Raadsvoorstel Beleidsplan schuldhulpverlening 'Financiele rust dichtbij huis 2027-2030'
Tekst van het document
Raadsvoorstel Raadsvergadering | 15 december 2026 Documentnummer: | D/26/265723 Zaaknummer: | Z/26/160507 fin Onderwerp: | Beleidsplan schuldhulpverlening 'Financiële rust, dichtbij huis 2027-2030' Van: | College (portefeuillehouder Impelmans) Voorstel: | De raad besluit: 1. | het beleidsplan schuldhulpverlening ‘Financiële rust, dichtbij huis 2027-2030’ vast te stellen; 2. | voor de uitvoering van het beleidsplan in 2027 aanvullend € 18.124 beschikbaar te stellen, dit bedrag te dekken uit de post Onvoorzien en te verwerken in de Begroting 2027, waarbij de totale aanvullende financieringsbehoefte voor 2027 € 68.631 bedraagt en hiervan reeds € 50.507 in de Begroting 2027 is opgenomen; 3. | voor de uitvoering van het beleidsplan aanvullend € 22.322 in 2028, € 27.146 in 2029 en € 32.572 in 2030 beschikbaar te stellen, deze bedragen te dekken uit de post Onvoorzien en te verwerken in de meerjarenraming | 2028–2030, | waarbij | de | totale | aanvullende financieringsbehoefte voor deze jaren respectievelijk € 54.322, € 59.146 en € 64.572 bedraagt en hiervan jaarlijks reeds € 32.000 structureel in de meerjarenraming is opgenomen; 4. | de | Verordening | beslistermijn | schuldhulpverlening | gemeente Maasgouw 2027 vast te stellen en deze op 1 januari 2027 in werking te laten treden; 5. | de Verordening schuldhulpverlening Maasgouw 2021 per 1 januari 2027 in te trekken.
Pagina 1 van 5 *BARCODE* Inleiding: De gemeenten Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen werken binnen de LMER-samenwerking regionaal samen op het gebied van schuldhulpverlening. Beleid, vroegsignalering en uitvoering worden daarbij op elkaar afgestemd. De uitvoering van de schuldhulpverlening is sinds 2015 uitbesteed aan Verder, voorheen PLANgroep. Op grond van artikel 2 van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening stelt de gemeenteraad telkens voor een periode van ten hoogste vier jaar een beleidsplan vast. Op 30 september 2025 heeft de gemeenteraad de looptijd van het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2021–2025 met maximaal twee jaar verlengd, tot uiterlijk 31 december 2027. De verlenging bood ruimte om het bestaande beleid gezamenlijk met de andere LMER- gemeenten te evalueren en een nieuw beleidsplan voor te bereiden. De uitkomsten van de evaluatie zijn vastgelegd in Van Analyse naar Aanpak: Versterken van de schuldhulpverlening LMER. De evaluatie is in mei 2026 met een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad aangeboden en op 28 mei 2026 tijdens een gezamenlijke raadsthemabijeenkomst besproken. Daaruit blijkt dat verbetering nodig is in onder meer het bereik van inwoners, vroegsignalering, begeleiding en nazorg, de samenhang in de dienstverlening, sturingsinformatie en het gemeentelijke opdrachtgeverschap.
Ook landelijke ontwikkelingen vragen om actualisering van het beleid. In 2024 hebben het Rijk, de VNG, de NVVK en Divosa afspraken gemaakt over de basisdienstverlening schuldhulpverlening. Deze afspraken zijn gericht op een toegankelijker en effectiever hulpaanbod, waaronder financiële begeleiding om terugval in schulden te voorkomen. Het Beleidsplan Schuldhulpverlening ‘Financiële rust, dichtbij huis 2027–2030’ vertaalt deze ontwikkelingen en de uitkomsten van de evaluatie naar een gezamenlijke koers voor de vier gemeenten, met ruimte voor een lokale en laagdrempelige toegang. De bestuurlijke verantwoordelijkheid, besluitvorming en verantwoording blijven bij iedere gemeente afzonderlijk. Het beleidsplan treedt op 1 januari 2027 in werking. De beleidsmatige en organisatorische uitwerking vindt gefaseerd plaats. In 2027 worden onder meer de beleidsregels, het gezamenlijke uitvoeringsplan, het opdrachtgeverschap, de monitoring en de toekomstige inrichting van de uitvoering verder uitgewerkt. Totdat de nieuwe inrichting operationeel is, wordt de continuïteit van de dienstverlening met de huidige uitvoerende partijen gewaarborgd. Naast het beleidsplan wordt een nieuwe Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Maasgouw 2027 voorgelegd. Deze regelt binnen welke termijn na het eerste gesprek een besluit op een aanvraag om schuldhulpverlening wordt genomen.
