ONTVANGEN 04-01-2024 131647-Raadsinformatiebrief Beleidsagenda Meedoen en Wonen 2024-signed

RAADSINFORMATIEBRIEF (RIB)

hidden_achternaam hidden_voornaam hidden_tussenvoegsels

Registratienr :

Z/23/120606

Inlichtingen: Karien Koopmans Team: Sociaal Domein Portefeuillehouder: Portefeuillehouder Wilms Onderwerp: Beleidsagenda Meedoen en Wonen 2024 Bijlage: Bijlage 1 Beleidsagenda Meedoen en Wonen 2024 Bijlage 2 Doelenboom Antistigmacampagne

Aan de leden van de raad van de gemeente Maasgouw

Geachte leden van de raad, Via deze raadsinformatiebrief kunt u kennisnemen van de beleidsagenda Meedoen en Wonen 2024. Aanleiding:

Op 17 mei 2022 heeft het college de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) Beschermd Wonen (BW), Maatschappelijke Opvang (MO) en Bemoeizorg en Preventie (B&P) vastgesteld. Hierin staan de afspraken over de regionale samenwerking en de taken/verantwoordelijkheden van de lokale gemeenten en de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein Limburg-Noord (hierna: de MGR) op het gebied van BW, MO en B&P. Een onderdeel van de SOK betreft de gezamenlijke, door alle colleges en gemeenteraden vast te stellen regiovisie op bovengenoemde taken. Op 12 juli 2022 heeft de raad de regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 (hierna: regiovisie) vastgesteld. De regiovisie vormt de komende jaren het inhoudelijke kader op het gebied van BW, MO en B&P. Een ander onderdeel betreft de gezamenlijke, door alle colleges, jaarlijks vast te stellen beleidsagenda. In feite betreft dit een uitvoeringsprogramma met activiteiten dat jaarlijks wordt vastgesteld en voortvloeit uit het inhoudelijke kader van de regiovisie. Het is daarom een bevoegdheid van alle colleges om deze beleidsagenda vast te stellen. Kernboodschap:

Middels deze raadsinformatie brief informeren we u over de beleidsagenda Meedoen en Wonen 2024 (hierna: beleidsagenda 2024). De beleidsagenda 2024 is in lijn met de ambities zoals vastgesteld in de regiovisie. Het doel van de beleidsagenda 2024 is om kwetsbare inwoners op een passende wijze te ondersteunen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk kunnen meedoen in de samenleving. De beleidsagenda 2024 is opgebouwd rond de twee pijlers van de regiovisie en de zeven ambities die daarin zijn geformuleerd. Per ambitie is beschreven wat we regionaal en lokaal gaan doen. De beleidsagenda 2024 is in lijn met het programma Toekomstbestendige Zorg, het Nationaal Actieplan Dakloosheid, het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Hierdoor sluit de beleidsagenda 2024 aan bij lokale, regionale en nationale onderwerpen. Hieronder zullen we meer in detail ingaan op hoe de beleidsagenda 2024 lokaal en regionaal van toepassing is. Voor de gehele beleidsagenda geldt dat er een splitsing is gemaakt in zaken die we lokaal en regionaal oppakken. Het mag duidelijk zijn dat, aangezien het hier een regionaal document

Pagina 1 van 5

betreft, het abstractieniveau hoger is bij zaken die we lokaal doen. Dit geeft iedere gemeente de ruimte om aan te haken op reeds in gang gezette lokale activiteiten en beleidsthema’s. In de volgende alinea's zetten we uiteen hoe we uitvoering geven aan de beleidsagenda 2024. Pijler 1 Meedoen & Erbij Horen gaat in op de onderwerpen; • Meer preventie; • Maatwerk; • Samenwerken, en; • Cliëntparticipatie. Lokale voorbeelden: • In 2023 hebben we een communicatieadvies op laten stellen om kwetsbare inwoners in een complexe omgeving beter te kunnen bereiken. Voor de uitvoering van het advies en verdere uitwerking op onderdelen van het advies zetten we in 2024 extra communicatiecapaciteit in. We maken onze informatie en de manier van zenden meer ontvanger gericht. We verbeteren basis door te zorgen voor heldere teksten qua inhoud en structuur en meer beeldende communicatie. Ook richten we een digitaal (inwoners)platform in voor het sociaal domein. • We werken met de voorzieningenwijzer.1 • We werken aan een lokale inclusie agenda. • We hebben een lokaal inclusie panel. • We voeren de lokale activiteiten uit van de anti-stigmacampagne. Ook werken we mee aan de regionale activiteiten (zie bijlage 2). • Onze inzet op de thema’s van het gezond en actief leven akkoord (GALA).

