Nota van wijziging - UIT-271055-Nota van wijziging-signed
Tekst van het document
NOTA VAN WIJZIGING Z/26/158911 - D/26/269928 Onderwerp | : | Aanpassing Programmabegroting 2027-2030 Datum B&W-vergadering : | 03-11-2026 Portefeuillehouder(s) | : | Portefeuillehouder Cretskens TOELICHTING: Via raadsinformatiebrief D/26/269973 bent u op de hoogte gebracht van de afwijking en het effect op de Programmabegroting 2027. Hierdoor vindt een correctie in de Programmabegroting 2027 plaats en is een nota van wijziging noodzakelijk. Omdat dit op diverse plekken in zowel het raadsvoorstel als de bijbehorende Programmabegroting 2027 wijzigingen tot gevolg heeft, wordt omwille van de leesbaarheid van deze nota van wijziging, eerst de toelichting beschreven. Vervolgens zijn aansluitend de wijzigingen, per hoofdstuk in de Programmabegroting 2027, die hieruit voortvloeien aangegeven. Volledigheidshalve wordt vermeld dat het beslispunt zoals opgenomen in het raadsvoorstel en het concept-raadsbesluit ongewijzigd blijft op grond van deze nota van wijziging. Wel wordt een nieuw raadsvoorstel voorgelegd. Bij de verwerking van de begrotingswijziging Servicecentrum MER (SC MER) 2026-3 is door de financieel adviseurs van het SC MER geconstateerd dat de eerdere begrotingswijziging SC MER 2026-2 (raadsvergadering 2 juni 2026) structureel niet juist is verwerkt in onze begroting 2026 en volgende jaren.
De financiële effecten van begrotingswijziging SC MER 2026-2 zijn verwerkt in de 1e programmarapportage 2026 (raadsvergadering 7 juli 2026). De afwijkingen hebben betrekking op: • | De overgang van het personeel van SC MER domein omgevingsdienst naar de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (OD NML) is niet juist verwerkt. Bij het SC MER domein omgevingsdienst is sprake van ‘besparing’ en bij de OD NML is sprake van een verhoging van het budget. De ‘besparing’ is onjuist verwerkt. Hierdoor zijn de lasten die nu in de programmabegroting zijn opgenomen bij de gemeentelijke bijdrage aan SC MER omgevingsdienst te laag. De fout heeft betrekking op de jaren 2026 e.v. De afwijking die betrekking heeft op het jaar 2026 is gecorrigeerd in de 2de programmarapportage 2026. De afwijking over de jaren 2027 e.v. wordt gecorrigeerd in de programmabegroting 2027 met deze nota van wijziging. • | Daarnaast is de overgang van het personeel ‘brandpreventie’ per 1 januari 2027 naar de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) financieel niet juist verwerkt. De besparing vanuit het SC MER domein omgevingsdienst is opgenomen, er is echter geen rekening gehouden met de lastenverzwaring bij de VRLN. Deze fout heeft betrekking op de jaren 2027 e.v.
De omvang van de geconstateerde afwijking voor de jaren 2027-2030 is in onderstaande tabel weergegeven. (bedragen in €) 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Afwijking personeel GR OD NML | 487.300 | 486.900 | 486.900 | 486.900 Afwijking personeel GR Veiligheidsregio | 141.700 | 141.700 | 141.700 | 141.700 Totaal afwijking | 629.000 | 628.600 | 628.600 | 628.600 Het beginsaldo van de meerjarenbegroting, waarmee de programmabegroting voor 2027-2030 is opgesteld, is het saldo na de besluiten die zijn genomen in de raadsvergadering van 7 juli 2026. Het effect op de meerjarenbegroting 2027-2030 bedraagt: (bedragen in €) 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 619.200 | 282.700 | 130.300 | 462.400 Correctie | -629.000 | -628.600 | -628.600 | -628.600 Nieuw saldo | -9.800 | -345.900 | -498.300 | -166.200 Bovengenoemde correctie wordt verwerkt in deze nota van wijziging. Deze wijziging heeft invloed op de lasten zoals deze zijn opgenomen in programma Samenwerking en algemeen bestuur (hoofdstuk 3.1) en programma Ontwikkeling fysieke leefomgeving (hoofdstuk 3.5). Om het meerjarig tekort voor de jaren 2027-2030 te dekken zijn de volgende voorstellen verwerkt in deze nota van wijziging. 1. | Incidentele budgetten die in 2027 worden ingezet, worden gedekt vanuit de algemene reserve. Voor 2027 betreft dit een bedrag van € 314.800.
Het betreft de volgende voorstellen zoals deze in de meerjarenbegroting 2027-2030 zijn opgenomen: Omschrijving incidentele last | Omvang | Pagina Weerbare samenleving | 20.000 | 27-28 Opstellen volkshuisvestingsprogramma | 75.000 | 40-41 Implementatiekosten schuldhulpverlening | 15.000 | 47-48 Erfgoedbeleid | 60.000 | 52 Energieknooppunt Maasbracht | 75.000 | 53 20 jaar Maasgouw | 65.000 | 71-72 Bijstelling bijdrage BsGW | 4.800 | 17 Totaalbedrag | 314.800 2. | Op pagina 52 van de programmabegroting 2027 is een voorstel opgenomen om voor de jaren 2028-2030 het budget Omgevingsplan met € 200.000 te verhogen. In de nota van wijziging wordt voorgesteld om deze verhoging terug te draaien. Voor 2027 is afgerond een bedrag van € 590.000 beschikbaar. Voor 2028 en verder is een bedrag van € 90.000 beschikbaar. Op dit moment en ook volgend jaar, werken we aan een omgevingsplan voor de kern Wessem, binnen de middelen die daarvoor begroot zijn. In 2027 wordt de voortgang van de implementatie en de daadwerkelijke besteding gemonitord. Dat geeft inzicht in de middelen en de personele inzet die in 2028 en volgende jaren nodig zijn. Hierbij worden tevens de ontwikkelingen bij andere organisaties alsmede de ontwikkelingen op het gebied van AI gemonitord.
We achten het daarom verantwoord om de budgetten voor 2028 en volgende jaren nu niet te verhogen, maar op basis van genoemde inzichten voorstellen in te dienen voor passende aanvulling op het structurele budget van € 90.000. 3. | Na verwerking van voorstel 1 en 2 resteert er voor 2028 en 2029 een negatief saldo. Dit negatief saldo wordt gedekt door de inzet van de algemene reserve. Recapitulatie begrotingssaldo 2027-2030 Onderstaand is een recapitulatie opgenomen van het effect van de geconstateerde afwijking en de daarbij behorende wijzigingsvoorstellen zoals hierboven eerder beschreven. (bedragen in €) 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 619.200 | 282.700 | 130.300 | 462.400 Correctie afwijking | -629.000 | -628.600 | -628.600 | -628.600 Nieuw begrotingssaldo | -9.800 | –345.900 | -498.300 | -166.200 Inzet algemene reserve t.b.v. incidentele lasten (1) | 314.800 | - | - | - Aframing budget omgevingsplan (2) | - | 200.000 | 200.000 | 200.000 Nieuw begrotingssaldo na voorstellen | 305.000 | -145.900 | -298.300 | 33.800 Inzet algemene reserve ‘negatief’ saldo 2028 en 2029 (3) | - | 145.900 | 298.300 | - Saldo meerjarenbegroting 2027-2030 incl. nota van | 305.000 | - | - | 33.800 wijziging Stand van de algemene reserve na verwerking van de hierboven genoemde voorstellen.
(bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand algemene reserve per 1 januari | 29.198.100 | 26.842.100 | 26.396.200 | 21.947.900 Besluit raadsvergadering 24 februari 2026 Uitbreiding handhavingscapaciteit 2 jaar | -199.200 | - | - | - € 199.200 per jaar Raadsvergadering 10 november 2026 (programmabegroting 2027-2030) Integraal huisvestingsplan | -1.842.000 | -300.000 | -4.150.000 | -6.887.000 Inzet algemene reserves cf. bovenstaande | -314.800 | -145.900 | -298.300 | - voorstellen Stand algemene reserve per 31 december | 26.842.100 | 26.396.200 | 21.947.900 | 15.060.900 Aanvullende correctie Er is, door het Servicecentrum MER, in de begrotingswijziging 2026-3 een fout is geconstateerd. Deze fout heeft betrekking op: 1. | In de totaaloverzichten voor de jaren 2027 en 2028 (hoofdstuk 3) zijn verkeerde verdeelsleutels gebruikt. Hierdoor zijn de bijdragen per gemeente onjuist weergegeven; 2. | Daarnaast is er een foutieve telling in 2026 gecorrigeerd. Deze afwijkingen zijn van invloed op de correctie van de gemeenschappelijke regeling SC MER. Voor 2026 is sprake van een correctie van afgerond € 18.000 en de jaren erna van € 15.000. Gezien de omvang van de afwijkingen is ervoor gekozen om deze correcties niet te verwerken in deze nota van wijzigingen. De correctie voor 2026 wordt verwerkt in de jaarstukken 2026. De afwijkingen voor 2027 e.v.
worden verwerkt in de 1e programmarapportage 2027. Deze werkwijze is afgestemd met onze toezichthouder. HET VOORSTEL WIJZIGT ALS VOLGT Onderstaand worden de wijzigingen in de programmabegroting op hoofdstukniveau inclusief paginanummer weergegeven: Hoofdstuk 1.1 Algemeen • | Financiële foto 2027-2030 (pagina 6 en 7) VAN | : Financiële foto 2027-2030 (Bedragen x € 1.000) Programmabegroting 2027-2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingssaldo | 619 | 283 | 130 | 462 Voordelig | Voordelig | Voordelig | Voordelig Programmabegroting op hoofdlijnen Er is sprake van een positief saldo van € 619.000 voor 2027. In totaal is voor een bedrag van € 95.127.000 aan lasten begroot en een bedrag van € 95.747.000 aan baten. Verdeeld naar programma’s (lasten) en opbrengsten categorieën ziet dit als volgt uit: IN | : Financiële foto 2027-2030 (Bedragen x € 1.000) Programmabegroting 2027-2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingssaldo | 305 | - | - | 34 Voordelig | Voordelig Programmabegroting op hoofdlijnen Er is sprake van een positief saldo van € 305.000 voor 2027. In totaal is voor een bedrag van € 95.756.000 aan lasten begroot en een bedrag van € 96.061.000 aan baten. Verdeeld naar programma’s (lasten) en opbrengsten categorieën ziet dit als volgt uit: TOELICHTING: Door de verwerking van de voorstellen worden de diagrammen op pagina 7 aangepast.
Hoofdstuk 1.2 Heroverwegingen met oog op het meerjarenperspectief • | Omvang algemene reserve (pagina 10) VAN | : Voor de programmabegroting 2027 is ervoor gekozen de algemene reserve niet als dekkingsmiddel in te zetten. Hiermee wordt invulling gegeven aan de doelstelling zoals opgenomen in het coalitieprogramma 2026-2030. Op basis van de in deze programmabegroting opgenomen investeringen, zoals het Integraal Huisvesting Plan onderwijs, bedraagt de omvang van de algemene reserve ongeveer € 15,8 miljoen. In de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2025 is een minimale omvang van € 15 miljoen vastgesteld. Met de in de programmabegroting 2027 opgenomen voorstellen wordt aan deze norm voldaan. Tegelijkertijd blijft voldoende financiële ruimte beschikbaar om eventuele tegenvallers op te vangen. IN | : Voor het begrotingsjaar 2027 is ervoor gekozen om de incidentele lasten zoals deze zijn opgenomen in de programma’s (hoofdstuk 3.1 tot en met 3.9) te dekken door inzet van de algemene reserve. Daarnaast worden de kapitaallasten voor een aantal investeringen, zoals het Integraal Huisvesting Plan onderwijs, gedekt door de inzet van de algemene reserve. Als laatste worden de tekorten in het jaar 2028 en 2029 gedekt door de inzet van de algemene reserve. Hierna bedraagt de omvang van de algemene reserve ongeveer € 15,1 miljoen.
In de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2025 is een minimale omvang van € 15 miljoen vastgesteld. Met de in de programmabegroting 2027 opgenomen voorstellen wordt aan deze norm voldaan. TOELICHTING: Aanpassing van de algemene reserve n.a.v. verwerking gekozen voorstellen. • | Uitvoeren nieuw beleid (pagina 11 en 12) VAN | : Dit betreft zes beleidsvoorstellen voor een waarde van € 448.000 in 2027. In 2028 bedraagt dit € 344.000, oplopend naar € 351.000 in 2030. (bedragen x € 1.000) Speerpunten op programmaniveau | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Samenwerking en algemeen bestuur | 30 | -17 | -17 | -17 Sociale kracht van gemeenschappen | 149 | 161 | 62 | 62 Volkshuisvestingsprogramma | -75 | - | - | - Zorg en gezondheid | -70 | -70 | -70 | -70 Ontwikkeling fysieke leefomgeving | -560 | -200 | -200 | -200 Beheer openbare ruimte | -361 | -391 | -376 | -449 Dienstverlening | -65 | - | - | - Totaal | -953 | -517 | -601 | -674 Overige doelstellingen op programmaniveau Samenwerking en algemeen bestuur | -20 | - | - | - Sociale kracht van gemeenschappen | -106 | -106 | -106 | -106 Zorg en gezondheid | -247 | -232 | -232 | -232 Ontwikkeling fysieke leefomgeving | -75 | - | - | - Beheer openbare ruimte | - | -6 | -10 | -13 Totaal | -448 | -344 | -348 | -351 Overige doelstellingen op programmaniveau | -1.401 | -861 | -949 | -1.026 IN | : Dit betreft zes beleidsvoorstellen voor een
waarde van € 338.000 in 2027. In 2028 bedraagt dit € 344.000, oplopend naar € 351.000 in 2030. (bedragen x € 1.000) Speerpunten op programmaniveau | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Samenwerking en algemeen bestuur | 30 | -17 | -17 | -17 Sociale kracht van gemeenschappen | 149 | 161 | 62 | 62 Volkshuisvestingsprogramma | - | - | - | - Zorg en gezondheid | -70 | -70 | -70 | -70 Ontwikkeling fysieke leefomgeving | -500 | - | - | - Beheer openbare ruimte | -361 | -391 | -376 | -449 Dienstverlening | - | - | - | - Totaal | -753 | -317 | -401 | -474 Overige doelstellingen op programmaniveau Samenwerking en algemeen bestuur | - | - | - | - Sociale kracht van gemeenschappen | -106 | -106 | -106 | -106 Zorg en gezondheid | -232 | -232 | -232 | -232 Ontwikkeling fysieke leefomgeving | - | - | - | - Beheer openbare ruimte | - | -6 | -10 | -13 Totaal | -338 | -344 | -348 | -351 Overige doelstellingen op programmaniveau | -1.091 | -661 | -749 | -826 TOELICHTING: Betreft de verwerking van de gekozen voorstellen.
Hoofdstuk 1.3 Financiële foto 2027-2030 • | Financiële foto (pagina 15) VAN | : (bedragen x € 1.000) | Investering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Pagina Beginstand begroting 2027-2030 per 7 juli | -1.184 | -834 | -659 | -497 2026 Inleiding | 3.204 | 1.977 | 1.738 | 1.985 Verhogen inkomsten | 907 | 948 | 987 | 1.027 | 10 Besparen bestaand beleid | 23 | 56 | 56 | 56 | 12 Realistisch begroten | 1.611 | 1.611 | 1.611 | 1.611 | 13 Meicirculaire 2026 | 2.532 | 1.390 | -2 | 561 | 16 Stelposten | - | - | 1.400 | 1.400 | 16 Autonome ontwikkelingen | -1.869 | -2.027 | -2.314 | -2.670 | 17 Uitvoeren nieuw beleid | 13.920 | -1.401 | -861 | -949 | -1.026 3.1 | Samenwerking en algemeen bestuur 3.1.1 | Bestuurlijke samenwerking | 40 | - | - | - | 26 3.1.5 | Bestuurskracht en professionaliteit gem.
