Bijlage 4.2 Gemeente Maasgouw - Jaarrekening 2024 incl. controleverklaring (vz)

Samenhang Jeugdhulp en Onderwijs (HVA-thema kortere wachtlijsten, integrale aanpak):  Dit project, gestart in mei 2024, richt zich op betere samenwerking tussen gemeenten en onderwijsinstellingen. Dit helpt om hulpvragen eerder te signaleren, zodat kinderen sneller en effectiever de juiste ondersteuning krijgen, zo thuisnabij mogelijk. 3. Onderzoek naar Burgervoogdij (HVA-thema - afbouw gesloten jeugdhulp, zorg in eigen omgeving):  Eind 2024 is Stichting Burgervoogdij gestart met een onderzoek naar de inzet van burgervoogden als alternatief voor instellingsvoogden. Dit draagt bij aan het streven om gesloten residentiële jeugdhulp af te bouwen.

35

4.



Nieuwe inkoopstrategie Ambulante Jeugdhulp en Wonen (HVA-thema - efficiëntere uitvoering en betere monitoring), betere beschikbaarheid van specialistische hulp en kortere wachtlijsten: De Midden-Limburgse gemeenten zijn gestart met de aanbesteding voor ambulante jeugdhulp en Wonen, met ingang van 2026. Een ontwikkelagenda, gebaseerd op de Hervormingsagenda Jeugd, is onderdeel van de inkoopdocumenten en richt zich op kwaliteitsverbetering, financiële houdbaarheid en vereenvoudiging van de uitvoering.

Financiële impact en risico’s i.r.t. besparingsopgave Jeugdhulp (taakstelling) zie 3.3.8 heroverwegingen bestaand beleid.

Inzet extra opbouwwerk Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Meer bekendheid en daarmee meer initiatieven die door inwoners georganiseerd worden. Als mensen elkaar ontmoeten en leren kennen is het vanzelfsprekender dat naar elkaar omgekeken wordt en dat men elkaar gaat helpen als dat nodig is.

De opbouwwerkers van Wel.kom zijn door de extra inzet in alle kernen actief en hebben daar activiteiten georganiseerd. Inwoners geven aan dat ze de samenwerking en inzet van de opbouwwerkers als prettig ervaren en dat ze daar hun hulpvraag durven te stellen. Door de extra inzet van opbouwwerk zijn er meer sociale verbindingen gerealiseerd in de verschillenden kernen en zijn meer inwoners en initiatieven gestimuleerd om samen te werken. Door aanwezig te zijn in de kernen helpen opbouwwerkers inwoners aan zinvolle dagbesteding/ vrijwilligerswerk en stimuleren ze hen om actief deel te nemen aan de samenleving zodat ze fysiek en mentaal worden uitgedaagd. Inwoners hebben de opbouwwerker benaderd met ideeën vanuit inwonersinitiatieven zoals uitbreiding van het Burenhulpnetwerk en Automaatje.

Het beschikbare budget van € 90.000 is volledig besteed.

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Met het Expertteam is ingezet op het vinden van passende zorg voor ieder kind.

Sinds 2018 zijn gemeenten verplicht een regionaal expertteam (RET) in te richten voor zorgvragen met complexe problematiek, met als doel om voor een jeugdige ongeacht de complexiteit van de zorgvraag passende hulp te organiseren. De plicht tot het inrichten van een Expertteam is opgenomen in de “spelregels transformatiefonds” horend bij het landelijk actieprogramma Zorg voor de Jeugd en is opgenomen in de Hervormingsagenda Jeugd.

Het beschikbare budget van € 10.000 is volledig besteed.

Expertteam

Door het Expertteam Midden-Limburg is ook in 2024 passende en tijdige hulp gerealiseerd in complexe casussen waarin verwijzers, jeugdhulpaanbieders, ouders vastliepen. Vanuit deze casussen heeft het Expertteam knelpunten gesignaleerd en verbetervoorstellen gedaan.

36

Huisvesting onderwijs Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Er is verder uitvoering gegeven aan de acties die zijn opgenomen voor de eerste termijn van het per 2022 vastgesteld IHP. Verder zijn de eerste voorbereidingen getroffen voor het actualiseren van het IHP, in navolging van de in het IHP vastgelegde afspraak dat er een vierjaarlijkse herijking plaatsvindt. Dit gebeurt in aanloop naar de tweede uitvoeringstermijn: van 2026-2029.

Het haalbaarheidsonderzoek dat in 2022 is uitgevoerd voor het project nieuwbouw St. Medardus in Wessem, bevestigt dat nieuwbouw het voorkeursscenario is. In 2024 is ambtelijk nader onderzocht op welke fysieke locatie de nieuwe school gebouwd kan worden en of dit tijdelijke huisvesting vereist. Verder is een actualisatie doorgevoerd van de leerlingenprognoses (om de ruimtebehoefte te bepalen). De voorbereidende werkzaamheden van de nieuwbouw zijn nog niet gestart en daarom is het krediet nog niet aangewend.

Van het beschikbare krediet van € 2.224.000 is € 0 besteed.

37

3.3.8 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp Besparing Jeugdzorg Besparing Wmo (is teruggedraaid in de Programmabegroting 2025)

Totaal

2024

2025

2026

2027

-

-

478.000

478.000

-

-

250.000

250.000

-

-

728.000

728.000

Toelichting Besparing Jeugdzorg De Hervormingsagenda Jeugd (HVA) is een landelijk programma gericht op een toekomstbestendig jeugdzorgstelsel met efficiëntere zorg en kostenbeheersing. Gemeenten werken samen met regionale partners aan preventie en de jeugdzorg binnen de financiële kaders te houden. De haalbaarheid van de financiële taakstelling blijft echter onzeker. In 2024 is lokaal en regionaal intensief samengewerkt. Een belangrijke stap was de ontwikkeling van het regioplan Midden-Limburg Oost (MLO). Ondanks deze inspanningen blijft de financiële druk op de jeugdzorg hoog, mede door indexatie en tariefherijking op basis van AmvB reële prijzen en vernieuwde overeenkomsten met zorgaanbieders. Een kostprijsonderzoek toont een gemiddelde tariefstijging van 12%, waardoor de uitgaven naar verwachting stijgen van € 7 miljoen in 2024 naar € 9 miljoen in 2026 (+30%). De kostenstijging overstijgt de besparingen uit preventieve maatregelen, terwijl de Deskundigencommissie HVA heeft bevestigd dat de financiële taakstelling hoogst onzeker is. Zonder aanvullende rijksmaatregelen wordt het onwaarschijnlijk dat de taakstelling voor 2026 haalbaar blijft, wat een kritische heroverweging en een realistische aanpak van de financiële risico’s vereist.

Besparing Wmo Tijdens het heroverwegingsproces, in aanloop naar de begroting 2025 toe, is ook de eerder gestelde taakstelling bij het Sociaal Domein, gekoppeld aan de invoering van de inkomstenafhankelijke eigenbijdrage Wmo, geëvalueerd. Hierbij hebben nieuwe inzichten geleid tot het opheffen van de taakstelling. De nieuwe inzichten zijn:  Gemeenten moeten voorzichtig zijn met het anticiperen op directe kostenbesparingen; besparingen zullen in de eerste jaren beperkt zijn en pas later toenemen.  Er is nog veel onduidelijkheid over de invoering en voorwaarden.  Gemeenten moeten een systeem opzetten om de effecten van de beleidswijziging nauwlettend te monitoren en evalueren, zodat bijstelling op basis van werkelijke veranderingen mogelijk is.  Het is aannemelijk dat bestaande cliënten onder het oude stelsel blijven vallen. Daarbij is de invoering van de inkomstenafhankelijke eigenbijdrage Wmo uitgesteld naar januari 2027. De belangrijkste reden hiervoor is dat de parlementaire behandeling in de tijd is opgeschoven als gevolg van de verwerking van het advies van de Raad van State. De besparing (per 2026) is hiermee komen te vervallen. Het intrekken van de taakstelling in de begroting 2025, ingaand vanaf 2026, heeft dus ook een uitwerking op 2024. De besparing vanuit de taakstelling zou namelijk pas vanaf 2026 gerealiseerd worden. Vandaar dat deze hier staat genoemd.

38

Totaaloverzicht lasten en baten programma sociaal domein Nr.

