ONTVANGEN 29-01-2026 231055-Raadsinformatiebrief Jeugdzorgaanbieders Mutsaersstichting, Pactum en Hilzijn-signed
Tekst van het document
RAADSINFORMATIEBRIEF (RIB)
hidden_achternaam hidden_voornaam hidden_tussenvoegsels
Zaaknummer :
Z/26/157322
Documentnummer: D/26/231055 Inlichtingen: Corrie Luijten Team: Sociaal Domein Portefeuillehouder: Portefeuillehouder Cretskens Onderwerp: Jeugdzorgaanbieders Mutsaersstichting, Pactum en Hilzijn Bijlage(n):
Aan de leden van de raad van de gemeente Maasgouw
Geachte leden van de raad, In deze raadsinformatiebrief informeren wij de raad over: 1. het onderzoek van de Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd naar de kwaliteit van zorg bij Zorggroep Hilzijn; 2. de stand van zaken met betrekking tot twee zorgaanbieders (Jeugd en/of WMO) die in de afgelopen jaren in de financiële problemen zijn gekomen, te weten: a. Stichting Pactum b. De Mutsaersstichting. Zorggroep Hilzijn/Annewim Onze gemeente heeft overeenkomsten voor het leveren van Jeugdhulp met Annewim B.V. die actief is onder de handelsnaam Zorggroep Hilzijn. In 2025 ging het om twee overeenkomsten: één voor verblijf van jeugdigen in een woonleefgroepen en één voor het verlenen van ambulante hulp. In februari 2025 zijn er zorgwekkende berichten in de media verschenen over de zorggroep Hilzijn. Deze berichten zijn onder andere aanleiding geweest voor de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) om onderzoek te doen naar de kwaliteit van zorg bij deze aanbieder. De inspectie is op basis van de jeugdwet verantwoordelijk voor toezicht op kwaliteit van jeugdhulpaanbieders. Op 5 juni 2025 heeft de inspectie op grond van artikel 9.3 van de Jeugdwet een aanwijzing gegeven aan Hilzijn. Met deze aanwijzing gaf de inspectie Hilzijn de opdracht om binnen vier maanden verbeteringen aan te brengen op de in de aanwijzing genoemde normen.
Er zijn destijds tekortkomingen op 7 van de 8 normen uit het toetsingskader van de inspectie geconstateerd. Er werden daardoor risico’s gezien voor de kwaliteit en veiligheid van de jeugdhulp bij Hilzijn. Enkele voorbeelden van de tekortkomingen: • Inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen zoals slot op de koelkast, geen vrije toegang tot eigen slaapkamer; • De groepsgrootte is niet in verhouding tot aantal aanwezig medewerkers; • Er wordt onvoldoende gewerkt met risico-inventarisatie; • Er is onvoldoende gekwalificeerd personeel op de juiste plek zoals een gedragswetenschapper die te weinig op de groep is. In december 2025 heeft de inspectie geconcludeerd dat Hilzijn met de gerealiseerde verbeteringen en maatregelen heeft voldaan aan de gegeven aanwijzing. Daarom beëindigt de inspectie het aanwijzingstraject. We hebben in Midden-Limburg het verbetertraject van de inspectie samen met Noord-Limburg intensief gevolgd door regelmatig overleg met Hilzijn te voeren. Ook voor het vervolg trekken we in MiddenLimburg samen met Noord-Limburg op. De samenwerkende gemeenten zullen in het komend jaar intensief contractgesprekken voeren met Hilzijn om de ingezette verbetering goed te kunnen monitoren.
Pagina 1 van 4
Pactum Pactum is een jeugdhulpaanbieder met cruciale functies, werkzaam in ongeveer 200 gemeenten, vooral in het oosten en zuiden van het land (Pactum is onderdeel van VIGO). Op 28 mei 2024 is vastgesteld door de Jeugdautoriteit en de betrokken regio’s dat Pactum zich in trede 3 bevindt van het landelijk draaiboek continuïteit jeugdhulp. Pactum heeft ter verbetering en conform draaiboek een herstelplan gemaakt. De voortgang van dat herstelplan wordt gemonitord door de accounthoudende regio’s, OostVeluwe/Midden-IJssel en Centraal Gelderland. De regio Midden Limburg is geen accounthoudende regio maar wordt wel geïnformeerd over de stand van zaken. Onderstaand vindt u een overzicht over de voortgang van Pactum over het derde kwartaal (met soms al een korte doorkijk naar Q4) van 2025. Verder verdient hier vermelding dat interim bestuurder John Kauffeld van VIGO per 1 oktober jl. afscheid heeft genomen. Ron Akkerman, die al eerder dit jaar is aangetreden als voorzitter raad van bestuur, heeft het stokje van hem overgenomen. Financiële situatie Het derde kwartaal was financieel uitdagend. Na een positieve trend in het eerste halfjaar is in augustus en september een verlies ontstaan dat groter is dan begroot.
Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de ombouw naar kleinschalige voorzieningen, personele problemen en een aantal onvoorziene tegenvallers (tijdelijke leegstand na verhuizing, brand). Op dit moment zijn er nog geen acute liquiditeitsproblemen, maar de druk op de reserves neemt toe. Gemeenten vinden deze situatie zorgelijk en hebben bij Pactum aangedrongen om aanvullende maatregelen te nemen en daarvoor scenario’s uit te werken. Pactum heeft aangegeven wellicht toch een beroep te moeten doen op liquiditeitssteun medio 2026. De gemeenten zijn gevraagd of zij hiertoe indien nodig bereid zijn, ook al is er op dit moment nog geen sprake van een concreet steunverzoek. De gemeenten stellen zich terughoudend op. De eigen verantwoordelijkheid van Pactum om maatregelen te treffen werd benadrukt. Pactum stelt op dit moment alles in het werk om het op eigen kracht te redden. Voor een structurele verbetering wordt ingezet op kostenbeheersing (door onder meer normering van de personele formatie) en productiviteitsverhoging. Dit zit verankerd in de programmalijnen van Plan Pactum. Daarnaast onderzoekt Pactum aanvullende vastgoedverkoop. Wat moet er gebeuren? Pactum heeft een duidelijke koers uitgezet om financieel gezond en toekomstbestendig te worden.
De basis hiervoor is Plan Pactum, dat een integrale aanpak biedt via samenhangende programmalijnen: verzuim en organisatie, procesoptimalisatie, productiviteit en declarabiliteit, portfolio, kosten, tariefverbetering, managementinformatie en Business Intelligence (BI), cultuur en leiderschap. Deze aanpak zorgt voor structuur, eigenaarschap en transparantie. Eerder was al geconstateerd dat meer scherpte in de aansturing en uitvoering nodig was. Pactum is per augustus 2025 versterkt met een programmadirecteur plan Pactum en per oktober is ook de nieuwe directeur bedrijfsvoering gestart. Het plan is geactualiseerd en de implementatie wordt versneld. Voorbeelden van concrete stappen zijn tijdschrijven voor alle medewerkers en verbeterde sturing op de roosters op de groepen en agendaplanning. De programmalijnen van plan Pactum zijn integraal opgenomen in het jaarplan 2026, waardoor het geen losse initiatieven zijn, maar de kern van hun strategie. Er moet consistent en gericht gewerkt worden aan resultaten. Dat vraagt commitment van iedereen die betrokken is bij Pactum. Het urgentiebesef was er al, maar hier worden ook echt geen concessies meer op gedaan. Organisatieontwikkeling en leiderschap Naast financiële maatregelen investeert Pactum in de organisatieontwikkeling.
De nieuwe structuur met duaal leiderschap moet leiden tot betere sturing, duidelijke verantwoordelijkheden en versterkte samenwerking. Uitkomsten van het onlangs gehouden medewerkersonderzoek bevestigen dat er behoefte is aan onder andere meer sturing en heldere communicatie. Tegelijkertijd zien we in de resultaten dat er onder medewerkers een grote betrokkenheid is, het werk als zinvol wordt ervaren, medewerkers plezier hebben in hun werk, trots zijn op de samenwerking binnen hun team en op de cliëntgerichtheid. Deze resultaten bieden een sterke basis voor verandering. Er is nog steeds nauw contact met FNV over de werkomstandigheden. Hier zijn goede stappen gezet, maar er zijn ook nog steeds aandachtspunten. Daarover blijven gemeenten en Pactum in gesprek met elkaar. Toekomstscenario’s Fase 1 van het onderzoek naar de toekomst van Pactum binnen de VIGO-groep is afgerond. De voorkeur gaat uit naar zelfstandige voortzetting buiten VIGO, mits dit inhoudelijk en financieel verantwoord is.
