ONTVANGEN 18-12-2024 177559-Moties voortvloeiend uit Toekomstperspectief Clausgebied-signed

RAADSINFORMATIEBRIEF (RIB)

hidden_achternaam hidden_voornaam hidden_tussenvoegsels

Zaaknummer :

Z/24/131958

Documentnummer: D/24/177559 Inlichtingen: Marcel Geurts Team: Fysiek Domein Portefeuillehouder: Portefeuillehouder Blomen Onderwerp: Moties voortvloeiend uit Toekomstperspectief Clauscentrale e.o. Bijlage: 1. Advies GGD 2. Uitgaande brieven provincie en ministerie 3. Notitie ministerie en brief 4. Brief college aug. 2024

Aan de leden van de raad van de gemeente Maasgouw

Geachte leden van de raad, Bij de behandeling van het onderzoeksrapport Toekomstperspectief Clausgebied e.o. zijn door de gemeenteraad verschillende moties aangenomen. In deze Raadsinformatiebrief informeren wij u over deze verschillende moties. 1.

Ten aanzien van de motie Gezondheid en leefmilieu in Brachterbeek en omgeving het volgende.

U hebt het college verzocht aan de GGD-Limburg-Noord te vragen om een voorstel aan de gemeente te doen voor een onafhankelijk onderzoek naar gezondheid en leefmilieu in Brachterbeek en omgeving met bijzondere aandacht voor het wonen in de nabijheid van hoogspanningslijnen en -stations. Als bijlage (bijlage 1) treft u de reactie van de GGD Limburg-Noord op ons verzoek aan. Het advies van de GGD is: uit onderzoek blijkt dat kinderen tot 15 jaar die dicht bij een hoogspanningslijn wonen (binnen magneetveld van meer dan 0,4 microtesla jaargemiddeld) een verhoogd risico hebben op kinderleukemie en mogelijk ook op hersentumoren. Ook voor volwassenen is er mogelijk een verhoogd risico op leukemie. Het is nog niet helemaal zeker dat de magneetvelden echt de oorzaak zijn. Er kunnen andere, nog onbekende oorzaken zijn. Omdat er op dit moment geen oorzakelijk verband wordt aangetoond (enkel een statistisch verband) tussen blootstelling aan een magneetveld (>0,4 microtesla jaargemiddeld) en het optreden van gezondheidseffecten is het advies van de GGD daarom dan ook geen gezondheidsonderzoek uit te voeren. De GGD adviseert dus uit voorzorg om langdurig verblijf (passend bij de verblijfsduur van wonen) in een magneetveld dat sterker is dan 0,4 microtesla jaargemiddeld, zoveel als redelijkerwijs mogelijk is, te voorkomen.

Daarbij maakt het niet uit of de bron van het magneetveld een bovengrondse hoogspanningslijn is of een ander onderdeel van het elektriciteitsnetwerk. Hiermee sluiten ze aan bij het landelijke voorzorgsbeleid. In deze zelfde motie heeft u gevraagd een verzoek aan Tennet te sturen waarin wordt gevraagd welke meetgegevens over elektro-magnetische straling bij hoogspanningslijnen en-stations worden gehanteerd

Pagina 1 van 3

en beschikbaar zijn én waarin wordt gevraagd of er nog specifieke metingen gaan plaatsvinden binnen de Tennet=projecten rond Brachterbeek. Hiertoe is door het college in augustus 2024 een brief verzonden aan Tennet (zie bijlage 4). Tijdens een overleg op 3 oktober is hier allereerst mondeling op gereageerd. Tennet heeft het beleid dat deze gegevens niet worden verstrekt. In de specifieke procedures zullen de uitkomsten van de onderzoeken gedeeld worden. Voor de verdere inhoud wordt verwezen naar de notitie die grotendeels behoort bij de motie inzake ondergrondse bekabeling (zie bijlage 3). Datzelfde geldt voor het laatste deel van deze motie, waarin in dezelfde notitie door ministerie, provincie en Tennet uitleg wordt gegeven over het zogenoemde voorzorgsbeleid. 2.

