LB - Algemene beschouwingen Programmabegroting 2024

Inleiding: Geachte voorzitter, college, griffie, raads-en burgerleden, ambtenaren en beste inwoners van Maasgouw. We zijn aangekomen bij de Programmabegroting 2024. Deze markeert voorzichtig het einde van dit jaar met de blik op onze toekomst. Voor de voorzitter, burgemeester Schneider, is dit zijn 1ste deelname en het leiding geven aan deze raadsvergadering Begroting binnen Maasgouw. LB heeft het volste vertrouwen in het goed leiden van deze vergadering en wenst de voorzitter deze dag veel succes en vooral werkplezier. Voorzitter, allereerst de complimenten aan het college en ambtenaren voor het zorgvuldige proces, waarin wij als fracties vroegtijdig in meegenomen zijn, en voor het opstellen van een gedegen sluitende meerjarenbegroting hetgeen niet iedere gemeente in Nederland kan zeggen. Een begroting die, ondanks alarmerende signalen richting het jaar 2027, ruimte biedt om ambities te verwezenlijken en tegenvallers op te vangen. Ook onze dank aan de griffie die ons wederom, desgevraagd en ongevraagd, naar grote tevredenheid ondersteund heeft. Voorzitter, in aanloop tot samenstelling van het document Begroting is een andere werkwijze gehanteerd als voorgaande jaren, dit tot tevredenheid van LB.

In gezamenlijkheid hebben fracties, college en ambtenaren, tijdens bijeenkomsten aan de voorkant in hoofdlijnen invulling gegeven aan de Kadernota die uiteindelijk geleid heeft tot de Programmabegroting 2024. Zoals gezegd constateert LB dat het Maasgouw is gelukt om een meerjarig sluitende begroting samen te stellen waarbij het voor LB het uitgangspunt is dat als we vandaag invulling geven via moties/amendementen dit dient te geschieden binnen een realistisch kader en daar waar afgeweken wordt om met een goed kostendekkend alternatief te komen. Korte terugblik: Voorzitter, We zijn weer een jaar verder en is er nog steeds oorlog op ons eigen continent waarbij we als LB de indruk hebben dat deze oorlog met alle verschrikkingen van dien genormaliseerd lijkt. Waarbij het lijkt dat de verontrusting, verontwaardiging zich nu verlegd heeft naar de verschrikkingen die zich nu afspelen in Israël en de Gazastreek. Wellicht een utopie maar laten we hopen dat aan deze en overige verschrikkingen in de wereld snel een einde aan komt. 1

In ons land zullen binnenkort wederom verkiezingen plaatsvinden en zullen we moeten afwachten wat de uitslag zal betekenen voor de gemeentelijke politiek. Deze situatie veroorzaakt mede dat binnen de Begroting van Maasgouw ook berekeningen zijn gemaakt vanuit aannames zoals bijv. bij Sociaal Domein. Binnen Maasgouw hebben zich ten aanzien van vorig jaar ook enkele veranderingen voorgedaan: Zoals een nieuwe burgervader voor Maasgouw. Een intensief traject van de vertrouwenscommissie met professionele ondersteuning van de griffie waarbij het uitgangspunt was om tot een weloverwogen besluit te komen. Een groot verschil met vorig jaar is dat de coalitie een andere samenstelling heeft gekregen. Afgelopen zomer, vooraf aan het zomerreces, hebben LB en CDA de moeilijke keuze gemaakt om niet langer met VVD een coalitie te willen vormen. Hier is veel over gesproken en geschreven. Voorzitter laat ik hier heel duidelijk zijn. Voor LB is het uitgangspunt om constructief, met open vizier en met respect politiek te bedrijven. Zoals ik vorig jaar in de AB ook reeds heb aangegeven. In debat stevig op de inhoud en niet op de persoon. Toekomst: Voorzitter, binnen Maasgouw worden wij nog steeds geconfronteerd met arbeidsmarktproblematiek, woningproblematiek, energieproblematiek en vele overige zaken. LB constateert dat binnen de begroting hiervoor aandacht is.