Voorgesteld wordt de nieuwe verordening op 1 januari 2027 in werking te laten treden en de Verordening schuldhulpverlening Maasgouw 2021 per die datum in te trekken. Beslispunten: De raad besluit: 1. | het Beleidsplan Schuldhulpverlening ‘Financiële rust, dichtbij huis 2027–2030’ vast te stellen; 2. | voor de uitvoering van het beleidsplan in 2027 aanvullend € 18.124 beschikbaar te stellen en dit bedrag te verwerken in de Begroting 2027, waarbij de totale aanvullende financieringsbehoefte voor 2027 € 68.631 bedraagt en hiervan reeds € 50.507 in de Begroting 2027 is opgenomen; 3. | voor de uitvoering van het beleidsplan aanvullend € 22.322 in 2028, € 27.146 in 2029 en € 32.572 in 2030 beschikbaar te stellen en deze bedragen te verwerken in de meerjarenraming 2028–2030, waarbij de totale aanvullende financieringsbehoefte voor deze jaren respectievelijk € 54.322, € 59.146 en € 64.572 bedraagt en hiervan jaarlijks reeds € 32.000 structureel in de meerjarenraming is opgenomen; 4. | de Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Maasgouw 2027 vast te stellen en deze op 1 januari 2027 in werking te laten treden; 5. | de Verordening schuldhulpverlening Maasgouw 2021 per 1 januari 2027 in te trekken.
Argumenten: 1.1 | Het vaststellen van het beleidsplan is een bevoegdheid van de gemeenteraad Artikel 2 van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening bepaalt dat de gemeenteraad telkens voor een periode van ten hoogste vier jaar een plan vaststelt dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening. Met de vaststelling van het beleidsplan stelt de raad de kaders voor de periode 2027–2030 vast. 1.2 | Het nieuwe beleidsplan versterkt de schuldhulpverlening De eerder met de gemeenteraad gedeelde evaluatie laat zien dat de schuldhulpverlening op verschillende onderdelen kan worden versterkt. Het beleidsplan geeft richting aan deze ontwikkeling, onder meer op het gebied van bereik, vroegsignalering, begeleiding en nazorg, samenhang in de Pagina 2 van 5 Pagina 3 van 5 dienstverlening en sturing op resultaten. De nadruk ligt op het voorkomen en tijdig signaleren van financiële problemen, toegankelijke hulp en passende begeleiding. 1.3 Het beleidsplan actualiseert de regionale koers Het beleidsplan verwerkt de uitkomsten van de evaluatie en recente wettelijke en landelijke ontwikkelingen. De vier LMER-gemeenten kiezen voor een gezamenlijke koers met een lokale, laagdrempelige toegang. Regionale samenwerking maakt kennisdeling, specialisatie en gezamenlijke sturing mogelijk, terwijl ieder gemeentebestuur verantwoordelijk blijft voor de eigen besluitvorming.
1.4 Het beleidsplan biedt een kader voor de verdere ontwikkeling van de uitvoering Het beleidsplan geeft richting aan de verbetering van vroegsignalering, schuldregelingen, begeleiding en nazorg, communicatie, monitoring en opdrachtgeverschap. De concrete werkwijze, verantwoordelijkheden, prestatie-indicatoren en uitvoeringsafspraken worden uitgewerkt in beleidsregels en een gezamenlijk uitvoeringsplan. 2.1 Aanvullende middelen zijn nodig voor de uitvoering in 2027 De reeds in de Begroting 2027 opgenomen aanvullende middelen zijn niet voldoende om alle voorgenomen onderdelen van het beleidsplan uit te voeren. Het aanvullend gevraagde bedrag is nodig om de vroegsignalering in 2027 verder te versterken en aan te laten sluiten bij de ambities uit het beleidsplan. Het Rijk stelt via de Septembercirculaire gemeentefonds 2026 vanaf 2027 structureel € 16.695 per jaar beschikbaar aan de gemeente Maasgouw voor het vergroten van het bereik van vroegsignalering bij schulden. Deze middelen worden via de algemene uitkering verstrekt en zijn niet geoormerkt. Omdat het beschikbare budget voor Schuldenbeleid niet toereikend is, wordt voorgesteld het aanvullend benodigde bedrag voor 2027 te dekken uit de post Onvoorzien.
