---------- (Bijlage 2) Onderzoek en Analyse Leidraad Leidende beginselen & Ontwerpprincipes Maasgouw

Beleidskader Zon op Land BOUWSTEEN LANDSCHAP Leidraad Leidende Beginselen & Ontwerpprincipes

ONDERDELEN BOUWSTEEN LANDSCHAP 1. Energiekansenkaart 2. Leidraad leidende beginselen en ontwerpprincipes 3. Notitie bouwsteen landschap Beleidskader Zon

METHODIEK •

Het is belangrijk dat een landschappelijke inpassing van een ruimtelijke ontwikkeling zoals zonne-energie op drie schaalniveaus waarde toevoegt aan landschap.

•

De eerste van de drie schaalniveaus, de meest geschikte locatiekeuze, is reeds bepaald in de energiekansenkaart.

•

In het tweede schaalniveau, het bepalen van de juiste positie, ligging, maat en schaal, komt het laadvermogen van een landschap aan bod.

•

Het derde schaalniveau betreft de vormgeving en verschijningsvorm van een initiatief, hiervoor zijn een aantal ontwerpprincipes opgesteld.

ENERGIE KANSEN KAART zoekgebied met voorkeursgebied

Panheelderveld

uitzonderingsgebied uitsluitingsgebied

Meggelderveld

Brachterland

LEIDENDE BEGINSELEN Algemene principes die zorgdragen voor de ontwikkeling en/of bescherming van een landschap.

Aanbevelingen strategie •

Ontwikkel eerst in de zoekgebieden, daarna in de uitzonderingsgebieden; er kan worden afgeweken van deze volgorde wanneer er met een kansrijke integrale, planmatige gebiedsontwikkeling meerdere opgaven in een gebied kunnen worden aangepakt.

•

De landschappelijke kaders van het zoekgebied en de uitzonderingsgebieden bieden ruimte voor één integrale, planmatige ontwikkeling per gebied; bij meerdere initiatieven moet er gekeken worden hoe men samen tot één integrale ontwikkeling kan komen.

•

De ontwikkeling dient te allen tijde meerdere landschappelijke-, ecologische- en maatschappelijke opgaven en doelen.

•

Maak wederkerigheid onderdeel van het initiatief; de landschappelijke kwaliteit van de ruimere context draagt bij aan de duurzame ontwikkeling van het initiatief en vice versa.

LEIDENDE BEGINSELEN Algemene principes die zorgdragen voor de ontwikkeling en/of bescherming van een landschap.

Aanbevelingen ecologie •

Versterk- en sluit aan op bestaande groenblauwe structuren en verbindingen.

•

Integreer de ontwikkeling in het netwerk van kleinschalige ecologische verbindingen.

•

Ontwikkel met respect voor- en versterking van het bodemleven en de waterhuishouding.

•

Bouw voort op de kenmerken en kwaliteiten van de reeds aanwezige flora & fauna.

LEIDENDE BEGINSELEN Algemene principes die zorgdragen voor de ontwikkeling en/of bescherming van een landschap.

Aanbevelingen landschap •

Maak gebruik van de orde-scheppende en de identiteit- en structuurversterkende maatregelen zoals voorgesteld in het toekomstige landschappelijke raamwerk.

•

Eerst opruimen ten gunste van de landschappelijke kwaliteiten, dan pas ontwikkelen.

•

Houd overgangen tussen landschapstypen en tussen kern en buitengebied leesbaar.

•

In het geval van fasering moet in de eerste fase de uiteindelijke inpassing worden gerealiseerd.

•

De maat en schaal van het landschap vormt de basis voor de locatie, positionering en omvang van de opstelling.

! LAADVERMOGEN

Bij het zoeken naar een juiste locatie, positie en verschijningsvorm van een ontwikkeling stelt men de vraag wat kan het landschap dragen?

LAADVERMOGEN GEMEENTE MAASGOUW

•

De zoekgebieden en uitzonderingsgebieden kenmerken zich allen door hun relatieve openheid; dit is een kernkwaliteit en een structuurvormende karakteristiek

•

Op gemeentelijk niveau kent Maasgouw weinig open gebieden; juist deze open gebieden zijn waardevol in de karakterisering van landschap van Maasgouw

•

Voor een spaarzame en zorgvuldige omgang met deze ruimte is het bepalen van het landschappelijke laadvermogen voor ieder gebied een voorwaarde

LAADVERMOGEN GEMEENTE MAASGOUW Methodiek

•

Vanuit de ontwikkeling van zon op land is aan de hand van een ontwerpend onderzoek voor het zoekgebied en de twee uitzonderingsgebieden bepaald wat het laadvermogen is. Dit laadvermogen wordt uitgedrukt in hectares en vormt een concrete maatstaf voor de maat en schaal van het initiatief. Deze oppervlaktes zijn inclusief landschappelijke inpassing.