Hierover heeft u een Raadsinformatiebrief ontvangen op…….( Z/23/033045 deze ligt nog ter tekening en wordt daarna verstuurd). • Vanuit het programma Toekomstbestendige zorg wordt gewerkt aan het wegnemen van drempels voor deelname aan de lokale sociale basis voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid of een licht verstandelijke beperking. Ook zetten we extra opbouwwerk in om de lokale sociale basis beter aan te laten sluiten op de behoefte van onze inwoners. Regionaal zijn de activiteiten onder deze pijler gericht op het thema Preventie. Preventie is een breed thema en kan aansluiten op verschillende levensgebieden van een inwoner, dit maakt het ook een belangrijk thema met diverse beleidsmatige raakvlakken. In de beleidsagenda is het thema Preventie dan ook te herkennen in de actiepunten van meerdere ambities. De regionale activiteiten bestaan uit beleidsmatige inzet op de genoemde onderwerpen en het samen met aanbieders door ontwikkelen van diensten en versterken van de regionale samenwerking. Dit door we door: • Het samen met de aanbieder onderzoeken van de mogelijkheden voor het aanbieden van online groepsaanbod via GZ-plein. • Het voorkomen van wachtlijsten MO (en BW) door o.a. gebruik te maken van aanbevelingen uit de Preventie Scanner Dakloosheid.

• Oppakken van thema’s uit het Nationaal Actieplan Dakloosheid, waaronder het versterken van bestaanszekerheid en daarbij regionale afstemming organiseren in de uitvoering. Daarbij verstreken we de samenwerking tussen: de gemeentelijke toegang tot BW en MO, de aanbieders én de verschillende gemeentelijke afdelingen waar de inwoner in het proces mee te maken kan krijgen. Denk daarbij aan Werk en Inkomen, Burgerzaken, Schuldhulp etc. • We onderzoeken daarnaast tevens of de regierol van de Wmo-consulent bij beschermd wonen verlegd moet worden naar de gemeente van herkomst. In 2024 vindt er een nadere inhoudelijke afstemming en uitwerking van dit vraagstuk plaats. • In 2024 geven we uitvoering aan het bestuurlijk akkoord om de instroom in de Wet Langdurige Zorg (WLZ) te beperken. Het regioplan wordt momenteel uitgewerkt in samenwerking met zorgverzekeraars.

1 Voorzieningenwijzer | Gemeente Maasgouw

Pagina 2 van 5

• •

•

En tenslotte gaan we in 2024 aan de slag met de implementatie van de regionale pool van ervaringsdeskundigen. In de MER gemeenten (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen) is in het kader van de anti-stigmacampagne een bijeenkomst voor lokale bestuurders georganiseerd. Een bestuurder met veel bestuurlijke ervaring in de GGZ en de jeugdhulp en daarnaast ook persoonlijke ervaring met psychische klachten gaf een presentatie en sloot af met een groepsgesprek over eigen mentale gezondheid en wat gemeenten op diverse beleidsterreinen kunnen doen om mentale gezondheid te bevorderen. Dit kan ook voor andere Noord- en Midden-Limburgse gemeenten georganiseerd worden. Om het gesprek over mentale gezondheid onder inwoners aan te wakkeren kunnen lokale professionals van het welzijnswerk of het sociaal wijkteam de train de trainer Samen sterker in de wijk volgen. De training wordt verzorgd door Vigo en Zelfregie.nl. De lokale professionals kunnen vervolgens zelf de training Samen sterker in de wijk verzorgen.