Lasten 3.4 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3 5.6 5.7 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71A 6.71B 6.71C 6.72 6.72A 6.72B 6.72C 6.73A 6.73B 6.73C 6.74A 6.74B 6.74C 6.81A 6.81B 6.82A 6.82B 7.1

Omschrijving taakveld

Primitieve raming 2024

Raming na wijziging 2024

Realisatie 2024

Verschil raming -/realisatie 2024

Economi s che promoti e Openba a r ba s i s onderwi js Onderwi js hui s ves ti ng Onderwi js bel ei d en l eerl i ngza ken Sportbel ei d en a cti veri ng Sporta ccommoda ti es Cul tuurpres enta ti e, cul tuurproducti e en cul tuu

13.484 54.903 911.603 911.605 1.773.535 1.467.422 531.985

13.484 54.903 1.657.435 1.270.118 2.017.186 1.540.306 691.425

12.572 49.754 1.669.155 1.209.887 2.005.664 1.515.075 526.988

912 5.149 -11.720 60.231 11.522 25.231 164.437

Medi a Openba a r groen en (openl ucht) recrea ti e Sa menkra cht en burgerpa rti ci pa ti e Toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen Inkomens regel i ngen WSW en bes chut werk Arbei ds pa rti ci pa ti e Ma a twerkvoorzi eni ngen (WMO) Hul p bi j het hui s houden (WMO) Begel ei di ng (WMO) Da gbes tedi ng (WMO) Ma a twerkdi ens tverl eni ng 18Jeugdhul p begel ei di ng Jeugdhul p beha ndel i ng Jeugdhul p da gbes tedi ng Pl eegzorg Gezi ns geri cht Jeugdhul p met verbl i jf overi g Jeugdhul p beha ndel i ng GGZ zonder verbl i jf Jeugdhul p cri s i s /LTA/GGZ-verbl i jf Ges l oten pl a a ts i ng Bes chermd wonen (WMO) Ma a ts cha ppel i jke- en vrouwenopva ng (WMO) Jeugdbes chermi ng Jeugdrecl a s s eri ng Vol ks gezondhei d Totaal lasten

363.354 21.392 3.357.389 1.243.066 7.191.598 2.654.790 641.069 1.573.524 2.343.430 1.266.850 499.450

492.459 17.971 5.897.990 1.742.124 10.304.382 2.706.192 798.747 1.542.612 2.762.830 1.278.050 484.450

278.115 46.800 519.000 201.300

470.915 1.370.100 537.800 196.500 75.700 829.586 1.220.700 914.500 336.300 166.513 30.000 512.533 24.200 1.718.864 43.676.875

492.519 14.287 5.641.766 1.773.478 10.184.541 2.701.546 679.739 1.548.995 2.760.615 1.260.211 460.832 6.099 477.225 1.377.687 508.827 189.629 71.482 899.267 1.365.871 537.055 405.162 207.206 5.523 594.470 60.577 1.694.732 42.908.440

-60 3.684 256.224 -31.354 119.841 4.646 119.008 -6.383 2.215 17.839 23.618 -6.099 -6.310 -7.587 28.973 6.871 4.218 -69.681 -145.171 377.445 -68.862 -40.693 24.477 -81.937 -36.377 24.132 768.435

625.800 1.957.000 503.600 230.000 585.333 30.000 539.633 60.000 1.003.445 33.400.475

39

Nr.

Baten 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3 5.6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71A 6.74B 6.81A 7.1

Omschrijving taakveld

Onderwi js hui s ves ti ng Onderwi js bel ei d en l eerl i ngza ken Sportbel ei d en a cti veri ng Sporta ccommoda ti es Cul tuurpres enta ti e, cul tuurproducti e en cul tuu Medi a Sa menkra cht en burgerpa rti ci pa ti e Toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen Inkomens regel i ngen WSW en bes chut werk Arbei ds pa rti ci pa ti e Ma a twerkvoorzi eni ngen (WMO) Hul p bi j het hui s houden (WMO) Jeugdhul p cri s i s /LTA/GGZ-verbl i jf Bes chermd wonen (WMO) Vol ks gezondhei d Totaal baten Totaal saldo van baten en lasten

Primitieve raming 2024

131.619 133.548 808.331 99.370 6.121

175.990 4.140.302

259.900

918.659 6.673.840 -26.726.635

Raming na wijziging 2024

Realisatie 2024

Verschil raming -/realisatie 2024

148.119 449.178 870.016 117.720 10.084

150.890 332.900 908.675 122.290 10.083

2.771 -116.278 38.659 4.570 -1

111.805 6.124.978 42.587 5.961.208 2.000 136.929 267.500

111.805 6.505.056 46.169 6.164.915 2.000 137.022 267.067 4.167 76 1.200.925 250.167 16.214.205 -26.694.236

0 380.078 3.582 203.707 0 93 -433 4.167 76 198.469 2.298 721.756 1.490.190

1.002.456 247.869 15.492.449 -28.184.426

Mutaties reserves

Primitieve raming 2024 La s ten Ba ten Saldo

Resultaat programma 03 - Sociaal Domein

Raming na wijziging 2024

Realisatie 2024

Verschil raming -/realisatie 2024

7.224.000 8.322.118 1.098.118

8.279.000 9.957.459 1.678.459

7.411.400 9.002.098 1.590.698

867.600 -955.361 -87.761

-25.628.517

-26.505.967

-25.103.537

1.402.430

40

Verklaring saldo programma Sociaal Domein Kapitaallasten

0

Reserves Verschillen > € 100.000

498.900 Vluchtelingen i.v.m. noodtoestand Oekraïne Jeugd Saldo regionale begroting (saldobestemming) Participatie Inhuur tijdelijk personeel Sociaal Domein

Overheveling budgetten/saldobestemming < € 100.000 Kunst en cultuur (herstel standbeeld Petrus Motke Thorn) Nieuwbouw Dörpshoes D’n Driehook Wessem Onderzoek gemeenschapsaccom. Thorn-LinneStevensweert

566.800 -250.600 157.800 118.100 -242.600

15.400 39.500 29.700

Verschillen > €25.000 en < € 100.000

Diverse

158.700

Verschillen < € 25.000

Diverse

310.700

Totaal

1.402.400

Toelichting verschillen > € 100.000 Verkoop de Maaskei incidenteel voordeel € 498.900 Het voormalige schoolgebouw de Maaskei is verkocht. Deze verkoop is in de 2e Prorap 2024 in de begroting verwerkt. Nu bij de opmaak van de jaarrekening blijkt dat er een dekkingsreserve was gevormd om de kapitaallasten van een eerdere uitbreiding van deze school af te dekken. Omdat het gebouw verkocht is kan deze dekkingsreserve vrijvallen. Vluchtelingen i.v.m. noodtoestand Oekraïne Zie voor verdere toelichting paragraaf 5.9 Vluchtelingen Jeugdhulp Zie beleidsmatige toelichting 3.3.7 Jeugdhulp.

incidenteel voordeel € 566.800 incidenteel nadeel € 250.600

Regionaal saldo beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie OGGZ incidenteel voordeel € 157.800 De uitvoering van Beschermd Wonen, maatschappelijke opvang, Bemoeizorg en preventie (BW/MO/BP) is weggezet bij de gemeenschappelijke regeling MGR SDLN. Zowel alle regionale middelen (inkomsten)en de kosten worden daar ondergebracht. Dit is zichtbaar in de jaarlijkse begroting van de MGR. Indien de kosten lager zijn dan de ontvangen regionale middelen, dan wordt dit restant uitbetaald aan de deelnemende gemeenten (regionaal saldo Beschermd Wonen). De jaarrekening 2024 laat zien dat de kosten in 2024 lager zijn dan begroot, waardoor het uit te betalen regionaal saldo BW/MO/BP hoger is dan verwacht. Voor 2024 is dit een stijging van € 153.300. Voor de resterende uitgaven BW/MO/BP is er € 4.500 minder uitgeven dan begroot. In totaal is dit een incidenteel voordeel van € 157.800.

41

Bij de jaarrekening 2023 is er de reserve “Verbetering van de lokale basis en preventie” gevormd van het incidenteel voordeel 2023. Voorgesteld wordt om het incidenteel voordeel 2024 van € 157.800 in deze reserve te storten en in te zetten voor extra incidentele kosten in 2025. Uitkeringen Participatiewet incidenteel voordeel €118.100 Gemeenten ontvangen vanuit het Rijk een BUIG budget (gebundelde uitkering) om de uitkeringen op grond van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 te bekostigen. In 2024 is dit budget niet volledig besteed. Het aantal uitkeringen gemiddeld genomen binnen de BUIG is licht gedaald. In tegenstelling tot de prognose bij de 2e programmarapportage 2024, is er sprake van een incidenteel voordeel binnen de post “bijstandsuitkeringen voor personen jonger dan 65 jaar”. Er zijn minder bijstandsuitkeringen aan deze groep uitgekeerd dan was begroot. Dit betreft een lichte daling van 11 uitkeringen. Er kan (nog) geen conclusie worden getrokken of hier sprake is van een trend en of de daling in 2025 verder doorzet. Inhuur tijdelijk personeel Sociaal Domein incidenteel nadeel €242.600 De kosten voor inhuur van tijdelijk personeel worden centraal op een plek in de administratie geboekt op het taakveld Overhead. Dit doen we om goed grip en beheersing op de kosten voor inhuur van tijdelijk personeel te houden.