•

Juist omdat er met een relatief beperkte set gebieden en oppervlakte wordt gewerkt is er op basis van het laadvermogen ook al mogelijk om elk gebied een duidelijke strategie te bepalen. Deze strategie geeft een duidelijk handvat voor de gewenste ontwikkeling van een gebied.

LAADVERMOGEN BRACHTERLAND Plangebied

Zoek- en voorkeursgebied

zoekgebied

voorkeursgebied

LAADVERMOGEN BRACHTERLAND Landschappelijke karakteristiek

Typering: Brachterland is onderdeel van het landschapstype ‘oude velden’ en heeft een rationeel, open karakter met een duidelijk onderscheid tussen de meer kleinschalige kernrandzone van Brachterbeek en de grootschalige infrastructurele lijnen van de Rijksweg, snelweg en hoogspanningsleidingen.

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED BRACHTERLAND •

27,5% vulling

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED BRACHTERLAND •

40% vulling

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED BRACHTERLAND •

55% vulling

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED BRACHTERLAND •

65% vulling

LAADVERMOGEN BRACHTERLAND •

40% vulling voorkeursgebied

•

30% vulling zoekgebied

VASTSTELLING LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED BRACHTERLAND •

Maximaal 50% reserveren voor ontwikkelruimte (+/- 30 ha)

•

Maximaal 8 hectare oppervlak per veld

ONTWERPPRINCIPES BRACHTERLAND Specifieke principes die zorgdragen voor de ontwikkeling en/of bescherming van een landschap in relatie tot een specifieke opgave of gebied.

Algemene aanbevelingen •

Zonnevelden grenzen altijd met een zijde aan de Rijksweg.

•

Het aanwezige verkavelingspatroon is leidend voor de vorm van het zonneveld.

•

De direct aangrenzende kavels dienen open te blijven.

•

Zonnevelden kunnen niet aan beide zijden van een weg worden gepositioneerd.

•

De opstelling van de panelen volgt de richting van de hoofdweg óf de dominante verkavelingsrichting.

•

Interne ontsluiting en technische installaties volgen de opstel- en/of dominante verkavelingsrichting.

•

De veiligheidszones rond de hoogspanningsleiding worden geïntegreerd in de opstelling.

•

Opstelling zo rechthoekig mogelijk, bewaar ruimte rondom de opstelling voor landschappelijke inpassing.

•

Streef naar maximale ecologische doorwaadbaarheid van randen én binnen opstelling.

•

Alle panelen binnen een ontwikkeling zijn bij voorkeur zuid-opstelling en van hetzelfde type, met dezelfde maximale hoogte van 1,50m.

•

Zonnevelden hebben langs alle randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes.

•

Zonnevelden gaan een functiecombinatie aan op basis van heersende gebiedsopgaven of landgebruik.

ONTWERPPRINCIPES BRACHTERLAND

Zonnevelden grenzen altijd met een zijde aan de Rijksweg

Het aanwezige verkavelingspatroon is leidend voor de vorm van het zonneveld

De direct aangrenzende kavels dienen open te blijven

ONTWERPPRINCIPES BRACHTERLAND

Zonnevelden kunnen niet aan beide zijden van een weg worden gepositioneerd

De opstelling van de panelen volgt de richting van de hoofdweg óf de dominante verkavelingsrichting

Interne ontsluiting en technische installaties volgen de opstel- en/of dominante verkavelingsrichting

ONTWERPPRINCIPES BRACHTERLAND

De veiligheidszones rond de hoogspanningsleiding worden geïntegreerd in de opstelling

Opstelling zo rechthoekig mogelijk, bewaar ruimte rondom de opstelling voor landschappelijke inpassing

ONTWERPPRINCIPES BRACHTERLAND

Streef naar maximale ecologische doorwaadbaarheid van randen én binnen opstelling

Alle panelen binnen een ontwikkeling zijn bij voorkeur zuidopstelling en van hetzelfde type, met dezelfde maximale hoogte van 1,50m.