Ten aanzien van de motie Ondergrondse bekabeling hoogspanningstrajecten het volgende.

Tijdens een bestuurlijk/ambtelijk overleg op 3 oktober jl. is dit verzoek zowel bij provincie als Tennet (hier ook al eerder in briefvorm) neergelegd. Het antwoord van zowel provincie als Tennet is te lezen in dezelfde eerder genoemde notitie. In een bestuurlijk overleg op 30 oktober jl. heeft wethouder Blomen dit verzoek nogmaals aangekaart bij gedeputeerde van Caldenberg. Uit de notitie blijkt dat beleidsmatig gezien ondergrondse bekabeling alleen aan de orde is bij technische en ruimtelijke belemmeringen. Vooralsnog worden deze in de Maasgouwse gevallen niet aan de orde geacht. In de Nota van Antwoord op de reactie op het Voornemen en Participatie van de lijn MaasbrachtGraetheide is de optie van ondergrondse bekabeling in het toepassen van de eerste zeef weggevallen. Dit is globaal afgewogen. Als college vinden we deze reactie op dit moment nog niet voldoende. We hebben dan ook overwogen om bij zowel de provincie als het ministerie een verzoek in te dienen om in de vervolgfase van de projectprocedure de haalbaarheid van ondergrondse bekabeling van in ieder geval de verlegging van de lijn Maasbracht-Graetheide (zoals nu in procedure) en de nieuwe lijn Maasbracht-Eindhoven, in ieder geval op Maasgouws grondgebied dieper te onderzoeken.

We willen hier vooral mee bereiken dat er vanuit de verantwoordelijke overheden meer oog komt, voor het gebied waar veel maatregelen in het kader van de energietransitie samen komen. Afgezien van zaken als gezondheid en onveiligheid waar teruggevallen wordt op de beleidsmatige kaders, willen we er vooral voor pleiten dat de beleving van de ruimte rond Brachterbeek en Maasbracht niet nog verder wordt aangetast door een woud van hoogspanningsverbindingen. Leefbaarheid en de kwaliteit van de leefomgeving dienen naast technische en financiële argumenten even zwaar mee te wegen in het afwegen van de te nemen maatregelen. Op deze manier hopen we te bewerkstelligen een meer gefundeerd antwoord te ontvangen van zowel provincie als ministerie. Beide brieven zijn bijgesloten (zie bijlage 2). 3.

Ten aanzien van de motie Clauscentrale verkeersontsluiting het volgende.

Deze motie wordt niet actueel geacht. RWE heeft aangegeven vooralsnog geen verdere plannen te ontwikkelen op hun terrein. Als dit aan de orde is, zal ook deze motie weer aan de orde zijn. We zullen als college hier alert op blijven. RWE zal overigens in het eerste kwartaal van 2025 weer starten met een revisie. 4.

Ten aanzien van de motie Clauscentrale ruimtelijke inpassing groen het volgende.

Voor de werkzaamheden die uitgevoerd worden door Tennet in het licht van het hoogspanningsstation bestaat geen houvast om te hebben geëist dat de groenstructuur langs de Vlootbeek een meer robuustere vorm zou moeten krijgen. Waar we wel mogelijkheden zien is het volgende: In het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving voor het landsdeel Zuid (overleg tussen ministeries, provincies, waterschappen en enkele grote gemeenten) is op 6 november jl. door het ministerie van Klimaat en Groene groei het voorstel neergelegd een zogenoemde Ruimtelijke ontwerptafel in te richten voor alle grootschalige energieprojecten in het gebied tussen Maasbracht en Graetheide (Chemelot). Het initiatief hiertoe dient bij de provincie te liggen. In dit proces kan ook gesproken worden over compensatie of