Bij de opmaak van de jaarrekening is door de accountant aangegeven dat de kosten van inhuur aan de juiste producten (taakvelden) moeten worden toegerekend. Deze wijzigingen hebben wij verwerkt. Er ontstaat hierdoor een verschil tussen de wijze waarop de begroting is opgesteld en hoe de werkelijke kosten nu verwerkt zijn. De begroting kunnen we immers niet meer aanpassen. Op het programma Overhead ontstaan er hierdoor een voordeel van € 687.400. Op de programma’s 3, 4 en 5 ontstaan nadelen van respectievelijk € 242.600, € 162.200 en € 147.300. Er is dan nog een verschil van € 135.300 welk als nadeel op de overige programma is verwerkt. Maar in feite gaan deze boekingen budgettair neutraal. Programma 3 nadeel Programma 4 nadeel Programma 5 nadeel Overige nadeel Totaal nadeel inhuur personeel Overhead voordeel inhuur personeel

€ 242.600 € 162.200 € 147.300 € 135.300 € 687.400 € 687.400

Bij de andere programma’s wordt er verwezen naar deze toelichting. Overheveling budgetten/saldobestemming < € 100.000 Kunst en cultuur incidenteel voordeel € 15.400 In de 1e Prorap is € 24.000 bijgeraamd voor de reparatie/restauratie van het standbeeld van Petrus Motké. De planning was om in december 2024 te komen tot afronding van de werkzaamheden. Door weersomstandigheden en omdat er meer werkzaamheden nodig waren dan vooraf werd ingeschat, is de planning opgeschoven. De werkzaamheden worden naar verwachting afgerond in de eerste helft van 2025. Het resterende budget van € 15.400 dient te worden overgeheveld naar 2025. Nieuwbouw Dörpshoes D’n Driehook Wessem

incidenteel voordeel € 39.500

Omdat de stroomvoorziening bij de nieuwbouw niet meteen verzwaard kon worden zijn er tijdelijke maatregelen nodig. Dit betreft de huur van een diesel aggregaat incl. diesel om de stroombatterij op te laden. Dit om het gebouw van een juiste stroomvoorziening te kunnen voorzien. In de 1e Prorap 2024 is een incidenteel budget van € 52.000 opgenomen voor deze tijdelijke maatregel. In 2024 is van dit budget € 12.500 besteed en de tijdelijke kosten lopen door in 2025 totdat de nieuwe elektriciteitsaansluiting door Enexis wordt aangesloten. Het restantbudget van € 39.500 dient te worden overgeheveld naar 2025.

42

Onderzoek gemeenschapsaccommodaties incidenteel voordeel € 29.700 De realisatie van de gemeenschapsaccommodaties in de kernen Stevensweert, Thorn en Linne heeft zich verder ontwikkeld. Om een goed beeld te vormen over de fysieke aspecten van de verwerving van de accommodaties is een externe projectleider ingezet. Daarnaast hebben de nieuwe stichtingen behoefte aan ondersteuning. Aangezien de ondersteuningsbehoefte nog altijd aan de orde is, wordt het restantbedrag overgeheveld naar 2025. Egalisatiereserve “Maatwerkvoorzieningen sociaal domein” (nieuw) De maatwerkvoorzieningen binnen het sociaal domein kennen een open-einde karakter, wat betekent dat er geen vast budgetplafond is en de uitgaven afhankelijk zijn van de daadwerkelijke vraag. Factoren zoals demografische ontwikkelingen, beleidswijzigingen en macro-economische omstandigheden kunnen zorgen voor onvoorziene of moeilijk te voorspellen fluctuaties in de vraag naar voorzieningen. Daarnaast spelen autonome ontwikkelingen, zoals indexaties en de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijzen, een significante rol in de kostenontwikkeling. Er wordt een reserve gevormd waarmee dergelijke schommelingen intern, binnen het Sociaal Domein, kunnen worden opgevangen.

Vanaf dit jaar wordt bij de jaarafsluiting binnen het sociaal domein gekeken of er een positief resultaat is op de maatwerkvoorzieningen inclusief armoedebeleid. Een positief resultaat wordt aan de nieuw te vormen reserve toegevoegd mits het totaal saldo van de jaarrekening positief is. Voorgesteld word om een egalisatiereserve “Maatwerkvoorzieningen sociaal domein” te vormen van het positieve saldo van 2024, circa € 390.000. Deze egalisatiereserve wordt ingezet om onvoorziene of moeilijk te begroten fluctuaties binnen de maatwerkvoorzieningen in het lopend begrotingsjaar incidenteel op te vangen. De reserve dient ter dekking van:  Volumeschommelingen (Q-factor) in de vraag naar maatwerkvoorzieningen binnen het sociaal domein.  Kostenstijgingen (P-factor) als gevolg van indexatie, AMvB reële prijzen en andere autonome prijsontwikkelingen. Door deze reserve te hanteren, voorkomen we dat structurele kostenstijgingen direct en abrupt impact hebben op de algemene middelen (post onvoorzien). De reserve biedt de mogelijkheid om binnen het lopende jaar deze kosten incidenteel te dekken en zorgt voor een lagere uitputting van de begrotingspost indexeringen. Het gebruik van de egalisatiereserve wordt op een transparante wijze verantwoord, conform de bestaande systematiek binnen de organisatie.

Aanvullingen en onttrekkingen worden opgenomen in de reguliere P&Ccyclus en verantwoord via de programmarapportages en jaarrekening.

43

Beleidsindicatoren programma sociaal domein Taakveld

Naam indicator

Eenheid

4. Onderwijs

Absoluut verzuim

aantal per 1.000 leerlingen

2022

0,0

2023

8,2

Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school of instelling. De periodeaanduiding "2023" staat voor schooljaar "2022/2023".

4. Onderwijs

Relatief verzuim

aantal per 1.000 leerlingen

2022

15,0

2023

12,0

4. Onderwijs

Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2022

2,2

2023

2,4

Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. De periodeaanduiding "2023" staat voor schooljaar "2022/2023". Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2023" staat voor schooljaar "2022/2023".

5. Sport, cultuur en recreatie

Niet-sporters

%

2020

56,3

2022

50,9

6. Sociaal domein Banen

per 1.000 inw.15-64jr

2022

618,9

2023

625,6

6. Sociaal domein Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

2022

3,0

2023

4,0

6. Sociaal domein Netto arbeidsparticipatie

%

2023

69,7

2024

69,9

6. Sociaal domein Werkloze jongeren 6. Sociaal domein Personen met een bijstandsuitkering

%

2022

2,0

2023

2,0

per 10.000 inwoners

2023

172,4

2024

172,1

per 10.000 inw.15-64jr

2022

185,5

2023

225,4

6. Sociaal domein Lopende reintegratie voorzieningen

Vorige Waarde Periode Waarde periode

Toelichting

Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 - 64 jaar. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar). Het aantal per 10.000 inwoners. Het aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

44

Taakveld

Naam indicator

Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdhulp

% jongeren tot 18 jr

2023

14,6

2024

12,0

6. Sociaal domein

Jongeren met % jeugdbescherming jongeren tot 18 jr

2023

1,0

2024

0,8

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdreclassering

%

2022

0,4

2023

0,3

6. Sociaal domein

Cliënten met een maatwerk arrangement WMO

per 10.000 inwoners

2023

860,0

2024

800,0

Toelichting Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Het percentage jongeren (1223 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO.

Bron: Waarstaatjegemeente.nl. De laatst bekende waardes per 18 maart 2025 zijn verwerkt.

