overmatige verlofsaldi ad € 146.083 en voor verlofsparen ad € 116.680.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.4 EU-aanbestedingen, BBV, WNT en SiSa
WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten
22
Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2022 niet meer bedragen dan € 216.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2022 van de gemeente niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2022 van de gemeente voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
Geen bevindingen SiSa-bijlage
SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2022. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens bijlage B.
M&O-beleid in het kader van de Wet Inburgering 2021
Daarnaast wordt in bijlage 1 van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2022 ingegaan op de Wet Inburgering 2021. Vanaf 1 januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarbij de Wet Inburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten en verantwoord in de SiSa-bijlage 2022. Uw gemeente beschikt niet over een geformaliseerd M&O-beleid conform de rechtmatigheidsvoorschriften van VNG, Divosa en het Ministerie van SZW. Wij concluderen dan ook dat het M&O-beleid met betrekking tot de Wet Inburgering in 2022 niet toereikend is. Wij wijzen u erop hiermee aan de slag te gaan en het M&O-beleid in het najaar van boekjaar 2023 gereed te hebben.
Exponentiele toename aantal SiSa-regelingen
Wij zien een landelijke trend dat de ministeries steeds vaker een specifieke uitkering kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SiSa-regelingen, ook voor uw gemeente, zijn daardoor toegenomen. Dit geeft een hoge druk op uw organisatie, andere gemeenten en decentrale overheden en de accountantskantoren.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.5 Begrotingsrechtmatigheid
Rechtmatigheid van lastenoverschrijdingen
Lastenoverschrijdingen op de diverse programma’s tellen niet mee in het accountantsoordeel
23
Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2022, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hieronder voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma en de overschrijdingen van de investeringskredieten boven de rapporteringstolerantie. ONRECHTMATIG LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA 2. Woon- & Leefklimaat (totaal € 2.259.180)
5. Algemene dekkingsmiddelen (totaal € 45.688)
TELT NIET MEE IN OORDEEL
BEGROTINGSAFWIJKING
De overschrijdingen op dit programma zijn (nagenoeg) geheel te classificeren als kostenoverschrijding die gecompenseerd wordt door direct gerelateerde baten. - De geraamde lasten Riolering zijn € 29.700 hoger dan geraamd en zijn verrekend met de voorziening Riolering; - De geraamde lasten Afval zijn € 76.700 hoger dan geraamd, waarbij er in 2022 sprake is van een hogere opbrengst afvalstoffen heffing; en - De geraamde lasten Grondexploitatie zijn € 4,1 miljoen hoger dan geraamd, waarbij er bij elk project tevens sprake is van hogere opbrengst of verrekening plaatsvindt met de reserve Ontwikkelingsbedrijf. Omdat de overschrijdingen worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten telt de lastenoverschrijding niet mee in ons oordeel. Kosten ontstaan door een hogere storting in de voorziening dubieuze debiteuren (€ 41.600). Door de oplegging van dwangsommen staan hier direct gerelateerde bate tegenover.
TELT WEL MEE IN OORDEEL
P
P
Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de analyse begrotingsrechtmatigheid (hoofdstuk 6.2.5) en de toelichting op het overzicht van baten en lasten (hoofdstuk 6.2.4) zoals opgenomen in de jaarrekening 2022. Geen overschrijding van investeringskrediet boven rapporteringstolerantie vastgesteld
DASHBOARD
Investeringskredieten Naast de begrotingsrechtmatigheid hebben wij ook de lastenoverschrijdingen op de investeringskredieten beoordeeld om vast te stellen of de gerealiseerde uitgaven binnen de door de gemeenteraad geautoriseerde investeringskredieten zijn gebleven. Uit deze analyse blijkt dat wij de kredietoverschrijdingen niet hoeven mee te nemen in ons accountantsoordeel. De kredietoverschrijdingen zijn in totaal kleiner dan de rapporteringstolerantie en naar onze mening ook om kwalitatieve redenen niet relevant.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
24
Bijlagen
A
Onze controle
B
Bevindingen SiSa-bijlagen
25
A. Onze controle
A. Onze controle
Doel en object van de controle Opdracht
26
Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 19 september 2022. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het bestuursverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 19 september 2022 met kenmerk ‘DMe/NBo/RZe/CWi/1050045/2205453’.
Materialiteit Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 745.698. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de goedkeuringstolerantie rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.
Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Onafhankelijkheid Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Maasgouw zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
A. Onze controle
Controleaanpak
27
Controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 19 september 2022 opgenomen. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van de gemeente. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Hiervoor verwijzen we naar onze managementletter 2022 d.d. 21 maart 2023.