| - | - | - | - | 27 organisatie 3.1.7 | Veiligheid, toezicht en handhaving | 70 | -10 | -17 | -17 | -17 | 28 Overige doelstellingen | -20 | - | - | - | 27 3.2 | Sociale kracht van gemeenschappen 3.2.1 | Sterke sociale netwerken binnen | - | - | - | - | 31 gemeenschappen 3.2.2 | Verenigingen en vrijwilligersorganisaties | - | - | - | - | 32 3.2.3 | Gemeenschapshuizen, sportaccommodaties | 11.374 | 149 | 161 | 62 | 62 | 32/35 en scholen 3.2.4 | Limburgse dorpscultuur | - | - | - | - | 33 Overige doelstellingen | -106 | -106 | -106 | -106 | 34 3.3 | Volkshuisvesting en wonen 3.3.1 | Volkshuisvestingsprogramma | -75 | - | - | - | 40 3.4 | Zorg en gezondheid 3.4.1 | Gezond en actief leven | - | - | - | - | 44 3.4.2 | Zorg en hulp binnen sociale netwerken | - | - | - | - | 45 3.4.3 | Voorzieningen voor zorg en ondersteuning | -70 | -70 | -70 | -70 | 45 3.4.4 | Zorg, wonen en veiligheid | - | - | - | - | 46 Overige doelstellingen | -247 | -232 | -232 | -232 | 47 3.5 | Ontwikkeling fysieke leefomgeving 3.5.1 | Kwaliteit van fysieke leefomgeving | -500 | -200 | -200 | -200 | 51 3.5.2 | Natuur, groen en biodiversiteit | - | - | - | - | 53 3.5.3 | Monumentaal erfgoed | -60 | - | - | - | 52 Overige doelstellingen | -75 | - | - | - | 54 3.6 | Beheer openbare ruimte 3.6.1 | Kwaliteit in groene en verharde openbare | 2.047 | -361 | -386 | -371 | -444 | 60 ruimte 3.6.2 | Verkeer en parkeren
| 180 | - | -5 | -5 | -5 | 58 Overige doelstellingen | 249 | - | -6 | -10 | -13 | 59 3.7 | Economische ontwikkelingen 3.7.1 | Duurzame bedrijven en bedrijventerreinen | - | - | - | - | 65 3.7.2 | Nautische sector en havens | - | - | - | - | 66 3.7.3 | Recreatie en toerisme | - | - | - | - | 66 3.7.4 | Detailhandel en voorzieningenniveau | - | - | - | - | 67 3.7.5 | Arbeidsmarkt en personeelstekorten | - | - | - | - | 67 3.8 | Dienstverlening Overige doelstellingen | -65 | - | - | - | 71 Saldo Programmabegroting 2027-2030 | 619 | 283 | 130 | 462 IN | : (bedragen x € 1.000) | Investering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Pagina Beginstand begroting 2027-2030 per 7 juli 2026 | -1.184 | -834 | -659 | -497 Inleiding | 2.579 | 1.349 | 1.109 | 1.356 Verhogen inkomsten | 907 | 948 | 987 | 1.027 | 10 Besparen bestaand beleid | 23 | 56 | 56 | 56 | 12 Realistisch begroten | 1.611 | 1.611 | 1.611 | 1.611 | 13 Meicirculaire 2026 | 2.532 | 1.390 | -2 | 561 | 16 Stelposten | - | - | 1.400 | 1.400 | 16 Autonome ontwikkelingen | -1.864 | -2.027 | -2.314 | -2.670 | 17 Bijdragen verbonden partijen | -629 | -629 | -629 | -629 Uitvoeren nieuw beleid | 13.920 | -1.091 | -515 | -451 | -826 3.1 | Samenwerking en algemeen bestuur 3.1.1 | Bestuurlijke samenwerking | 40 | - | - | - | 26 3.1.5 | Bestuurskracht en professionaliteit gem.
| - | - | - | - | 27 organisatie 3.1.7 | Veiligheid, toezicht en handhaving | 70 | -10 | -17 | -17 | -17 | 28 Overige doelstellingen | - | - | - | - | 27 3.2 | Sociale kracht van gemeenschappen 3.2.1 | Sterke sociale netwerken binnen | - | - | - | - | 31 gemeenschappen 3.2.2 | Verenigingen en vrijwilligersorganisaties | - | - | - | - | 32 3.2.3 | Gemeenschapshuizen, sportaccommodaties en | 11.374 | 149 | 161 | 62 | 62 | 32/35 scholen 3.2.4 | Limburgse dorpscultuur | - | - | - | - | 33 Overige doelstellingen | -106 | -106 | -106 | -106 | 34 3.3 | Volkshuisvesting en wonen 3.3.1 | Volkshuisvestingsprogramma | - | - | - | - | 40 3.4 | Zorg en gezondheid 3.4.1 | Gezond en actief leven | - | - | - | - | 44 3.4.2 | Zorg en hulp binnen sociale netwerken | - | - | - | - | 45 3.4.3 | Voorzieningen voor zorg en ondersteuning | -70 | -70 | -70 | -70 | 45 3.4.4 | Zorg, wonen en veiligheid | - | - | - | - | 46 Overige doelstellingen | -232 | -232 | -232 | -232 | 47 3.5 | Ontwikkeling fysieke leefomgeving 3.5.1 | Kwaliteit van fysieke leefomgeving | -500 | - | - | - | 51 3.5.2 | Natuur, groen en biodiversiteit | - | - | - | - | 53 3.5.3 | Monumentaal erfgoed | - | - | - | - | 52 Overige doelstellingen | - | - | - | - | 54 3.6 | Beheer openbare ruimte 3.6.1 | Kwaliteit in groene en verharde openbare ruimte | 2.047 | -361 | -386 | -371 | -444 | 60 3.6.2 | Verkeer en parkeren | 180 | - | -5 |
-5 | -5 | 58 Overige doelstellingen | 249 | - | -6 | -10 | -13 | 59 3.7 | Economische ontwikkelingen 3.7.1 | Duurzame bedrijven en bedrijventerreinen | - | - | - | - | 65 3.7.2 | Nautische sector en havens | - | - | - | - | 66 3.7.3 | Recreatie en toerisme | - | - | - | - | 66 3.7.4 | Detailhandel en voorzieningenniveau | - | - | - | - | 67 3.7.5 | Arbeidsmarkt en personeelstekorten | - | - | - | - | 67 3.8 | Dienstverlening Overige doelstellingen | - | - | - | - | 71 3.9 | Financiën 3.9.4 | Onvoorzien | - | 146 | 298 | - Saldo Programmabegroting 2027-2030 | 305 | - | - | 34 TOELICHTING: Betreft de verwerking van de voorstellen in de financiële foto. •Toelichting Financiële foto (pagina 16) VAN: Hieronder volgt een korte toelichting op de mutaties waarvoor geen toelichting in de programma’s in hoofdstuk 3 is opgenomen. •Begrotingen verbonden partijen 2027 De begrotingen 2027 van de diverse Gemeenschappelijke Regelingen (GR) waarin Maasgouw participeert zijn in de raadsvergadering van 2 juni 2026 en 7 juli 2026 voor zienswijze voorgelegd. De financiële bijdragen volgens de meerjarenramingen 2027-2030 van de GR-en zijn overeenkomstig, de door de raad vastgestelde begrotingen, opgenomen in de beginstand van de financiële foto. IN: Hieronder volgt een korte toelichting op de mutaties waarvoor geen toelichting in de programma’s in hoofdstuk 3 is opgenomen.
•Begrotingen verbonden partijen 2027 De begrotingen 2027 van de diverse Gemeenschappelijke Regelingen (GR) waarin Maasgouw participeert zijn in de raadsvergadering van 2 juni 2026 en 7 juli 2026 voor zienswijze voorgelegd. De financiële bijdragen volgens de meerjarenramingen 2027-2030 van de GR-en zijn overeenkomstig, de door de raad vastgestelde begrotingen, opgenomen in de beginstand van de financiële foto. Structureel dient de aanvullende bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Servicecentrum MER alsmede Veiligheidsregio Limburg Noord bijgesteld te worden met een bedrag van afgerond € 629.000. TOELICHTING: Betreft de aanvullende toelichting bijdragen verbonden partij.
• | Autonome ontwikkelingen (pagina 17) VAN | : (bedragen x € 1.000) Autonome ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Indexering lasten Wmo (programma Zorg en Gezondheid | -219 | -219 | -219 | -219 Indexering lasten Jeugd (programma Zorg en Gezondheid | -321 | -321 | -321 | -321 Indexering overige lasten (programma financiën) | -727 | -727 | -727 | -727 Indexering CAO Personeel inclusief Servicecentrum MER | -670 | -893 | -893 | -893 Onderhoudsronde functieboek | -32 | -32 | -32 | -32 Uitvoering PAGO’s (programma financiën) | -33 | 0 | 0 | 0 4de wethouder | -119 | -119 | -119 | -119 Bijstelling bijdrage BsGW | -5 | 0 | 0 | 0 Actualisatie kapitaallasten – afschrijvingslasten | -37 | -21 | -15 | -90 Actualisatie kapitaallasten – rentelasten (programma financiën) | 299 | 294 | 4 | -378 Kostendekkendheid riool (programma beheer openbare ruimte) | 42 | 61 | 57 | 158 Kostendekkendheid afval (programma beheer openbare ruimte) | -50 | -50 | -50 | -50 Totaal | -1.869 | -2.027 | -2.314 | -2.670 IN | : (bedragen x € 1.000) Autonome ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Indexering lasten Wmo (programma Zorg en Gezondheid | -219 | -219 | -219 | -219 Indexering lasten Jeugd (programma Zorg en Gezondheid | -321 | -321 | -321 | -321 Indexering overige lasten (programma financiën) | -727 | -727 | -727 | -727 Indexering CAO Personeel inclusief Servicecentrum MER | -670 | -893 | -893 |
-893 Onderhoudsronde functieboek | -32 | -32 | -32 | -32 Uitvoering PAGO’s (programma financiën) | -33 | 0 | 0 | 0 4de wethouder | -119 | -119 | -119 | -119 Bijstelling bijdrage BsGW | - | - | - | - Actualisatie kapitaallasten – afschrijvingslasten | -37 | -21 | -15 | -90 Actualisatie kapitaallasten – rentelasten (programma financiën) | 299 | 294 | 4 | -378 Kostendekkendheid riool (programma beheer openbare ruimte) | 42 | 61 | 57 | 158 Kostendekkendheid afval (programma beheer openbare ruimte) | -50 | -50 | -50 | -50 Totaal | -1.864 | -2.027 | -2.314 | -2.670 TOELICHTING: De bijstelling bijdrage BsGW wordt gedekt vanuit de algemene reserve. Zie voorstel 1. Hoofdstuk 2 Kerngegevens Financiële structuur (pagina 20) VAN | : C. Financiële structuur | 2026 | 2027 | 2026 | 2027 Totaal | Totaal | Per inwoner | Per inwoner Uitgaven gewone dienst | 81.825.400 | 95.126.900 | 3.341 | 3.903 Opbrengst belastingen en leges | 17.364.100 | 19.171.200 | 709 | 786 Algemene uitkering uit gemeentefonds | 49.944.600 | 52.985.500 | 2.039 | 2.174 Uitkering deelfonds sociaal domein | 2.373.400 | 2.457.300 | 97 | 101 Boekwaarde geactiveerde kapitaalsuitgaven per 1-1 | 121.563.000 | 123.780.000 | 4.963 | 5.078 Langlopende leningen per 1-1 | 52.689.600 | 50.835.200 | 2.151 | 2.086 Reserves en voorzieningen per 1-1 | 66.147.100 | 69.248.200 | 2.701 | 2.841 IN | : C.