45

3.4

Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed

Coalitieakkoord 2022-2026 De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer van een groot deel van het wegennet, riolering, pleinen, fietsen wandelpaden, trottoirs, straatmeubilair, speeltuinen én openbaar groen. We willen daarbij het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte in Maasgouw hoog houden omdat dit mede bepalend is voor de kwaliteit van Maasgouw als woongemeente en toeristische gemeente. We zorgen ervoor dat de openbare ruimte klimaatbestendig is door aanwezigheid van voldoende bomen en groen en door voorzieningen voor de opvang van regenwater. We zetten in op een doelmatig beheer van het gemeentelijke vastgoed.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp

Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam

3.4.1  Beleidsplan openbare verlichting, slimme verlichting buitengebied en verlichting stuw Linne Zie ook paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen

Infraprojecten weg- en waterbouw

3.4.2  Riolering kostendekkend

Klimaatadaptatie en waterbeheer

3.4.3 Zie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen

Gemeentelijk vastgoed en inzet middelen

3.4.4  Nieuw beleid onderhoud gemeentelijke gebouwen en civiele kunstwerken

Voor een verdere toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

Heroverwegingen bestaand beleid

3.4.5  Burgerparticipatie wijkbeheer  Vergroening voortuinen  Onkruid op verharding  Omvorming vaste planten (green to colour)  JIP/MIP reconstructieprojecten (aandeel wegen)

46

3.4.1 Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam Beleidsplan Openbare Verlichting 2024-2028, slimme verlichting buitengebied en verlichting stuw Linne Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Het Beleidsplan Openbare verlichting 2024-2028 is vastgesteld.

Het nieuwe beleidsplan openbare verlichting 2024-2028 is opgesteld. Dit is vastgesteld in de raadsvergadering van 19 december 2023.

De exploitatielasten (incl. kapitaallasten) openbare verlichting 2024 bedragen in totaal € 449.500.

Slimme verlichting is nog niet aangelegd in het buitengebied.

De uitvoering van de slimme verlichting in het buitengebied vindt in 2025 plaats. Het krediet is beschikbaar gesteld voor 2025.

Nieuwe verlichting gerealiseerd op de fietsbrug Stuw Linne.

De nieuwe verlichting van de fietsbrug op stuw Linne is in 2024 gerealiseerd.

In 2024 is € 41.400 cf. krediet verantwoord.

Zie voor verdere informatie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen.

3.4.2 Infraprojecten weg- en waterbouw Riolering kostendekkend Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Kostendekkend tarief rioolheffing

Bij de vaststelling van de tarieven riolering worden de kosten voor 100% doorberekend.

Er is een voordeel van per saldo € 33.600.

Een wijziging van de interne kostentoerekening betekent een voor- of nadeel voor de exploitatie. Er is sprake van een hogere BTW compensatie (€ 7.500) en een hogere doorbelasting van overhead (€ 26.100) waardoor in totaal € 33.600 ten gunste van de exploitatie komt. Voor een nadere uiteenzetting van de kostendekkendheid riolering wordt verwezen naar de paragraaf 5.7 lokale heffingen.

47

3.4.3 Klimaatadaptatie en waterbeheer Zie voor verdere informatie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen.

3.4.4 Gemeentelijk vastgoed en inzet middelen Nieuw beleidsplan onderhoud gemeentelijke gebouwen en civiele kunstwerken Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Er is een nieuw beheerplan onderhoud civiele kunstwerken en nautische voorzieningen opgesteld.

In de raadsvergadering van 17 december 2024 is het beheerplan onderhoud civiele kunstwerken en nautische voorzieningen 2025-2029 vastgesteld.

€ 41.700 is ten laste van reguliere budgetten verantwoord.

Er zijn voorbereidingen gedaan om te komen tot een nieuw beheerplan onderhoud gebouwen.

Zoals in de 1e Prorap 2024 aangegeven zal het nieuwe beheerplan onderhoud gebouwen in de 2e helft van 2025 aan de raad worden voorgelegd.

Zie voor verdere informatie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen.

3.4.5 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp

2024

2025

2026

2027

Burgerparticipatie wijkbeheer Vergroening voortuinen (is teruggedraaid in de Programmabegroting 2024) Onkruid op verharding

10.000

10.000

10.000

10.000

30.000

30.000

30.000

30.000

9.000

9.000

9.000

9.000

Omvorming vaste planten (green to colour)

10.000

10.000

10.000

10.000

-

51.800

46.700

46.700

59.000

110.800

105.700

105.700

JIP/MIP reconstructieprojecten (aandeel wegen)

Totaal

Toelichting Burgerparticipatie wijkbeheer, onkruidbestrijding op verharding, omvorming vaste planten (green to colour) De huidige kwaliteit zal gewaarborgd blijven. Onze kernen zullen wat minder kleurrijk zijn. Het gerealiseerd resultaat (de bezuiniging) is bereikt. Vergroening voortuinen Deze besparing is op verzoek van de raad niet doorgevoerd. JIP/MIP reconstructiesprojecten Na een herschikking van de reconstructieprojecten zullen er minder projecten per jaar worden uitgevoerd. Het gerealiseerd resultaat is bereikt.

48

Totaaloverzicht lasten en baten programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Nr.

Lasten 0.3 2.1 2.2 2.4 3.3 5.7 7.2 7.4 Baten 2.1 2.4 5.7 7.2 7.4

Omschrijving taakveld

Primitieve raming 2024

Raming na wijziging 2024

Realisatie 2024

Verschil raming -/realisatie 2024

Beheer overi ge gebouwen en gronden Verkeer en vervoer Pa rkeren Economi s che ha vens en wa terwegen Bedri jvenl oket en bedri jfs regel i ngen Openba a r groen en (openl ucht) recrea ti e Ri ol eri ng Mi l i eubeheer Totaal lasten

119.812 4.131.504 23.152 58.795 311 2.143.597 2.084.662 7.669 8.569.502

119.812 4.329.270 23.152 91.306 800 2.303.523 2.168.807 7.350 9.044.020

120.434 4.412.425 18.036 88.977 771 2.067.044 1.838.081 7.026 8.552.795

-622 -83.155 5.116 2.329 29 236.479 330.726 324 491.225

Verkeer en vervoer Economi s che ha vens en wa terwegen Openba a r groen en (openl ucht) recrea ti e Ri ol eri ng Mi l i eubeheer Totaal baten Totaal saldo van baten en lasten

40.500 500 1 4.529.826 319 4.571.146 -3.998.356

193.100 5.500 1 4.579.200 0 4.777.801 -4.266.219

203.071 2.381 1 4.285.950

9.971 -3.119 0 -293.250 0 -286.398 204.827

4.491.403 -4.061.392

Mutaties reserves Primitieve raming 2024 La s ten Ba ten Saldo

Resultaat programma 04 - Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed

Raming na wijziging 2024

Realisatie 2024

Verschil raming -/realisatie 2024

40000 64.831 24.831

97.206 381.930 284.724

40.000 355.114 315.114

57.206 -26.816 30.390

-3.973.525

-3.981.495

-3.746.278

235.217

49

Verklaring saldo programma Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Kapitaallasten

0

Reserves

0

Verschillen > € 100.000

Onderhoud wegen (budgetoverheveling naar 2025) Inhuur tijdelijk personeel t.b.v. beleid Verkeer en beheer Openbare Verlichting Overheveling budgetten/saldobestemming < € 100.000 Uitbreiden en omvormen bomenbestand Klimaatadaptatie Groen Keerstrook vrachtauto's Linne

106.000 -162.200

79.000 55.000 14.500

Verschillen > €25.000 en < € 100.000

Diverse

91.800

Verschillen < € 25.000

Diverse

51.100

Totaal

235.200

Toelichting verschillen > € 100.000 Onderhoud Wegen incidenteel voordeel € 106.000 In de begroting 2024 is budget opgenomen voor onderhoud wegen. Het merendeel van de werkzaamheden (en kosten) is conform het beheerplan onderhoud wegen uitgevoerd. In Q4 2024 zijn opdrachten uitgezet die door weersomstandigheden niet meer volledig in 2024 zijn uitgevoerd. Deze werkzaamheden worden in 2025 afgerond. Het restant bedrag van € 106.000 wordt overgeheveld naar 2025.

Inhuur tijdelijk personeel t.b.v. beleid Verkeer en incidenteel nadeel € 162.200 beheer Openbare Verlichting Zie voor een verdere toelichting bij programma 3 Sociaal Domein, inhuur tijdelijk personeel Sociaal Domein.