3.1 Aanvullende middelen zijn nodig voor de uitvoering vanaf 2028 Voor 2028–2030 is naast de reeds structureel opgenomen middelen aanvullende financiële ruimte nodig voor de verdere uitvoering van het beleidsplan. Met deze middelen kunnen onder meer vroegsignalering, financiële begeleiding en de overige uitvoeringskosten structureel worden bekostigd. Omdat het beschikbare budget voor Schuldenbeleid niet toereikend is, wordt voorgesteld de aanvullend benodigde bedragen voor 2028–2030 te dekken uit de post Onvoorzien. 4.1 De nieuwe verordening sluit aan bij de gewenste brede en laagdrempelige toegang De huidige Verordening schuldhulpverlening Maasgouw 2021 voldoet aan artikel 4a van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. De daarin opgenomen begripsbepaling kan echter de indruk wekken dat schuldhulpverlening pas toegankelijk is wanneer al sprake is van problematische schulden. Dit sluit minder goed aan bij de brede en laagdrempelige toegang die met het nieuwe beleidsplan wordt beoogd. Daarom wordt voorgesteld een nieuwe, vereenvoudigde verordening vast te stellen waarin uitsluitend de wettelijk verplichte beslistermijn wordt geregeld. De doelgroep en mogelijke weigeringsgronden worden, voor zover nodig, uitgewerkt in de beleidsregels. 5.1 De Verordening schuldhulpverlening Maasgouw 2021 kan worden ingetrokken De nieuwe verordening regelt de wettelijk vereiste beslistermijn.
De overige onderwerpen uit de verordening van 2021 worden, voor zover nodig, geborgd in geactualiseerde beleidsregels. Daarom kan de raad de verordening uit 2021 per 1 januari 2027 intrekken. Risico’s: 1.1 De uitvoering is op 1 januari 2027 nog niet volledig ingericht Het beleidsplan treedt op 1 januari 2027 in werking, maar de beleidsmatige en organisatorische uitwerking vindt gefaseerd plaats. In 2027 worden onder meer de beleidsregels, het gezamenlijke uitvoeringsplan en de afspraken over uitvoering, verantwoordelijkheden, sturing en monitoring uitgewerkt. Ook wordt bepaald bij welke organisatie of organisaties de uitvoering wordt belegd. Daarbij worden onder andere de aanbestedingsrechtelijke positie, mandatering, gegevensverwerking en privacy, contractuele afspraken en de continuïteit bij eventuele vertraging beoordeeld. Totdat de nieuwe inrichting naar verwachting op 1 januari 2028 operationeel is, wordt de dienstverlening met de huidige uitvoerende partijen voortgezet. 3.1 De financiële gevolgen vanaf 2028 zijn gebaseerd op een prognose Schuldhulpverlening is een wettelijke, vraagafhankelijke taak met een open-eindkarakter.
De werkelijke kosten zijn mede afhankelijk van het aantal inwoners en zelfstandige ondernemers dat een beroep doet op schuldhulpverlening, de aard en duur van de ondersteuning, wijzigingen in wet- en regelgeving, indexering en de definitieve inrichting van de uitvoering. De werkelijke kosten kunnen daardoor afwijken van de huidige raming. De ontwikkeling van het gebruik en de kosten wordt gevolgd via de reguliere P&C-cyclus. Samenhang met andere beleidsdocumenten: Het beleidsplan is gezamenlijk voorbereid en afgestemd met de gemeenten Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen. Het sluit aan bij de Strategische Visie Maasgouw 2035, het Coalitieprogramma 2026–2030 en het Armoedebeleid 2026 en verder: Meedoen in Maasgouw. Het draagt bij aan toegankelijke en mensgerichte dienstverlening, ondersteuning op maat, bestaanszekerheid en sociale inclusie. Door vroegsignalering, financiële begeleiding en samenhangende ondersteuning wordt voorkomen dat financiële problemen verergeren Pagina 4 van 5 en deelname aan de samenleving belemmeren. De financiële uitvoering wordt gekoppeld aan de begroting en de reguliere P&C-cyclus. Dit voorstel draagt bij aan de volgende global goals: Dit voorstel draagt in het bijzonder bij aan Global Goal 1 Geen armoede en Global Goal 3 Goede gezondheid en welzijn.