Financiële structuur | 2026 | 2027 | 2026 | 2027 Totaal | Totaal | Per inwoner | Per inwoner Uitgaven gewone dienst | 81.825.400 | 95.755.900 | 3.341 | 3.928 Opbrengst belastingen en leges | 17.364.100 | 19.171.200 | 709 | 786 Algemene uitkering uit gemeentefonds | 49.944.600 | 52.985.500 | 2.039 | 2.174 Uitkering deelfonds sociaal domein | 2.373.400 | 2.457.300 | 97 | 101 Boekwaarde geactiveerde kapitaalsuitgaven per 1-1 | 121.563.000 | 123.780.000 | 4.963 | 5.078 Langlopende leningen per 1-1 | 52.689.600 | 50.835.200 | 2.151 | 2.086 Reserves en voorzieningen per 1-1 | 66.147.100 | 69.248.200 | 2.701 | 2.841 TOELICHTING: Wijziging van de gegevens uitgaven gewone dienst als gevolg van de aanpassing van lasten. Hoofdstuk 3.1 Samenwerking en algemeen bestuur • | Weerbare samenleving (pagina 28) VAN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Rekenkamer Maasgouw | - | - | - | - Budgettair neutraal Weerbare samenleving | -20 | - | - | - Incidenteel bedrag Totaal | -20 | - | - | - IN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Rekenkamer Maasgouw | - | - | - | - Budgettair neutraal Weerbare samenleving | -20 | - | - | - Incidenteel bedrag, waarbij dekking plaats vindt Dekking reserve | 20 | - | - | - door inzet algemene reserve.
Totaal | - | - | - | - TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 1. • | 20 jaar Maasgouw (pagina 28) VAN | : Toelichting opgenomen in programma Dienstverlening (hoofdstuk 3.8, pagina 71/72) IN | : Wat willen we bereiken? 1. 20 jaar Maasgouw In 2027 viert de gemeente Maasgouw haar 20-jarig bestaan. Dit jubileum biedt een bijzondere gelegenheid om de samenwerking en onderlinge relaties binnen Maasgouw verder te versterken. Door verbinding tussen de kernen te stimuleren, initiatieven te ondersteunen en ontmoeting te bevorderen, wordt gewerkt aan een hechte en betrokken gemeenschap. Daarbij blijven de eigen kracht, het karakter en de identiteit van iedere kern behouden en zichtbaar. Wat gaan we daarvoor doen? 2. 20 jaar Maasgouw In 2027 vinden diverse jubileumactiviteiten plaats en worden bestaande evenementen verbonden aan het thema ‘20 jaar Maasgouw’. Hiermee worden ontmoeting, samenwerking en initiatieven tussen de kernen gestimuleerd. Op deze manier wordt de onderlinge verbondenheid versterkt, met behoud van de eigen kracht, het karakter en de identiteit van iedere kern. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting 20 jaar Maasgouw | -65 | - | - | - Aanvullende incidenteel bedrag, waarbij dekking Dekking reserve | 65 | - | - | - plaats vindt door inzet algemene reserve.
Totaal | - | - | - | - TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 1. Aanvullend is volgende wijziging doorgevoerd. De doelstelling was opgenomen onder programma Dienstverlening. Het budget is echter gekoppeld aan programma Samenwerking en algemeen bestuur. In de nota van wijziging wordt deze correctie meegenomen. • | Totaaloverzicht lasten en baten programma samenwerking en algemeen bestuur (pagina 29) VAN | : (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Bestuur | 3 | - | - | - | - | - Bestuurlijke samenwerking | 86 | 67 | 107 | 67 | 67 | 67 Openbare orde en veiligheid | 10 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 Totaal Baten | 99 | 88 | 128 | 88 | 88 | 88 Lasten Bestuur | 2.151 | 2.033 | 2.040 | 1.975 | 1.975 | 1.975 Bestuurlijke samenwerking | 2.461 | 2.678 | 2.644 | 2.436 | 2.342 | 2.354 Openbare orde en veiligheid | 244 | 473 | 447 | 235 | 235 | 235 Burgerparticipatie en | 140 | 118 | 127 | 127 | 127 | 92 leefbaarheidsfonds Totaal Lasten | 4.995 | 5.302 | 5.258 | 4.773 | 4.679 | 4.656 Totaal saldo baten & lasten | -4.896 | -5.214 | -5.130 | -4.686 | -4.592 | -4.568 Baten reserves | 1.937 | 625 | 422 | 12 | 1 | - Lasten reserves | 1.263 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 674 | 625 | 422 | 12 | 1 | - Totaal saldo | -4.222 | -4.589 | -4.708 | -4.673 | -4.591 | -4.568 IN | : (bedragen
x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Bestuur | 3 | - | - | - | - | - Bestuurlijke samenwerking | 86 | 67 | 107 | 67 | 67 | 67 Openbare orde en veiligheid | 10 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 Totaal Baten | 99 | 88 | 128 | 88 | 88 | 88 Lasten Bestuur | 2.151 | 2.033 | 2.040 | 1.975 | 1.975 | 1.975 Bestuurlijke samenwerking | 2.461 | 2.678 | 2.786 | 2.578 | 2.484 | 2.496 Openbare orde en veiligheid | 244 | 473 | 447 | 235 | 235 | 235 Burgerparticipatie en | 140 | 118 | 127 | 127 | 127 | 92 leefbaarheidsfonds Totaal Lasten | 4.995 | 5.302 | 5.399 | 4.915 | 4.821 | 4.798 Totaal saldo baten & lasten | -4.896 | -5.214 | -5.272 | -4.827 | -4.733 | -4.710 Baten reserves | 1.937 | 625 | 512 | 12 | 1 | - Lasten reserves | 1.263 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 674 | 625 | 512 | 12 | 1 | - Totaal saldo | -4.222 | -4.589 | -4.760 | -4.815 | -4.732 | -4.710 TOELICHTING: Verwerking van de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg Noord (structureel) alsmede dekking van de incidentele lasten conform voorstel 1.
Hoofdstuk 3.3 Volkshuisvesting en wonen •Opstellen volkshuisvestingsprogramma (pagina 41) VAN : (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Opstellen volkshuisvesting programma -75 - - - Incidenteel bedrag Opstellen huisvestingsverordening - - - - Budget beschikbaar vanuit de regio Totaal -75 - - - IN : (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Opstellen volkshuisvesting programma -75 - - - Dekking reserve 75 - - - Incidenteel bedrag, waarbij dekking plaats vindt door inzet algemene reserve. Opstellen huisvestingsverordening - - - - Budget beschikbaar vanuit de regio Totaal - - - - TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 1.
