Bijlage 2. Regiovisie Jeugd en Gezin MLO 2023-2028

25

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028

26

De beleidsinhoudelijke aandachtspunten voor Ambulante hulp op basis van de richtinggevende principes zijn:

• • • •

• • • •

Hulp en ondersteuning wordt nabij geboden. Basishouding: luisteren naar wat het gezin écht nodig heeft. Meer dan nu, de mogelijkheid tot het bieden van maatwerk. Hulp is gericht op het versterken van gezinnen & hun leefwereld, integraal met regie zoveel mogelijk bij de cliënt. Ook de gespecialiseerde hulp is nabij en verbonden met de lokale basis of het voorliggend veld. Binnen budgettaire kaders. Beperken van administratieve lasten voor aanbieders én gemeenten. Gemeenten willen partnership aangaan met aanbieders: dialoog & sturing om tot transformatie te komen. Gelinkt aan governance: verwerving ambulante hulp op grotere schaal (ML)

Verwerving ambulant zorgaanbod per 2024 Voor 2024 stellen we voor om vanuit de richtinggevende principes in te zetten op een nieuwe verwerving van het ambulante zorgaanbod. Hiervoor is een nieuwe verwervingsstrategie nodig. Er zijn verschillende verwervingsvormen en bekostigingsvormen, waarbij elke vorm voor- en nadelen heeft. Op basis van de beoogde doelen wordt afgewogen welke vormen nader dienen te worden verkend en welke vormen minder passend zijn. In deze regiovisie geven we op hoofdlijnen aan welke richting we hiertoe verder gaan verkennen en uitwerken. Onderstaande elementen hangen met elkaar samen en geven een gewenste richting weer, waarop na verdere verkenning en uitwerking, definitieve keuzes kunnen afwijken. De definitieve verwervingsstrategie zal vanuit onderstaand kader en proces (zie figuur 5) worden uitgewerkt en aan de colleges ter besluitvorming worden voorgelegd. Binnen de uitwerking van de verwervingsstrategie dient rekening te worden gehouden met de afspraken uit de Norm voor Opdrachtgeverschap omtrent zorgvuldige inkoop, het beperken van administratieve lasten en het werken met reële tarieven. Daarnaast dient aandacht te zijn voor de eventuele gevolgen voor de Toegang.

Kader voor verdere verkenning/uitwerking verwervingsstrategie Ambulant Opnieuw vormgeven segmenten Ambulant We richten de segmenten binnen ambulante zorg opnieuw in om te komen tot meer maatwerk en een betere verbinding met de lokale basis en de lokale indicatie-loze hulp. We denken hierbij aan mínder segmenten en mínder producten, eenvoudiger, met meer ruimte om te doen wat nodig is. Beperken van het aantal aanbieders Om meer in samenspraak (partnership) met aanbieders te werken aan de beoogde transformatie, meer vraagen wijkgericht en verbonden met de basisondersteuning en beperkte administratieve lastendruk, willen we het aantal aanbieders inperken. Bij het bepalen van het precieze aantal en type aanbieders houden we rekening met een goede verdeling binnen het zorglandschap en voldoende keuzevrijheid voor cliënten.

26

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028

27

Andere bekostigingsvormen (de NvO spreekt van uitvoeringsvarianten) Om aanbieders meer ruimte te bieden voor maatwerk en om de omslag te maken van productgerichte naar passende zorg, zijn andere bekostigingsvormen wenselijk. Tot nu is ingekocht op basis van de P*Q-variant (prijs maal hoeveelheid). We onderzoeken nader welke bekostigingsvorm de gewenste ruimte biedt om datgene te doen wat nodig is.24 We werken dit nader uit in de verwervingsstrategie, op basis van de richtinggevende principes én nog te maken keuzes over het aantal en type aanbieders. Procedure Om te komen tot een dialoog met aanbieders en gezamenlijke doelen/eisen aan de voorkant, gericht op transformatie en gezamenlijke verantwoordelijkheid, onderzoeken we nader welke verwervingsprocedure de gewenste ruimte biedt om datgene te doen wat nodig is. Hierbij wordt een SAS25-procedure overwogen, die vanwege de vormvrije, sterk vereenvoudigde inkoopprocedure, naar eigen wens kan worden ingevuld. Deze procedure biedt de mogelijkheid tot een dialoogfase met een beperkt aantal aanbieders als onderdeel van de procedure. Schaalgrootte van de samenwerking Voor de verwerving en uitvoering (contractmanagement, facturatie e.d.) van ambulante Jeugdhulp verwachten we dat de schaal van Midden-Limburg een passende schaalgrootte is.

