Technische vragen en antwoorden voorstel tot uitbreiding BOA-capaciteit

Z/24/124179 - D/24/138607

TECHNISCHE VRAGEN VOOR HET VOORSTEL TOT uitbreiding BOA-capaciteit Dd 29 januari 2024 GEMEENTE MAASGOUW – PFH.: Schneider

Nr.

Fractie

1

CDA

Hoe is de benodigde capaciteit, een ruime verdubbeling naar het aantal van 3,5FTE specifiek bepaald?

2

VVD

Bij de begrotingsbehandeling afgelopen november zijn door onze fractie vragen gesteld

Vraag

Antwoord

Betreft pag.

In de memo en in het raadsvoorstel worden meerdere argumenten genoemd waarom uitbreiding van de boa capaciteit wenselijk is. Op hoofdlijnen: 1. Toenemende complexiteit en diversiteit van taken: De MEMO geeft aan dat er sprake is van een toename van taken en verantwoordelijkheden voor BOA's, zoals handhaving op het water, bestrijding van ondermijnend gedrag, toezicht op evenementen, enzovoort. Een ruimere capaciteit kan nodig zijn om adequaat te reageren op deze verschillende taken. 2. Toegenomen meldingen en klachten: De MEMO benoemt dat het aantal meldingen met betrekking tot het openbare gebied in de afgelopen jaren is toegenomen. Het verwerken van meldingen vergt tijd, en een grotere capaciteit kan nodig zijn om deze stroom adequaat af te handelen. 3. Seizoensgebonden taken: De BOA's lijken seizoensgebonden werkzaamheden te hebben, zoals toezicht op recreatiegebieden die in de zomer intensiever worden gebruikt. Een ruimere capaciteit kan flexibiliteit bieden om effectiever in te spelen op seizoensgebonden pieken. 4. Uitbreiding van toerisme: De MEMO vermeldt dat er sprake is van een merkbare uitbreiding van toerisme in de gemeente Maasgouw, wat kan leiden tot een toename van taken en verantwoordelijkheden voor BOA's.

Wensen en behoeften van BOA's zelf: De input van de BOA's suggereert knelpunten zoals onderbezetting (kwetsbaarheid bij ziekte/eigen veiligheid), gebrek aan flexibiliteit voor avond/weekenddiensten, en de behoefte aan meer tijd voor preventieve controles. Deze aspecten hebben bijgedragen aan het vaststellen van de benodigde capaciteit. Bij het samenstellen van de gemeentelijke begroting wordt rekening gehouden met de kosten van het bestaande uitvoeringsprogramma (UP) van de MER OD. Pagina 1 van 6

Z/24/124179 - D/24/138607

3

NLM

4

NLM

5

NLM

over personeelsuitbreiding (paragraaf bedrijfsvoering) met de vraag of het overzicht compleet was. Nog geen maand later volgt een extra vraag van 170.000 structureel. Was dit bij begrotingsbehandeling niet bekend? Waarom vindt er geen integrale afweging bij de begroting plaats? Op deze manier lijkt de post onvoorzien gedurende het jaar aangewend te worden zonder dat de raad in staat gesteld een integrale afweging te maken. Kan het college dit verklaren? Is er inmiddels bekend wat het totale BOA-meldingen was over 2023 in Maasgouw en hoeveel ervan opgepakt is geworden door de BOA’s. Nu staan er alleen cijfers tot Q2 van 2023. Er wordt gerefereerd aan de rondvaartsteiger in Thorn. Kan dit niet met een duidelijker bord ook onder de aandacht worden gebracht met genoemde boetes groter vermeldt? Of met een bewegingssensor met speaker die de regels duidelijk maakt met audio? Wat is het percentage (exact of globaal) van de terugmeldingen van klachten vanuit de Boa’s naar de burgers op dit moment?

Nadat onze eigen begroting 2024 al in de besluitvorming procedure is gebracht, bleek tijdens het proces mbt voorbereiding/vaststelling Uitvoeringsprogramma 2024 MER OD, dat er ambtelijk en bestuurlijk behoefte was aan extra BOA capaciteit. Deze extra kosten zaten uiteraard nog niet opgenomen in het bestaande UP 2023, en konden vanwege de noodzakelijke raadsbesluitvorming ook nog niet worden meegenomen in het UP2024 (vastgesteld in december ‘23). Omdat deze gewenste uitbreiding pas expliciet aan de orde kwam tijdens de gesprekken over het UP2024 van de MER OD, en dus eerst ná behandeling van de gemeentelijke begroting, zijn deze extra BOA kosten niet in onze eigen begroting meegenomen. Er is sprake van verschillende vaststellingsmomenten tussen gemeentelijke begroting en aanbieding van het UP van de MER-OD.

