Bijlage 2. Kaders voor bepaling eigen kracht en voorbeelden gebruikelijke hulp Jeugd (bijlage 2 in de verordening)
Tekst van het document
Bijlage 2 Kaders voor bepaling eigen kracht en voorbeelden gebruikelijke hulp Jeugd (behorende bij artikel 3 lid 7). Bij het bepalen van eigen kracht op grond van de Jeugdwet, geldt het volgende. 1. Belanghebbenden komen pas in aanmerking voor een individuele voorziening als zij zelf geen oplossing kunnen vinden voor de hulpvraag binnen hun eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen (eigen kracht). Eigen kracht wordt geacht aanwezig te zijn indien de hulpvraag als de hulpvraag kan worden opgelost met: • gebruikelijke hulp van ouders en/of andere verzorgers of opvoeders • bovengebruikelijke hulp van ouders voor zover zij beschikbaar en in staat zijn de noodzakelijke hulp te bieden, dit geen (dreigende) overbelasting oplevert en door het bieden van de bovengebruikelijke hulp geen financiële problemen in het gezin ontstaan • de ondersteuning vanuit het sociale netwerk • het aanspreken van een aanvullende zorgverzekering die is afgesloten. 2. Bij de beoordeling van de eigen kracht neemt het college het uitgangspunt dat ouder(s) in de eerste plaats verantwoordelijkheid zijn voor het veilig en gezond opgroeien van hun jeugdigen, mede gelet op de artikelen 1:82 BW en 1:247 BW. Dit geldt ook als jeugdigen psychische problemen of stoornissen, psychosociale problemen, gedragsproblemen of beperkingen hebben. 3.
Gebruikelijke hulp is hulp die naar algemeen aanvaarde opvattingen in redelijkheid mag worden verwacht van ouders en/of andere verzorgers of opvoeders gelet op hetgeen in lid 2 is vastgesteld. Bij uitval van een van de ouders neemt de andere ouder de gebruikelijke hulp over. Dit geldt ook bij gescheiden ouders. Er wordt dan ook rekening gehouden met de gebruikelijke hulp van de ouder waar de jeugdige niet woont. 4. Om vast te stellen of noodzakelijke ondersteuning gebruikelijke hulp is, beoordeelt het college of de noodzakelijke hulp uitgaat boven de hulp die een jeugdige van dezelfde leeftijd zonder ziekte, aandoening, beperking of andere problematiek nodig heeft. Voorbeelden van wat het college beschouwt als gebruikelijke hulp zijn opgenomen in onderstaande tabel. 5. Als sprake is van gebruikelijke hulp verstrekt het college geen individuele voorziening tot jeugdhulp. Hierop kan (tijdelijk) een uitzondering worden gemaakt als de ouders door (dreigende) overbelasting de gebruikelijke hulp niet kunnen bieden. Er moet dan wel een verband zijn tussen de (dreigende) overbelasting en de hulp aan de jeugdige. 6. Gaat het om hulp die de gebruikelijke hulp overstijgt? Dan zijn de ouders in eerste instantie nog steeds verantwoordelijk voor het bieden van deze bovengebruikelijke hulp. Het college beoordeelt of van ouders verwacht kan worden dat ze de hulp bieden.
Het college maakt hierbij eerst een onderscheid tussen kortdurende en langdurende situaties: • Kortdurend: er is uitzicht op herstel van het (gezondheids)probleem en de daarmee samenhangende zelfredzaamheid van de jeugdige. Het gaat hierbij over een aaneengesloten éénmalige periode van maximaal drie maanden in één kalenderjaar. • Langdurend: het gaat om chronische situaties waarbij naar verwachting de jeugdhulp langer dan drie maanden nodig is of voor meerdere periodes van drie maanden in één kalenderjaar. 7. Het college verwacht van ouders dat zij in kortdurende situaties de bovengebruikelijke hulp bieden, tenzij dit gelet op de aard van de hulp niet kan worden verwacht of de ouders door (dreigende) overbelasting de hulp niet kunnen bieden. Er moet dan wel een verband zijn tussen de (dreigende) overbelasting en de hulp aan de jeugdige. 8.
Bij de beoordeling in langdurige situaties houdt het college rekening met de volgende factoren: • geobjectiveerde beperkingen die het leveren van noodzakelijke hulp verhinderen • kennis en vaardigheden binnen het gezin om zelf de noodzakelijke hulp te bieden • de aard en de duur van de hulp en de benodigde ondersteuningsintensiteit van de jeugdige • de mate van planbaarheid van de hulp • het lichamelijk en geestelijk welzijn van de ouders • de manier van omgaan van ouders met de problemen van de jeugdige • of er sprake is van problematiek bij de ouders, zoals relationele problemen of beperkingen in de zelfredzaamheid • welke verplichtingen de ouders hebben, bijvoorbeeld voor werk en sociale verplichtingen • het belang van ouders om een inkomen uit arbeid te krijgen en het voorkomen van financiële problemen • de woonsituatie • de samenstelling van het gezin en de relatie tussen de gezinsleden • overige individuele omstandigheden die door belanghebbenden worden ingebracht • 9. Als bovengenoemde factoren niet leiden tot problemen bij het kunnen verlenen van de hulp door de ouders, bij de beschikbaarheid van de ouders voor het verlenen van de hulp, bij de belasting van de ouders en bij de financiële situatie van de ouders, dan wordt van hen verwacht dat zij de bovengebruikelijke hulp verlenen. Het college verstrekt dan geen jeugdhulp. 10.