Overige regionale activiteiten die een relatie kennen met de regiovisie en de beleidsagenda 2024 zijn hieronder uitgewerkt. Regionale Alliantie Suïcidepreventie Het afgelopen jaar is er in de regio NML gewerkt aan nieuwe samenwerkingsafspraken met betrekking tot suïcidepreventie. Eerder waren er afzonderlijke convenanten voor Midden-Limburg en Noord-Limburg, die zich vooral richtten op het omgaan met suïcidaliteit en suïcidepogingen. Nu is er een initiatief genomen om deze convenanten samen te voegen tot één overkoepelend convenant voor beide regio's. Het Actienetwerk Zelfmoordpreventie Midden-Limburg heeft projectleiders van MET ggz en GGD Limburg Noord samengebracht om deze nieuwe samenwerkingsafspraken op te stellen. De afspraken worden/zijn door de 14 colleges bekrachtigd in een nieuw convenant. Het doel van de regionale alliantie is dat niemand in de regio Noord- en Midden-Limburg eenzaam en radeloos sterft door zelfdoding. Daarom zetten de samenwerkingspartijen in de regio Noord- en Midden-Limburg zich in om het aantal suïcides en suïcidepogingen terug te dringen, het taboe op praten over zelfdoding te doorbreken en de stigmatisering te verminderen. Samen streven de partijen van de regionale alliantie een samenleving zonder suïcides na. Integraal Zorg Akkoord (IZA) Het IZA heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden.

In het IZA zijn afspraken gemaakt over de versterking van de samenwerking tussen het gemeentelijk sociaal domein en de eerstelijnszorg. Gemeenten worden hierbij vanuit de regio ondersteund door het opzetten van een 'regionale preventie-infrastructuur': de gemeenten en de marktleider zorgverzekeraar in de zorgkantoorregio faciliteren gezamenlijk de samenwerking in de regio. In een (bestaand of herijkt) regiobeeld maken partijen in de regio inzichtelijk waar in onze regio de grootste opgaven liggen. Op basis van dat regiobeeld wordt eind 2023 een regioplan opgeleverd waarin afspraken worden gemaakt over de uit te voeren activiteiten om de geformuleerde doelstellingen te behalen. Mentale gezondheid en preventie van GGZ is een belangrijk thema binnen het IZA. Onze regio gaat in het kader van het IZA met alle aangesloten partijen aan de slag met het inrichten van centra voor mentale gezondheid. Communicatie Limburg Openhartig (onderdeel van de anti-stigmacampagne) en Wij geven thuis (communicatie over de regiovisie) De regionale werkgroep Communicatie heeft in 2023 de aanbesteding voor de communicatie rondom de Regiovisie Meedoen en Wonen 2024 – 2026 en de anti-stigma campagne afgerond. Werkgroepen gaan samen met het communicatiebureau verder aan de slag met beide campagnes.

Bekend onder de titels: Wij geven thuis! (Ten behoeve van de Regiovisie) en Limburg Openhartig (rondom de anti-stigma campagne). Met de beleidsagenda 2024 en de toekomstige beleidsagenda’s volgend op de Regiovisie Meedoen en Wonen 2024-2026 sluiten we aan bij de communicatie van beide campagnes.

Pagina 3 van 5

Pijler 2 Wonen & Thuis zijn in de wijk gaat in op de onderwerpen; • Transformatie van opvang en beschermd wonen; • Vergroten passend aanbod woonoplossingen; • Veerkrachtige wijken • • • • •

We geven lokaal uitvoering aan deze onderwerpen; Door ook onder deze pijler aandacht te hebben voor de lokale informatievoorziening richting inwoners over het lokale ondersteuningsaanbod in de sociale basis en hier tevens aanbieders bij te betrekken. In de woonzorgvisie nemen we de opgave voor kwetsbare inwoners mee. Daarnaast maken we ook in 2024 prestatieafspraken met de woningcorporaties. We beoordelen integraal wooninitiatieven via de intaketafel. We nemen beleidsmatig deel aan de werkgroep Jongeren in de Knel en werken van daaruit opties uit die lokaal of regionaal kunnen worden ingezet. In 2024 onderzoeken we of we huisvesting met begeleiding voor jongeren (van 18 tot 27 jaar) kunnen realiseren in Maasgouw. Hierover vindt aparte besluitvorming plaats via het college.