ONTWERPPRINCIPES BRACHTERLAND Zonnevelden hebben langs alle randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes

Langs wegen bomenrij of bomenlaan met brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

Langs overige randen brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

ONTWERPPRINCIPES BRACHTERLAND Zonnevelden gaan een functiecombinatie aan op basis van heersende gebiedsopgaven of landgebruik

Zonneveld & natuur

Zonneveld & begrazing

VOORBEELDUITWERKING BRACHTERLAND Op basis van ontwerpprincipes

zoekgebied

voorkeursgebied

VOORBEELDUITWERKING BRACHTERLAND Een mogelijke opstelling op basis van ontwerpprincipes

STRATEGIE BRACHTERLAND

•

Binnen het voorkeursgebied liggen er kansen om met planmatige ontwikkeling het huidige karakter van het aanwezige energielandschap te versterken.

•

Op basis van het laadvermogen wordt voorgesteld om enkel het voorkeursgebied open te stellen voor initiatieven om zo de restant van het zoekgebied, dat veel kwetsbaarder is, vrij te spelen en de huidige kwaliteit te behouden.

•

De nabijheid van de kernrandzone van Brachterbeek, de meer kleinschalige percelering en relatieve afstand tot het energielandschap maakt verdere ontwikkeling van het resterende zoekgebied onwenselijk.

•

Alleen wanneer vanwege verregaande praktische en/of technische onmogelijkheden of knelpunten het niet mogelijk is om tot een volwaardige ontwikkeling van het voorkeursgebied te komen moet de mogelijkheid worden bekeken om in het resterende zoekgebied te ontwikkelen.

•

Deze keuze is landschappelijk niet wenselijk en moet gezien worden als een laatste optie, die zeer goed onderbouwd en onderzocht dient te worden.

LAADVERMOGEN MEGGELDERVELD Plangebied

LAADVERMOGEN MEGGELDERVELD Uitzonderingsbied

uitzonderingsgebied

LAADVERMOGEN MEGGELDERVELD Landschappelijke karakteristiek

Typering: Meggelderveld is onderdeel van het landschapstype ‘oude Maasdal’ en heeft een relatief open karakter met hier en daar coulissen, met in de nabijheid de kleinschalige kernrandzone van Wessem met de Panheelderbeek en het natuurgebied Meggelderveld.

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED MEGGELDERVELD •

25% vulling

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED MEGGELDERVELD •

45% vulling

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED MEGGELDERVELD •

65% vulling

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED MEGGELDERVELD •

Maximaal 25% reserveren voor ontwikkelruimte (+/- 15 ha)

•

Maximaal 3,75 hectare oppervlak per veld

VASTSTELLING LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED MEGGELDERVELD (VOORKEUR 1: OPGEDEELD VELD) •

Maximaal 25% reserveren voor ontwikkelruimte (+/- 15 ha)

•

Maximaal 3,75 hectare oppervlak per veld

VASTSTELLING LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED MEGGELDERVELD (VOORKEUR 2: LOSSE VELDEN) •

Maximaal 25% reserveren voor ontwikkelruimte (+/- 15 ha)

•

Maximaal 3,75 hectare oppervlak per veld

ONTWERPPRINCIPES MEGGELDERVELD Specifieke principes die zorgdragen voor de ontwikkeling en/of bescherming van een landschap in relatie tot een specifieke opgave of gebied. Algemene aanbevelingen •

Zonnevelden grenzen altijd met een zijde aan een weg.

•

Het aanwezige verkavelingspatroon is leidend voor de vorm van het zonneveld.

•

Bij meerdere losse velden dienen direct aangrenzende kavels open te blijven.

•

Bij één aaneengesloten veld volgt de interne verdeling de maat en schaal van het kleinschalige landschap.

•

De opstelling van de panelen volgt de richting van de weg óf de dominante verkavelingsrichting.

•

Interne ontsluiting en technische installaties volgen de opstel- en/of dominante verkavelingsrichting.

•

Bij één aaneengesloten veld worden ook de interne randen op passende wijze groen versterkt.

•

Bewaar ruimte rondom de opstelling voor landschappelijke inpassing.

•

Overhoeken op het perceel worden ingevuld met grasland/natuurakker of bosje/boomgaard.

•

Streef naar maximale ecologische doorwaadbaarheid van randen én binnen opstelling.

•

Alle panelen binnen een ontwikkeling zijn bij voorkeur zuid-opstelling en van hetzelfde type, met dezelfde maximale hoogte van 1,50m.