Pagina 2 van 4
Het doel is daarbij het waarborgen van vitale jeugdzorg in de verschillende regio’s. Verdere uitwerking volgt, maar de urgente financiële situatie vraagt nu prioriteit. Op verzoek van gemeenten vindt wel al een verkenning van scenario’s plaats in ambtelijk overleg in januari 2026 en bestuurlijk overleg in februari 2026. Mutsaersstichting De volgende onderwerpen komen aan bod: • Voortgang van het continuïteitsplan • Begroting 2026 • Vastgoedstrategie • Afwikkeling van het faillissement van Grijp het Leven • Ontwikkelingen in Zuid-Limburg • Ontwikkelingen in gemeente Bergen • Raadsinformatiebijeenkomsten in het voorjaar van 2026 Voortgang continuïteitsplan Gedurende de monitoringcyclus wordt maandelijks gerapporteerd aan de stuurgroep en betrokken wethouders Jeugd over de cijfers en ontwikkelingen binnen de Mutsaersstichting. Het continuïteitsplan geeft de kaders aan waarbinnen de Mutsaersstichting moet functioneren. De Mutsaersstichting blijft werken aan duurzaam (financieel) herstel en borging en continuïteit van zorg aan onze jeugdigen. De Mutsaersstichting sluit 2025 naar verwachting af met een negatief operationeel resultaat van €4,4 mln. De Mutsaersstichting heeft incidentele baten t.w.v. €1,5 mln. euro door de verkoop van grond in Wessem en een pand in Berg en Terblijt.
Na incidentele baten komt het resultaat naar verwachting uit op negatief € 2,9 mln, in overeenstemming met de prognose die in het continuïteitsplan wordt gehanteerd. De kwaliteit van zorg bij de Mutsaersstichting is solide en wordt als goed beoordeeld. Ook worden stappen gezet met autonomie bevorderend werken. Waarbij de regie van de behandeling meer bij de cliënt ligt en de behandelaar dichtbij blijft om keuzes die een cliënt - en zijn ouders/begeleiders - vanuit eigen autonomie maakt, op een goede manier te begeleiden. Ook wordt er veel geïnvesteerd in de teamcoördinatoren om hun teams te begeleiden in de transitie waarin de Mutsaersstichting zich bevindt, om processen te optimaliseren, de samenwerking met partners te verbeteren en de productiviteit te optimaliseren. Begroting 2026 De begroting van de Mutsaersstichting voor 2026 gaat uit van een positief jaarresultaat. Waar in 2025 een ambitieuze begroting was neergelegd, kiest de Mutsaersstichting in 2026 voor een conservatieve begroting, met maximaal ingecalculeerde bekende risico’s om de kans op tegenvallers te minimaliseren. Wanneer de ingezette verbetermaatregelen in 2026 gerealiseerd worden, kan de resultaatverwachting in positieve zin worden aangepast. Hoewel de begroting voor 2026 perspectief biedt, kunnen er in de eerste maanden van het jaar tijdelijke liquiditeitsdips ontstaan.
Daarom heeft het Dagelijks Bestuur van de MGR besloten dat, indien de liquiditeitspositie van de Mutsaersstichting dusdanig onder druk komt te staan dat een tijdelijke maatregel noodzakelijk is, wordt overgegaan op kwartaalbevoorschotting voor Segment 1 en Integrale Crisishulp Jeugd. De doorkijk voor 2027 is positief. De MGR heeft een zienswijze ingediend met een negental aandachtspunten voor de begroting waarover de stuurgroep heeft geadviseerd. Deze zienswijze zal worden behandeld bij de volgende bespreking met de Raad van Toezicht. Bij de raadsinformatiebijeenkomsten 26 februari en 4 maart zult u verder geïnformeerd worden over de begroting 2026 en hoe de zienswijze is verwerkt. Vastgoedstrategie De Mutsaersstichting blijft werken aan de verkoop van vastgoed, in lijn met het continuïteitsplan. In 2025 zijn enkele panden verkocht waar verkoopopbrengst is ingezet om de hypotheekschuld bij de Rabobank grotendeels af te lossen. Voor het terrein aan de Postweg in Venlo ontwikkelt de Mutsaersstichting een gebiedsvisie. Hierover lopen gesprekken met ontwikkelaars, de gemeente Venlo en de planeconoom die op verzoek van de gemeente Roermond is aangehaakt sinds begin 2025. Uiterlijk 1 juli 2026 levert de Mutsaersstichting de gebiedsvisie op.
