Raadsvoorstel

Raadsvergadering 21-12-2021

Documentnummer: Zaaknummer:

Z/21/013293

ja

Voorstel tot Regionale samenwerking voor inwoners met complexe problematiek (regionaal voorstel)

Van:

College (portefeuillehouder Wilms)

Voorstel:

Voorgesteld wordt om: 1. overeenkomstig artikel 1, tweede lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen, het college toestemming te verlenen om te besluiten tot het toetreden tot de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord met ingang van 1 januari 2022 zoals deze komt te luiden na het vaststellen van het bijgevoegde concept wijzigingsbesluit door de colleges in de regio Limburg-Noord (bijlage 5 en 6);

Bijlagen:

1. 2. 3. 4. 5.

Regionale begroting BW, MO, B&P Toelichting Regionale begroting BW, MO, B&P Modulaire gemeenschappelijke regeling Toelichting Modulaire gemeenschappelijke regeling Regiovisie bijzondere doelgroepen 2017-2020

Ter inzage: n.v.t.

Namens het college van burgemeester en wethouders, De secretaris,

*Z0146647432*

Pagina 1 van 5

Toelichting Voorstel tot Regionale samenwerking voor inwoners met complexe problematiek

Inleiding: Voor het beleid op het gebied van de taken beschermd wonen (BW), maatschappelijke opvang (MO) en bemoeizorg & preventie (B&P) (onderdeel van de Wmo 2015) werken de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten al geruime tijd samen. De Regiovisie bijzondere doelgroepen 2017-2020 vormt de basis voor het regionaal beleid en het proces rond de doordecentralisatie. Deze visie ligt in lijn met het landelijke advies van de commissie toekomst beschermd wonen (commissie Dannenberg) ‘Van beschermd wonen naar een beschermd thuis’. Vanwege de vertraging in de landelijke besluitvorming betreffende de doordecentralisatie is deze visie met een jaar verlengd. Er wordt op dit moment gewerkt aan een vernieuwde regiovisie die het eerste kwartaal 2022 aan de 14 colleges en gemeenteraden wordt voorgelegd. De huidige regionale samenwerkingsafspraken zijn vastgelegd in het Convenant Beschermd wonen en opvang gemeenten Noord- en Midden-Limburg 2020-2021. De afspraken lopen tot en met 31-12-2021. Per 1-1-2022 gaan de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten deze taken gezamenlijk uitvoeren vanuit een nieuwe regionale samenwerking, gebaseerd op de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) die in juni 2020 door de VNG is vastgesteld. De NvO geldt als een landelijke leidraad voor regionale samenwerking, zowel voor jeugd als voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang.

Bij de invulling van de nieuwe samenwerking zijn, naast de NvO, ook de eerder door de Noord- en MiddenLimburgse colleges vastgestelde uitgangspunten leidend geweest. Hetzelfde geldt voor de drie kernwaarden: communicatie, transparantie en zeggenschap. Op basis van de uitgangspunten en de kernwaarden zijn diverse varianten onderzocht met betrekking tot het vastleggen van de samenwerkingsafspraken. De nu voorliggende afspraken doen recht aan de gezamenlijke belangen van de 14 gemeenten. De doelgroep maatschappelijke opvang en beschermd wonen is te klein en te specifiek is om als gemeente afzonderlijk op te pakken. Anderzijds geeft de verstevigde samenwerking juist ruimte om lokaal de meest passende zorg en ondersteuning te bieden aan inwoners met complexe problematiek. Beslispunten: De raad besluit: 1. overeenkomstig artikel 1, tweede lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen, het college toestemming te verlenen om te besluiten tot het toetreden tot de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord met ingang van 1 januari 2022 zoals deze komt te luiden na het vaststellen van het bijgevoegde concept wijzigingsbesluit door de colleges in de regio Limburg-Noord (bijlage 5 en 6);