• | Totaaloverzicht lasten en baten programma volkshuisvesting en wonen (pagina 41) VAN | : (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Wonen en bouwen | 123 | 241 | 44 | 43 | 42 | 41 Woonwagencentra | 50 | 46 | 46 | 46 | 46 | 46 Grondexploitatie | 953 | - | 137 | 30 | - | - Totaal Baten | 1.126 | 287 | 228 | 119 | 88 | 87 Lasten Wonen en bouwen | 709 | 1096 | 749 | 674 | 674 | 674 Woonwagencentra | 142 | 149 | 145 | 144 | 144 | 144 Grondexploitatie | 1.108 | -25 | 121 | 13 | -16 | -16 Totaal Lasten | 1.958 | 1.219 | 1.016 | 832 | 802 | 802 Totaal saldo baten & lasten | -832 | -933 | -788 | -713 | -714 | -714 Baten reserves | 4.484 | 1.009 | - | - | - | - Lasten reserves | 4.350 | 1.211 | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 134 | -202 | - | - | - | - Totaal saldo | -699 | -1.134 | -788 | -713 | -714 | -714 IN | : (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Wonen en bouwen | 123 | 241 | 44 | 43 | 42 | 41 Woonwagencentra | 50 | 46 | 46 | 46 | 46 | 46 Grondexploitatie | 953 | - | 137 | 30 | - | - Totaal Baten | 1.126 | 287 | 228 | 119 | 88 | 87 Lasten Wonen en bouwen | 709 | 1096 | 749 | 674 | 674 | 674 Woonwagencentra | 142 | 149 | 145 | 144 | 144 | 144 Grondexploitatie | 1.108 | -25 | 121 |
13 | -16 | -16 Totaal Lasten | 1.958 | 1.219 | 1.016 | 832 | 802 | 802 Totaal saldo baten & lasten | -832 | -933 | -788 | -713 | -714 | -714 Baten reserves | 4.484 | 1.009 | 75 | - | - | - Lasten reserves | 4.350 | 1.211 | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 134 | -202 | 75 | - | - | - Totaal saldo | -699 | -1.134 | -713 | -713 | -714 | -714 TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 1. Hoofdstuk 3.4 Zorg en gezondheid • | Bestaanszekerheid en financiële ondersteuning (pagina 48) VAN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Kostprijsonderzoek Wmo | -200 | -200 | -200 | -200 contractverlenging Doorontwikkeling Mens- | 0 | 0 | 0 | 0 | Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande ontwikkelbedrijf en | budgetten Participatiewet in Balans Bestaanszekerheid en | -47 | -32 | -32 | -32 | Aanvullend budget versterking financiële ondersteuning | schuldhulpverlening met in 2027 € 15.000 incidentele implementatiekosten Totaal | -247 | -232 | -232 | -232 IN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Kostprijsonderzoek Wmo | -200 | -200 | -200 | -200 contractverlenging Doorontwikkeling Mens- | 0 | 0 | 0 | 0 | Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande ontwikkelbedrijf en | budgetten Participatiewet in Balans Bestaanszekerheid en | -47 | -32 | -32 | -32 | Aanvullend
budget versterking financiële ondersteuning | schuldhulpverlening met in 2027 € 15.000 Dekking reserve | 15 | - | - | - incidentele implementatiekosten. Dit incidenteel bedrag wordt gedekt door inzet algemene reserve. Totaal | -232 | -232 | -232 | -232 TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 1. • | Totaaloverzicht lasten en baten programma zorg en gezondheid (pagina 49) VAN | : (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Gezondheid | 196 | 227 | 135 | 135 | 135 | 135 Inburgering/ Asiel /Vluchtelingen | 6.072 | 2.359 | 300 | - | - | - Armoedebeleid/ | 92 | - | - | - | - | - Schuldhulpverlening Werk en inkomen | 5.400 | 5.325 | 4.180 | 4.180 | 4.180 | 4.180 Wet maatschappelijke | 93 | 64 | 66 | 69 | 72 | 72 ondersteuning Jeugdwet | 51 | - | - | - | - | - Veilige leefomgeving | 1.283 | 1.295 | 830 | 901 | 830 | 830 Totaal Baten | 13.187 | 9.270 | 5.511 | 5.286 | 5.217 | 5.217 Lasten Gezondheid | 1.774 | 2.060 | 1.990 | 1.989 | 1.991 | 1.989 Inburgering/ Asiel/ Vluchtelingen | 3.494 | 2.376 | 246 | 3 | 3 | 3 Mensontwikkelbedrijf | 165 | 45 | 293 | 237 | 237 | 237 Armoedebeleid/ | 1.664 | 1.678 | 1.629 | 1.615 | 1.615 | 1.615 Schuldhulpverlening Werk en inkomen | 5.973 | 6.704 | 5.144 | 5.135 | 5.127 | 5.127 Wet maatschappelijke | 6.276 | 6.827 | 6.774 | 6.856 | 5.448 | 5.466
ondersteuning Jeugdwet | 8.470 | 7.785 | 7.984 | 7.985 | 7.985 | 7.986 Veilige leefomgeving | 264 | 837 | 608 | 680 | 608 | 643 Bestuurlijke samenwerking | 5.700 | 5.655 | 5.791 | 5.512 | 5.469 | 5.315 Totaal Lasten | 33.780 | 33.968 | 30.460 | 30.011 | 28.483 | 28.380 Totaal saldo baten & lasten | -20.593 | -24.698 | -24.948 | -24.725 | -23.265 | -23.163 Baten reserves | - | - | 207 | 170 | 148 | 148 Lasten reserves | - | - | 486 | - | - | - Totaal mutaties reserves | - | - | -279 | 170 | 148 | 148 Totaal saldo | -20.593 | -24.698 | -25.227 | -24.554 | -23.117 | -23.015 IN | : (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Gezondheid | 196 | 227 | 135 | 135 | 135 | 135 Inburgering/ Asiel /Vluchtelingen | 6.072 | 2.359 | 300 | - | - | - Armoedebeleid/ | 92 | - | - | - | - | - Schuldhulpverlening Werk en inkomen | 5.400 | 5.325 | 4.180 | 4.180 | 4.180 | 4.180 Wet maatschappelijke | 93 | 64 | 66 | 69 | 72 | 72 ondersteuning Jeugdwet | 51 | - | - | - | - | - Veilige leefomgeving | 1.283 | 1.295 | 830 | 901 | 830 | 830 Totaal Baten | 13.187 | 9.270 | 5.511 | 5.286 | 5.217 | 5.217 Lasten Gezondheid | 1.774 | 2.060 | 1.990 | 1.989 | 1.991 | 1.989 Inburgering/ Asiel/ Vluchtelingen | 3.494 | 2.376 | 246 | 3 | 3 | 3 Mensontwikkelbedrijf | 165 | 45 | 293 | 237 | 237 | 237 Armoedebeleid/ | 1.664 |
1.678 | 1.629 | 1.615 | 1.615 | 1.615 Schuldhulpverlening Werk en inkomen | 5.973 | 6.704 | 5.144 | 5.135 | 5.127 | 5.127 Wet maatschappelijke | 6.276 | 6.827 | 6.774 | 6.856 | 5.448 | 5.466 ondersteuning Jeugdwet | 8.470 | 7.785 | 7.984 | 7.985 | 7.985 | 7.986 Veilige leefomgeving | 264 | 837 | 608 | 680 | 608 | 643 Bestuurlijke samenwerking | 5.700 | 5.655 | 5.791 | 5.512 | 5.469 | 5.315 Totaal Lasten | 33.780 | 33.968 | 30.460 | 30.011 | 28.483 | 28.380 Totaal saldo baten & lasten | -20.593 | -24.698 | -24.948 | -24.725 | -23.265 | -23.163 Baten reserves | - | - | 222 | 170 | 148 | 148 Lasten reserves | - | - | 486 | - | - | - Totaal mutaties reserves | - | - | -264 | 170 | 148 | 148 Totaal saldo | -20.593 | -24.698 | -25.212 | -24.554 | -23.117 | -23.015 TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 1. Hoofdstuk 3.5 Ontwikkeling fysieke leefomgeving • | Omgevingsplan (pagina 52) VAN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Omgevingsplan * | -500 | -200 | -200 | -200 | Zie onderstaande toelichting Totaal | -500 | -200 | -200 | -200 * De kosten voor het opstellen van het omgevingsplan zijn zo goed als mogelijk geraamd, op basis van wat we nu weten. Voor het jaar 2027 hebben we een bedrag begroot van € 500.000. Hiervoor wordt specifieke expertise in huis gehaald voor dit werk.