Dit past bij de ontwikkeling van Robuuste regio’s, waarbij we inzetten op continuïteit van zorg en het verminderen van administratieve lasten. Wel vraagt dit nog verdere verkenning en uitwerking samen met Midden-Limburg West. We zien dit als een tussenstap naar toekomstige samenwerking op de schaal van Noord- en Midden-Limburg. (Zie ook § 3.3). Kanttekening: het verwervingsproces kent een strakke planning. Om met ingang van 1 januari 2024 te kunnen starten met de uitvoering, dient de overeenkomst in het tweede kwartaal van 2023 getekend te zijn om voldoende tijd te behouden voor de implementatie. Dit heeft als consequentie dat uiterlijk in januari 2023 de aanbestedingsprocedure moet starten en voorafgaand daaraan eind 2022 de verwervingsstrategie (en de marktconsultatie) afgerond dienen te zijn. Zie figuur 5 voor een schematische weergave van het proces. Meerjarige Contracten Op dit moment hebben we een basisovereenkomst voor onbepaalde tijd en een uitvoeringsovereenkomst die jaarlijks kan worden opgezegd of verlengd. Bij nieuwe verwerving streven we naar meerjarige contracten. In aansluiting op de verwerving van de andere percelen (crisis, wonen, behandeling met verblijf, etc.) streven we naar een contractperiode van 2024 – 2032, met tussentijdse wijzigingsmogelijkheden).

De Norm voor Opdrachtgeverschap spreekt van drie mogelijke uitvoeringsvarianten: Inspanningsgericht, Taakgericht en Outputgericht. Zie hiervoor ook de Handreiking uitvoeringsvarianten iWmo en iJeugdwet | VNG 25 https://vng.nl/nieuws/handreiking-sas-zonder-emvi 24

27

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028

28

Figuur 5. Proces: van regiovisie naar verwerving ambulante jeugdhulp

3.3 Governance: een nieuw perspectief op de regionale samenwerking In de inleiding werd al aangegeven dat het kabinet het voornemen heeft om gemeenten met nieuwe wetgeving, daar waar regionaal wordt samengewerkt, te verplichten tot het vormen van een gemeenschappelijke regeling. Het gaat hierbij primair om de zwaardere/complexere vormen van jeugdhulp. Een nieuwe ontwikkeling is dat in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd gesproken wordt over Robuuste Regio’s met als voorstel vanuit het Rijk een minimale omvang van 60.000 jeugdigen, dan wel de omvang van de Veiligheidsregio. In beide scenario’s betekent dit voor de regio Midden-Limburg Oost een schaalgrootte van Noord- en Midden-Limburg. In deze paragraaf beschrijven we de gewenste richting voor de toekomstige schaalgrootte van de samenwerking in relatie tot enerzijds de ervaren knelpunten binnen de bestaande samenwerking en anderzijds de eisen die die opgenomen zijn in de Norm voor Opdrachtgeverschap (niet vrijblijvende Governance; lees GR) en de eisen die het Rijk hieraan stelt (Gemeenschappelijke Regeling)26. Regio Midden-Limburg Oost ervaart in de huidige samenwerking de volgende knelpunten: Er is sprake van een kleine regio, met open en vrijblijvende afspraken over de inzet van regionale beleidscapaciteit.