Als fractie hebben we vanuit onze taakverantwoordelijkheid kritisch gekeken naar de voorliggende begroting. Dit heeft geleid tot wat we u nu voorleggen: Tarieven OZB: LB heeft m.b.t. dit onderwerp een amendement ingediend waarin overwegingen en argumenten verwoord staan. In deze raadsvergadering komen we hier nog op terug. Toekomstgericht werkgeverschap: Voorzitter, In het coalitieakkoord wordt gesteld m.b.t. Personeel en Organisatie: We hanteren een strategische personeelsplanning die inspeelt op de toekomstige personeelsbehoefte, zodat de gemeente tijdig de medewerkers in huis heeft die ze nodig heeft. Ook wordt beleid gevoerd om gekwalificeerde medewerkers zo lang mogelijk voor de gemeente te behouden. We blijven werken aan de doorontwikkeling van de ambtelijke moederorganisatie. In 2023 willen we een nieuw meerjarenplan voor de organisatieontwikkeling vaststellen. In de begroting over Toekomstgericht werkgeverschap heeft LB kritisch gekeken naar de besparingen die gedaan worden op het personeelsbeleid. LB maakt zich zorgen dat onvoldoende capaciteit zijn weerslag zal vinden in de uitvoering van onze ambities 2

We constateren dat de komende jaren meerdere medewerkers (15) onze organisatie verlaten in verband met bereiken pensioengerechtigde leeftijd en dat inhuur tijdelijk personeel afgeschaald gaat worden. Dat de arbeidsmarktkrapte binnen onze benchmark een zeer grote uitdaging is en blijft om hier invulling aan te geven. Huidige tendens is dat medewerkers sneller van organisatie wisselen en dat we moeten insteken op binden en boeien. Wij als LB voegen daar een 3de B aan toe en dat is Behouden. Ondanks de antwoorden die voor en tijdens de commissievergadering zijn gegeven op de betreffende technische vragen willen wij aandacht vragen om creatieve oplossingen te vinden zoals junior medewerkers aan ons te binden en ruimhartig in te zetten op het boeien en behouden van onze medewerkers. Immers zonder onze gedreven ambtenaren is het niet mogelijk ons beleid en ambities tot uitvoer te brengen. LB adviseert om vooral te kijken naar mogelijkheden om overige beschikbare budgetten hiervoor in te zetten en we in 2024 tijdens de meerjarenraming hier wederom kritisch naar kijken. Tevens het verzoek om uiterlijk derde kwartaal 2024 de raad te informeren over personeelsbeleid inzake toekomstgericht werkgeverschap. Aan de portefeuillehouder de vraag om dit toe te zeggen. Gaarne reactie van de portefeuillehouder.

Sociaal Domein: Voor LB (zie ons programma) is het belangrijk dat uitvoering van WMO/Jeugdzorg beheersbaar gehouden wordt. In deze begroting is een besparing van in totaal € 728.000 vanaf 2026 in de Programmabegroting 2024 opgenomen op het gebied van Jeugdzorg en Wmo. De besparingen voor wat betreft Jeugdzorg en Wmo zijn gebaseerd op zowel landelijke ontwikkelingen (hervormingsagenda Jeugd/ inkomensafhankelijke bijdrage Wmo) als op de resultaten van de preventieve inzet en de verbetering van de toegang voor minder geïndiceerde voorzieningen en het voorliggend veld. Op dit moment zijn er nog veel onzekerheden op de voorgenomen besparingen en dat gelden vanuit het Rijk afhangt van toevalligheden en daardoor een onzekere factor is. Daarom het voorstel van LB aan de portefeuillehouder om een kwartaalrapportage sociaal domein te ontwikkelen waardoor de Raad in staat wordt gesteld om ontwikkelingen op zowel landelijk- regionaal- als lokaal gebied te kunnen monitoren en waar nodig (toekomstgericht) tijdig te kunnen bijsturen. De kwartaalrapportage sociaal domein gericht is op Jeugdzorg, Wmo en de Participatiewet en inzicht verschaft in minimaal de instroom- en uitstroom, financiële ontwikkelingen en de preventieve inzet en waarde hiertoe. Aan de portefeuillehouder de vraag om dit toe te zeggen. Gaarne reactie van de portefeuillehouder.