Eigen medewerkers worden vrijgemaakt voor dit project met de inzet van bestaande middelen. De kosten zullen tot 2032 structureel zijn, echter de hoogte ervan is van veel zaken afhankelijk. Op basis van opgedane ervaring en zal worden bezien of de raming voor de jaren 2028 en volgende reëel is. Ontwikkelingen op gebied van AI gaan snel en gaan mogelijk een belangrijke rol spelen, maar zijn nog niet concreet. Vooralsnog is er na 2027 structureel een lager bedrag opgenomen van € 200.000. Als de volgende jaren hogere bedragen nodig zijn, dan wordt dat jaarlijks in het nieuwe begrotingsjaar toegevoegd op basis van de kennis van dan. IN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Omgevingsplan * | -500 | - | - | - Zie onderstaande toelichting Totaal | -500 | - | - | - * De kosten voor het opstellen van het omgevingsplan zijn zo goed als mogelijk geraamd, op basis van wat we nu weten. In de begroting is een bedrag van € 90.000 structureel opgenomen. Voor het jaar 2027 hebben we aanvullend een bedrag van € 500.000 begroot. Hiervoor wordt specifieke expertise in huis gehaald voor dit werk. Eigen medewerkers worden vrijgemaakt voor dit project met de inzet van bestaande middelen. De kosten zullen tot 2032 structureel zijn, echter de hoogte ervan is van veel zaken afhankelijk.
Op basis van opgedane ervaring en zal worden bezien of aanvullende middelen voor de jaren 2028 en volgende jaren nodig is. Ontwikkelingen op gebied van AI gaan snel en gaan mogelijk een belangrijke rol spelen, maar zijn nog niet concreet. TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 2. • | Erfgoedbeleid (pagina 52) VAN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Erfgoedbeleid | -60 | - | - | - Incidenteel bedrag Totaal | -60 | - | - | - IN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Erfgoedbeleid | -60 | - | - | - Incidenteel bedrag, waarbij dekking plaats vindt Dekking reserve | 60 | - | - | - door inzet algemene reserve. Totaal | - | - | - | - TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 1. • | Energieknooppunt Maasbracht (pagina 53) VAN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Energieknooppunt | -75 | - | - | - Incidenteel bedrag Maasbracht Totaal | -75 | - | - | - IN | : Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Energieknooppunt | -75 | - | - | - Incidenteel bedrag, waarbij dekking plaats vindt Maasbracht | door inzet algemene reserve. Dekking reserve | 75 | - | - | - Totaal | - | - | - | - TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 1.
• | Totaaloverzicht lasten en baten programma ontwikkeling fysieke leefomgeving (pagina 55) VAN | : (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Musea | 55 | 9 | 9 | 9 | 9 | 9 Cultureel erfgoed | - | - | - | - | - | - Natuur, groen en diversiteit | 90 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 Omgevingswet | 645 | 724 | 652 | 655 | 678 | 678 Ruimtelijke ordening | 10 | 20 | 10 | 10 | 10 | 10 Milieu | 3 | - | - | - | - | - Duurzaamheid - Energietransitie | 788 | 13 | - | - | - | - Totaal Baten | 1.592 | 815 | 721 | 734 | 747 | 747 Lasten Musea | 255 | 446 | 221 | 221 | 221 | 221 Cultureel erfgoed | 150 | 188 | 246 | 184 | 184 | 184 Natuur, groen en diversiteit | 264 | 345 | 349 | 349 | 349 | 349 Omgevingswet | 52 | 50 | 665 | 290 | 290 | 290 Ruimtelijke ordening | 1.023 | 1.178 | 1.226 | 1.226 | 1.226 | 1.226 Milieu | 165 | 150 | 175 | 175 | 175 | 175 Duurzaamheid - Energietransitie | 781 | 712 | 858 | 842 | 842 | 842 Bestuurlijke samenwerking | 3.945 | 4.317 | 4.520 | 4.576 | 4.635 | 4.653 Totaal Lasten | 6.637 | 7.386 | 8.261 | 7.864 | 7.923 | 7.940 Totaal saldo baten & lasten | -5.045 | -6.571 | -7.540 | -7.130 | -7.176 | -7.193 Baten reserves | 377 | 67 | - | - | - | - Lasten reserves | 182 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 195 | 67 | - | - | - | - Totaal saldo | -4.849 | -6.504 | -7.540
| -7.130 | -7.176 | -7.193 IN | : (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Musea | 55 | 9 | 9 | 9 | 9 | 9 Cultureel erfgoed | - | - | - | - | - | - Natuur, groen en diversiteit | 90 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 Omgevingswet | 645 | 724 | 652 | 655 | 678 | 678 Ruimtelijke ordening | 10 | 20 | 10 | 10 | 10 | 10 Milieu | 3 | - | - | - | - | - Duurzaamheid - Energietransitie | 788 | 13 | - | - | - | - Totaal Baten | 1.592 | 815 | 721 | 734 | 747 | 747 Lasten Musea | 255 | 446 | 221 | 221 | 221 | 221 Cultureel erfgoed | 150 | 188 | 246 | 184 | 184 | 184 Natuur, groen en diversiteit | 264 | 345 | 349 | 349 | 349 | 349 Omgevingswet | 52 | 50 | 665 | 90 | 90 | 90 Ruimtelijke ordening | 1.023 | 1.178 | 1.226 | 1.226 | 1.226 | 1.226 Milieu | 165 | 150 | 175 | 175 | 175 | 175 Duurzaamheid - Energietransitie | 781 | 712 | 858 | 842 | 842 | 842 Bestuurlijke samenwerking | 3.945 | 4.317 | 5.007 | 5.063 | 5.122 | 5.139 Totaal Lasten | 6.637 | 7.386 | 8.749 | 8.151 | 8.210 | 8.227 Totaal saldo baten & lasten | -5.045 | -6.571 | -8.027 | -7.416 | -7.463 | -7.480 Baten reserves | 377 | 67 | 135 | - | - | - Lasten reserves | 182 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 195 | 67 | 135 | - | - | - Totaal saldo | -4.849 | -6.504 | -7.892 | -7.416 | -7.463 | -7.480 TOELICHTING: Betreft de verwerking van
de voorstellen 1 en 2. Hoofdstuk 3.8 Dienstverlening • | 20 jaar Maasgouw (pagina 71) VAN | : Wat willen we bereiken? 1. 20 jaar Maasgouw In 2027 viert de gemeente Maasgouw haar 20-jarig bestaan. Dit jubileum biedt een bijzondere gelegenheid om de samenwerking en onderlinge relaties binnen Maasgouw verder te versterken. Door verbinding tussen de kernen te stimuleren, initiatieven te ondersteunen en ontmoeting te bevorderen, wordt gewerkt aan een hechte en betrokken gemeenschap. Daarbij blijven de eigen kracht, het karakter en de identiteit van iedere kern behouden en zichtbaar. Wat gaan we daarvoor doen? 1. 20 jaar Maasgouw In 2027 vinden diverse jubileumactiviteiten plaats en worden bestaande evenementen verbonden aan het thema ‘20 jaar Maasgouw’. Hiermee worden ontmoeting, samenwerking en initiatieven tussen de kernen gestimuleerd. Op deze manier wordt de onderlinge verbondenheid versterkt, met behoud van de eigen kracht, het karakter en de identiteit van iedere kern. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting 20 jaar Maasgouw | -65 | - | - | - Aanvullende incidenteel bedrag Totaal | -65 | - | - | - IN | : In deze nota van wijziging is deze doelstelling opgenomen onder programma Samenwerking en algemeen bestuur. TOELICHTING: Betreft aanvullende correctie: de doelstelling was opgenomen onder programma Dienstverlening.
Het budget is echter gekoppeld aan programma Samenwerking en algemeen bestuur. In de nota van wijziging wordt deze correctie meegenomen. Hoofdstuk 3.9 Financiën • | Structureel begrotingssaldo (pagina 74) VAN | : (bedragen x € 1.000) Structureel begrotingssaldo | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten excl. onttrekkingen van reserves | 85.033 | 82.903 | 81.986 | 82.432 Lasten excl. toevoegingen aan reserves | 85.780 | 83.790 | 83.127 | 83.312 Geraamd saldo van baten en lasten excl. mutaties | -748 | -887 | -1.142 | -880 reserves Onttrekkingen van reserves | 10.714 | 1.470 | 5.422 | 8.229 Toevoegingen aan reserves | 9.347 | 300 | 4.150 | 6.887 Saldo mutatie reserves | 1.367 | 1.170 | 1.272 | 1.342 Geraamd resultaat (saldo’s financiële foto 2027-2030) | 619 | 283 | 130 | 462 Incidentele lasten excl. toevoegingen aan reserves | 10.279 | 325 | 4.175 | 6.912 Incidentele baten excl. onttrekkingen van reserves | -150 | -110 | -110 | -110 Incidentele toevoegingen aan reserves | - | - | - | - Incidentele onttrekkingen van reserves | -9.466 | -300 | -4.150 | -6.887 Saldo van incidentele baten en lasten | 663 | -85 | -85 | -85 Structureel begrotingssaldo | 1.282 | 198 | 45 | 377 IN | : (bedragen x € 1.000) Structureel begrotingssaldo | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten excl. onttrekkingen van reserves | 85.033 | 82.903 | 81.986 | 82.432 Lasten excl.
toevoegingen aan reserves | 86.409 | 84.219 | 83.556 | 83.741 Geraamd saldo van baten en lasten excl. mutaties | -1.377 | -1.316 | -1.570 | -1.308 reserves Onttrekkingen van reserves | 11.028 | 1.616 | 5.720 | 8.229 Toevoegingen aan reserves | 9.347 | 300 | 4.150 | 6.887 Saldo mutatie reserves | 1.682 | 1.316 | 1.570 | 1.342 Geraamd resultaat (saldo’s financiële foto 2027-2030) | 305 | - | - | 34 Incidentele lasten excl. toevoegingen aan reserves | 1.567 | 173 | 173 | 173 Incidentele baten excl. onttrekkingen van reserves | -150 | -110 | -110 | -110 Incidentele toevoegingen aan reserves | 9.347 | 300 | 4.150 | 6.887 Incidentele onttrekkingen van reserves | -9.930 | -594 | -4.597 | -7.035 Saldo van incidentele baten en lasten | 834 | -231 | -383 | -85 Structureel begrotingssaldo | 1.139 | -231 | -383 | -51 TOELICHTING: Betreft de verwerking van de voorstellen 1 en 3.
