Raadsvoorstel Zesde wijziging Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Maasgouw 2020
Tekst van het document
Raadsvoorstel Raadsvergadering | 15 december 2026 Documentnummer: | D/26/263716 Zaaknummer: | Z/26/168459 fin Onderwerp: | Zesde wijziging Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Maasgouw 2020 Van: | College (portefeuillehouder Impelmans) Voorstel: | De Verordening maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Maasgouw | 2020 | per | 1 | januari | 2027 te | wijzigen conform bijgevoegd raadsbesluit. Pagina 1 van 4 *BARCODE* Pagina 2 van 4 Inleiding: Vanwege nieuwe jurisprudentie en beleidsontwikkelingen op landelijk en regionaal niveau, wordt voorgesteld de Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Maasgouw 2020 (hierna: verordening) te wijzigen. Deze wijzigingen hebben voor de Wmo betrekking op het collectief vraagafhankelijk vervoer (Omnibuzz) en persoonsgebonden budgetten (hierna: pgb). Voor jeugd gaat het om technische wijzigingen. Beslispunten: De Verordening maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Maasgouw 2020 per 1 januari 2027 te wijzigen conform bijgevoegd raadsbesluit. Argumenten: 1.1 Volgens recente jurisprudentie zijn pgb tarieven voor informele hulp gelijk aan het wettelijk minimumloon voldoende toereikend. Op 30 september 2025 heeft de Centrale Raad van Beroep (CRvB) twee uitspraken1 gedaan over het pgb-uurtarief voor zorg door iemand uit het sociaal netwerk (informele hulp).
De CRvB heeft hierin bepaald dat gemeenten dit tarief mogen vaststellen op het niveau van het wettelijk minimumloon. Daarmee wijkt de CrvB af van eerdere uitspraken uit 2023, waarin werd uitgegaan van het hoogste loon in de betreffende cao (VVT). De verordening is hier destijds op aangepast. Met deze uitspraken ontstaat weer ruimte om aan te sluiten bij de situatie van vóór 2023, waarin gemeenten het wettelijk minimumloon als uitgangspunt hanteerden voor informele hulp. Wel is het noodzakelijk dat dit duidelijk in de verordening wordt opgenomen. De uitspraken passen bij de bedoeling van de wetgever, zoals beschreven in de Kamerbrief van december 2024.2 Daarin staat dat het niet wenselijk is dat informele hulp structureel hoger wordt betaald dan professionele zorg. Door het minimumloon als uitgangspunt te nemen, wordt aangesloten bij deze bedoeling en ontstaat een duidelijk en goed uitlegbaar tarief dat juridisch houdbaar is. Uit een inventarisatie blijkt dat het om enkele tientallen pgb’s gaat binnen de gemeenten Midden-Limburg. Voor gemeente Maasgouw gaat het om 18 cliënten. De gevolgen van de wijziging zijn daarmee beperkt. Wel is het belangrijk om een redelijke overgangstermijn te hanteren van maximaal één jaar, zodat cliënten zich kunnen aanpassen en de wijziging zorgvuldig wordt ingevoerd. Bij uitzonderingssituaties kan maatwerk toegepast worden.
1.2 Kilometerafrekening en aansluiting bij het openbaar vervoer (ov) tarief maken de afrekensystematiek transparant en uitlegbaar. Omnibuzz heeft in 2022 besloten om over te stappen van afrekening op basis van zones naar afrekening op basis van kilometers. Gemeenten rekenen sinds 2023 al af op basis van kilometers. In 2025 zijn de voorwaarden vastgesteld om deze systematiek ook voor cliënten in te voeren. De invoering hangt samen met de nieuwe vervoersaanbesteding die op 1 januari 2028 start. Daarom is het nodig de verordening tijdig aan te passen. Zo is de overgang juridisch geregeld en kunnen cliënten op tijd worden geïnformeerd over de nieuwe werkwijze. Het voorstel bevat een inhoudelijke keuze over de hoogte en systematiek van de eigen bijdrage voor Omnibuzz. Omdat het instaptarief mede de toegankelijkheid van het vervoer bepaalt en daarmee wezenlijk onderdeel is van de Wmo-voorziening, is het aan de raad om hierover te besluiten en dit in de verordening vast te leggen. Afrekenen op basis van kilometers maakt het systeem transparanter en beter uitlegbaar, omdat een kilometer een objectieve en herkenbare eenheid is. Door deze systematiek ook in de verordening vast te leggen, sluit de afrekening voor cliënten aan op die van gemeenten (sinds 2023) en vervoerders.