Bijlage In 2023 zijn er 678 boa-meldingen ingekomen bij de Omgevingsdienst. In 2022 waren er dat 1, 635, in 2021 682. Het aantal boa-meldingen in 2023 zit daarmee iets onder de raming in het pagina 5 Uitvoeringsprogramma 2023 (735). Alle boa-meldingen zijn opgepakt. en 6

Bijlage Het is inderdaad van groot belang om duidelijke regelgeving te hebben en die kenbaar te 1, maken door bebording. Dit is een essentieel verbeterpunt. Fysieke controle is echter pagina 8 onmisbaar om handhavend op te kunnen treden. Dergelijke constateringen moeten altijd gedaan worden door een bevoegd persoon ter plaatse, aangezien dit niet door derden kan worden uitgevoerd. Het versterken van de aanwezigheid en het vergroten van de zichtbaarheid van de Boa’s is echter een noodzakelijke aanvulling op de voorgestelde te nemen fysieke maatregelen.

Bijlage Het uitgangspunt is dat in beginsel iedere melder een terugkoppeling krijgt. De wijze van 1, terugkoppeling is echter verschillend: op straat, telefonisch, of per e-mail. Er zijn echter ook pagina 8 omstandigheden waarbij een terugkoppeling niet gebeurt, waaronder: op verzoek van de melder (bv bij verzoek om anoniem te blijven); wanneer de melder abusievelijk zijn/haar verkeerde contactgegevens invoert. Pagina 2 van 6

Z/24/124179 - D/24/138607

6

NLM

Is er een streefgetal van de gemeente wat betreft het percentage terugmeldingen klachten vanuit de BOA’s?

7

LB

8

LB

Het BOA toezicht wordt uitgevoerd door de MER-OD met voor de gemeente Maasgouw ongeveer 1,5 fte. Is er ook een nauwe samenwerking tussen de BOA’s van de andere gemeenten binnen de MER? Meerdere partijen zijn betrokken bij de handhaving rondom de waterplassen. Welke partij neemt hierin de leiding?

Een adequate terugkoppeling is daarnaast ook in het belang van de gemeente. De burger heeft immers een belangrijke oor- en oogfunctie. Door de terugkoppeling geef je een signaal af dat we de melding waarderen. In voorkomende situaties kan dan ook worden uitgelegd wat er melding is gedaan. Met andere woorden, we blijven ons inzetten om de communicatie zo transparant en effectief mogelijk te laten verlopen, waarbij we begrip tonen voor specifieke omstandigheden die een volledige terugkoppeling kunnen bemoeilijken. Bijlage De terugmelding naar melders is afhankelijk van het type melding, en het is niet haalbaar om 1, dit in een vast percentage uit te drukken. Het informeren van elke melder persoonlijk zou Pagina 8 aanzienlijk meer capaciteit vergen, wat praktisch onuitvoerbaar is. Desondanks streven we ernaar om dit zo vaak mogelijk te doen, Door prioriteit te geven aan de meest urgente en relevante meldingen, proberen we een goede balans te vinden tussen effectieve handhaving en het informeren van melders over de afhandeling van hun meldingen. 1 Binnen de MER Omgevingsdienst bestaat er een nauwe samenwerking, aangezien het teamleden zijn die elkaar kunnen vervangen bij ziekte of verlof. Dankzij deze samenwerking kunnen we snel extra capaciteit inzetten bij calamiteiten in een van de gemeenten.

Het flexibele karakter van deze samenwerking maakt het mogelijk om de extra uren op een ander moment in te ruilen, waardoor de continuïteit van de handhavingstaak beter gewaarborgd blijft. Uit onderzoek blijkt dat er vele toezicht en/of handhavende partijen actief zijn op en rond het water. Te denken valt aan gemeente, Provincie Limburg, Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer, Limburgs Landschap Koninklijke Marechaussee, Belastingdienst, FIOD, Douane , Nederlandse voedsel en waren autoriteit, Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), Federatie Sportvisserij Limburg en politie (lokaal en nationaal). Er bestaan inmiddels verschillende samenwerkingsverbanden, waarvan Samen Sterk in Limburg (SSIL) het grootste is en een samenwerking beslaat over heel Limburg. Dankzij deze samenwerking hebben BOA's de bevoegdheid om op alle terreinen handhavend op te treden, mits de organisatie het samenwerkingsconvenant heeft ondertekend. Op lokaal niveau wordt samengewerkt met de Federatie Sportvisserij Limburg, natuurmonumenten, het waterschap en de groene brigade om lokale problematiek in Maasgouw aan te pakken. Deze lokale samenwerkingen worden steeds intensiever. In het kader van deze uitbreiding zal er ook samengewerkt worden met de BOA's van Roermond, die al actief zijn op en rondom het water.