Hoofdstuk 3.9.4 Overzicht voor onvoorzien • | Totaaloverzicht lasten en baten overzicht voor onvoorzien (pagina 77) VAN | : (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Overige baten en lasten | 21 | - | - | - | - | - Totaal Baten | 21 | - | - | - | - | - Lasten Overige baten en lasten | 1 | - | 25 | 25 | 25 | 25 Totaal Lasten | 1 | - | 25 | 25 | 25 | 25 Totaal saldo baten & lasten | 20 | - | -25 | -25 | -25 | -25 Baten reserves | - | - | - | - | - | - Lasten reserves | 2.906 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | -2.906 | - | - | - | - | - Totaal saldo | -2.886 | - | -25 | -25 | -25 | -25 IN | : (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Overige baten en lasten | 21 | - | - | - | - | - Totaal Baten | 21 | - | - | - | - | - Lasten Overige baten en lasten | 1 | - | 25 | 25 | 25 | 25 Totaal Lasten | 1 | - | 25 | 25 | 25 | 25 Totaal saldo baten & lasten | 20 | - | -25 | -25 | -25 | -25 Baten reserves | - | - | - | 146 | 298 | - Lasten reserves | 2.906 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | -2.906 | - | - | 146 | 298 | - Totaal saldo | -2.886 | - | -25 | 121 | 273 | -25 TOELICHTING: Betreft de verwerking van voorstel 3.
Hoofdstuk 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing •Tabel omvang weerstandscapaciteit (pagina 89) VAN : (bedragen in €) Onderdelen Weerstandscapaciteit Incidenteel/ Structureel Omschrijving Algemene reserve Vrij aanwendbare deel Incidenteel Dit zijn vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken. Het betreft de Algemene reserve per 1 januari 2027. 29.198.000 Bestemmingsreserve vrij aanwendbare deel Incidenteel Dit betreft het vrij aanwendbare deel van de reserve ontwikkelingsbedrijf. 310.000 Begrotingsruimte Structureel Dit is de ruimte die ombuigingen op de korte (en lange) termijn mogelijk maakt. In de huidige meerjarenbegroting 2027-2030 is dit het structurele begrotingssaldo van de jaarschijf 2027. De begroting is meerjarig structureel sluitend door het uitgevoerde heroverwegingsproces (zie hoofdstuk 1.1). 1.282.000 Onvoorziene uitgaven Structureel Deze post creëren we om middelen te hebben om nieuwe beleidsinitiatieven (incidenteel of structureel) te bekostigen of om onvoorzienbare, onontkoombare, onuitstelbare tegenvallers op te vangen. Voor incidentele uitgaven is € 25.000 beschikbaar. 25.000 Onbenutte belastingcapaciteit Structureel Dit zijn inkomsten die nog niet gemaximeerd of kostendekkend zijn. De tarieven voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn al kostendekkend. Dit betreft alleen de onroerende zaakbelastingen.
1.678.000 Totaal weerstandscapaciteit 32.493.000 IN : (bedragen in €) Onderdelen Weerstandscapaciteit Incidenteel/ Structureel Omschrijving Algemene reserve Vrij aanwendbare deel Incidenteel Dit zijn vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken. Het betreft de Algemene reserve per 1 januari 2027. 29.198.000 Bestemmingsreserve vrij aanwendbare deel Incidenteel Dit betreft het vrij aanwendbare deel van de reserve ontwikkelingsbedrijf. 310.000 Begrotingsruimte Structureel Dit is de ruimte die ombuigingen op de korte (en lange) termijn mogelijk maakt. In de huidige meerjarenbegroting 2027-2030 is dit het structurele begrotingssaldo van de jaarschijf 2027 € 1.139.000. 653.000 Onvoorziene uitgaven Structureel Deze post creëren we om middelen te hebben om nieuwe beleidsinitiatieven (incidenteel of structureel) te bekostigen of om onvoorzienbare, onontkoombare, onuitstelbare tegenvallers op te vangen. Voor incidentele uitgaven is € 25.000 beschikbaar. 25.000 Onbenutte belastingcapaciteit Structureel Dit zijn inkomsten die nog niet gemaximeerd of kostendekkend zijn. De tarieven voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn al kostendekkend. Dit betreft alleen de onroerende zaakbelastingen.
1.678.000 Totaal weerstandscapaciteit 31.864.000 TOELICHTING: De wijziging van het structurele begrotingssaldo 2027 in hoofdstuk 3.9 Financiën werkt door in deze tabel en heeft invloed op de weerstandcapaciteit. • | Risico’s tabel (pagina 90) VAN | : (bedragen in €) Omschrijving | Incidenteel | Kans- | Risico- | Risico- | Kans (I)/ | klasse | klasse | score | x Structureel | (B) | (A) | Fin. impact (S) 1. | Klimaatverandering en extreme | S/I | 5 | 4 | 20 | PM weersomstandigheden 2. | Woonwagenstandplaatsen | I | 3 | 5 | 15 | PM 3. | Risico’s projecten als gevolg van onvoorziene en | I | 5 | 3 | 15 | PM kostprijsverhogende omstandigheden 4. | Netwerkcongestie | S | 5 | 3 | 15 | PM 5. | Stagneren van toereikende jeugdhulp | S | 4 | 3 | 12 | 125.000 6. | Verbonden partijen | I | 4 | 3 | 12 | 158.800 7. | Stikstof | S | 4 | 3 | 12 | PM 8. | Spuitzones | S | 4 | 3 | 12 | PM 9. | Besparingsopgave Hervormingsagenda Jeugd | S | 3 | 3 | 9 | 239.000 10. | Risico's van de prijsregelgeving Jeugd en Wmo | S | 3 | 3 | 9 | 120.000 voor Gemeenten 11. | Krapte op de arbeidsmarkt | S | 3 | 3 | 9 | PM 12. | Uitkering uit het gemeentefonds: de impact van | S | 3 | 3 | 9 | PM de herijking gemeentefonds alsmede onduidelijkheid beleid van de overheid 13. | Open einde regelingen sociaal domein | S | 2 | 3 | 6 | PM 14. | Rentestijging | S | 2 | 3 | 6 | 42.000 15.
| Risico’s grondexploitatieopzetten inzake | S | 2 | 3 | 6 | PM tegenvallende verkopen, stijging kosten bouw- en woonrijp maken, inschatting plankosten 16. | Didam II Arrest | S | 1 | 4 | 4 | PM 17. | Obligatieportefeuille | I | 1 | 3 | 3 | 20.000 18. | Fiscale risico’s | S | PM | PM | PM | PM 19. | Juridische risico’s | S | PM | PM | PM | PM 20. | Aansprakelijks risico’s | S | PM | PM | PM | PM Totaal risico’s | 704.800 IN | : (bedragen in €) Omschrijving | Incidenteel | Kans- | Risico- | Risico- | Kans (I)/ | klasse | klasse | score | x Structureel | (B) | (A) | Fin. impact (S) 1. | Klimaatverandering en extreme | S/I | 5 | 4 | 20 | PM weersomstandigheden 2. | Woonwagenstandplaatsen | I | 3 | 5 | 15 | PM 3. | Risico’s projecten als gevolg van onvoorziene en | I | 5 | 3 | 15 | PM kostprijsverhogende omstandigheden 4. | Netwerkcongestie | S | 5 | 3 | 15 | PM 5. | Stagneren van toereikende jeugdhulp | S | 4 | 3 | 12 | 125.000 6. | Verbonden partijen | I | 4 | 3 | 12 | 158.800 7. | Stikstof | S | 4 | 3 | 12 | PM 8. | Spuitzones | S | 4 | 3 | 12 | PM 9. | Omgevingsplan | S | 3 | 4 | 12 | 200.000 10. | Besparingsopgave Hervormingsagenda Jeugd | S | 3 | 3 | 9 | 239.000 11. | Risico's van de prijsregelgeving Jeugd en Wmo | S | 3 | 3 | 9 | 120.000 voor Gemeenten 12. | Krapte op de arbeidsmarkt | S | 3 | 3 | 9 | PM 13.
