ONTVANGEN 28-06-2023 Raadsinformatiebrief - UIT-90596-Vaststelling UP MER OD 2023-signed

RAADSINFORMATIEBRIEF (RIB)

Sterren van der Patrick

Registratienr :

D/22/090596

Inlichtingen: Sterren van der, Patrick Team: Fysiek Domein Portefeuillehouder: Strous

Aan de leden van de raad van de gemeente Maasgouw

Onderwerp:

MER

Bijlage:

Vaststelling uitvoeringsprogramma OD 2023 Uitvoeringsprogramma MER OD 2023 UP-in-1-oogopslag

Geachte leden van de raad, De MER-Omgevingsdienst werkt op basis van een uitvoeringsprogramma (het UP). Het UP2023 is inmiddels gereed en door ons vastgesteld. In het UP2023 worden de reguliere (wettelijke) taken beschreven die de MER-Omgevingsdienst uitvoert op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, alsmede de door het college in 2023 gewenste projecten. Het Besluit Omgevingsrecht verplicht tot het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Met de vaststelling van het UP2023 van de MER-Omgevingsdienst wordt hieraan voldaan. Samenvatting Wij bieden u het UP2023 ter kennisname aan. In deze raadsinformatiebrief en de bijgevoegde bijlage kunt u lezen wat de belangrijkste werkzaamheden/projecten/thema’s zijn waar de MER-OD in 2023 mee aan de slag gaat. Het verlenen van omgevingsvergunningen, uitvoeren van toezicht en inzetten van handhaving blijven de kerntaken van de MER-OD. Daarbij is er ook komend jaar specifiek aandacht voor energietoezicht, de ontwikkelingen op het gebied van (digitale) dienstverlening en de extra inzet van boa’s in verband met meer zichtbaarheid in de wijken en toezicht op toeristisch gerelateerde activiteiten (waterrecreatie, camperplaatsen).

Ook specifieke projecten op het gebied van aanpak illegale bewoning recreatieparken, vergunningencontingent Boschmolenplas, inhaalslag exploitatievergunningen recreatieparken en toezicht op locaties met arbeidsmigranten zijn opgenomen in het UP2023. Het belangrijkste project is de implementatie van de Omgevingswet (en de daarmee samenhangende Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen), die ook in 2023 aan de zijde van de MER-OD nog een grote capaciteitsimpact kent. Leeswijzer Het UP2023 wordt u gepresenteerd op dezelfde wijze als vorig jaar. Het UP2023 is wederom op infografische wijze opgesteld, hetgeen is gedaan om de leesbaarheid te vergroten. Op deze manier kunt u in één oogopslag zien hoeveel producten en diensten er voor 2023 worden geraamd en hoe zich dit verhoudt tot het programma 2022. In de tekstblokken naast de icoontjes wordt een kernachtige toelichting gegeven op de gepresenteerde cijfers. Toelichting Het Uitvoeringsprogramma is een actualisatie van het Uitvoeringsprogramma 2022, waarin naast alle wettelijk verplichte taken ook de gewenste lokale accenten en aangedragen projecten zijn opgenomen. Ten opzichte van het Uitvoeringsprogramma 2022 is een aantal wijzigingen/actualisaties aangebracht, mede als gevolg van geconstateerde ontwikkelingen/trends in het afgelopen jaar of ontwikkelingen/trends die worden voorzien voor 2023.

De belangrijkste onderdelen van het Uitvoeringsprogramma worden hierna kort toegelicht. Vergunningverlening Wabo In eerste instantie zou worden geanticipeerd op de inwerkingtreding van de Omgevingswet (OW) per 1-12023. Dat hield in dat de wijzigingen in het vergunningproces - bijvoorbeeld als gevolg van de effecten van de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen - zouden worden doorgevoerd in de raming van de benodigde tijdsbesteding voor het afhandelen van omgevingsvergunningen bouwen. Door het uitstel van de OW is besloten er een 'regulier' UP van te maken. Qua aantallen verwachte vergunningaanvragen wordt de raming '22 gekopieerd naar '23. De werkelijke cijfers '22 liggen immers dichtbij de raming.