Argumenten: 1.1 Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg Noord (MGR) Voorgesteld wordt om de taken inzake BW, MO en B&P die de gemeenten regionaal willen laten uitvoeren, te beleggen bij het samenwerkingsverband de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Sociaal Domein Limburg-Noord (hierna: MGR). De taken omvatten: contractmanagement, inkoop, monitoring en financieel beheer. Hiertoe behoort ook het opstellen van de formele begroting BW, MO B&P op basis van de raming die de colleges de MGR meegeven en de coördinatie van het beleids- en toegangsproces. De MGR zorgt ook voor het

Pagina 2 van 5

betalen van de regionale zorgkosten aan de aanbieders. Het opstellen van beleid op het gebied van BW, MO en B&P en het uitvoeren van de toegang tot BW en MO blijven de gemeenten. Door de taak van de coördinatie van de toegang en de regie op het beleidsproces te beleggen bij de MGR, vindt er regionale sturing plaats op de kwaliteit van de toegang en het versterken van de lokale sociale basis. Met betrekking tot de MGR lichten we twee relevante punten uit. De eerste is de besluitvorming in het Algemeen Bestuur (AB). Besluiten worden genomen indien, 1. de meerderheid van het aantal leden instemt met het besluit, en; 2. die meerderheid meer dan 50 procent van de stemmen vertegenwoordigt. Er moeten dus minimaal 8 van de 14 AB-leden voor het besluit stemmen, en die AB-leden moeten samen ook meer dan 50% van de stemmen in het AB vertegenwoordigen. Het aantal stemmen per AB-lid wordt als volgt bepaald. Ieder AB-lid krijgt een aantal stemmen dat gelijk staat aan het aantal inwoners van zijn gemeente op 1 januari van het voorgaande jaar, gedeeld door 15.000. Het aantal stemmen wordt rekenkundig afgerond (< 0,5: afronding naar beneden, ≥ 0,5: afronding naar boven), met een minimum van 1 stem. Er wordt op deze wijze voorkomen dat een gemeente een veto-positie in kan nemen en tevens houdt dit rekening met het financieel risicoprofiel van iedere gemeente.

Het tweede punt is het financiële verdeelmodel. Dit verdeelmodel dient als basis voor het verdelen van een surplus of tekort op de regionale begroting BW, MO en B&P. Dit verdeelmodel is gebaseerd op twee indicatoren: de lokale zorg- en toegangskosten en het aantal inwoners. Voor de lokale zorg- en toegangskosten is er gekeken naar de kosten voor BT die vanaf 1 januari uit de lokale Wmomiddelen betaald moeten worden. Daarnaast is er gekeken naar de dagbestedingskosten van BW-cliënten en de aantallen BW, BT en MO-cliënten per gemeente om de toegangskosten in te schatten. Om de taken te laten uitvoeren door de MGR is het nodig: • voor deze taken per 1 januari 2022 een tweede module toe te voegen aan de MGR; • de Midden-Limburgse gemeenten per 1 januari 2022 toe te laten treden tot de MGR. Voor de volledige tekst van de regeling MGR sociaal domein Noord- en Midden-Limburg verwijzen wij u naar bijlage 5. 1.2 Toestemming raad nodig voor deelname aan gemeenschappelijke regeling

Aangezien sprake is van een gemeenschappelijke regeling die tussen colleges wordt getroffen, dient de raad hier toestemming voor te verlenen. In de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is hierover opgenomen dat toestemming daarbij alleen kan worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. Onder strijd met het recht kan worden verstaan strijd met de wet (waaronder de Grondwet, wetten in formele zin en lagere regelgeving het recht van de Europese Unie en een ieder verbindende verdragsbepalingen) en de algemene rechtsbeginselen. Van strijd met de wet is in deze samenwerking ons inziens geen sprake. Van strijd met het algemeen belang kan sprake zijn wanneer de raad van oordeel zou zijn dat er zwaarwegende argumenten bestaan op grond waarvan samenwerking met de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg ten aanzien van beschermd wonen, bemoeizorg en preventie ondoelmatig zou zijn. Daarbij geldt dat deze beoordeling door de raad, gelet op onze eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van onze taken en bevoegdheden, terughoudend dient te worden toegepast. Ons inziens bevordert deze samenwerking de doelmatigheid van de ondersteuning aan deze doelgroep.