Overheveling budgetten/saldobestemming < € 100.000 Uitbreiden en omvormen bomenbestand incidenteel voordeel € 79.000 In het groenbeheerplan is voor 2024 € 150.000 opgenomen voor het uitbreiden en omvormen van het bomenbestand. Het plantseizoen start in november en duurt tot begin maart. Deze werkzaamheden worden in het voorjaar van 2025 afgerond. In 2024 is in totaal € 71.000 uitgegeven. Het restant bedrag van € 79.000 wordt overgeheveld naar 2025. Klimaatadaptatie incidenteel voordeel € 55.000 In de begroting 2024 is een budget van € 55.000 opgenomen voor klimaatadaptatie (vergroenen voortuinen en hittestress). De uitvoering van de projecten zijn in 2024 opgestart en lopen door in 2025. In 2024 is € 20.800 uitgegeven ten laste van de reserve ‘Claims’ (budgetoverheveling vanuit 2023). Het reguliere budget van € 55.000 is in 2024 niet aangewend. Dit restantbedrag wordt overgeheveld naar 2025. Aanleg keerstrook vrachtauto’s Oudeweg Linne incidenteel voordeel € 14.500 In de 2e Prorap 2024 is een budget van € 25.000 opgenomen voor de aanleg van een keerstrook voor vrachtauto’s. Deze werkzaamheden worden in 2025 afgerond. In 2024 is € 10.500 uitgegeven. Het restant bedrag van € 14.500 wordt overgeheveld naar 2025. 50

3.5

Leefomgeving, wonen en economie

Coalitieakkoord 2022-2026 De kwaliteit van de fysieke leefomgeving maakt de gemeente Maasgouw tot een aantrekkelijke gemeente om te wonen, leven en recreëren. Daarom willen we de kwaliteit van de leefomgeving beschermen en versterken. We zetten in op duurzame ontwikkeling en werken aan opgaven op het gebied van natuur en biodiversiteit, energietransitie, afvalinzameling en circulariteit. De woningbouw krijgt topprioriteit: we willen dat er genoeg geschikte woningen zijn voor mensen die in Maasgouw willen wonen. Ook blijven we economische en toeristische ontwikkelingen faciliteren omdat die zorgen voor werkgelegenheid en welvaart. Daarbij bewaken we dat economie en toerisme niet ten koste gaan van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp

Omgevingswet en omgevingsbeleid

3.5.1  MER OD uitvoeringsprogramma

Natuur en biodiversiteit

3.5.2  Limburgs programma landelijk gebied

Energietransitie

3.5.3  Actieplan Energietransitie 2024-2025  Regionale Energie Strategie (RES)

Afvalinzameling en circulariteit

3.5.4  Afval kostendekkend

Wonen en volkshuisvesting

3.5.5  Uitvoering plan van aanpak woonwagen- en standplaatsenbeleid  Wonen en volkshuisvesting

Erfgoed, monumenten en leegstand

3.5.6  Monumentenbeleid

Verkeer, parkeren en mobiliteit

3.5.7  Strategisch Plan Verkeersveiligheid

Economie, werklocaties en ondernemerschap

3.5.8  Regionaal steunpunt duurzame bedrijventerreinen  Keyport

Toerisme en recreatie

3.5.9  Waardevol Toerisme Maasgouw

Voor een verdere toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. Heroverwegingen bestaand beleid

3.5.10  Externe ondersteuning RO  Subsidie VVV/Limburg Marketing  Grondzaken  Duurzaamheid/actieplan energietransitie  Evenementenbeleid

51

3.5.1 Omgevingswet en omgevingsbeleid MER OD-uitvoeringsprogramma Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

De MER OD heeft het uitvoeringsprogramma 2024 uitgevoerd.

De MER OD met inzet van de extra beschikbare gestelde middelen (structureel € 200.000 met ingang van 2023 en voor 2024 € 135.000 incidenteel) besteed aan reguliere taken, voorbereiding en implementatie van de omgevingswet en de Maasgouwse verzoektaken.

Het incidentele extra budget van € 135.000 is besteed.

3.5.2 Natuur en biodiversiteit Limburgs programma landelijk gebied Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

In 2024 is geen verdere invulling gegeven aan dit programma.

Na de verkiezingen van Provinciale Staten in 2023 heeft dit programma geen verdere concrete invulling gekregen. Dit programma is door de Provincie opgeheven.

Niet van toepassing.

52

3.5.3 Energietransitie Actieplan Energietransitie 2024-2025 Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Invulling gegeven aan activiteiten die de gemeente wil ondernemen in het kader van de energietransitie.

Het Actieplan Energietransitie is een concrete uitwerking van zowel de Regionale Energie Strategie (RES) als de Transitievisie Warmte.

Van het totale budget van € 455.150 is in 2024 € 263.300 besteed aan diverse projecten en € 191.850 aan ambtelijke ondersteuning (CDOKE- gelden).

Het gaat hierbij om verschillende lokale initiatieven op het gebied van energie en energiebesparing. Deze doelstellingen zijn vertaald naar concrete uitgevoerde acties, zoals een subsidieregeling voor de kleinschalige energiemaatregelingen bij particulieren, de website energiek Maasgouw, het Soorten Management Plan (SMP), dit is een onderzoek naar beschermde diersoorten in te isoleren woningen.

Regionale Energie Strategie (RES) Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Een bijdrage geleverd aan de energie-transitie in Nederland die moet leiden tot minder gebruik van fossiele brandstoffen en daarmee tot CO2-reductie. We liggen op schema voor 1.200 GWh in duurzame energie-opwek in 2030.

RES Vanzelfsprekend speelde de netcongestie ook in 2024 weer een grote rol. De toenemende vraag naar elektriciteit toont de noodzaak van een toekomstbestendig energiesysteem, waarin het probleem van netcongestie wordt ondervangen en er ook veel meer aandacht is voor decentralisatie van opwek en opslag.

RES-bijdrage 2024 bedroeg € 1,50 per inwoner. In totaal is dit € 36.600 en dit bedrag wordt gefinancierd uit de van het Rijk ontvangen CDOKE-middelen.

Bovendien worden – net als dat we dat zelf doen - in de RES de ontwikkelingen rondom de grootschalige energieprojecten die op onze regio afkomen, gemonitord. Denk daarbij aan uitbreiding van de hoogspanningsverbindingen, maar ook VAWOZ (Verkenning aanlanding wind op zee) en de aanleg van de DRC (Delta Rhine Corridor). Waar nodig trekken we samen op en staan we sterker naar andere partijen. Verder heeft het proces om de RES om te vormen tot een gemeenschappelijke (centrum)regeling (GR) doorgang gevonden, en is dit proces bijna afgerond. Daarmee moet de organisatie robuuster worden en een sterkere basis krijgen. In 2024 is ook een gezamenlijke aanbesteding voor de besteding van de NIP-gelden (Nationaal Isolatieprogramma) voorbereid en ook gepubliceerd, hetgeen een grote stap is in de isolatie van huishoudens in onze regio. Algemeen Verschillende acties uit het lokale Actieplan Energietransitie 2024-2025 zijn (verder) tot uitvoering gebracht (zie format ‘Actieplan Energietransitie 2024-2025’).

53

3.5.4 Afvalinzameling en circulariteit Afval kostendekkend Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Kostendekkend tarief afvalstoffenheffing.

Bij de vaststelling van de tarieven afval worden de kosten voor 100% doorberekend.

€ 12.700 t.l.v. de exploitatie

Wijziging van de interne kostentoerekening betekent een voor- of nadeel voor de exploitatie. Hogere BTWcompensatie (€ 23.500) en hogere doorbelasting van overhead (€ 10.000) in 2024 komen ten gunste van de exploitatie.

€ 33.500 t.g.v. de exploitatie Per saldo een voordeel van € 20.800.

Voor een nadere uiteenzetting van de kostendekkendheid afval wordt verwezen naar de paragraaf 5.7 lokale heffingen.

54

3.5.5 Wonen en volkshuisvesting Uitvoering plan van aanpak woonwagen- en standplaatsenbeleid Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Algemeen Het plan van aanpak ziet op drie sporen: overdracht, beleidsontwikkeling en uitbreiding van het aantal standplaatsen.

Voor de pijler Overdracht fungeert locatie Ohé en Laak als pilotproject. Het overdrachtsdossier is opgesteld en ligt ter beoordeling bij de woningbouwcorporatie. De pijler Beleid is nog niet opgestart omdat we hiervoor willen aansluiten bij het beleid van de corporaties en dat is nog in ontwikkeling.

Uitbreiding locatie Linne De voorbereidingen voor de realisatie van twee nieuwe standplaatsen op het gemeentelijke grasveld naast de locatie zijn opgestart.

Er is verkend welke ruimtelijke procedure nodig is, de beoogde grondverkoop is gepubliceerd, er is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd, een taxateur heeft een verkoopadvies opgesteld, er is een concept inrichtingsschets opgesteld en de verkooponderhandelingen met de beoogde koper zijn opgestart.