•

Zonnevelden hebben langs alle (interne) randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes.

•

Zonnevelden gaan een functiecombinatie aan op basis van actuele gebiedsopgaven of het landgebruik.

ONTWERPPRINCIPES MEGGELDERVELD

Zonnevelden grenzen altijd met een zijde aan een weg

Het aanwezige verkavelingspatroon is leidend voor de vorm van het zonneveld

Bij meerdere losse velden dienen direct aangrenzende kavels open te blijven

ONTWERPPRINCIPES MEGGELDERVELD

Bij één aaneengesloten veld volgt de interne verdeling de maat en schaal van het kleinschalige landschap

De opstelling van de panelen volgt de richting van de weg óf de dominante verkavelingsrichting

Interne ontsluiting en technische installaties volgen de opstel- en/of dominante verkavelingsrichting

ONTWERPPRINCIPES MEGGELDERVELD

Bij één aaneengesloten veld worden ook de interne randen op passende wijze groen versterkt

Bewaar ruimte rondom de opstelling voor landschappelijke inpassing

Overhoeken op het perceel worden ingevuld met grasland/natuurakker of bosje/boomgaard

ONTWERPPRINCIPES MEGGELDERVELD

Streef naar maximale ecologische doorwaadbaarheid van randen én binnen opstelling

Alle panelen binnen een ontwikkeling zijn bij voorkeur zuidopstelling en van hetzelfde type, met dezelfde maximale hoogte van 1,50m.

ONTWERPPRINCIPES MEGGELDERVELD Zonnevelden hebben langs alle randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes

Langs wegen bomenrij of bomenlaan met brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

Langs wegen brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

ONTWERPPRINCIPES MEGGELDERVELD Zonnevelden hebben langs alle randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes

Langs overige randen bomenrij of bomenlaan met brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

Langs overige randen brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

ONTWERPPRINCIPES MEGGELDERVELD Zonnevelden hebben langs alle (interne) randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes

Interne randen worden groen versterkt door grasland of natuurakker

Interne randen worden groen versterkt door houtwal of bomenrij

ONTWERPPRINCIPES MEGGELDERVELD Zonnevelden gaan een functiecombinatie aan op basis van heersende gebiedsopgaven of landgebruik

Zonneveld & natuur

Zonneveld & begrazing

VOORBEELDUITWERKING MEGGELDERVELD Op basis van ontwerpprincipes

uitzonderingsgebied

VOORBEELDUITWERKING MEGGELDERVELD Een mogelijke opstelling op basis van ontwerpprincipes (1)

VOORBEELDUITWERKING MEGGELDERVELD Een mogelijke opstelling op basis van ontwerpprincipes (2)

STRATEGIE MEGGELDERVELD

•

Binnen dit uitzonderingsgebied liggen er kansen om met een planmatige gebiedsontwikkeling de landschappelijke en ecologische kwaliteit van het gebied te versterken.

•

Een initiatief voor duurzame energie zou de verbinding moeten aangaan met opgaven zoals de omlegging van de Panheelderbeek, de verbetering van de ecologische- en recreatieve doorwaadbaarheid van het buitengebied en de leegstaande agrarische bebouwing. Op deze wijze wordt bijgedragen aan de algehele kwaliteitsverbetering van de kleinschalige kernrandzone van Wessem en overgang van kern naar landschap.

LAADVERMOGEN PANHEELDERVELD Plangebied

LAADVERMOGEN PANHEELDERVELD Uitzonderingsbied

uitzonderingsgebied

LAADVERMOGEN PANHEELDERVELD Landschappelijke karakteristiek

Typering: Panheelderveld is onderdeel van het landschapstype ‘oude velden’ maar heeft door ontginningsgeschiedenis een relatief open, en rationeel karakter gekregen, met in de nabijheid de dichtbeplante Kanaalzone, het natuurgebied Leerke Ven en Funbeach.

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED PANHEELDERVELD •

25% vulling

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED PANHEELDERVELD •

50% vulling

LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED PANHEELDERVELD •

100% vulling

VASTSTELLING LAADVERMOGEN VOORKEURSGEBIED PANHEELDERVELD •

100% vulling

•

Maximaal 8 hectare oppervlak per veld

ONTWERPPRINCIPES PANHEELDERVELD Specifieke principes die zorgdragen voor de ontwikkeling en/of bescherming van een landschap in relatie tot een specifieke opgave of gebied.

Algemene aanbevelingen •

Zonnevelden grenzen altijd met een zijde aan een weg.