Daarnaast wordt ook vanuit het Rijk en de VNG (mede gelet op de Norm voor Opdrachtgeverschap) samenwerking op dit terrein door gemeenten in de regio gestimuleerd, juist vanwege de meerwaarde daarvan voor inwoners, zorgaanbieders en het algehele functioneren van het zorglandschap.

Pagina 3 van 5

Kanttekeningen: 1. Risico: er is een kans dat er één of meerdere colleges of gemeenteraden niet akkoord gaan met de voorgestelde besluiten. Beheersmaatregel: in geval één of meerdere colleges of raden niet akkoord gaan is er een noodscenario geschetst. Dit noodscenario voorziet in een tijdelijke oplossing en geeft tijd om zaken aan te passen zodat de afspraken wel door alle 14 colleges en raden kunnen worden vastgesteld. Ook voor het noodscenario zal er besluitvorming plaats moeten vinden. Dit kan met terugwerkende kracht waardoor de zorgcontinuïteit wordt geborgd. Bovendien wordt dan de vastgelopen samenwerking vlot getrokken door toepassing van het VNGescalatiemodel. Samenhang met andere Beleidsdocumenten: Dit raadsvoorstel past binnen de Regiovisie bijzondere doelgroepen 2017-2020 en het beleidskader sociaal domein Midden-Limburg Oost. Communicatie: De gemeenten van Noord- en Midden-Limburg en de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord worden geïnformeerd over het besluit van de raad. Financiën Naast de afspraken over de wijze waarop de taken worden georganiseerd, maken we ook nieuwe financiële afspraken. Tot nu toe ontving de gemeente Venlo als centrumgemeente de middelen. In principe ontvangt iedere gemeente vanaf 2023, op basis van een 10-jarig ingroeipad, een rijksbijdrage voor beschermd wonen.

Dit is nog afhankelijk van landelijke besluitvorming. Uitgangspunt is dat elke gemeente de rijksbijdrage voor BW, MO en B&P en de eigen bijdragen van beschermd wonen aan de MGR afstaat, ten behoeve van de regionale zorgkosten en regionale taken. De verdeling van het saldo (inkomsten) zal wel in de lokale begroting worden opgenomen evenals de lokale zorg- en toegangskosten en de investeringen in de lokale sociale basis (uitgaven Voor de gemeente Maasgouw betekent dit het volgende: Geraamde inkomsten uit verdeling saldo: Geraamde uitgaven lokale zorg- en toegangskosten 2022: Saldo (ten behoeve van de o.a. de lokale sociale basis 2022 en risico’s

€ 235.494,€ 889.073,€ 653.579,-

Ten aanzien van de regionale conceptbegroting BW, MO en B&P geldt het volgende (bijlage 1 en 2): 1. De conceptbegroting die nu wordt meegestuurd kan in de laatste maanden op het onderdeel BWinkomsten en uitgaven wijzigen. Wij verwachten dat er dan duidelijkheid is over de definitieve uitname van WLZ-cliënten. De conceptbegroting die wordt meegestuurd met het collegevoorstel en het raadsvoorstel zal na besluitvorming als opdracht aan de MGR worden gezonden. Het AB van de MGR verwerkt deze conceptbegroting vervolgens in een definitie begrotingswijziging van de MGR en legt deze voor zienswijze voor aan de gemeenteraden. Dit zal niet eerder dan in het eerste kwartaal van 2022 plaatsvinden. Planning en uitvoering: • •

Na een positief besluit van de raad zal gestart worden met de toetreding tot de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord. Na een negatief besluit van de raad zal het noodscenario in werking treden.

Bijlagen: 6. Regionale begroting BW, MO, B&P 7. Toelichting Regionale begroting BW, MO, B&P Pagina 4 van 5

8. Modulaire gemeenschappelijke regeling 9. Toelichting Modulaire gemeenschappelijke regeling 10. Regiovisie bijzondere doelgroepen 2017-2020 Team: Sociaal Domein

Pagina 5 van 5