ONTVANGEN 17-05-2024 128123-Maasgouw klimaatbestendig-signed

RAADSINFORMATIEBRIEF (RIB)

hidden_achternaam hidden_voornaam hidden_tussenvoegsels

Registratienr :

Z/21/009524

Inlichtingen: Kuijpers, Remy Team: BOR Portefeuillehouder: Portefeuillehouder Blomen Onderwerp: RIB Maasgouw klimaatbestendig Bijlage:

Aan de leden van de raad van de gemeente Maasgouw

Geachte leden van de raad, Met deze raadsinformatiebrief informeert het college u over de stand van zaken van het klimaatbestendig maken van Maasgouw. In deze brief wordt beschreven wat was voorgenomen, wat is de huidige stand van zaken en wat ligt er in het verschiet. Het klimaatbestendig maken van Maasgouw gebeurt om beter bestand te zijn tegen wateroverlast, hittestress en droogte. Het voornemen om klimaatbestendig te zijn is opgenomen in het collegeprogramma 2022 – 2026 en komt tot uitvoering in het gemeentelijkrioleringsplan (GRP) en de Klimaat Adaptatie Strategie met bijbehorende uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Maasgouw. Alle drie de documenten zijn in 2021 door de raad vastgesteld. Wat hadden we ons voorgenomen: • Wateroverlast Tijdens het opstellen van het GRP zaten er al een paar maatregelen in de pijplijn die in het plan zijn opgenomen als sowieso maatregel. Hoe het hiermee staat is ook onderdeel van deze evaluatie. Onderstaand de status van deze maatregelen: Overzicht sowieso maatregelen Kern Stevensweert Maasbracht Maasbracht Maasbracht Maasbracht Brachterbeek Linne Thorn Thorn Thorn Thorn Heel Beegden Beegden Beegden Wessem

Pagina 1 van 11

Maatregel Afkoppelen binnen de singels Afkoppelen deel Stevensweerterweg Afkoppelen deel Molenweg Afkoppelen De Spil en parkeerplaats Afkoppelen deel Hoofdstraat, Kloosterstraat, Kromstraat en Battenweg Afkoppelen Oliestraat Afkoppelen Molenweg, Beatrixstraat, Julianastraat en Wilhelminastraat Afkoppelen Wilhelminalaan Afkoppelen Casino en Wal Afkoppelen Eind en Meers Afkoppelen Oude Trambaan Afkoppelen Oosterveldstraat Afkoppelen Bosveld Afkoppelen Biezenstraat Afkoppelen Martinus school Afkoppelen Sint Medardusstraat

Uitgevoerd of niet In uitvoering, gereed in 2024 Reeds uitgevoerd Reeds uitgevoerd Reeds uitgevoerd Reeds uitgevoerd, met uitzondering van Battenweg Reeds uitgevoerd Reeds uitgevoerd Reeds uitgevoerd MIP 2026 Reeds uitgevoerd Reeds uitgevoerd Reeds uitgevoerd Niet meer in MIP opgenomen Reeds uitgevoerd Reeds uitgevoerd Reeds uitgevoerd

In het GRP zijn ook nieuwe maatregelen opgenomen om bij toekomstige hevige buien wateroverlast te voorkomen. In onderstaande tabel staan de hydraulische maatregelen van het GRP: Kern Beegden

Stevensweert

Heel

Nieuwe hydraulische maatregelen in het GRP Straat Maatregel Omvang Heerstraat Noord Schildmuur met In rond 600 met doorlaat plaatsen doorlaat rond 250 mm Muncadostraat Rioolvergroting 80m rond 300mm vervangen door rond 500 mm Daelzicht, Rector Driessenstraat en Mgr Savelsbergweg Sportparklaan

Rioolvergroting / extra hoofdafvoer

Heel

Rector Driessenstraat

Plaatsen stuwput

Drempel 3m breed

Brachterbeek

Elzenweg

Aanleggen verbindingsriool

30m rond 500mm

Heel

Pagina 2 van 11

Plaatsen schildmuur

870m nieuw riool, vuilwater en hemelwater In buis rond 1000mm

Uitgevoerd of niet Planning 2024

Oorspronkelijk MIP 2025 Vervallen bij versobering JIP/MIP Blauwe Ader Heel uitvoering in 2024 en 2025 Blauwe Ader Heel uitvoering in 2024 en 2025 Blauwe Ader Heel uitvoering in 2024 en 2025 Reeds uitgevoerd

• Hittestress en droogte In de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie staan de maatregelen benoemd die worden uitgevoerd om beter om te kunnen gaan met hittestress en droogte. Onderstaand de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Vanaf pagina 5 worden de resultaten beschreven die tot nu toe gerealiseerd zijn én wordt ingegaan op de lopende en toekomstige maatregelen.