Binnen de beschikbare beleidscapaciteit wordt een hoge administratieve lastendruk ervaren, met name omdat elke gewenste verandering vraagt om een besluit van elk afzonderlijk college. Ten behoeve van de werkzaamheden van het regionale programmateam is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld, met beperkt gemandateerde bevoegdheden. Dit komt niet ten goede aan de slagkracht en efficiëntie van de regio om de gewenste transformatie te realiseren. Ook de aanbieders zijn gebaat bij een stevigere regionale samenwerking op een hogere schaalgrootte met meer eenduidigheid in de gewenste transformatie, maar ook uitvoeringszaken zoals segmentering, verwijsroutes en facturatie. Zorgaanbieders ervaren een hoge werkdruk en caseload en hoge administratieve lasten. Een belangrijke ontwikkeling is dat er inmiddels al veel bovenregionaal wordt samengewerkt op tal van taken, producten en diensten.

Stip op de horizon: schaalgrootte Noord- en Midden-Limburg Om te voldoen aan de efficiënte schaalgrootte, is de schaal van Noord- en Midden-Limburg het best passend. We hanteren deze schaalgrootte als stip op de horizon, waar we stapsgewijs naar toe werken. Zie ook de Kamerbrief d.d. 13 mei 2022, waarin wordt verwezen naar het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’, dat gemeenten verplicht tot regionale samenwerking bij de inkoop van bepaalde vormen van specialistische jeugdhulp en waartoe gemeenten een gemeenschappelijke regeling voor dienen te treffen. Kamerbrief over visie op stelsel jeugdzorg en noodzakelijke hervormingen | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl 26

28

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028

29

Parallel aan het opstellen van deze regiovisie zijn verkenningen gestart om de mogelijkheden van diverse schaalgroottes en vormen van samenwerking (Gemeenschappelijke Regeling) in beeld te brengen. Zoals eerder beschreven werken we op diverse terreinen al bovenregionaal samen. Onderstaande stappen gaan over de uitvoering/bedrijfsvoering: 1.

Verkennende gesprekken voeren om de samenwerking met andere regio’s (MLW en Noord-Limburg) te versterken.

2.

Verkennen en voorbereiden van de verwerving van ambulante hulp 2024 samen met Midden-LimburgWest. Dit geeft al meer volume en meer capaciteit. En kan gezien worden als tussenstap naar verder opschalen van de samenwerking. Dit betekent ook het verkennen en samenvoegen van functies. We verkennen tegelijkertijd of dit als aparte module geïntegreerd kan worden in de Modulaire gemeenschappelijke regeling Limburg-Noord (MGR).

3.

De laatste te nemen stap in de samenwerking is verder toegroeien naar samenwerking op de schaal van Noord- en Midden-Limburg. En het (her)smeden van een gemeenschappelijke regeling.

Voor de inrichting van een Gemeenschappelijke Regeling dienen onderstaande opties (ten minste) te worden verkend: •

Inrichten van een nieuwe gemeenschappelijke regeling c.q. aanwijzen van een centrumgemeente.

•

Aansluiten bij/ invoegen in de bestaande modulaire gemeenschappelijke regeling (MGR) van NoordLimburg (dit kan ook met modules op schaal van MLO / ML). In het kader van Beschermd Wonen is hiermee al ervaring opgedaan.

•

Aansluiten bij de GR van de Veiligheidsregio.

In 2022 worden gesprekken gevoerd met de andere jeugdregio’s om bovenstaande opties en de gewenste stip op de horizon te bespreken. Intussen ontstaat er duidelijkheid over de definitieve eisen van het rijk en de vertaling naar wet- en regelgeving. Wij hanteren voor de verdere verkenningen de volgende uitgangspunten: •

Beleid blijft lokaal. (Boven)regionaal beleid op (boven)regionale functies vormt zich door afstemming van het lokale beleid op regionaal of hoger niveau.

•

Verschillen tussen gemeenten zijn mogelijk. Tegelijkertijd is er vertrouwen naar de regionaal georganiseerde functies. We zoeken naar overeenkomsten, met respect voor lokale verschillen en inzichten.