Strekking van de controleverklaring
Continuïteit
DASHBOARD
Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2022 van de gemeente aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij deze jaarrekening. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de jaarrekening 2022 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond. Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar. In onze controleverklaring hebben wij gerapporteerd over onze controleaanpak ten aanzien van het vermogen van de gemeente om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
A. Onze controle
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen
De grondslagen van de jaarrekening 2022 zijn aanvaardbaar
Geautomatiseerde gegevensverwerking
DASHBOARD
28
De jaarstukken 2022 van uw gemeente bestaan uit: het jaarverslag 2022 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2022 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden). In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2022.
In 2022 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze management letter 2022 d.d. 21 maart 2023. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld.
Wij hebben niet kunnen vaststellen dat u in 2022 een zichtbare opvolging heeft gegeven aan de door ons gerapporteerde bevindingen ten aanzien van uw automatiseringsomgeving. De conclusie dat wij niet volledig kunnen steunen op de applicatie Key2Financiën blijft evenals voorgaande jaren onveranderd. Dit betreft ook een landelijk beeld, de gemeente Maasgouw is hierin niet uniek. De pijlers waar wij ons op richten zijn logische toegangsbeveiliging, change management en continuïteit. Wij adviseren u om hier de nodige aandacht aan te blijven schenken, zodat mogelijk in de toekomst bij de accountantscontrole gebruik kan worden gemaakt van ICT-systemen en applicaties.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
29
B. Bevindingen SiSa-bijlagen
B. Bevindingen SiSa-bijlage (1/2)
30
Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Maasgouw heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2022 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)
GOEDKEUREND
Strekking controleverklaring rechtmatigheid (jaarrekening)
GOEDKEUREND
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
FOUT OF ONZEKERHEID
A13
Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen
Fout
A13
Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen
Onzekerheid
A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Fout
A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Onzekerheid
B2
Fout
C32
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
C32
Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
Onzekerheid
C55
Aanpak energiearmoede
Fout
C55
Aanpak energiearmoede
Onzekerheid
C62
Fout
D8
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
Onzekerheid
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Fout
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Onzekerheid
E27B
Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)
Fout
E27B
Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)
Onzekerheid
B2
C62
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
FINANCIËLE OMVANG IN €
Onzekerheid Fout
Onzekerheid Fout
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
B. Bevindingen SiSa-bijlage (2/2)
31
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Fout
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Onzekerheid
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
Fout
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
Onzekerheid
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2022
Fout
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G2
Fout
G3
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2022 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2022 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2022
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G3
G4
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden Fout levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden Onzekerheid levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige Fout betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige Onzekerheid betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden Fout levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar T_gemeentedeel 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden Onzekerheid levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar T_gemeentedeel 2022 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van Fout achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T_gemeentedeel 2022 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van Onzekerheid achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T_gemeentedeel 2022 Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2022 Fout
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2022
Fout
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G2
G3 G3 G3 G3
G3
G3 G3
DASHBOARD
JAARREKENING
FOUT OF ONZEKERHEID
FINANCIËLE POSITIE
FINANCIËLE OMVANG IN €
Onzekerheid Fout
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
B. Bevindingen SiSa-bijlage (2/2)
32
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
FOUT OF ONZEKERHEID
G4
Tozo 2_ gemeentedeel 2022
Fout
G4
Tozo 2_gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G4
Tozo 3_gemeentedeel 2022
Fout
G4
Tozo 3_gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G4
Tozo 4_gemeentedeel 2022
Fout
G4
Tozo 4_gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G4
Tozo 5_gemeentedeel 2022
Fout
G4
Tozo 5_gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G4
Fout
G10
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2022 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2022 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2022 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2022 Wet inburgering_ gemeentedeel 2022
G10
Wet inburgering_ gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G12
Fout
G13
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in jaar T_ gemeentedeel 2022 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in jaar T_gemeentedeel 2022 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in jaar T_gemeentedeel 2022 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in jaar T_gemeentedeel 2022 Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2022
G13
Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2022
Fout
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2022
Onzekerheid
G4
G4
G4
G12 G12
G12
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
FINANCIËLE OMVANG IN €
Onzekerheid
Fout
Onzekerheid
Fout
Onzekerheid Fout
Onzekerheid Fout
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
B. Bevindingen SiSa-bijlage (2/2)
33
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
FOUT OF ONZEKERHEID
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
Fout
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
Onzekerheid
H8
Regeling Sportakkoord 2020-2022
Fout
H8
Regeling Sportakkoord 2020-2022
Onzekerheid
H12
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
Fout
H12
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
Onzekerheid
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
FINANCIËLE OMVANG IN €
BIJLAGEN
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
34
bdo.nl