NR

Projectnaam

1

Subsidie afkoppelen

2

Programma afkoppelen

Bij reconstructies passen we de openbare ruimte aan om rekening te houden met meer extreme neerslag, mits doelmatig. Bedrag per jaar tot en met 2027

3

Beleid bovengrondse maatregelen

We hebben een voorkeur voor het zoeken naar maatregelen in de bovengrondse openbare ruimte. Maatregelen worden doelmatig ondergronds ingepast (op basis van een MKBA).

4

Werkgroep Klimaatadaptatie

5

Scholen en schoolpleinen worden klimaatproof

Beschrijving

Uitleg

Budget Klimaatadaptatie (algemen middelen)

Jaarlijks We verstrekken subsidie aan eigenaren om het hemelwater van het gemengd riool investeringsbedrag van 2022 t/m 2027 af te halen en op eigen terrein te infiltreren.

GRP

Jaarlijks investeringsbedrag van 2022 t/m 2027

GRP

regulier werk

€0

We zetten in 2021 een werkgroep klimaatadaptatie op die in nieuwbouwplannen en reconstructies meedenkt over het klimaatadaptief uitvoeren/aanpassen van de openbare ruimte. Bij nieuwe plannen, reconstructies maar ook bij regulier beheer regulier werk en onderhoud wordt klimaatadaptief denken de leidraad. Zie ook “Tegengaan van verschraling door klimaatverandering”. Samenstelling Groen, Stedenbouw, Juridisch, Wegenbeheer en Riolering/Water. Gemeente gaat in gesprek met scholen over hoe het perfecte schoolplein er Jaarlijks uitziet. Dit gebruiken we als input voor de inrichting. Een deel van de tegels halen investeringsbedrag we er uit. Hierbij ondersteunt de gemeente de scholen met menskracht. We van 2022 t/m 2025, planten struiken, bomen en gras. We introduceren natuurlijk spelen middels nog te in 2022 € 40.000 ontwikkelen lesprogramma’s. We leggen veilige waterpartijen aan met een opstarten met 1 educatief verhaal. Maasgouw heeft 7 scholen, kosten per school € 40.000,school

€0

GRP

6

Formuleren gemeentelijke eisen voor nieuwbouw om hittestress tegen te gaan. Bij Beleid voorkomen hittestress nieuwbouw: toets oriëntatie van woningen aan zonnestand in zomermaanden. bij nieubouw Voorbereiding door werkgroep klimaatadaptatie.

7

Bouwverordening klimaatproof

8

We passen meer natuur in in de bestaande gebouwde omgeving. Samen in de tuinen werken met betrekking tot ontstening. Bijvoorbeeld zoals project Ik Groen Jaarlijks bedrag van Burgerparticipatie vergroening Het in Landgraaf of het IVN project in Weert. Beschaduwing in tuinen. Klimaatproof 2022 t/m 2027 gevels door aanplant gepaste struiken en bomen. Grindtuinen vergroenen, bewustwording klimaat en biodiversiteit. €

9

10

11

12

13

14

Gemeentelijke klimaateisen bouw vastleggen in Bouwverordening. In de toekomst: moet meegenomen worden in het omgevingsplan.

Overzicht koelte eilanden

De actie is in kaart te brengen waar in deze gemeente die koelte eilanden liggen en wanneer die toegankelijk zijn. Opzetten van een methodiek om kennis over hitte en koelte uit te wisselen. Koelte Communicatie koelte eilanden eiland zijn daarbij de koele(re) verblijfsplekken; plekken doorgaans in de schaduw. Koele Verbindingsroutes opzetten

Soortenlijst Klimaatadaptatie

Vinger aan de pols

Koelte eilanden behouden en uitbreiden. Verbindingsroutes opzetten. Actie Werkgroep klimaatadaptatie.