Pagina 1 van 4

Die aantallen zijn hoog, daarvan getuigt eveneens de zeer hoge legesopbrengst voor de gemeente Maasgouw in 2022 (meer dan € 400.000 boven raming). In hoeverre de stikstof-uitspraak van de Raad van State (d.d. 03-11-2022) invloed gaat hebben op het aantal bouwplannen, is moeilijk te zeggen. Een en ander zal vooral veel extra werk opleveren voor de milieuadviseurs van de MER-OD. Daarnaast zijn er – net als elk jaar – uren geraamd voor de ondersteuning vanuit de MER-OD in grote ruimtelijke projecten van de gemeente, zoals Clean Energy Hub, Maasresidentie en Linne Zuid-Oost. Toezicht bouwen Als de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) per 1-1-23 in werking zou zijn getreden, had dat gevolgen gehad voor het bouwtoezicht, zowel in capaciteit (hoewel niet substantieel) als in wijze van organiseren. Nu de inwerkingtreding van de WKB is uitgesteld - voorlopig tot 1-7-23 - gaat het bouwtoezicht voorlopig ook op dezelfde voet verder als in 2022 en vorige jaren. Qua aantallen geraamde bouwcontroles wordt het UP'22 gekopieerd naar 2023. Milieutoezicht Jaarlijks is er een vooraf bepaald toezichtprogramma, opgesteld met behulp van een regionaal (RUDbreed) toegepaste risico-analyse. Maar er is wel iets gewijzigd ten opzichte van 2022. In 2023 zullen er twee type milieucontroles plaatsvinden: de reguliere, integrale milieucontroles en specifieke mbadossieronderzoeken.

Dit in verband met de transitie van het begrip 'inrichting' naar het nieuwe begrip ‘milieubelastende activiteit’ (mba), een onderdeel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Het totale aantal controles is nagenoeg gelijk aan 2022, maar een deel van de controles is dus administratief van aard. Energietransitie De ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid gaan snel. In de uitvoering van de vergunning- en toezichtstaken bij de MER-OD wordt eveneens aandacht gegeven aan het energievraagstuk. Dit is voor een deel op wettelijke verplichtingen gebaseerd (energiebesparingscontroles, energie-advies in het kader van vergunningverlening), deels gaat het om ondersteuning vanuit de MER-OD in de beleidsmatige ontwikkelingen van de gemeente (beleidsontwikkelingen duurzaamheid). Voor deze taken zijn 440 uur gereserveerd, gelijk aan 2022. Gebiedsgericht toezicht (boa’s) De gemeente Maasgouw heeft de MER-OD verzocht om in 2023 het boa-toezicht structureel uit te breiden met 700 uur; dit was de afgelopen jaren al steeds incidenteel het geval. Deze extra uren worden ingezet ter uitbreiding van het reguliere gebiedsgerichte toezicht, op de accenten zoals door Maasgouw bepaald en ter verruiming van de tijd die nodig is voor het afhandelen van klachtmeldingen. Vanuit het Rijk zijn extra middelen beschikbaar voor boa-toezicht in de openbare ruimte, de zogenoemde Du-uitkering.

Voor Maasgouw bedraagt deze uitkering € 32.797. Deze middelen kunnen ingezet worden ter afdekking van de kosten van de boa-inzet bij de OD. Daarnaast wordt een besparing gerealiseerd doordat de boa in dienst komt van de OD. Dit financieel verschil ten opzichte van 2022 (€ 18.200) is verwerkt in het UP. Juridische werkzaamheden Het aantal bezwaar- en beroepschriften lag hoog in 2022, hoger dan geraamd ook. Het aantal handhavingszaken lag rond de raming. Het gaat hierbij echter om jaarlijks fluctuerende aantallen. Er bestaat geen aanleiding om de geraamde aantallen voor 2023 ten opzichte van 2022 naar boven bij te stellen. Dienstverlening Er zit hoge druk op de dienstverlening van de MER-OD. Dat ligt niet zozeer aan het aantal klantcontacten, dat is in 2022 conform raming. Maar vooral de toegenomen complexiteit van de klantvraag vergt veel tijd. Bovendien zijn de archief-opvragingen de laatste jaren enorm toegenomen. Daarnaast zijn er allerlei ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening waar extra aandacht voor nodig is (met name projecten in het kader van de verbetering van onze digitale klantkanalen). Verder verwacht de OD in 2023 net als in 2022 veel extra vragen bij dienstverlening als gevolg van de aankomende Omgevingswet en ingebruikname van het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Dit leidt zonder twijfel tot verhoogde druk op de dienstverleners.