Dit bevordert een consistente uitvoering en maakt de opbouw van ritprijzen voor alle betrokkenen beter inzichtelijk. 1 De uitspraken zijn te vinden onder de volgende verwijsnummers. ECLI:NL:CRVB:2025:1380 en ECLI:NL:CRVB:2025:1276, 2 Stand van zaken PGB (Kamerbrief 20 december 2024) Pagina 3 van 4 Door aan te sluiten bij het instaptarief en het kilometertarief van het openbaar vervoer wordt een herkenbare en uitlegbare tariefstructuur gehanteerd. Dit past bij de rol van Omnibuzz als aanvullend vervoer op het ov en bevordert transparantie en een uniforme toepassing binnen Limburg. 1.3 Aanpassingen bepaling Eigen Kracht en onderzoek maatwerkvoorziening jeugd (bijlage 2 van de verordening). De voorgestelde wijzigingen op grond van het bepalen van eigen kracht en het bepalen of een maatwerkvoorziening nodig is, zijn technisch van aard en het gevolg van recente jurisprudentie (bijlage 2). De CRvB verlangt daarin van gemeenten dat zij een afwegingskader maken en op die manier rechtszekerheid geven in de verordening over wat wordt getoetst bij het beoordelen van eigen kracht. Ten behoeve van de rechtszekerheid en ter voorkoming van willekeur dienen in de verordening regels te worden gesteld over het aanbod, de toekenningsvoorwaarden van een individuele voorziening en de wijze van beoordeling en afwegingsfactoren daarbij. Het bepalen van eigen kracht valt daaronder.
Met deze wijziging wordt voldaan aan deze eis, omdat de transparantie, vindbaarheid en rechtszekerheid wordt vergroot voor de inwoners. Daarnaast wordt aangesloten bij de eigen kracht bepalingen die de rechterlijke toets recentelijk hebben doorstaan. Er is geen sprake van een inhoudelijke wijziging op het gebied van de Jeugdwet. 1.4 Het vaststellen van de verordening is een bevoegdheid van de raad. De Wmo en de Jeugdwet bepalen dat de regels voor de uitvoering bij verordening worden vastgesteld, waarmee de raad de wettelijke kaders bepaalt waarbinnen het college de Wmo en Jeugdwet uitvoert. Risico’s: 1.1 Door het hanteren van het ov-instaptarief daalt de eigen bijdrage. Het hanteren van het ov-instaptarief is een bewuste keuze om aan te sluiten bij het reguliere openbaar vervoer en een herkenbare en eenvoudig uitlegbare tariefstructuur voor cliënten te hanteren. Een gevolg is dat de inkomsten uit cliëntbijdragen met ingang van 2028 dalen. Het gaat om een afname van circa € 7.883 per jaar. 1.2 Niet alle effecten van de systeemwijziging zijn vooraf exact te voorspellen. De relatie tussen zones en kilometers is geen vaste waarde. Twee ritten met hetzelfde aantal zones kunnen een verschillend aantal kilometers hebben, afhankelijk van route en geografische context. Dit leidt tot een wisselend effect van de omzetting.
