Raadsvoorstel Toestemming treffen Gemeenschappelijke regeling Centrumregeling RES NML

Raadsvergadering 28-05-2024

Documentnummer:

D/24/143783

Zaaknummer:

Z/23/122538

fin

Voorstel tot Toestemming treffen Gemeenschappelijke regeling Centrumregeling RES NML

Van:

College (portefeuillehouder Blomen)

Voorstel:

1.

Bijlagen:

Bijgevoegd: Bijlage 1: Raadsbesluit toestemming treffen Centrumregeling RES NML Bijlage 2: Centrumregeling RES NML Bijlage 3: Toelichting Centrumregeling RES NML Bijlage 4: Reactie RES-organisatie op zienswijzen RES NML

Het college van burgemeester en wethouders overeenkomstig artikel 73, vierde en vijfde lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen toestemming te verlenen tot het besluiten tot het treffen van de Gemeenschappelijke regeling Centrumregeling RES NML overeenkomstig het aan de raad gezonden ontwerpbesluit (bijlage 2).

Namens Namens

*BARCODE*

Pagina 1 van 4

Toelichting Voorstel tot Toestemming treffen Gemeenschappelijke regeling Centrumregeling RES NML

Inleiding: Om de uitdagingen binnen de Regionale Energiestrategie Noord- en Midden-Limburg (RES NML) de komende jaren het hoofd te kunnen bieden is een gelijkwaardige en continue samenwerking cruciaal. Structurele financiële middelen ondersteunen de toekomstbestendige RES NML-samenwerking. Regionale samenwerking biedt kansen om menskracht en expertise te delen. Dit is vanwege de krappe arbeidsmarkt ook nodig. Ook kunnen we de RES-samenwerking benutten om verbinding te leggen met andere opgaven in een gebied. De urgentie op snelle maatregelen is groot. Toch werkt juist het investeren in een samenwerking uiteindelijk versnellend. Samenwerking tussen maatschappelijke organisaties, inwoners, energiecoöperaties, netbeheerders, bedrijfsleven en overheden: lokaal, regionaal en landelijk. Ieder vanuit zijn eigen rol. Samenwerken is belangrijker dan ooit. Om de ambities van het klimaatakkoord te realiseren binnen de RES regio Noord- en Midden-Limburg werken de vijftien gemeenten, provincie Limburg, Waterschap Limburg en Enexis intensief samen. De afgelopen periode gebeurde dit in een projectmatige vorm. In 2021 is de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) vastgesteld en in 2023 is er een voortgangsrapportage toegestuurd.

De gezamenlijke ambities en inhoudelijke uitgangspunten op het gebied van energiebesparing, warmtetransitie en duurzame opwek tot 2030 met een doorkijk naar 2050 zijn hierin helder verwoord. Hieronder staan het doel en de uitgangspunten zoals deze in de intentieovereenkomst staan verwoord. Het doel van de sterke samenwerking is de implementatie van het Klimaatakkoord versnellen, de maatschappelijke kosten verlagen en meer invloed te hebben op de uitvoering, door: • • • • •

Kennis opbouwen, bundelen en delen; Voldoende gekwalificeerd personeel (krapte arbeidsmarkt), continuïteit, efficiency; (gemeente)Grensoverschrijdende onderwerpen gezamenlijk passend oplossen; Voor (regionaal opererende) stakeholders één regionale aanpak; Lagere kosten.

Begin 2023 hebben de partners zich allemaal uitgesproken voor een sterke samenwerking en zijn akkoord gegaan met de uitwerking van de centrumregeling RES NML. Naar een sterke RES NML-samenwerking Het afgelopen jaar ging de kwartiermaker aan de slag met het opzetten van de governance van de RES NML. Hieronder valt de organisatiestructuur, PDCA-cyclus, een nieuwe stijl van samenwerken etc. Deze onderdelen vormen de basis van de nieuwe RES NML en de onderliggende juridische regeling. Proces tot nu toe en vervolg De hierboven genoemde stukken zijn aan alle partners voorgelegd in het proces van zienswijze voor de centrumregeling van de RES NML. Aan het einde van 2023 hebben alle partners het zienswijze-traject doorlopen en is door een vijftal partners gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot zienswijze. In bijlage 4 worden de zienswijzen weergegeven en wordt een reactie op de zienswijzen gegeven door het bestuurlijk overleg. Beslispunten: 1.

Het college van burgemeester en wethouders overeenkomstig artikel 73, vierde en vijfde lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen toestemming te verlenen tot het besluiten tot het treffen van de Gemeenschappelijke regeling Centrumregeling RES NML overeenkomstig het aan de raad gezonden ontwerpbesluit (bijlage 2).