Uitbreiding locatie Thorn Er is overeenstemming tussen bewoners en directe buren van de locatie (waaronder ook waterschap) over een inrichtingsplan voor de uitbreiding. Uitbreiding locatie Lichtenbergerweg/ Heuvelstraat De inhoudelijke opgave is verkend ter voorbereiding op bestuurlijke besluitvorming door gemeente en Wonen Limburg. Uitbreiding locatie Ohé en Laak De benodigde extra standplaats is planologisch gerealiseerd.

Wat heeft het gekost?

Er heeft een viertal schetssessies plaatsgevonden waarin de partijen onder begeleiding van een architect gezamenlijk hebben toegewerkt naar een alternatief inrichtingsplan voor de beoogde uitbreiding. Vakantiepark Maasresidence heeft de helft van deze schetssessies betaald, de gemeente de andere helft.

Van het beschikbare krediet van € 600.000 is nog niets besteed.

De ambtelijke gesprekken zijn opgestart met woningcorporatie Wonen Limburg om de opgave verder te verkennen. Dit is de opmaat om te komen tot een intentieovereenkomst voor fase II van het plan van aanpak.

Er zijn in 2024 geen kosten geweest.

Het bestemmingsplan “Woonwagenstandplaats Priester Kooksweg Ohé en Laak” is op 16 april 2024 vastgesteld door de gemeenteraad en inmiddels onherroepelijk. De ambtelijke gesprekken met woningcorporatie Wonen Limburg om te komen tot daadwerkelijke plaatsing van een woonproduct zijn opgestart, maar verlopen moeizaam.

Van het beschikbare krediet van € 100.000 is nog niets besteed.

55

Wonen en volkshuisvesting Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Volkshuisvesting In 2024 zijn 41 nieuwbouwwoningen gerealiseerd. Hiermee ontstaat een achterstand op de doelstelling uit het coalitieakkoord. Ook regionaal blijft de woningbouwproductie achter op het gewenste niveau. Met betrekking tot een aantal woningbouwprojecten is de planvoorbereiding verder ingevuld en wordt toegewerkt naar een daadwerkelijke start van de bouwwerkzaamheden.

Als uitvloeisel van -onder andere- de Woondeal Limburg zijn de woningbouwopgaven in samenwerking met Rijk, provincie Limburg, regio Midden-Limburg, woningcorporaties, zorgpartijen, projectontwikkelaars en particuliere initiatiefnemers opgepakt en geïntensiveerd. Het achterblijven van de gewenste woningproductie heeft vooral te maken met de huidige marktontwikkelingen waar overwegend een afwachtende houding wordt ingenomen en onzekerheid heerst. Financiële haalbaarheid, het stikstofdossier, netcongestie, personeelsproblemen, voldoende beschikbaarheid van bouwmaterialen zijn enkele van de problemen waar initiatiefnemers tegen aan lopen.

Niet van toepassing

De nieuwe projectleider die in juli 2024 gestart is heeft de stand van zaken van een aantal projecten in beeld gebracht. Met eigenaren/ corporaties/ ontwikkelaars is overleg geweest over de voortgang en de verdere planontwikkeling.

Niet van toepassing. De capaciteit van de projectleider is opgenomen in de vaste formatie.

Er is pilot-beleid ontwikkeld voor premantelzorgwoningen. Vervolgens is gewerkt aan nieuw breed woonbeleid, gericht op het mogelijk maken van wenselijke wooninitiatieven en het weren van onwenselijke wooninitiatieven. Dit beleid moet ons als gemeente in staat stellen op een verantwoorde manier de deur open te zetten voor de realisatie van diverse passende woonvormen. In 2025 worden de genoemde beleidsproducten ter vaststelling voorgelegd.

Van het beschikbare budget van € 150.000 is € 84.000 besteed aan inhuur. Het restant van € 66.000 blijft beschikbaar in de bestemmingsreserve claims.

Woonprogramma Er is vanaf 2024 een gemeentelijk programma operationeel, dat is gericht op betere samenwerking binnen de complexe woonopgave en het creëren van meer woonoplossingen in Maasgouw.

Deze beleidsvorming vindt plaats binnen het programma waarin verschillende teams samenwerken. De programmacapaciteit om dit proces mogelijk te maken is vanaf 2024 ingehuurd. Voor de werkzaamheden op het gebied van woonwagenlocaties en vluchtelingen, wordt verwezen naar de betreffende paragrafen.

56

Processen en projecten die doorlopen in 2024 Proces/Project

Status/ fase in 2024

Bosserhofsveld Maasbracht (woningbouw) Sint Anna-terrein Heel (woningbouw) Linne Zuid-Oost/ Linnerpark (woningbouw) Op de Konie Stevensweert (woningbouw) Krijtenberg Beegden (woningbouw) Uitbreiding woonwagenstandplaatsen

Gereed. In uitvoering. In uitvoering. Gereed. In uitvoering. In uitvoering.

Dit is de status van de projecten per 31 december 2024.

57

3.5.6 Erfgoed, monumenten en leegstand Monumentenbeleid Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Er is gestart met een aanpak die erin voorziet dat alle monumenten en erfgoed in beeld worden gebracht.

Sinds begin 2024 is de Omgevingswet van kracht. Deze vraagt gemeenten het gehele erfgoed in beeld te brengen, te waarderen en op basis daarvan beleid te ontwikkelen, ter bescherming van het erfgoed. Met de vaststelling van dit beleid bepaalt de gemeenteraad het ambitieniveau: wat wordt beschermd en hoe (beschermingsregime). Er is een plan van aanpak opgesteld en er is gestart met de inventarisatie. Dit gebeurt in goede samenwerking met lokale cultuurhistorische verenigingen. De inventarisatie en het vastleggen zijn heel bewerkelijk. Dit zal in 2025 worden voortgezet. In 2026 wordt een voorstel in de raad gebracht om het beleid (en dus ambitieniveau) vast te stellen.

In 2024 zijn geen kosten gemaakt.

3.5.7 Verkeer, parkeren en mobiliteit Strategisch Plan Verkeersveiligheid Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Bijgedragen aan het bereiken van de landelijke doelstelling van nul verkeersslachtoffers.

De raad is middels een RIB (Z/24/139994- d.d. 24-01-2025) geïnformeerd over de stand van zaken van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid, dat is vastgesteld op 19 december 2023.

Wat heeft het gekost?

In dit SPV staan voorziene infrastructurele maatregelen op basis van een risicoanalyse en overige maatregelen/activiteiten waarmee wordt ingezet op het bevorderen van gewenst gedrag van verkeersdeelnemers. Uit de restant exploitatiebudgetten van 2024 worden in 2025 de volgende activiteiten verder opgepakt: - Verkeers- en parkeerplan Thorn - Opstellen GVVP - Diverse projecten uit het strategisch verkeersplan Met inzet van de kredieten uit het Strategisch verkeersplan wordt in 2025 verder uitvoering gegeven aan de infrastructurele maatregelen ter verbetering van oversteekplaatsen waar in 2024 de verkenning gestart is. In 2024 is de verkeerseducatie voortgezet in samenwerking met de Provincie. Daarnaast is in 2024 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst gesloten met de provincie Limburg om de aanpak ‘Verkeersactieve school’ te continueren in de periode 2025-2028.

Van het beschikbare budget van € 192.500 is € 53.400 besteed. Het restant van € 139.100 wordt overgeheveld naar 2025

Bijdrage aan Provincie van € 12.000 is ten laste van regulier budget verantwoord.

58

3.5.8 Economie, werklocaties en ondernemerschap Regionaal steunpunt duurzame bedrijventerreinen Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Er komt een regionale aanpak binnen de regiodeal. In 2024 is dit niet gerealiseerd. Dit loopt door in 2025.

OML heeft alle regionale en provinciale regelingen bij elkaar gebracht. Binnen de regiodeal zal de ondersteuning van bedrijven bij verduurzaming vormgegeven worden.

Niet van toepassing

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Een voorzetting van de samenwerking met Keyport voor 2025 en volgende jaren.

Keyport richt zich in de regio op twee programmalijnen: 1. Economie, arbeidsmarkt en onderwijs 2. Ondernemerschap en innovatie.

Het beschikbare budget van € 60.000 is volledig besteed.