Bij het verstrekken van een maatwerkvoorziening voor het vervoer houdt het college rekening met verplaatsingen in de directe woon- en leefomgeving, met een maximum van 2.000 km op jaarbasis (verordening: artikel 10 lid 3). Dit artikel is gebaseerd op jurisprudentie met een bandbreedte van 1.500 tot 2.000 km op jaarbasis. Het huidige reisbudget voor de cliënt bedraagt 590 zones op jaarbasis en is gebaseerd op dezelfde jurisprudentie. Omnibuzz geeft aan dat in 2025 in totaal 7 cliënten meer dan 1.500 km hebben gereisd. De verwachting is dat voor het overgrote deel van de gebruikers verandert het daadwerkelijke gebruik niet of nauwelijks, maar de ontwikkelingen worden gevolgd. Samenhang met andere beleidsdocumenten: Dit voorstel vindt zijn grondslag binnen een wettelijke taak in de Wmo en Jeugdwet en past binnen de programmabegroting. Dit voorstel draagt bij aan de volgende global goals: Participatie: De Adviesraad Sociaal Domein gemeente Maasgouw (ASD) adviseert positief over de voorgestelde wijzigingen Wmo en jeugdhulp. Met betrekking tot de wijzigingen voor de jeugdhulp (argument 1.3) is nog aanvullend advies gegeven (bijlage 3). Het aanvullend advies en de reactie hierop is afgestemd op regionale schaal van jeugdhulp. De ASD is na het collegebesluit op 6 oktober 2026 geïnformeerd (bijlage 4).
Pagina 4 van 4 Het cliëntenpanel van Omnibuzz is geïnformeerd en betrokken geweest bij de uitwerking van de afrekensystematiek. Volgens Omnibuzz is het cliëntpanel positief over de wijziging, omdat het leidt naar een eerlijker en transparanter systematiek en volledig de lijn van het openbaar vervoer volgt. Communicatie: Het raadsbesluit wordt door Daadkracht Bekendmaken verwerkt in de verordening en daarna gepubliceerd. Financiën Zoals bij 1.1 in de kanttekeningen beschreven daalt de eigen bijdrage door het hanteren van het ov-instaptarief met ingang van 2028. Dit is voor de gemeente Maasgouw circa € 7.883 per jaar. Eventuele tekorten kunnen worden opgevangen binnen het taakveld Maatwerkvoorzieningen Wmo. Financiële ontwikkelingen worden gemonitord en, indien nodig, betrokken bij de reguliere P&C-producten. Het wijzigen van de pgb tarieven heeft betrekking op 18 cliënten, namelijk 2 budgethouders bij begeleiding en 16 budgethouders bij hulp bij het huishouden (peildatum 1 juli 2026). Nu wordt uitgegaan van het hoogste loon uit de cao VVT en vanaf 1 januari 2027 wordt uitgegaan van het wettelijk minimumloon. Er is nog wel sprake van een overgangstermijn voor cliënten voor maximaal een jaar. De uitgaven voor het pgb informeel gaan licht dalen door de wijziging, maar de financiële impact is naar verwachting beperkt.
Eventuele tekorten kunnen worden opgevangen binnen het taakveld Maatwerkvoorzieningen Wmo. Financiële ontwikkelingen worden gemonitord en, indien nodig, betrokken bij de reguliere P&C-producten. Planning en uitvoering: Na vaststelling door de raad treedt de verordening in werking op 1 januari 2027. Voor inwoners met een pgb-budget dat hoger is dan het budget in de nieuwe verordening geldt een overgangsperiode van maximaal één jaar. Servicecentrum MER SD informeert de cliënten tijdig over deze wijziging. Dit geldt ook voor inwoners die gebruikmaken van Omnibuzz. Zij ontvangen tijdig informatie over de wijzigingen die ingaan per 1 januari 2028. Bijlagen: Bijlage 1: Raadsbesluit zesde wijziging verordening maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Maasgouw 2020 Bijlage 2: Kaders voor bepaling eigen kracht en voorbeelden gebruikelijke hulp Jeugd (bijlage 2 van de verordening) Bijlage 3: Advies Adviesraad Sociaal Domein gemeente Maasgouw Bijlage 4: Beantwoording aan Adviesraad Sociaal Domein gemeente Maasgouw Ondertekening: Hoogachtend, Burgemeester en wethouders, De secretaris De burgemeester C.M. Keersmaekers D.W.J. Schneider