Een en ander heeft geleid tot een extra urenraming (+ 200 uur) in het Uitvoeringsprogramma 2023 voor de bijdrage vanuit de MER-OD aan al deze dienstverleningsontwikkelingen, een en ander conform het UP’22.

Pagina 2 van 4

Projecten Daarnaast worden door of in opdracht van de gemeente Maasgouw projecten uitgevoerd, waarin kennis en capaciteit van de MER-OD wordt gevraagd. De daartoe benodigde uren zijn in het Uitvoeringsprogramma opgenomen. Het gaat om de volgende 11 projecten: MER-brede projecten: Implementatie Omgevingswet Normalisatie VVGB-inrichtingen Energietransitie Aanpak Ondermijning Ontwikkelingen dienstverlening Implementatie Rx.Mission Lokale projecten Maasgouw: Aanpak onrechtmatige bewoning recreatieparken Inhaalslag exploitatievergunningen campings en recreatieparken Toezicht locaties arbeidsmigranten Vergunningencontingent vakantiepark Boschmolenplas Vooral het project Omgevingswet behoeft hier enige toelichting, zeker gelet op het hoge aantal uren dat hiervoor is geraamd. In 2021 en 2022 heeft de OD - in nauwe samenwerking met de gemeenten - gewerkt aan de voorbereidingen op de inwerkingtreding van de Omgevingswet (OW). Hiertoe is een projectorganisatie opgezet, die bestaat uit twee projectleiders en een tiental werkgroepen die aan de slag zijn met allerlei deelprojecten rondom deze nieuwe wetgeving. Onlangs is bekend geworden dat de OW wordt uitgesteld, minimaal tot 1-7-2023 en mogelijk zelfs langer. Deze onzekerheid maakt het lastig om een inschatting te maken van de uren die in 2023 benodigd zullen zijn voor dit omvangrijke project.

Zeker is dat een aantal werkzaamheden binnen de genoemde deelprojecten (grotendeels) is afgerond. Deze werkzaamheden bleken echter omvangrijker dan verwacht. De investering om de Omgevingswet adequaat voor te bereiden en te implementeren is enorm. Ook zijn er uren besteed aan zaken die vooraf niet of niet in die mate voorzien waren. Hierdoor zijn de geraamde uren voor het project Omgevingswet in 2022 wel volledig gerealiseerd, terwijl nog niet alle projectonderdelen zijn afgerond. Er is dus nog veel te doen in 2023. En daarvoor zijn opnieuw veel uren nodig. Bovendien zal er bijgeschaafd en gefinetuned moeten worden in de processen/afspraken/ activiteiten die wel gereed zijn. Al met al is voor het UP'23 75% van de uren van 2022 gehandhaafd. Mocht de inwerkingtreding toch per 1-7-23 of 1-1-24 doorgaan, zal opnieuw moeten worden bekeken of de nu geraamde uren voor 2023 voldoende zijn of dat er alsnog aanvullende afspraken moeten worden gemaakt over extra ureninzet bij de OD. Voor een uitgebreidere toelichting op de projecten wordt kortheidshalve verwezen naar de projectbeschrijvingen in het Uitvoeringsprogramma 2023, paragraaf 4.4.2. Kosten en financiële dekking

De MER-OD beschikt over de aan haar op basis van het Bedrijfsplan (2012) en de vastgestelde begroting 2023 toegekende middelen. Financiering door de gemeente van deze extra kosten bij de MER-OD is een voorwaarde voor het kunnen uitvoeren van alle wettelijke taken en opgedragen projecten. De gevraagde additionele dienstverlening (ad € 492.964) kan worden afgedekt uit de structureel begrote uitgaven voor het UP MER OD. En de eenmalige aanvulling van middelen alleen voor het jaar 2023 ad € 135.000. In de dekking is dus voorzien. Het basisbedrag is gebaseerd op hetgeen in 2013 aan taken werd uitgevoerd en de daaraan gekoppelde FTE’s. De laatste jaren wordt structureel aan de voorzijde, bij de vaststelling van het UP een additioneel bedrag gevraagd omdat helder is dat de voorliggende taken niet met het basisbudget op basis van de afspraken uit 2013 kan worden gerealiseerd. Het basisbedrag dat gereserveerd wordt voor de reguliere dienstverlening van de MER OD is structureel te laag om te kunnen voldoen aan hetgeen wij als gemeente Maasgouw aan reguliere werkzaamheden van de MER OD vragen. Dienaangaande heeft het college al eerder aan de Raad laten weten ten aanzien van de structurele financiering van de MER OD vanaf 2024 (in plaats van 2023) tot een aanpassing naar een meer reële bedrijfsfinanciering van het basispakket te komen.