In de zienswijze op de begroting heeft de MGR op advies van de stuurgroep de Mutsaersstichting verzocht om scherp te sturen op deze termijn en de stuurgroep daarover te blijven informeren.
Pagina 3 van 4
Afwikkeling faillissement ‘Grijp het Leven’ Op 21 oktober 2025 informeerde de MGR u als raad over het faillissement van Grijp het Leven, een deelneming van de Mutsaersstichting die in Noord- en Midden-Limburg actief was. Dit dossier is overgedragen aan de curator en daarmee voor de Mutsaersstichting afgewikkeld. Vanaf deze datum werkt een door de rechtbank aangewezen curator aan de afhandeling van het faillissement met de bedoeling om uiterlijk begin december een passend alternatief te hebben georganiseerd voor alle jeugdigen. Het is niet gelukt om één organisatie te vinden welke de gehele zorg kon overnemen, daarom is er gewerkt aan een passend alternatief voor de jeugdigen. Dit is succesvol gelukt voor bijna alle jeugdigen. Voor enkele kinderen in Midden-Limburg (niet uit Maasgouw), waar een onderaannemer namens Grijp het Leven betrokken was met een begeleidingstraject, wordt nog naar een passende oplossing gezocht. Hier is het Centrum Jeugd en Gezin bij betrokken. Ontwikkelingen in Zuid-Limburg Vorig jaar hebben alle gemeenten in Noord-Limburg en Midden-Limburg, met uitzondering van de gemeente Bergen, besloten financiële steun toe te kennen in de vorm van een bijdrage met terugbetalingsverplichting. In september jl.
lieten we de gemeenteraad van Maasgouw bij de raadsinformatiebijeenkomsten weten dat Zuid-Limburg koerst op december voor besluitvorming over steun aan de Mutsaersstichting. Door vertragingen in het proces wordt dit het eerste kwartaal van 2026: gemeente Maastricht neemt eind januari een besluit, de meeste gemeenten in februari en een klein aantal gemeenten in maart. In G16-verband is een raadsvoorstel voorbereid dat uitgaat van een financiële bijdrage van elke gemeente. Het voorstel is aan de Zuid-Limburgse raden toegelicht in drie subregionale raadsinformatiebijeenkomsten. We informeren de gemeenteraad van Maasgouw bij de eerstvolgende raadsinformatiebijeenkomsten graag over de tussenstand van de keuzes die de ZuidLimburgse raden tot dan toe hebben gemaakt. Ontwikkelingen in gemeente Bergen Binnen de gemeente Bergen leefden nog vragen over steun aan de Mutsaersstichting. Op 20 januari 2026 is er een raadscommissievergadering van gemeente Bergen om de vragen te beantwoorden en het gesprek nader aan te gaan over de noodzakelijke steun aan de Mutsaersstichting. We informeren de gemeenteraad van Maasgouw graag over de uitkomsten van dit gesprek tijdens de eerstvolgende raadsinformatiebijeenkomsten.
Raadsinformatiebijeenkomsten in het voorjaar van 2026 In februari en maart worden in samenwerking met de Mutsaersstichting regionale raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd om de gemeenteraden uitgebreider bij te praten over actuele ontwikkelingen. Hierbij is er ook gelegenheid om vragen te stellen. De bijeenkomsten vinden op 26 februari plaats in Venlo en op 4 maart in Roermond. Voor de bijeenkomsten volgt op korte termijn een uitnodiging. De bijeenkomsten zullen ook digitaal te volgen zijn en de opnames hiervan worden ook achteraf gedeeld.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Maasgouw, De secretaris,
De burgemeester,
C.M. Keersmaekers
D.W.J. Schneider
Pagina 4 van 4