Raadsvoorstel tot kennis nemen van het Voorgenomen besluit inzake nieuw eigenaarschap Westrom en het al dan niet indienen van een zienswijze

Raadsvergadering 01-10-2024

Documentnummer:

D/24/159479

Zaaknummer:

Z/22/020286

fin

Voorstel tot kennis nemen van het voorgenomen besluit inzake nieuw eigenaarschap Westrom en het al dan niet indienen van een zienswijze Van:

College (portefeuillehouder Snijckers)

Voorstel:

Voorgesteld wordt om: 1. Kennis te nemen van de notitie “Op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom”; 2.

Bijlagen:

Ten aanzien van het voorgenomen besluit van het AB Westrom geen zienswijze in te dienen.

Bijgevoegd: Bijlage 1: Notitie “Op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom” Bijlage 2: Concept zienswijzebrief Bijlage 3: Concept raadsbesluit Ter inzage: n.v.t.

*BARCODE*

Pagina 1 van 4

Toelichting Voorstel tot kennisnemen van het voorgenomen besluit inzake nieuw eigenaarschap Westrom en het al dan niet indienen van een zienswijze

Inleiding: In 2019 hebben de vijf aan Westrom deelnemende gemeenten zich georiënteerd op de doorontwikkeling van de Participatiewet in de regio Midden-Limburg. Gezamenlijk is vervolgens een traject in gang gezet tot oprichting van een nieuwe entiteit waarin de gemeenten Maasgouw, Roerdalen en Roermond als aandeelhouders zouden deelnemen. De gemeenten Echt-Susteren en Leudal zouden naar behoefte diensten kunnen inkopen. Begin 2023 is dit traject stopgezet. Het dagelijks bestuur van Westrom heeft gevraagd de scenario’s voor de toekomst van Westrom in beeld te brengen. De toegang tot Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) is per 1 januari 2015 afgesloten. Het aantal WSWers zal de komende jaren afnemen. Omstreeks 2060 zal de laatste WSW-er uit de regeling uitstromen. Voor het behoud en de doorontwikkeling van de dienstverlening en de infrastructuur voor de doelgroep zijn strategische keuzes noodzakelijk. Reden om naar de toekomst van Westrom te kijken. Voor de uitvoering van deze opdracht is een beroep gedaan op de expertise van extern adviseurs van Capel Advies en Stolwijk Publiek Advies vanwege hun bekendheid met de landelijke en ook regionale ontwikkelingen in de sector. Uit dit onderzoek zijn 2 scenario’s naar voren gekomen: 1. 2.

Overname van de bedrijfsactiviteiten van Westrom door de gemeente Roermond; en Afbouw van Westrom.

In januari 2024 heeft het bestuur van Westrom besloten onderzoek te doen naar de inhoudelijke, juridische en financiële gevolgen van een mogelijke overname van Westrom door de gemeente Roermond. Het scenario waarin Westrom volledig wordt afgebouwd is vele malen duurder. Naar aanleiding van dit onderzoek is er een onderhandelingscommissie ingesteld. Voor u ligt de uitkomst van het onderzoek en het onderhandelingstraject, waarna het voorgenomen besluit definitief vorm heeft gekregen. Het collegevoorstel gaat over de hoofdlijnen. De onderliggende details vindt u in de bijlagen. Beslispunten: 1. 2.

Kennis te nemen van de notitie “Op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom”; Ten aanzien van het voorgenomen besluit van het AB Westrom geen zienswijze in te dienen.

Argumenten: 1.1 We hebben te maken met de afbouw van de WSW-doelgroep.