Keyport

De volgende activiteiten zijn in 2024 opgestart en worden voortgezet de komende jaren: o Een carrousel van zij-instromers, voor de zorginstellingen, om de kans te vergroten dat kandidaten in de sector aan de slag gaan en blijven. o Een opleiding voor schippers en matrozen voor de binnenvaart. o Een programma om jong talent te interesseren voor technische beroepen in de scheepsbouw en scheepsreparatie. o Keyport is in 2024 gestart met een programma ‘duurzaam (circulair) inkopen’ bij de deelnemende gemeentelijke organisaties. Middels RIB D/24/178105 Routeplan 2025-2028 Keyport is de raad op de hoogte gebracht van de activiteiten van Keyport in de komende jaren en een terugblik op voorgaande jaren.

59

3.5.9 Toerisme en recreatie Waardevol Toerisme Maasgouw Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

We hebben de eerste stappen gezet in de uitvoering van het Waardevol-ToerismeMaasgouw-beleid.

1.

Voor het focusgebied Ohé en Laak is een beleidsvisie opgesteld in 2023. De afronding van deze visie heeft begin 2024 plaatsgevonden.

Focusgebied Ohé en Laak € 28.400.

2.

Er heeft onderzoek plaatsgevonden naar de waterrecreatie in Maasgouw. Het rapport is in december 2024 opgeleverd. Uitvoering geven aan de aanbevelingen volgt in 2025.

Onderzoek waterrecreatie € 23.800.

3.

Er is een aantrekkelijke film van het vrijetijdsaanbod in Maasgouw ontwikkeld en opgeleverd. De film is tot stand gekomen met vrijwillige medewerking van bedrijven en organisaties uit de gemeente. Het doel van de film is bijdragen aan de trots van de inwoner en het aantrekkelijke aanbod onder de aandacht brengen van (potentiële) bezoekers. Het doel is niet om meer bezoekers aan te trekken, maar het huidige aantal vast te houden en hierbij meer te richten op de kwaliteitstoerist. De film is specifiek opgesteld voor de drie belangrijkste doelgroepen onder onze inwoners en bezoekers (onderzoek 2023). Dit zijn de plezierzoeker, de stijlzoeker en de rustzoeker.

Promotiefilm € 21.600.

4.

Er is opdracht gegeven tot het herijken van het museumbeleid uit 2009. Het huidige beleid is niet meer actueel en sluit niet meer aan op de huidige tijdgeest. Uitvoering loopt door in 2025.

De kosten voor dit Herijking museumbeleid volgen in 2025.

Het budget voor 2024 ad € 100.000 wordt overgeheveld naar 2025. Dit bedrag resteert naast nog een bedrag van € 300.000 in Bestemmingsreserve claims.

Status/fase overige projecten Processen en projecten die doorlopen in 2024 Proces/Project

Status/ fase in 2024

Fun Beach Panheel

In uitvoering.

Groenimpuls Maasgouw

In uitvoering.

Dit is de status van de projecten per 31 december 2024.

60

3.5.10 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp

2024

2025

2026

2027

Externe ondersteuning RO

15.000

15.000

15.000

15.000

-

5.000

5.000

5.000

Grondzaken

10.000

10.000

10.000

10.000

Duurzaamheid/ actieplan energietransitie

20.000

20.000

20.000

20.000

Evenementenbeleid

20.000

20.000

20.000

20.000

Totaal

65.000

70.000

70.000

70.000

Subsidie VVV/ Limburg Marketing

Toelichting Externe ondersteuning RO De besparing is doorgevoerd in 2024. Subsidie VVV/ Limburg Marketing De besparing met ingang van 2025 is € 5.000. De marketingactiviteiten worden teruggebracht. Grondzaken De besparing is doorgevoerd in 2024. Duurzaamheid/ actieplan energietransitie De besparing is doorgevoerd in 2024. Evenementenbeleid De besparing is doorgevoerd in 2024.

61

Totaaloverzicht lasten en baten programma leefomgeving, wonen en economie Nr.

Lasten 0.3 2.1 2.3 2.4 3.1 3.3 3.4 5.4 5.5 5.7 7.3 7.4 8.1 8.2 8.3 Baten 0.3 0.63 2.3 3.3 3.4 5.4 5.5 5.7 7.3 7.4 8.1 8.2 8.3

Omschrijving taakveld

Primitieve raming 2024

Raming na wijziging 2024

Realisatie 2024

Verschil raming -/realisatie 2024

Beheer overi ge gebouwen en gronden Verkeer en vervoer Recrea ti eve ha vens Economi s che ha vens en wa terwegen Economi s che ontwi kkel i ng Bedri jvenl oket en bedri jfs regel i ngen Economi s che promoti e Mus ea Cul tureel erfgoed Openba a r groen en (openl ucht) recrea ti e Afva l Mi l i eubeheer Rui mte en l eefomgevi ng Grondexpl oi ta ti e (ni et-bedri jventerrei nen) Wonen en bouwen Totaal lasten

114.413 344.923 96.911 11.193 221.467 70.944 1.109.164 173.512 183.078 398.186 2.656.041 847.122 932.930 -84.900 4.309.734 11.384.718

205.730 304.423 105.211 50.000 246.467 35.932 818.033 188.912 223.958 598.653 2.998.941 1.136.518 958.895 -84.900 4.569.459 12.356.232

213.629 148.656 87.701 22.397 216.728 40.523 709.433 187.578 210.695 445.067 3.002.645 982.622 937.161 2.245.699 4.765.394 14.215.928

-7.899 155.767 17.510 27.603 29.739 -4.591 108.600 1.334 13.263 153.586 -3.704 153.896 21.734 -2.330.599 -195.935 -1.859.696

Beheer overi ge gebouwen en gronden Pa rkeerbel a s ti ng Recrea ti eve ha vens Bedri jvenl oket en bedri jfs regel i ngen Economi s che promoti e Mus ea Cul tureel erfgoed Openba a r groen en (openl ucht) recrea ti e Afva l Mi l i eubeheer Rui mte en l eefomgevi ng Grondexpl oi ta ti e (ni et-bedri jventerrei nen) Wonen en bouwen Totaal baten Totaal saldo van baten en lasten

69.320 90.000 25.240 28.050 25.980 8.700 5 50.050 3.157.381 667.467 10.000

1.182.450 110.000 26.900 28.720 14.250 8.700 5 50.050 3.485.011 773.363 85.000

405.391 4.537.584 -6.847.134

1.104.801 6.869.250 -5.486.982

1.193.641 118.951 24.269 38.905 70.701 11.457 5 63.440 3.507.627 705.940 139.676 2.408.160 847.774 9.130.544 -5.085.384

11.191 8.951 -2.631 10.185 56.451 2.757 0 13.390 22.616 -67.423 54.676 2.408.160 -257.027 2.261.294 401.598

Mutaties reserves Primitieve raming 2024

Raming na wijziging 2024

Realisatie 2024

Verschil raming -/realisatie 2024

Lasten Baten Saldo

2.190.000 2.368.346 178.346

2.734.248 2.851.260 117.012

1.835.329 898.919 1.700.403 -1.150.857 -134.926 -251.938

Resultaat programma 05 - Leefomgeving, wonen en economie

-6.668.788

-5.369.970

-5.220.310

149.660

62

Verklaring saldo programma Leefomgeving, wonen en economie Kapitaallasten

0

Reserves

0

Verschillen > € 100.000 Opbrengsten bouwleges Opstellen div. verkeersplannen / uitvoeren projecten strategisch verkeersplan (budgetoverheveling naar 2025) Winstneming Op de Konie (storting in reserve Ontwikkelingsbedrijf) Waardevol Toerisme Maasgouw (budgetoverheveling naar 2025) Inhuur tijdelijk personeel Fysiek Domein

-259.800 139.100

117.400 100.000 -147.300

Overheveling budgetten/saldobestemming < € 100.000 Winstneming Linne Zuid Oost (storting in reserve Ontwikkelingsbedrijf)

32.900

Verschillen > €25.000 en < € 100.000

Diverse

22.900

Verschillen < € 25.000

Diverse

144.500

Totaal

149.700

Toelichting verschillen > € 100.000 Baten bouw- en woningtoezicht incidenteel nadeel € 259.800 e Op basis van de opbrengsten van het 1 half jaar 2024 is er een inschatting gemaakt wat de totale opbrengsten bouw- en woningtoezicht voor 2024 zouden zijn. In de 2e Prorap is op basis van deze inschatting € 688.500 bijgeraamd op de begroting 2024 van € 311.500. Er is echter gebleken na afloop van 2024 dat er in het 2e half jaar minder legesopbrengsten m.b.t. bouw- en woningtoezicht zijn gerealiseerd dan verwacht. Dit komt doordat er een toenemend aantal vergunningen zijn aangevraagd voor relatief kleine bouwwerken, met lagere leges per aanvraag. Het aantal aanvragen voor grotere bouwwerken is juist afgenomen. Het totaal aantal aanvragen is nagenoeg gelijk, echter er is een verschuiving zichtbaar van grote naar kleine bouwwerken. Daarnaast is er een bezwaar m.b.t. 2024, na de 2e prorap 2024, gegrond verklaard waardoor er een afname van ruim € 70.000 aan legesopbrengsten was. Strategische verkeersplannen incidenteel voordeel € 139.100 Het uitvoeren van diverse projecten uit het strategisch verkeersplan en het opstellen van een nieuw GVVP en onderzoek parkeerplan Thorn zal in 2025 verder worden opgepakt. Hierdoor is er een incidenteel voordeel in 2024. Het overschot van € 139.100 dient beschikbaar te blijven en dus over te hevelen naar 2025.