Pagina 2 van 3

landschappelijke verbeteringen in relatie tot deze energieprojecten. Door deze wijze van inrichten van het overleg kan ook aanspraak worden gemaakt op landelijke geldstromen die in verbetering van landschapskwaliteit voorzien bij uitvoering van dergelijke energieprojecten. We gaan ervanuit dat we op deze manier invulling kunnen geven aan deze motie. Kamerbrief 5 december 2024 over Delta Rhine Corridor (DRC) Ontwikkelingen Delta Rhine Corridor (DRC) en Verbindingen Aanlanding Wind op Zee (VAWOZ) Het kabinet heeft zeer recentelijk besloten om in de Delta Rhine Corridor (DRC) prioriteit te geven aan waterstof- en CO₂-buisleidingen. De DRC is een ondergrondse buisleidingenstrook vanuit de kust (Rotterdam) naar Limburg met aftakkingen naar Duitsland. VAWOZ betreft de (aftakking van) stroomkabels van deze DRC. Aanvankelijk was het plan om meerdere buisleidingen te combineren in deze DRC, onder meer voor ammoniak, gelijkstroomkabels, waterstof en CO2. Gebleken is echter dat bij het combineren van deze modaliteiten de procedures op onder andere ruimtelijk gebied te complex zouden worden en te lang zouden gaan duren. Dit heeft echter ook implicaties voor Maasbracht en Brachterbeek en omgeving. Zo is er gesproken over het laten landen van een zogenoemde converter, die gelijkstroom kan omzetten in wisselstroom, in een straal van 6 km rondom het hoogspanningsstation in Brachterbeek.

Ook werd gezocht naar locaties voor een elektrolyser, die bij een overschot aan stroom die elektriciteit kan gebruiken om groene waterstof te maken. Met dit kabinetsbesluit lijken die 2 ontwikkelingen bij Maasbracht voorlopig van de baan. In algemene zin zorgt het besluit van het voorlopig niet doortrekken van de elektriciteitsverbindingen naar Limburg ervoor dat al bestaande netcongestie een probleem blijft. Hierdoor kunnen nieuwe woonwijken, mkb en industrie lastig of niet op het net aangesloten worden, met ook de economische gevolgen van dien. De inschatting van Tennet is dat de aanleg van de kabels op een alternatieve manier – indien nu niet meegenomen in de DRC - pas vanaf 2040 wordt gerealiseerd. Ook zal deze alternatieve wijze implicaties kunnen hebben voor het landschap. In de kamerbrief geeft de minister wel aan dat locaties op route langs het waterstofnetwerk en de CO2buisleiding mogelijk op die faciliteiten kunnen worden aangesloten. Dit is ook belangrijk voor de verduurzaming van de Clauscentrale, die kijkt naar het afvangen en afvoeren van C02 en het draaien op waterstof als verduurzamingsopties. Onder meer de RES heeft de minister, ook namens Maasgouw, al opgeroepen snel en met urgentie met alternatieve plannen te komen om de verduurzaming en elektrificatie in de toekomst te kunnen borgen voor Limburg.

Voorkeursalternatief aanlanding 380 Kv-lijn Maasbracht – Graetheide op 380 Kv station Maasbracht Tenslotte kunnen wij u nog melden dat Gedeputeerde Staten in hun vergadering van 10 december jl. hun voorkeur hebben uitgesproken voor de aanlanding van de 380 Kv-lijn van Maasbracht naar Graetheide op het hoogspanningsstation in Maasbracht via de zogenaamde zuidelijke aanlanding. Dit betekent via de Stationsweg, in de directe nabijheid van enkele woningen en bedrijven. Dit besluit van GS geeft des te meer reden de eerder in deze RIB genoemde brief naar Gedeputeerde Staten te laten uitgaan. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Maasgouw, De secretaris,

De burgemeester,

C.M. Keersmaekers

D.W.J. Schneider

Pagina 3 van 3