Vanaf 2015 is de Wet Sociale Werkvoorziening landelijk afgesloten voor nieuwe instroom. De doelgroep van de Wsw daalt jaarlijks in een stevig tempo en de instroom van de nieuwe doelgroep blijft achter. Een geleidelijke maar voortdurende krimp van de organisatie is hierdoor aannemelijk. Dit maakt dat Westrom in de huidige vorm niet toekomstbestendig is. De notitie en het voorgenomen besluit dat nu voorligt is financieel en inhoudelijk het meest gunstig. Met de strategische keuze voor ‘een nieuw eigenaarschap’ verandert er voor de huidige doelgroep niets. Werkgeverschap en werkplek zijn en blijven gewaarborgd. Bovendien biedt het nieuw eigenaarschap een beter perspectief voor het ontwikkelen van nieuwe dienstverlening en de instroom van nieuwe doelgroepen. Daarnaast worden hiermee de toekomstige risico’s als gevolg van de krimp van de Wsw-doelgroep beter

Pagina 2 van 4

opgevangen, waardoor op termijn een gunstiger financieel perspectief ontstaat voor alle vijf Westromgemeenten. 1.2 We zijn een gezamenlijk proces aangegaan en er is grondig onderzoek gedaan.

We zijn een proces in gegaan met 5 gemeenten. Ondersteund door een procesbegeleider en hebben we een onderzoeksorganisatie en een onderhandelingscommissie ingesteld met als doel een gezamenlijk resultaat te bereiken inzake het nieuw eigenaarschap van Westrom. Zie voor details van het onderzoek notitie. 1.3 Er is een onderhandelingsresultaat bereikt. Op 28 juni 2024 heeft de onderhandelingscommissie overeenstemming bereikt. Op 1 juli 2024 heeft het DB van Westrom ingestemd met het onderhandelingsresultaat en het AB geadviseerd dit vast te stellen en een voorgenomen besluit te nemen. Op 1 juli 2024 heeft het AB dit advies overgenomen. Het onderhandelingsresultaat is verwerkt in bijgevoegde notitie op pagina 9-11. 2.1 Zienswijze gemeenteraad.

Per 1 juli 2024 bevat de Gemeenschappelijke Regeling Westrom - op grond van de gewijzigde Wet gemeenschappelijk regelingen - de volgende bepaling: “Het algemeen bestuur onderscheidenlijk het dagelijks bestuur besluit niet tot het vaststellen van meerjarige strategische plannen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten gedurende twaalf weken in de gelegenheid zijn gesteld om schriftelijk hun zienswijzen op het concept bij het dagelijks bestuur naar voren te brengen.” Vanwege het meerjarig strategische karakter van het voorgenomen besluit legt het algemeen bestuur het voorgenomen besluit voor zienswijze voor aan de raden van de aan Westrom deelnemende gemeenten. De raden worden verzocht om een eventuele zienswijze vóór 18 november a.s. kenbaar te maken bij het dagelijks bestuur van Westrom. Advies zienswijze Het advies is om geen zienswijze in te dienen. Er heeft uitgebreid onderzoek plaatsgevonden en de bestuurders hebben een onderhandelingsresultaat bereikt. Bovendien heeft het voorgenomen besluit een positief financieel effect. Kanttekeningen: 1.1 De ontwikkelingen Westrom brengen ook kosten met zich mee voor de gemeente Maasgouw.

Met deze notitie en het voorgenomen besluit zijn alleen afspraken gemaakt voor de WSW-doelgroep. Voor de overige doelgroepen wordt onderzocht hoe we een lokaal mensontwikkelbedrijf (MOB) kunnen vormgeven. Het onderhandelingsresultaat heeft een positief financieel effect voor Maasgouw. Met het opzetten van een lokaal MOB zijn ook kosten gemoeid. Daarnaast moeten we mogelijk ook inkopen bij MOB Roermond. Hier maken we nadere afspraken over. Samenhang met andere Beleidsdocumenten: Dit voorstel past in het collegeprogramma en de programmabegroting. Communicatie:

De raden worden verzocht om een eventuele zienswijze vóór 18 november a.s. kenbaar te maken bij het dagelijks bestuur van Westrom. Na besluitvorming door de raad wordt bijgevoegde zienswijzebrief aan Westrom verzonden. Financiën In het onderzoek van de overname van de bedrijfsactiviteiten van Westrom door de gemeente Roermond zijn ook de financiële gevolgen becijferd. De te verwachten resultaten vanaf 2025 zorgen voor een positief beeld op de mogelijk nieuwe gemeentelijke bijdrage. De verwachting is dat deze bijdrage een stuk lager zal zijn en Pagina 3 van 4

vanaf 2027 wellicht weg zal vallen. Het wegvallen van de bijdrage komt doordat de subsidie inkomsten vanaf 2027 de uitgaven zullen overstijgen. Uiteraard is dit onder andere afhankelijk van Rijkskeuzes en ontwikkelingen rondom het kabinet. Het effect van de overname landt uiteindelijk in de begrotingswijziging 2025 van Westrom. Planning en uitvoering: Dagelijks Bestuur Op 1 juli 2024 heeft het DB van Westrom ingestemd met de notitie en besloten aan het AB te adviseren om dit vast te stellen alsmede om een voorgenomen besluit te nemen tot de overdracht van de uitvoeringsorganisatie van Westrom aan de gemeente Roermond. Algemeen bestuur Op 1 juli 2024 heeft het AB dit advies overgenomen door het voorgenomen besluit te nemen tot de overdracht van de uitvoeringsorganisatie Westrom aan de gemeente Roermond onder de afgesproken financiële voorwaarden. Het algemeen bestuur is van mening dat voor het behoud en de doorontwikkeling van de dienstverlening en de infrastructuur voor de doelgroep strategische keuzes noodzakelijk zijn. Met de strategische keuze voor ‘een nieuw eigenaarschap’ verandert er voor de huidige doelgroep niets. Werkgeverschap en werkplek zijn en blijven gewaarborgd. Bovendien biedt het nieuw eigenaarschap een beter perspectief voor het ontwikkelen van nieuwe dienstverlening en de instroom van nieuwe doelgroepen.

Daarnaast worden hiermee de toekomstige risico’s als gevolg van de krimp van de Wsw-doelgroep beter opgevangen, waardoor op termijn een gunstiger financieel perspectief ontstaat voor alle vijf Westromgemeenten.

Voorgenomen besluit Algemeen Bestuur Westrom 1 juli 2024: “Op basis van de onderzoekresultaten is het algemeen bestuur van Westrom gekomen tot het voorgenomen besluit om de uitvoeringsorganisatie van Westrom per 1 januari 2025 over te dragen aan de gemeente Roermond.”

Zienswijze gemeenteraden Per 1 juli 2024 bevat de Gemeenschappelijke Regeling Westrom - op grond van de gewijzigde Wet gemeenschappelijk regelingen - de volgende bepaling: “Het algemeen bestuur onderscheidenlijk het dagelijks bestuur besluit niet tot het vaststellen van meerjarige strategische plannen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten gedurende twaalf weken in de gelegenheid zijn gesteld om schriftelijk hun zienswijzen op het concept bij het dagelijks bestuur naar voren te brengen.” Vanwege het meerjarig strategische karakter van het voorgenomen besluit legt het algemeen bestuur het voorgenomen besluit voor zienswijze voor aan de raden van de aan Westrom deelnemende gemeenten. De raden worden verzocht om een eventuele zienswijze vóór 18 november a.s. kenbaar te maken bij het dagelijks bestuur van Westrom. OR Westrom De OR van Westrom is in april en juni jl. door het dagelijks bestuur uitgebreid bijgepraat over de stand van zaken van het onderzoek. Zodra er sprake is van een voorgenomen besluit van het algemeen bestuur zal de OR hierover geïnformeerd worden. Met inachtname van de Wet op de Ondernemingsraden zullen de kwesties die hiervoor in aanmerking komen door de bestuurder voor instemming danwel advies aan de OR worden voorgelegd. Definitief besluit Definitieve besluitvorming door het AB is voorzien in de vergadering van 20 november a.s.

Bijlagen: Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3:

Informatieset “Naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom” Concept zienswijzebrief Concept raadsbesluit Team: Sociaal Domein Pagina 4 van 4