Grondexploitatie Op de Konie incidenteel voordeel € 117.400 De grondexploitatie Op de Konie is met winst afgesloten. De winstneming wordt in deze jaarrekening verwerkt. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. Waardevol toerisme incidenteel voordeel € 100.000 In de begroting 2024 is er een budget van € 400.000 beschikbaar gesteld voor de jaren 2024 t/m 2027. In de 1e Prorap 2024 hebben we een bedrag van € 300.000 naar de Bestemmingsreserve claims geboekt voor verdere besteding in de komende jaren. De uitgaven voor Waardevol Toerisme zijn ten laste van het restant budget uit 63

2023 gebracht. Hierdoor is het budget van 2024 ad € 100.000 niet besteed. Dit budget dient beschikbaar te blijven en dus te worden overgeheveld naar 2025. Inhuur tijdelijk personeel Fysiek Domein incidenteel nadeel € 147.300 Zie voor een verdere toelichting bij programma 3 Sociaal Domein, inhuur tijdelijk personeel Sociaal Domein.

Overheveling budgetten/saldobestemming < € 100.000 Grondexploitatie Linne Zuid Oost incidenteel voordeel € 32.900 Bij de grondexploitatie Linne Zuid Oost heeft een tussentijdse winstneming plaatsgevonden. De winstneming wordt in deze jaarrekening verwerkt. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid.

Overige toelichtingen Revitalisering Koeweide budgettair neutraal Het opstellen van een plan van aanpak is in 2024 gestart, maar nog niet afgerond. Eind 2024 zijn nieuwe gesprekken met OML gestart, waarbij eerst een inventarisatie van de problemen met energietekorten en proceswatertekorten op Koeweide nodig was. Door de ontwikkelingen rond OML in de Regiodeal is gewacht op aansluiting bij subsidies van Rijk en Provincie Limburg, die samen met het Maatschappelijk Dividend van OML kunnen worden ingezet. Hoewel er in 2024 niet gestart is, biedt dit de gemeente Maasgouw meer kansen om ondernemers beter te ondersteunen. Het bedrag in de reserve claims van € 40.000 dient hiervoor beschikbaar te blijven.

64

Beleidsindicatoren programma leefomgeving, wonen en economie Taakveld

Naam indicator

3. Economie

Functiemenging

%

2022

44,9

2023

44,9

3. Economie

Vestigingen (van bedrijven)

2022

180,6

2023

189,2

7. Volksgezondheid en Milieu 7. Volksgezondheid en Milieu

Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

per 1.000 inw.1564jr kg per inwoner

2021

158,0

2022

88,0

%

2021

28,9

2022

33,5

8. Vhrosv

Gemiddelde WOZ-waarde woningen Nieuw gebouwde woningen Demografische druk

X € 1.000

2023

314

2024

321

aantal per 1.000 woningen %

2022

15,6

2023

5,1

Het aantal nieuwbouwwoningen.

2023

79,5

2024

81,4

euro

2023

776

2024

831

euro

2023

873

2024

902

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

8. Vhrosv

8. Vhrosv

8. Vhrosv

8. Vhrosv

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Eenheid

Vorige Waarde Periode Waarde periode

Toelichting De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. De gemiddelde WOZ waarde van woningen.

Bron: Waarstaatjegemeente.nl. De laatst bekende waardes per 18 maart 2025 zijn verwerkt.

65

3.6

Gebiedsontwikkelingen

Coalitieakkoord 2022-2026 In de gemeente Maasgouw lopen enkele gebiedsontwikkelingen die vanuit ruimtelijk, economisch, maatschappelijk én financieel perspectief een grote impact hebben en daardoor van strategisch belang zijn. De gemeente speelt een regisserende en faciliterende rol binnen deze ontwikkelingen en werkt daarbij samen met andere overheden, bedrijven en instellingen. Dit vraagt om de inzet van middelen in personele en financiële zin. Gelet op de samenhang tussen deze ontwikkelingen en het belang daarvan wordt door de gemeente een gecoördineerde aanpak opgezet.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp

Coördinatie gebiedsontwikkelingen

3.6.1  Gecoördineerde aanpak van gebiedsontwikkelingen

Land van Thorn – Maasresidence

3.6.2  Gebiedsontwikkeling Land van Thorn - Maasresidence

Thorn – Meersveld – Wessem

3.6.3  Gebiedsontwikkeling Thorn - Meersvel - Wessem

Vakantieparken

3.6.4  Gebiedsontwikkeling vakantieparken

Woon-zorg cluster Heel

3.6.5  Gebiedsontwikkeling Woon-zorg cluster Heel

Clauscentrale Maasbracht

3.6.6  Gebiedsontwikkeling Clauscentrale Maasbracht

Havengebied Maasbracht

3.6.7  Gebiedsontwikkeling havengebied Maasbracht

Centrumvisie Heel

3.6.8  Gebiedsontwikkeling centrumvisie Heel

Voor een verdere toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

Heroverwegingen bestaand beleid

3.6.9  Werkbudget gebiedsontwikkeling

66

3.6.1 Coördinatie gebiedsontwikkelingen Er is geen nieuw beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2024. Van het beschikbare budget van € 194.900 in 2024 is € 141.000 besteed. Het restant van € 53.900 wordt overgeheveld naar 2025 voor algemene uitgaven voor de diverse gebiedsontwikkelingen. Voor de uitgaven in 2024 ten laste van het algemene budget gebiedsontwikkelingen wordt verwezen naar de separate toelichting per gebiedsontwikkeling in dit hoofdstuk. Het betreft Clauscentrale, Centrumvisie Heel en Havengebied Maasbracht.

67

3.6.2 Land van Thorn - Maasresidence Gebiedsontwikkeling Land van Thorn - Maasresidence Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Stappen gezet in de ontwikkeling van het vakantiepark en het omliggende gebied.

Binnen het gebiedsprogramma Land van Thorn Maasresidence lopen de volgende projecten: 1. Gefaseerde bouw vakantiepark Maasresidence 2. Bouw hotel Maasresidence (Grote Hegge) 3. Voorzieningen Maasresidence (Grote Hegge) 4. Verkeer en parkeren Thorn en omgeving 5. Toerisme en recreatie Thorn en omgeving

Niet van toepassing

De projecten 1 t/m 3 worden geïnitieerd en geleid door de eigenaar en projectontwikkelaar en begeleid door de gemeente. De verdere ontwikkeling is gepland tot en met 2026. In 2024 is de vergunning verleend voor de laatste bouwfase van de vakantiewoningen. Daarmee komt het totaal van het aantal geplande vakantieverblijven op het park: 293 woningen + 60 appartementen. De plannen voor het hotel en de definitieve invulling van de oeverzone (tussen het vakantiepark en Koningssteen) worden nog gemaakt. In 2024 zijn ook vergunningsaanvragen voor de locatie Vijverbroek ingediend: 45 ecolodges en een centraal voorzieningengebouw. Deze locatie wordt een satellietlocatie van Maasresidence. De projecten 4 en 5 worden geïnitieerd en geleid door de gemeente. Vanwege de noodzaak van afstemming worden de projecten aangestuurd in de vorm van een gebiedsprogramma dat gecoördineerd wordt door de gemeente. Op grond van het adviesrapport Verkeer en Parkeren Thorn, dat medio 2022 is opgeleverd door adviesbureau Goudappel, is in 2024 – via een uitvoerig zienswijzentraject - een plan met maatregelen rondom verkeer en parkeren in Thorn vastgesteld om dit vervolgens vanaf 2024 in uitvoering te brengen. Land van Thorn is als ‘focusgebied’ opgenomen in het programma Waardevol Toerisme, dat in de raadsvergadering van december 2023 is vastgesteld.