| Uitkering uit het gemeentefonds: de impact van | S | 3 | 3 | 9 | PM de herijking gemeentefonds alsmede onduidelijkheid beleid van de overheid 14. | Open einde regelingen sociaal domein | S | 2 | 3 | 6 | PM 15. | Rentestijging | S | 2 | 3 | 6 | 42.000 16. | Risico’s grondexploitatieopzetten inzake | S | 2 | 3 | 6 | PM tegenvallende verkopen, stijging kosten bouw- en woonrijp maken, inschatting plankosten 17. | Didam II Arrest | S | 1 | 4 | 4 | PM 18. | Obligatieportefeuille | I | 1 | 3 | 3 | 20.000 19. | Fiscale risico’s | S | PM | PM | PM | PM 20. | Juridische risico’s | S | PM | PM | PM | PM 21. | Aansprakelijks risico’s | S | PM | PM | PM | PM Totaal risico’s | 904.800 TOELICHTING: In de tabel is het risico ‘omgevingsplan’ toegevoegd, in afstemming met de provincie. De nummering is aangepast, omdat er nu sprake is van 21 risico’s, daar waar er voorheen 20 waren. Het risico van het omgevingsplan is ingevoegd op nummer 9, vanwege de risico-score waarop de volgorde is bepaald. • | Toelichting bij de risico’s (pagina 89) VAN | : - IN | : 9. Omgevingsplan De kosten voor het opstellen van het omgevingsplan zijn zo goed als mogelijk geraamd, op basis van de kennis van nu. Voor het jaar 2027 is een bedrag begroot van € 590.000. Voor 2028 e.v. is structureel een bedrag van € 90.000 geraamd.
De kosten zullen tot 2032 structureel zijn, echter de hoogte ervan is van veel zaken afhankelijk. Er wordt fasegewijs gewerkt, op basis van een projectplan en de (in 2026) gelegde juridische en digitale basis. Met de opgedane ervaring en gerealiseerde voortgang wordt het plan bijgesteld en wordt bepaald welke inzet er nodig is voor de volgende fase. Op basis hiervan zal worden bezien wat er financieel voor de jaren 2028 en volgende nodig is. Deze bedragen worden jaarlijks in het nieuwe begrotingsjaar toegevoegd op basis van de kennis van dan. Risicoklasse | 4 (A) | PM Kansklasse | 3 (B) | 40% Kans * Financiële impact | 12 (A*B) | 200.000 TOELICHTING: De nummering is aangepast, omdat er nu sprake is van 21 risico’s, daar waar er voorheen 20 waren. Het risico van het omgevingsplan is ingevoegd op nummer 9, vanwege de risico-score waarop de volgorde is bepaald. Dat betekent dat de risico’s vanaf risico 10 nu een andere nummering hebben dan voorheen. Deze nummering is ook terug te zien in de toelichting. Tekstmatig is er verder niets gewijzigd in de risico’s, het betreft enkel de wijziging in nummering, om die reden zijn hierboven niet alle risico’s vanaf 10 meegenomen bij VAN-IN. Enkel het nieuw toegevoegde risico 9 omgevingsplan is beschreven.
• | Wijziging van het weerstandsratio en het onderscheid tussen incidenteel en structureel (pagina 94) VAN | : Hierbij wordt het onderscheid doorgetrokken tussen het incidentele weerstandsvermogen en het structurele weerstandsvermogen: (bedragen x € 1.000) Structureel | Incidenteel | Totaal Beschikbare weerstandscapaciteit | 2.985 | 29.508 | 32.493 Benodigde weerstandscapaciteit | 526 | 179 | 705 Ratio weerstandsvermogen | 5,7 | 164,8 | 46,1 IN | : Hierbij wordt het onderscheid doorgetrokken tussen het incidentele weerstandsvermogen en het structurele weerstandsvermogen: (bedragen x € 1.000) Structureel | Incidenteel | Totaal Beschikbare weerstandscapaciteit | 2.842 | 29.508 | 32.350 Benodigde weerstandscapaciteit | 726 | 179 | 905 Ratio weerstandsvermogen | 3,9 | 164,8 | 35,7 TOELICHTING: De wijziging van de totale weerstandcapaciteit en het toevoegen van het risico omgevingsplan heeft invloed op bovenstaande tabel.
• | Wijziging van diverse financiële kengetallen op basis van de gewijzigde cijfers van de jaren 2027 tot en met 2030 (pagina 95 en 96) VAN | : Financiële kengetallen | Realisatie | Findo | Begroting 2025 | 2026 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 50,9% | 72,8% | 68,8% | 68,6% | 81,8% | 93,0% | 100,7% Netto schuldquote | 43,6% | 63,9% | 60,5% | 60,6% | 73,7% | 84,9% | 92,7% gecorrigeerd Solvabiliteitsratio | 45,0% | 40,7% | 42,8% | 41,9% | 39,1% | 37,2% | 35,0% Grondexploitatie | 0,6% | 1,7% | -0,1% | 0,5% | 0,6% | 0,0% | 0,0% Structurele | 1,8% | 2,3% | 0,9% | 1,5% | 0,2% | 0,1% | 0,5% exploitatieruimte Belastingcapaciteit | 93,4% | 89,7% | 91,7% | 87,2% | 88,4% | 89,7% | 90,8% Onderstaand volgt een nadere uitwerking en toelichting per kengetal. Netto Schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. In Maasgouw loopt de schuldquote op begrotingsbasis in de komende jaren op. Dit is te verklaren door een geplande toename in investeringen (zie hoofdstuk 6.1) en de bijbehorende financiering.
Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van een gemeente. De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen (eigen en vreemd vermogen). Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve, bestemmingsreserves en het resultaat. De solvabiliteitsratio daalt van 41,9% in 2027 naar 35,0% in 2030 op begrotingsbasis. Ten opzichte van gemeenten in dezelfde grootteklasse (15.000-25.000 inwoners) is deze ratio daarmee iets hoger t.o.v. het gemiddelde van Nederlandse gemeenten. Het verloop van deze ratio zal periodiek gemonitord worden, waarbij specifiek gelet wordt op de investeringen die gepland staan (realistisch begroten) en de daarbij behorende financieringsvraagstukken. Verder zal voorgesteld worden om eventuele positieve resultaten te gebruiken voor het ‘aanvullen’ van het eigen vermogen. Kengetal Grondexploitatie De grondexploitatie kan een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente.
Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde van de grondexploitatie) is ten opzichte van de totale baten exclusief mutaties reserves. De gemeente Maasgouw steekt hierbij gunstig af ten opzichte van een gemiddeld percentage. Het risico voor Maasgouw is dus nihil. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen de structurele en incidentele lasten. Bij incidentele baten en lasten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie schuilt erin dat het van belang is om te weten welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De meerjarenbegroting 2027-2030 is voor alle jaren sluitend waarbij de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Jaarlijks is er sprake van een overschot. Belastingcapaciteit De OZB is de belangrijkste eigen belastinginkomsten van een gemeente. De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten.
Onder de woonlasten worden verstaan de onroerendezaakbelasting, de rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente. De reden dat ook wordt gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing is dat deze heffing maximaal kostendekkend mag zijn. In het geval dat de heffing lager dan kostendekkend wordt vastgesteld is er sprake van belastingcapaciteit die niet wordt benut. Door de verhoging van de onroerendezaakbelasting wordt de onbenutte belastingcapaciteit kleiner. Conclusie Voor de jaren 2027 tot en met 2030 is sprake van een gelijkblijvende ontwikkeling van de kengetallen ten opzichte van de eerdere periodes. Aandachtspunt blijft het monitoren van de kengetallen netto schuldquote en solvabiliteitsratio gezien de ontwikkeling van deze ratio’s. Verder dient opgemerkt te worden dat deze prognoses omgeven zijn met onzekerheden. Hierbij valt te denken aan de ontwikkeling van de algemene uitkering van het gemeentefonds, de openeinderegelingen in het sociaal domein alsmede de ontwikkelingen van de nationale en internationale economie. Als wij de kengetallen vergelijken met het gemeentelijk toezichtkader is er geen sprake van signaleringswaarde ‘meest risicovol’. De scores zijn ‘neutraal’ of ‘minst risicovol’. Verder geldt dat de kengetallen in lijn of positiever zijn dan de landelijke benchmark.