Pagina 2 van 4

Argumenten: 1.1 De gemeenteraad moet het college toestemming geven om daadwerkelijk de Gemeenschappelijke Regeling te treffen. Dit overeenkomstig artikel 73, tweede lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen. In een eerder stadium heeft de Maasgouwse raad reeds besloten geen zienswijze in te dienen. 1.2 De regeling vormt de juridische basis voor de samenwerking en legt alle gemaakte afspraken vast. In de inleiding van dit voorstel is beschreven waarom regionale samenwerking zo belangrijk is en welke voordelen dit heeft. Deze regeling biedt ook in juridische zin een geformaliseerde en stevige basis voor samenwerking. 1.3 Lichte samenwerkingsvorm. Een centrumregeling is een lichte vorm van samenwerking op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen, omdat er geen nieuwe organisatie wordt opgericht en er geen bevoegdheden worden overgedragen. 1.4 De deelnemende bestuursorganen behouden hun bevoegdheden. Het aangaan van een centrumregeling leidt er niet toe dat de deelnemende bestuursorganen hun bevoegdheden kwijt zijn. Alle bestuursorganen blijven namelijk zelf bevoegd om het (energie)beleid vast te stellen en om besluiten te nemen. Ook blijven de deelnemers zelf beschikken over de financiën. Zij laten enkel de uitvoering van de energietransitie over aan de centrumgemeente.

De enige verplichting die zij bij deelname hebben, is om de uitvoering van de energietransitie, onder de in de centrumregeling omschreven voorwaarden, bij de centrumgemeente te beleggen en om in de eigen jaarlijkse begroting de overeengekomen jaarlijkse bedragen te reserveren. Kanttekeningen: N.v.t. Samenhang met andere Beleidsdocumenten: • •

Najaar 2023 is de raad gevraagd om geen zienswijze in te dienen met betrekking tot de op te richten Centrumregeling RES NML. Dit heeft de Maasgouwse raad niet gedaan. In juni 2021 heeft de raad de RES 1.0 vastgesteld.

Communicatie: Zodra alle gemeenten toestemming hebben gegeven, wordt de (lichte) Gemeenschappelijke Regeling RES gepubliceerd. De regeling moet op 1 juli 2024 ingaan. Financiën Vanuit het Rijk zijn in ieder geval tot 2030 structureel middelen beschikbaar om uitvoering te geven vanuit de uitvoeringsmiddelen klimaat. Eind 2023 is dit bevestigd middels een bericht van de VNG.1 Ten aanzien van de vraag of, en zo ja welke, bijdrage in de centrumregeling moet worden opgenomen, is bij de totstandkoming van de centrumregeling lang gesproken. Nu een centrumregeling zelf geen organen kent waardoor ieder besluit (dus ook de jaarlijkse financiële bijdrage) apart langs alle colleges moet, de continuïteit van de regeling wel geborgd dient te zijn en alle deelnemers vanuit het Rijk SPUK's hebben ontvangen, heeft het bestuurlijk overleg de voorkeur uitgesproken om een vaste bijdrage in de centrumregeling op te nemen. Het bedrag van € 2,60 per inwoner tot stand gekomen op basis van het inhoudelijke jaarprogramma zoals dat is bijgevoegd en in de begroting is vertaald. Nu bovendien aanvullend in de centrumregeling wordt geborgd dat a) er geen reserves mogen worden opgebouwd (zie paragraaf 3.6), en b) de vertegenwoordigende organen van de deelnemers een mogelijkheid 1 Uitvoeringsmiddelen klimaat structureel inzetbaar | VNG

Pagina 3 van 4

krijgen om te adviseren over de ontwerpbegroting, de jaarrekening en de jaarstukken (zie paragraaf 3.7), is voorgesteld om het bedrag van € 2,60 per inwoner te handhaven. Mocht dit bedrag namelijk (achteraf) te hoog zijn, dan wordt dit bedrag jaarlijks teruggestort. Het aantal inwoners per 1 januari 2024 is afgerond 24.400. De bijdrage per jaar is dan € 63.440. Deze bijdrage kan worden afgedekt uit de CDOKE-gelden die waarschijnlijk tot 2030 worden ontvangen. In het Actieplan Energietransitie 2024 -2025 is rekening gehouden met een bijdrage aan de RES NML van € 67.000. Er is dus in de dekking voorzien. Planning en uitvoering: Het voorstel ligt er nu om te komen tot toestemming voor de centrumregeling RES NML. Alle partners wordt verzocht om de conceptregeling inclusief de reactie op zienswijze in besluitvorming te brengen voor toestemming. Het doel is om het traject van toestemming voor 1 juni 2024 af te ronden om zo de regeling per 1 juli 2024 van kracht te laten zijn. De gemeenteraad dient toestemming te geven om de GR Centrumregeling aan te gaan. Daarna dient het college het aangaan van deze regeling te bekrachtigen middels een collegebesluit.

Bijlagen: Bijlage 1: Raadsbesluit toestemming treffen Centrumregeling RES NML Bijlage 2: Centrumregeling RES NML Bijlage 3: Toelichting Centrumregeling RES NML Bijlage 4: Reactie RES-organisatie op zienswijzen RES NML Team: Fysiek Domein

Pagina 4 van 4