€0

regulier werk

€0

eenmalig projectbudget

30.000,00

€

3.000,00

€ Jaarlijks investeringsbedrag van 2022 t/m 2027 €

5.000,00

eenmalig projectbudget

Soortenlijst opstellen met adaptieve flora en fauna soorten. Ook voor gemeentelijk groen en bomen, binnen en buiten de bebouwde kom. Actie Werkgroep klimaatadaptatie.

regulier werk

jaarlijks peilen we de stand van zaken door een (korte) vragenlijst over de klimaatthema’s via het burgerpanel te verspreiden.

regulier werk

Opzetten onderzoek naar wisselwerking tussen de drinkwaterproductie, onderzoek wisselwerking klimaatadaptatie en energietransitie taken. We beschermen de drinkwater-klimaatadaptatiedrinkwaterproductie in Maasgouw. Hierdoor hebben we wel enkele ruimtelijke energietransitie beperkingen bij andere taken zoals klimaatadaptatie, en energietransitie.

Pagina 3 van 11

regulier werk

25.000,00

€0

€0 regulier werk €0

NR

15

Projectnaam

Beschrijving

Controle van waterkwaliteit samen met Waterschap. Tijdig sluiten van zwemwater Aanpak blauwalg en botulisme en waarschuwen mensen. Verwijderen van kadavers bij botulisme. Onderzoek naar lokale oorzaken van blauwalg en mogelijk aanpak.

Uitleg

Budget Klimaatadaptatie (algemen middelen)

eenmalig projectbudget

GRP

Regulier werk

€0

Inventariseren van locaties waar veel ouderen of jongeren verblijven en veel hittestress wordt ervaren. 16 Aanpak van hitte-stresslocaties

In gesprek met beheerders van deze locaties over maatregelen om de hittestress te verminderen (zie ook actiepunt schoolpleinen ). Verkennen of in nabijheid van deze locaties koelte eilanden of routes in de openbare ruimte gerealiseerd kunnen worden (zie ook actiepunt koelte-eilanden en koele verbindingsroutes )

17

Preventie van natuurbranden

Gebruikers attenderen op brandgevaar (communicatie), controle en toezicht op gebruik. Treffen van preventieve maatregelen als onderdeel van het beheer van deze natuurgebieden in Maasgouw. Afstemming binnen regio.

Regulier werk

€0

18

Versterking klimaatbuffers

Aanpak opzetten die is gericht op de versterking van natuurgebieden en verbindingszones (beekdalen) in de gemeente Maasgouw als natuurlijke klimaatbuffers. In samenwerking met terreinbeheerders.

Onderdeel van Project Groen Maasgouw

Groen Maasgouw

19

Grootschalige aanplant van bomen

Grootschalige aanplant van bomen die water vasthouden (en daarmee wateroverlast en droogte verminderen) en die zorgen voor koelte bij hitte. In afstemming met de acties die zijn gericht op hittestress-locaties, koelte- eilanden en natuurlijke klimaatbuffers.

Onderdeel van Project Groen Maasgouw

Groen Maasgouw

Eenmalig budget voor opstellen, jaarlijks budget voor uitvoering

GRP

20

Communicatieplan Klimaatadaptatie

Pagina 4 van 11

Communicatieplan dat beschrijft hoe we kennisdeling, bewustwording en voorlichting van de Klimaatadaptatiemaartegelen doen incl. uitvoering.

Burgerparticipatie vergroening In 2022 is er gestart met het project ‘Vergroen mee’. Hierin worden bewoners gestimuleerd om hun versteende voortuin te vergroenen met behulp van de gemeente Maasgouw. Inmiddels zijn ruim 90 voortuinen binnen de gemeente vergroend. Onderstaand enkele resultaten van tuinen die zijn vergroend.