Regionaal zijn de activiteiten onder pijler 2 van de beleidsagenda 2024 gericht op het thema Wonen-Zorg. Het thema Wonen-Zorg staat in onze regio hoog op de ambtelijke en bestuurlijke agenda’s. Het is daarbij nodig om een versnelling te realiseren in passende woon-zorg oplossingen voor specifieke doelgroepen. Dit vraagt om verdergaande samenwerking zowel op lokaal als regionaal niveau met collega’s van Wonen. In de beleidsagenda 2024 zijn daarom onderstaande punten opgenomen: • We gaan in regionaal verband verkennen welke woon-zorg oplossingen mogelijk zijn en komen in 2024 met een concreet voorstel ten aanzien van het vervolgtraject. (Zie hieronder in kader) • We gaan aan de slag met het organiseren van zorg voor jongvolwassenen die nog onvoldoende in staat zijn om zelfstandig, met ondersteuning vanuit individuele begeleiding (BGI), te functioneren. Lokaal of sub-regionaal worden nieuwe vormen van ondersteuning uitgewerkt en uitgeprobeerd in de vorm van pilots. • De nieuwe samenwerking rondom Woonkans (opvolger van het Matchingspunt MiddenLimburg en het Transferpunt Noord-Limburg) wordt geïmplementeerd en geëvalueerd. • Vanuit het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting dienen alle gemeenten een urgentieregeling op te stellen, als onderdeel van de huisvestingsverordening. Dit heeft betrekking op de huisvesting van specifiek benoemde kwetsbare groepen met urgentie.

• Om deze thema’s regionaal op te pakken stellen we voor om woningcorporaties meer te betrekken bij ontwikkelingen en een regionaal bestuurlijk overleg te organiseren met wethouders Wonen. Door deze stappen te zetten kunnen we op de lange termijn toe werken naar een structurele, bestuurlijke samenwerking tussen beide domeinen. Onderzoek woonzorgoplossingen voor bijzondere doelgroepen. In de regio Noord- en Midden-Limburg is er een specifieke groep kwetsbare inwoners met complexe problemen die moeilijk te plaatsen zijn in passende woonzorgvoorzieningen vanwege hun gedrag. Deze groep vertoont zorgwekkend gedrag, vermijdt zorg, en is vaak niet gemotiveerd om aan hun problemen te werken. Ze kunnen niet goed in groepswoningen verblijven vanwege hun ontwrichtende gedrag en zwerven tussen verschillende vormen van huisvesting, zoals maatschappelijke opvang, beschermd wonen, en zelfs op straat. Deze situatie kan leiden tot overlast en zelfs crimineel gedrag, wat risico's met zich meebrengt voor andere inwoners. Het onderzoek doet een voorstel ten aanzien van het vervolgtraject en de wijze waarop de regiogemeenten hieraan verder invulling geven. Monitoring Monitoringsgegevens zijn van essentieel belang voor de verdere beleidsontwikkeling omdat ze de feitelijke basis bieden voor effectieve besluitvorming, wat leidt tot doelgericht beleid.

Pagina 4 van 5

In 2024 onderzoeken we daarom regionaal hoe we meer valide gegevens kunnen verzamelen over de instroom en doorstroom van beschermd wonen. Ook onderzoeken we regionaal of er draagvlak is om deel te nemen aan de ETHOS-telling van dak- en thuislozen. Na afronding van het onderzoek wordt het college geïnformeerd over de uitkomsten. Daarnaast heeft de VNG in samenwerking met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een monitor ontwikkeld om de voortgang op het Nationaal Actieplan Dakloosheid (NAD) te kunnen volgen. Aangezien de beleidsagenda 2024 de doelstellingen uit het NAD volgt is het mogelijk de voortgang van de beleidsagenda 2024 lokaal en regionaal inzichtelijk te maken met de inzet van deze landelijke monitor.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Maasgouw, De secretaris,

De burgemeester,

C.M. Keersmaekers

D.W.J. Schneider

Pagina 5 van 5