•

De verbinding tussen (boven)regionale organisatie en lokaal wordt goed geborgd.

•

Het bestuur en toezicht wordt goed geborgd.

•

Vanuit gelijkwaardigheid en gepaste schaal naar ‘inhoud’.

•

Duurzame organisatie, toekomstbestendig en transformatiebestendig. De gekozen samenwerkingsvorm & governance draagt bij aan ‘betere zorg voor de cliënt’ en borging van de beschikbaarheid van die zorg.

•

Eenduidige bestuursbevoegdheid.

•

Professioneel georganiseerd met goede expertise aan boord.

•

Effectieve en efficiënte bedrijfsvoering, waar inhoud en bedrijfsvoering goed verbonden zijn.

•

Praktijk, uitvoering, bestuur en beleid vertonen vanuit de richtinggevende principes veel samenhang.

•

We gaan uit van gelijkwaardigheid, vertrouwen en ‘partnership’ vanuit inhoudelijke doelen.

•

Beperken van administratieve lasten, eenduidige contractafspraken en contractmanagement, passend bij de Norm voor Opdrachtgeverschap. 29

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028

30

Hoofdstuk 4: Samenvatting

30

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028

31

Hoofdstuk 4: Samenvatting en consequenties regiogemeenten In dit hoofdstuk is op hoofdlijnen samengevat wat er in de regiovisie is beschreven en welke consequenties dit heeft voor de regiogemeenten, alsmede voor de (boven)regionale samenwerking. Samenvattend kunnen we stellen dat de regiovisie bijdraagt aan de gewenste transformatie in de regio waarbij de beleidsdoelen leidend zijn (verwoord in de richtinggevende principes & de gewenste inhoudelijke beweging in hoofdstuk 2): •

Het leveren van passende hulp, tijdig ingezet en aansluitend bij de leefwereld van de jeugdige en diens gezin;

•

Resulterend in mínder doorverwijzingen naar specialistische hulp;

•

Het ontwikkelen van een duurzaam, beheersbaar stelsel met borging van de specialistische jeugdhulp

•

We blijven leren en doorontwikkelen.

Om bovenstaande doelen te bereiken versterken we enerzijds het lokale veld (elke lokale gemeente doet dit op eigen wijze en in eigen tempo) en tegelijkertijd verstevigen we de regionale samenwerking. Lokaal wordt ingezet op ontschotting en domeinoverstijgend samenwerken, normaliseren en demedicaliseren en preventie en vroegsignalering en een sluitend toegangsproces (betere indicaties, betere verbinding sociaal en medisch domein en een betere en minder vrijblijvende verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs). Er zijn gemeenten in de regio die een deel van de specialistische jeugdhulp naar voren willen halen. Vanzelfsprekend dient het lokaal beleid aan te sluiten bij het regionaal beleid. Regionaal verstevigen we onze samenwerking om de inzet van specialistische hulp te borgen, administratieve lasten terug te dringen en slagkracht te winnen voor transformatie. We organiseren hiervoor een steviger Governance. Hiertoe worden de mogelijkheden van een Gemeenschappelijke Regeling verkend, met als stip op de horizon een schaalgrootte van Noord- en Midden-Limburg. Daarnaast starten we een nieuw verwervingstraject voor de huidige segmenten van het ambulante zorgaanbod, waarbij we vanuit de inhoudelijk gewenste doorontwikkeling, de diverse draaiknoppen gaan heroverwegen zoals beschreven in § 3.2.