Voor

Pagina 5 van 11

Na

Scholen en schoolpleinen klimaatproof Naast het vergroenen van voortuinen in samenwerking met bewoners, worden ook schoolpleinen vergroend en klimaatproof gemaakt. Er worden samen met de scholen, kinderen en ouderraden plannen gemaakt om hun schoolpleinen klimaatproof te maken. Een gedeelte van de tegels wordt verwijderd en vervangen door bomen, struiken, gras en natuurlijke speelaanleidingen. Hierdoor wordt er op het plein schaduw gecreeërd en warmt het schoolgebouw minder snel op. SBO Op de Tump, Heel Bij SBO Op de Tump in Heel zijn alle werkzaamheden afgerond en is het plein voor meer dan de helft vergroend. In mei wordt het plein feestelijk geopend!

Pagina 6 van 11

Basisschool De Koningsspil, Thorn Bij basisschool De Koningsspil in Thorn is ook de helft van het schoolplein vergroend. Op de boomplantdag op 21 maart zijn, in samenwerking met een aantal klassen van de school, de bomen en struiken geplant en is er klaver ingezaaid. Ook is er een buitenleslokaal gerealiseerd zodat de school bij goed weer in de buitenlucht lessen kan geven. De verdere aankleding van het plein volgt nog met natuurlijke speelelementen en houtwerk waarbij de school zelf ook een deel van de aankleding verzorgt.

Pagina 7 van 11

Basisschool de Sleye, Heel Bij basisschool de Sleye in Heel zijn de eerste werkzaamheden verricht in het kader van een opdracht vanuit de kinderraad. Tegels zijn eruit gehaald, planten zijn aangeplant en er is een wilgenhut met tunnel gemaakt. De werkzaamheden voor verdere vergroening van het plein zijn ook in gang gezet. Nog meer tegels worden verwijderd en hier komt groen voor in de plaats. Het verder aanplanten van bomen en struiken gebeurt in het najaar.

Pagina 8 van 11

Basisschool St. Martinus, Beegden Bij basisschool St. Martinus in Beegden zijn de eerste gesprekken gevoerd om tot vergroening te komen. De tijd tot de zomer zal gebruikt worden om tot een plan te komen. De uitvoering gaat na de zomer plaatsvinden waarna we aansluitend in het najaar bomen en struiken kunnen planten. Overige scholen Voor de komende jaren staan ook de resterende scholen in Maasgouw op de planning. De volgende scholen hebben zich gemeld voor het vergroenen van hun schoolplein: - Basisschool de Maasparel, Stevensweert; - Basisschool de Triangel, Linne. Scholen die zichzelf niet melden worden actief door de gemeente benaderd om te kijken naar de mogelijkheden en wensen van de school.

Pagina 9 van 11

Vergroenen openbare ruimte Kerkplein, Maasbracht Ook in de openbare ruimte wordt vergroend waar het kan. Zo is afgelopen jaar het kerkplein vergroend in samenwerking met bewoners van het plein en veteranen, waarvoor ook een ‘Wit anjerperk’ werd aangelegd om de veteranen te eren.

Pagina 10 van 11

Don Boscoplein, Heel Het Don Boscoplein in Heel staat op de planning voor vergroening. Op dit moment worden de plannen voorbereid. De uitvoering staat gepland voor dit jaar. Meer bomen en groen zorgen voor meer schaduw en lagere temperaturen op het plein en in het aangrenzende gebouw. Onderzoek naar mogelijke boomplantlocaties Om nóg meer zicht te krijgen op het vergroenen in de openbare ruimte is er een onderzoek gestart naar mogelijke boomplantlocaties in de openbare ruimte. Dit biedt kansen om inzicht te krijgen waar verharde gebieden kunnen worden vergroend en waar bomen van verschillende groottes kunnen worden geplant om daarmee positief bij te dragen aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en gezondheid. Op basis van het bovengronds en ondergronds ruimtebeslag wordt bepaald waar er nog ruimte is voor nieuwe bomen. Er wordt in beeld gebracht waar bomen van 1e en/of 2e en/of 3e grootte kunnen worden geplaatst. Na afronding van de inventarisatie beschikt de gemeente over de juiste gegevens om bomen aan te planten.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Maasgouw, De secretaris,

De burgemeester,

C.M. Keersmaekers

D.W.J. Schneider

Pagina 11 van 11