Sociale kracht en inclusie: Onboarding: LB wil aandacht vragen over een onderwerp dat zowel in het programma van LB als in het coalitieakkoord een belangrijk onderwerp is. Onboarding! Het gaat over de aangenomen motie van vorig jaar inzake Onboarding van nieuwe burgers van Maasgouw. LB krijgt signalen dat er geen uitvoering aan is gegeven. Onze vraag is wat er tot op heden met de uitvoer van de motie is gebeurd en als blijkt dat er geen uitvoering aan is gegeven wat hier 3

de oorzaak van is? Wel doet het LB deugd dat er voor 2024 budget en twee bijeenkomsten gepland staan om nieuwe burgers van Maasgouw een warm welkom te geven. Gaarne reactie van de portefeuillehouder. Gebiedsontwikkelingen: LB wil m.b.t. Centrumvisie Heel dringend adviseren om vooral iedereen die er bij betrokken is tijdig te blijven informeren. Zoals door de projectleider in een memo is aangegeven heerst er onvrede bij inwoners. Dit heeft mede te maken dat in het begin van het proces men elkaar goed gevonden heeft maar lopende het traject het overleg zich verlegd heeft en vooral alleen heeft plaatsgevonden met ondernemers. Inwoners hebben het gevoel dat ze “losgelaten” zijn. Het is een positief gegeven dat de projectleider in deze de belevingen van de inwoners erkent en hiermee aan de slag is gegaan. Zo ook belangrijk bij onderwerp als verkeersproblematiek binnen overige kernen, te denken o.a. aan Wessem, Thorn. Tijdig informeren en betrekken draagt bij tot eigenaarschap en draagvlak. Tijdige en heldere communicatie is ook hetgeen onze burgemeester tijdens zijn tour door Maasgouw binnen verschillende kernen te horen heeft gekregen. Leefomgeving: LB wil wederom aandacht vragen wat betreft leegstaande panden.

Kan Portefeuillehouder aangeven wat hier de stand van zaken is en wat er überhaupt nog mogelijk is om dit uit het straatbeeld te krijgen? Gaarne reactie van de portefeuillehouder. LB wil aangeven verheugd te zijn hoe aan motie” restaureren historische graven” , vorig jaar door LVM als hoofdindiener ingediend, invulling aan is gegeven. Portefeuillehouder is destijds ook aanwezig geweest bij de oplevering van de restauratie historische graven te Heel met overhandiging van uitgave van Heemkring Heel met een zeer uitgebreide documentatie van de graven met daarbij horende verhalen. Mooi dat dit allemaal behouden is gebleven. Dit door inzet van gepassioneerde vrijwilligers en ondersteuning van de gemeente. Goed om te constateren dat bewustwording m.b.t. historisch erfgoed zeker geland is binnen gemeente Maasgouw. LB is dan ook benieuwd hoe de verdere doorontwikkeling zal zijn m.b.t. ontwikkelen beleid cultureel historisch erfgoed. Tot slot voorzitter wil ik aangeven dat wij als LB de uitkomst van het debat leidend zullen laten zijn waar wij wel of niet mede indiener zullen zijn m.b.t. moties/amendementen van overige fracties. Afsluitend: Voorzitter afsluitend wil ik namens LB aangeven dat we ons beseffen voor welke grote uitdagingen we staan. Voor ons is volgende uitspraak leidend: :

“ook met tegenwind koers houden”. 4