Derhalve zal, gezien de impact die de implementatie van de Omgevingswet naar verwachting op de ureninzet heeft, eerst voor het UP 2024 het initiatief genomen worden om de afspraak omtrent het basisbedrag aan te passen aan het huidige pakket aan reguliere taken en de daaruit vloeiende behoefte aan inzet.

Pagina 3 van 4

Voor de MER OD is zekerheid over een toereikende financiering nodig omdat zij op basis van de UP’s van de drie deelnemende gemeenten en op basis van de vastgestelde begrotingen keuzes moet maken met betrekking tot de invulling van de werkzaamheden en de inhuur en aanname van personeel. Tussen MER en gemeentebestuur is ook de expliciete afspraak gemaakt dat de volledige financiering op basis van de raming van de uitvoerende dienst op voorhand is geregeld. Niet benutte middelen vloeien na de eindafrekening terug naar de betreffende gemeente. Het gaat om 8374 uur die niet kunnen worden opgevangen met de reguliere, vaste bezetting van de MER-OD, het gaat om uren in verband met toegenomen klantvraag, de uren ten behoeve van de extra gevraagde boa-inzet alsmede uren in verband met gewenste projecten. Deze uren worden doorberekend aan het uurtarief van € 86 (conform afspraak wordt hiertoe het RUD-tarief gehanteerd). Voorts vindt een correctie plaats vanwege het feit dat de OD een aantal medewerkers in vaste dienst gaat nemen, die nu nog in de flexibele schil werkzaam zijn. Dit leidt tot een financieel voordeel dat hier al wordt doorgerekend. Vervolgens vindt een correctie plaats die verband houdt met de afgesproken T-2 systematiek.

Deze systematiek leidt jaarlijks – op basis van de jaarresultaten van de OD in het jaar T-2 – tot een bijstelling van de onderlinge verhouding van de basisfinanciering van de OD. Om dit effect niet dubbel te laten plaatsvinden, moet dit bedrag weer worden gecorrigeerd in de UP-berekening. Totaal benodigde extra uren: 8374 uur x € 86 Financieel voordeel ivm personeel in vaste dienst OD Correctie ivm T-2 afspraak (verlaagde vaste bijdrage obv output 2021) Reeds bij OD beschikbaar budget voor aanpak onrechtmatige bewoning (*) Totaalbedrag aan benodigde additionele dienstverlening

= € 720.164 = € 93.200 = € 114.000 – = € 20.000 – = € 492.964

(*) Projectbudget ‘Aanpak onrechtmatige bewoning’ is opgenomen in jaarlijkse bijdrage van de gemeente Maasgouw aan de MER-Omgevingsdienst. De gevraagde additionele dienstverlening (ad € 492.964) kan worden afgedekt uit de structureel begrote uitgaven voor het UP MER OD. En de eenmalige aanvulling van middelen alleen voor het jaar 2023 ad € 135.000. In de dekking is dus voorzien. Dekkingsplan additionele MER-OD dienstverlening 2023 regulier werk en projecten ad. € 492.964 • • • •

Incidentele vrijval (structurele) VVGB 2023, inclusief voormalige middelen Uitvoeringseenheid Bijdrage aan UP in MER Begroting Structureel budget opgenomen vanaf begroting 2023 Eenmalige extra middelen UP 2023 Totaal dekkingsmiddelen

€ 171.490 € 51.800 € 200.000 € 135.000 € 558.590

In de dekking van de bijdrage aan het UP 2023 van de MER OD is voorzien vanuit de begroting 2023. Er is zelfs een overschot van € 65.626. Er wordt nogmaals aangegeven dat het om een verwachte extra claim gaat. Tijdens de besprekingen van de kwartaalrapportages (de Q’s) wordt de (verwachte of werkelijk) benodigde additionele dienstverlening telkens inzichtelijk gemaakt. Ten aanzien van deze claim zal in 2023 duidelijk worden of en hoeveel er dan daadwerkelijk nodig is. In het voorkomende geval zal daarvoor in een extra begrotingswijziging middelen aan raad gevraagd worden. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Maasgouw, De secretaris,

De burgemeester,

C.M. Keersmaekers

S.H.M. Strous

Pagina 4 van 4