Bij de beoordeling van (dreigende) overbelasting stelt het college vast in hoeverre de ouder(s) mogelijkheden hebben om de (dreigende) overbelasting zelf op te heffen. Daarbij geldt het volgende: • Er moet een verband zijn tussen de overbelasting en de zorg aan de jeugdige. • Als daarnaast ook overbelasting of spanning ontstaat door andere factoren buiten de zorg van de jeugdige om, moeten ouders eerst een oplossing zoeken in de oorzaak van die spanningen. • Bij een aanvraag voor een individuele voorziening tot jeugdhulp bekijkt het college wat wordt gedaan om die spanningen te verminderen. • Als de (dreigende) overbelasting kan worden verminderd door het herinrichten van het werk of andere sociale/maatschappelijke activiteiten wordt dit eerst van de ouder verwacht. Het verlenen van hulp aan de jeugdige gaat voor op sociale/maatschappelijke activiteiten. 11. Met het herinrichten van werk en andere sociale/maatschappelijke activiteiten kan worden gedacht aan: • het opnemen van zorgverlof en andere soorten verlof • het aanpassen van werktijden. Hierbij kan worden gedacht aan een andere indeling van de werkdag.
Maar eventueel ook het verminderen van werkuren, tenzij het gezin hierdoor financieel overbelast raakt • gebruikmaken van opvangmogelijkheden op basis van de Wet kinderopvang • de eigen problematiek te verminderen, bijvoorbeeld door een beroep te doen op de Zorgverzekeringswet voor het verbeteren van de fysieke en mentale gezondheid, het verminderen van scheidingsproblematiek NB: gebruikmaken van algemene voorzieningen vallen in de Jeugdwet niet onder de eigen kracht. • overige individuele oplossingen die door jeugdige en ouders worden ingebracht 12. Als ouders een beroep kunnen doen op het sociale netwerk voor het bieden van ondersteuning bij de benodigde hulp aan de jeugdige, dan wordt van hen verwacht dat ze hier gebruik van maken. De ondersteuning die het sociale netwerk biedt, valt onder de eigen kracht. 13. Als de jeugdige en/of de ouders een aanvullende zorgverzekering hebben die de benodigde hulp (deels) vergoedt, wordt van ouders verwacht dat zij deze aanspreken. Het college verstrekt dan geen jeugdhulp. Het college kan wel een voorziening verstrekken voor het deel van de kosten dat de aanvullende verzekering niet vergoedt. Tabel voorbeelden gebruikelijke hulp1 Leeftij d Belangrijkst e milieus Ontwikkelingstaken Opvoedingsopga ven Normale uitdagingen 0-2 jaar Gezin, Opvang Veilige hechting; Lichaamsbeheersi ng; Exploratie & spelen; Autonomie en individuatie.
Soepele verzorging; sensitief en responsief reageren; structuur bieden; ruimte geven voor exploratie; spelen en praten; ontwikkeling stimuleren. Voedingsprobleme n; slaapproblemen; scheidingsangst; angst voor vreemden, donker, geluiden en onbekende situaties; incidenteel huilen. 2-4 jaar Gezin, Buurt, Opvang, Media Representationele vaardigheden; Taalvaardigheid en denkontwikkeling; Zelfsturing; Constructieve omgang met leeftijdgenoten; Socialisatie; Zelfredzaamheid; Sekserol- identificatie. Praten en uitleg geven; ontwikkeling stimuleren; respect voor autonomie én grenzen stellen; bevorderen van zelfsturing. Koppigheid; driftbuien; ongehoorzaamheid; druk gedrag; angst voor vreemden; niet zindelijk zijn; schermdrang. 4-6 jaar Gezin, Basisschoo l, Opvang, Vereniging en, Media Schoolse vaardigheden; Taal- en denkontwikkeling; Executieve vaardigheden; Vriendschappen sluiten; Gewetensontwikkel ing; Digitale vaardigheden. Aanmoedigen sociaal gedrag; mediaopvoeding; regels en grenzen stellen; loslaten en vertrouwen geven. Ruzies; niet- gegronde angsten; schoolweigering; gebrek aan zelfsturing. 1 Bron: het Nederlands Jeugdinstituut 6-12 jaar Gezin, Opvang, School, Vereniging en, Peergroep, Media Vergroten zelfstandigheid; Gebruik infrastructuren; Schoolse vaardigheden; Sociale media vaardigheden; Acceptatie door leeftijdgenoten.
Bevorderen taakgerichtheid; mediawijsheid bevorderen; omgang met leeftijdsgenoten stimuleren; ondersteunen bij onderwijs. Ruzies; pesten; concentratieproble men; spijbelen; overmatig schermgebruik. 12-16 jaar Gezin, School, Vereniging en, Peergroep, Media, Werkkring Emotionele en praktische zelfstandigheid; Ontwikkeling waardensysteem; Sociale contacten; Seksualiteit; Omgang met sociale media; Voorbereiding op werk. Ruimte bieden om te experimenteren; toezicht houden; voorbeeldfunctie vervullen; structuur bieden; grenzen stellen. Onzekerheid over uiterlijk; stemmingswisselin gen; incidenteel spijbelen; alcohol en drugsgebruik; sexting; cyberpesten. 16-23 jaar Gezin, School, Vereniging en, Peergroep, Internetgro ep, Werkkring Overgang naar volwassenheid; Loskomen van ouderlijk gezag; Duurzame relaties; Zelfstandigheid; Intimiteit. Meer symetrische relatie met jongere; Emotionele, financiële en praktische steun; Accepteren van keuzes. Twijfels over toekomst en identiteit; stemmingswisselin gen; alcohol en drugs; problemen met autoriteiten.