•

Het aanwezige verkavelingspatroon is leidend voor de vorm van het zonneveld.

•

De opstelling van de panelen volgt de richting van de weg óf de dominante verkavelingsrichting.

•

Interne ontsluiting en technische installaties volgen de opstel- en/of dominante verkavelingsrichting.

•

Bewaar ruimte rondom de opstelling voor landschappelijke inpassing.

•

Overhoeken op het perceel worden ingevuld met grasland/natuurakker of bosje/boomgaard.

•

Streef naar maximale ecologische doorwaadbaarheid van randen én binnen opstelling.

•

Alle panelen binnen een ontwikkeling zijn bij voorkeur zuid-opstelling en van hetzelfde type, met dezelfde maximale hoogte van 1,50m.

•

Zonnevelden hebben langs alle randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes.

•

Zonnevelden gaan een functiecombinatie aan op basis van actuele gebiedsopgaven of het landgebruik.

ONTWERPPRINCIPES PANHEELDERVELD

Zonnevelden grenzen altijd met een zijde aan een weg

Het aanwezige verkavelingspatroon is leidend voor de vorm van het zonneveld

De opstelling van de panelen volgt de richting van de weg óf de dominante verkavelingsrichting

ONTWERPPRINCIPES PANHEELDERVELD

Zonnevelden grenzen altijd met een zijde aan een weg

Bewaar ruimte rondom de opstelling voor landschappelijke inpassing

Overhoeken op het perceel worden ingevuld met grasland/natuurakker of bosje/boomgaard

ONTWERPPRINCIPES PANHEELDERVELD

Streef naar maximale ecologische doorwaadbaarheid van randen én binnen opstelling

Alle panelen binnen een ontwikkeling zijn bij voorkeur zuidopstelling en van hetzelfde type, met dezelfde maximale hoogte van 1,50m.

ONTWERPPRINCIPES PANHEELDERVELD Zonnevelden hebben langs alle randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes

Langs wegen bomenrij of bomenlaan met brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

Langs wegen brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

ONTWERPPRINCIPES PANHEELDERVELD Zonnevelden hebben langs alle randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes

Randen tussen velden worden groen versterkt door houtwal of bomenrij

Randen langs bosrand / houtwal worden groen versterkt door mantelzoomvegetatie

ONTWERPPRINCIPES PANHEELDERVELD Zonnevelden hebben langs alle randen een landschappelijke inpassing op basis van de ontwerpprincipes

Langs overige randen bomenrij of bomenlaan met brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

Langs overige randen brede groenzone en greppel, landschappelijk hekwerk rondom

ONTWERPPRINCIPES PANHEELDERVELD Zonnevelden gaan een functiecombinatie aan op basis van heersende gebiedsopgaven of landgebruik

Zonneveld & natuur

Zonneveld & begrazing

ONTWERPPRINCIPES PANHEELDERVELD Zonnevelden gaan een functiecombinatie aan op basis van heersende gebiedsopgaven of landgebruik

Zonneveld & teelten (in dit geval mag er worden afgeweken van de maximale hoogte van 1,50m.)

VOORBEELDUITWERKING PANHEELDERVELD Op basis van ontwerpprincipes

uitzonderingsgebied

VOORBEELDUITWERKING PANHEELDERVELD Een mogelijke opstelling op basis van ontwerpprincipes

STRATEGIE PANHEELDERVELD

•

De 100% ontwikkelruimte duidt op de voorkeur voor een planmatige ontwikkeling. Binnen dit uitzonderingsgebied liggen er kansen om met een planmatige gebiedsontwikkeling de landschappelijke kwaliteit van het gebied te versterken.

•

Een initiatief voor duurzame energie zou de verbinding moeten aangaan met opgaven zoals parkeeropgave van Funbeach, en de ecologische en recreatieve verbinding tussen het Leerke Ven en de Kanaalzone. Op deze wijze wordt bijgedragen aan de verankering van dit gebied in het bredere buitengebied.

ALGEMENE REFERENTIES LANDSCHAPPELIJKE INPASSING Ecologische randen

Natuurakker

Bloemrijk grasland

ALGEMENE REFERENTIES LANDSCHAPPELIJKE INPASSING Ecologische randen

Houtwal / brede haag met opstaanders / houtsingel

ALGEMENE REFERENTIES LANDSCHAPPELIJKE INPASSING Ecologische invulling tussen/onder opstelling

Bloemrijk grasland

Toestaan vernatting