Deze synergie versterkt niet alleen de handhavingscapaciteit, maar bevordert ook een gecoördineerde aanpak van regionale en lokale uitdagingen. Om toe te werken naar een betere adequate en integrale handhaving (betere informatieuitwisseling en onderlinge afstemming over oa wie doet wat en wanneer) wordt samen met de gemeenten Leudal en Roermond onderzocht hoe we de samenwerking bovenlokaal en met de andere stakeholders kunnen versterken. Het benoemen van een gemeente overschrijdende projectleider Maasplassen gebied ligt dan ook in de rede. Het RIEC-Limburg heeft aangeboden deze te willen leveren. Pagina 3 van 6

Z/24/124179 - D/24/138607

9

LB

In welke mate en hoe sluiten de BOA’s aan bij de andere disciplines t.a.v. de handhaving.

10

LB

11

LB

Er wordt gesteld dat het aantal klachten en aantal thema’s voor toezicht aan het toenemen is. Waaruit bestaan deze klachten en thema’s? Agendapunt 6: Uitbreiding BOA met 2 FTE’s Hoe is de samenstelling van het gevraagde bedrag van €170.000?

12

LB

13

LB

2

1

Voor Maasgouw is 2 FTE extra 4 begroot, is dit aantal gebaseerd op het aantal inwoners of op de extra meldingen die er gedaan zijn? Op welke manier wordt er naar de inwoners van Maasgouw gecommuniceerd dat er meer BOA’s te werk worden gesteld binnen Maasgouw?

Het volledige toezichts- en handhavingsbeleid is ondergebracht bij de MER Omgevingsdienst, waardoor de communicatielijnen kort zijn en er snel en effectief samengewerkt kan worden op alle gebieden. De vaste samenstelling van het BOA-team draagt bij aan de efficiëntie van deze samenwerking, niet alleen intern maar ook extern met andere betrokken partijen. In de wereld van BOA's is het van groot belang dat er persoonlijke contacten bestaan om elkaar te ondersteunen. Deze directe communicatie bevordert een soepele uitvoering van taken en draagt bij aan een sterke samenwerking met externe partners. Het hebben van een goed netwerk en korte communicatielijnen draagt bij aan een effectieve en samenhangende aanpak binnen het handhavingsbeleid. Voor de samenwerking met de andere partners/stakeholders, zie de beantwoording van vraag 8. Het aantal boa-meldingen is de afgelopen 10 jaar flink toegenomen. In 2017 bedroeg het totale aantal boa-meldingen nog 469 (bron: Jaarverslag MER Omgevingsdienst 2017). In 2023 – zoals hierboven aangegeven – al 678, een toename van bijna 45% in 6 jaar tijd. De onderwerpen waarover wordt gemeld, zijn heel erg divers. We zien vooral een toename van het aantal meldingen mbt parkeren, afvaldumpingen en recreatie op en rondom het water. Maar er is ook steeds meer behoefte aan inzet rondom evenementen.

De kosten voor het in dienst nemen van een BOA en de bijbehorende faciliteiten zijn aanzienlijk. Naast het salaris zijn er uitgaven voor de aansturing van de BOA's, verstrekking van passende kleding, verplichte permanente her- en bijscholing, en de benodigde vervoersmiddelen. Ook zullen enkele boa’s een vaarbewijs moeten behalen. Daarnaast moeten BOA's hun verbalen en bevindingen digitaal vastleggen in een goedgekeurd systeem dat voldoet aan de Wet Politiegegevens. De kosten van licenties voor dergelijke systemen zijn opgenomen in de totale kosten voor het inzetten van BOA's. Voor de inzet op en rond het water is specifieke kennis vereist, wat extra opleidingskosten met zich meebrengt. Deze investeringen zijn noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de BOA's goed uitgerust en getraind zijn om effectief te opereren in de specifieke omstandigheden van watergerelateerde handhavingstaken. Het in overweging nemen van deze diverse kostenaspecten is cruciaal voor een realistische inschatting van het budget voor het inzetten van BOA's op en rond het water. Zie beantwoording vraag 1.

Het versterken van de aanwezigheid en het vergroten van de zichtbaarheid door de inzet van extra boa capaciteit is al een belangrijk signaal en communicatiemiddel. Ze zijn hierdoor beter aanspreekbaar en benaderbaar. Daarnaast zullen de BOA’s vaker aansluiten bij de KEET, waardoor ze toegankelijker zijn en beter kunnen inspelen op mogelijke ontwikkelingen. Het feit dat ze zich in de nabijheid bevinden, maakt hen makkelijk benaderbaar en stelt hen in staat om snel signalen vanuit de gemeenschap op te vangen. Voor verdere communicatie is het belangrijk dat afstemming Pagina 4 van 6

Z/24/124179 - D/24/138607

14

LB

Wordt er door de krapte op de arbeidsmarkt gebruik gemaakt van recruiters? Zo ja, zijn hier extra kosten mee gemoeid en wordt hier rekening mee gehouden ?