Het vernieuwde aanbod sluit goed aan bij de ontwikkelingen in het preventieve veld en de toegang bij de verschillende gemeenten. In aansluiting bij de ontwikkeling om onze schaal te vergroten, willen we onderzoeken of we het ambulante zorgaanbod op schaal van Midden-Limburg kunnen gaan verwerven met ingang van 2024. Daarbij streven we naar meer ‘partnerschip’ met de aanbieder(s), langduriger contracten en verkennen we andere bekostigings- en verwervingsvormen om transformatiedoelstellingen te realiseren. Om als regio te blijven leren en verbeteren en kwantitatieve en kwalitatieve informatie te kunnen combineren, wordt er gewerkt aan een data-dashboard. Daarnaast bekijken we binnen de verwerving voor Ambulante Zorg voor 2024 (samen met de zorgaanbieders, Toegang en GI’s) hoe we de inbreng van professionals, ouders en jongeren meer gestandaardiseerd en continue kunnen ophalen en borgen. Dit vraagt nog nadere uitwerking tussen gemeenten, aanbieders, welzijnsorganisaties en inwoners. 31

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028

32

Hoofdstuk 5: Bijlagen

32

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028

33

Hoofdstuk 5: Bijlagen Bijlage 1. Begrippenlijst De overige bijlagen zijn samengevoegd in een apart document: Bijlage 2. Acht afspraken Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd Bijlage 3. Notitie 5 basisfuncties Bijlage 4. Bovenregionale samenwerking Bijlage 5. Verslag Participatiebijeenkomsten Bijlage 6. Cijfers

33

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028

34

Bijlage 1. Begrippenlijst Begrippen

Toelichting

Ambulante zorg

Zorg die thuis of elders buiten de zorg- of onderwijsinstelling plaats vindt. Zorg die niet verbonden is aan een vaste plaats. De plek waar (aanstaande) ouders, verzorgers, kinderen, jongeren (tot 23 jaar) en professionals terechtkunnen met vragen over gezondheid, opvoeden, opgroeien en verzorging. Gecertificeerde instellingen (GI's) worden van overheidswege gecertificeerd om maatregelen in het kader van de jeugdreclassering en jeugdbescherming te mogen uitvoeren.

Centrum voor Jeugd en Gezin

Gecertificeerde Instellingen

Governance

Hervormingsagenda jeugd

Jeugdige

Norm voor Ondernemerschap

Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd

Gemeenten in hun rol als opdrachtgever hebben er belang bij om met elkaar in overleg te zijn over de toekomst van de GI's, omdat het handelen van de ene regio (nadelige) consequenties kan hebben voor de andere regio (Norm voor Opdrachtgeverschap) Professioneel en betrouwbaar besturen volgens de ‘Governance code Openbaar Bestuur’ waar elk overheidsbestuur zich aan moet houden. (Rijksoverheid, 2009) Komt voort uit een bestuurlijke afspraak tussen VNG en het Rijk. De hervormingsagenda is in het leven geroepen om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beter beheersbaar te maken. (VNG, juni 2021) Een Jeugdige valt in de leeftijdsgroep 0 tot 18. Echter mag in uitzonderingen jeugdzorg aangeboden worden tot 23 jaar. (Art. 1.1 ‘jeugdige’ lid 3, Jeugdwet) (NVO) Norm met 8 afspraken die een samenhangend geheel vormen voor de inrichting van een steviger regionale samenwerking en goed opdrachtgeverschap ten behoeve van het borgen van specialistische jeugdhulp, binnen een financieel beheersbaar stelsel (VNG, jan 2021) (OZJ). Het ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd bouwt mee aan lerend jeugdstelsel dat kinderen en jongeren in Nederland helpt gelukkig en veilig op te groeien. Zij ondersteunen initiatieven in het hele land die bijdragen aan vernieuwing en verbetering van de jeugdhulp. En helpen mee aan kennisuitwisseling, samenwerking en innovatie.

34

Regiovisie jeugd en gezin Midden-Limburg Oost: Koersdocument 2023 - 2028 Passende hulp

Zorglandschap

35

Bij passende hulp beslissen patiënt en zorgverlener samen. En waar dat kan, zo dicht bij mogelijk bij de patiënt georganiseerd. Passende hulp gaat niet alleen over ziekte, maar ook over gezondheid en zelfredzaamheid. Het zorglandschap zien we als een netwerk aan organisaties en voorzieningen waar zorg wordt verleend of die op een of andere manier een rol hebben in de zorgketen. (Visueel inzicht te vinden op figuur 1, blz. 7)

35