Participatie: Bij de evaluatie van het bestaande beleid zijn uitvoerende organisaties, ketenpartners en twee inwoners betrokken. De inwoners benadrukten het belang van persoonlijk contact, duidelijke communicatie, maatwerk, bereikbaarheid en één vast aanspreekpunt. Tijdens de gezamenlijke raadsthemabijeenkomst van 28 mei 2026 is input bij de vier gemeenteraden opgehaald. De Adviesraad Sociaal Domein is vervolgens in de gelegenheid gesteld advies uit te brengen over het conceptbeleidsplan en heeft op 10 september 2026 advies uitgebracht. De gemeente had hierbij een organiserende en faciliterende rol en is verantwoordelijk voor de uiteindelijke beleidsvoorbereiding en besluitvorming. Communicatie: Na vaststelling wordt het beleidsplan actief gedeeld met inwoners, verwijzers, samenwerkingspartners en uitvoerende organisaties. Daarbij wordt in begrijpelijke taal gecommuniceerd over de uitgangspunten van het beleid en waar inwoners terechtkunnen voor ondersteuning. De Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Maasgouw 2027 wordt overeenkomstig de wettelijke voorschriften bekendgemaakt. De beleidsregels worden afzonderlijk ter vaststelling aan het college aangeboden en na vaststelling bekendgemaakt via overheid.nl. De communicatie wordt regionaal afgestemd met de gemeenten Leudal, Echt-Susteren en Roerdalen.
Financiën Voor 2027 bedraagt de totale aanvullende financieringsbehoefte € 68.631. Hiervan is € 50.507 reeds verwerkt in de Begroting 2027. Voorgesteld wordt aanvullend € 18.124 beschikbaar te stellen. De middelen zijn bestemd voor de versterking van vroegsignalering, financiële begeleiding, indexering van uitvoeringskosten en incidentele implementatiekosten. Het Rijk stelt via de Septembercirculaire gemeentefonds 2026 vanaf 2027 structureel € 16.695 per jaar beschikbaar aan de gemeente Maasgouw voor het vergroten van het bereik van vroegsignalering bij schulden. Deze middelen worden via de algemene uitkering verstrekt en zijn niet geoormerkt. Daarom worden deze middelen niet afzonderlijk toegevoegd aan het budget Schuldenbeleid. Voor de jaren 2028 tot en met 2030 bedraagt de totale aanvullende financieringsbehoefte respectievelijk € 54.322, € 59.146 en € 64.572. Hiervan is jaarlijks reeds € 32.000 structureel in de meerjarenraming opgenomen. Voorgesteld wordt aanvullend € 22.322 beschikbaar te stellen voor 2028, € 27.146 voor 2029 en € 32.572 voor 2030 en deze bedragen te verwerken in de meerjarenraming 2028–2030.
Omdat het beschikbare budget voor Schuldenbeleid niet toereikend is om de aanvullende kosten te dekken, wordt voorgesteld de nog benodigde aanvullende middelen van € 18.124 in 2027, € 22.322 in 2028, € 27.146 in 2029 en € 32.572 in 2030 te dekken uit de post Onvoorzien. De volledige opbouw is opgenomen in de financiële onderbouwing. De werkelijke uitgaven kunnen vanwege het open-eindkarakter afwijken van de raming. De ontwikkeling van het gebruik en de kosten wordt gevolgd via de reguliere P&C-cyclus. Planning en uitvoering: Na vaststelling van het beleidsplan worden de beleidsregels in het eerste kwartaal van 2027 ter vaststelling aan het college aangeboden. De vier gemeenten werken in 2027 gezamenlijk aan het uitvoeringsplan. Het verkennend onderzoek naar de meest passende uitvoeringsorganisatie of uitvoeringsorganisaties wordt naar verwachting medio 2027 afgerond. In het derde en vierde kwartaal van 2027 kan vervolgens de implementatie plaatsvinden, waarbij het streven is dat de nieuwe inrichting van de schuldhulpverlening per 1 januari 2028
operationeel is. Tot dat moment wordt de continuïteit van de schuldhulpverlening met de huidige uitvoerende partijen gewaarborgd. Bijlagen: 1. | Bijlage 1: Beleidsplan schuldhulpverlening ‘Financiële rust, dichtbij huis 2027–2030’; 2. | Bijlage 2: Financiële onderbouwing beleidsplan schuldhulpverlening ‘Financiële rust, dichtbij huis 2027– 2030’; 3. | Bijlage 3: Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Maasgouw 2027; 4. | Bijlage 4: Advies Adviesraad Sociaal Domein van 10 september 2026; 5. | Bijlage 5: Raadsbesluit beleidsplan schuldhulpverlening ‘Financiële rust, dichtbij huis 2027–2030’; Ondertekening: Hoogachtend, Burgemeester en wethouders, De secretaris | De burgemeester C.M. Keersmaekers | D.W.J. Schneider Pagina 5 van 5