15

LB

Hoe is de toename van het aantal meldingen tussen 2018 en 2021 te verklaren?

16

LB

17

LB

18

LB

Kan er voor benodigde capaciteit op piekmomenten niet teruggevallen worden op politie los van het handhavingsarrangement en gelet op de beperkte bevoegdheid van een BOA? Op welke wijze is in het raadsvoorstel rekening gehouden met aanschaf van additionele vervoersmiddelen (auto / boot)? Notitie BOA toezicht 7 Binnen punt 2 Recreatie wordt aangegeven dat men aandacht besteedt aan het overnachten en recreëren van mensen op een boot. Is dit wel een kerntaak voor een BOA gelet op de veiligheid. Zij zijn niet volledig uitgerust zoals de agent bij de Politie.

5

plaatsvindt in overleg met de afdeling communicatie. Op die manier kunnen alle betrokken partijen effectief samenwerken en zorgen voor een transparante en doelgerichte informatiestroom binnen de organisatie en naar buiten toe. Dit is niet het uitgangspunt. Het inhuren van BOA's leidt vaak tot frequentere wisselingen, wat resulteert in het verlies van lokale kennis. Bovendien brengt inhuur over het algemeen hogere kosten met zich mee. De MER Omgevingsdienst heeft echter al jaren een succesvolle samenwerking met de Handhaver Toezicht en Veiligheid (HTV) opleiding van het Gilde in Roermond. Dit heeft een positieve invloed op de werving van nieuwe boa’s. Deze samenwerking biedt de mogelijkheid om jong talent een kans te geven en zo in de eigen regio te laten werken. Mede doordat het steeds makkelijker is geworden om meldingen te doen (digitale laagdrempeligheid), en door de veranderingen in de samenleving, merken we dat mensen sneller geneigd zijn om een melding te maken in plaats van met elkaar in gesprek te gaan. Sinds de komst van de coronapandemie zien we een toename in meldingen, wat ons heeft doen beseffen dat het bevorderen van onderlinge communicatie essentieel is. We streven ernaar om mensen aan te moedigen om met elkaar te praten, maar tegelijkertijd erkennen we de noodzaak van de inzet van BOA's om de orde te handhaven en een veilige omgeving te waarborgen.

Het blijft een uitdaging om een evenwicht te vinden tussen beide. Met de politie zijn afspraken gemaakt over wie doet wat en wanneer. De praktijk wijst uit dat ook de politie te maken heeft met schaarste. Dit betekent dat ook de politie vaak prioriteiten moeten stellen. De politie is hier open en transparant in waarbij de samenwerking periodiek met elkaar wordt afgestemd. In noodsituaties blijft de politie altijd bereikbaar, wat van cruciaal belang is voor de veiligheid van onze boa’s. Het gezamenlijk zoeken naar manieren om elkaar te ondersteunen en de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk in te zetten, draagt bij aan een effectieve handhaving. De kosten van zijn meegenomen in het voorstel. Met de Federatie Sportvisserij Limburg is de afspraak gemaakt dat we gebruik mogen maken van hun vaartuig (boot). De boa’s van Roermond maken hier inmiddels ook al gebruik van. Dit illustreert het voordeel van het zoeken naar intensievere samenwerking met andere partijen. Dit is een terecht punt. Het toezien op het overnachten (nachtregister) en recreëren (bijvoorbeeld wanneer deze is aangemeerd op een locatie waar dit niet is toegestaan) op een boot is een van de taken van de Boa’s zolang dit toezicht overdag en in het begin van de avond plaatsvindt. In deze context wordt opgemerkt dat de MER-boa’s vanwege hun eigen veiligheid niet ’s nachts werken. Ze zijn hier niet op toegerust.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de boa’s uit de grote steden beschikken onze boa’s niet over geweldsmiddelen (waaronder pepperspray en wapenstok). In de beleidsregels van de Mer-boa’s is opgenomen dat deze toezien op (het verbeteren) van de leefbaarheid. De handhaving van de openbare orde en veiligheid is een politietaak. Pagina 5 van 6

Z/24/124179 - D/24/138607

Het feit dat boa’s laat in de avond en vroeg in de ochtend kunnen controleren, dankzij de extra capaciteit, biedt een effectieve aanpak om recreanten te controleren op onrechtmatig overnachten en heeft een preventieve werking.

Pagina 6 van 6