Bijlage 1: nota Lokaal bibliotheekbeleid Gemeente Maasgouw 2024-2027

Daarmee tovert de literatuur leerkracht samen met de kinderen elke week een ander boek over een heks of tovenaar tevoorschijn Toveren Bibababoek uit de tovenaarsmantel. De Nationale Voorleeswedstrijd is de spannendste leesbevorderingscampagne voor groep 7 en 8. Kinderen nemen het tegen elkaar op in verschillende wedstrijdrondes. Kinderen leren hierbij veel van elkaar en het wedstrijdelement is heel aansprekend. Leesbevordering en De plezierige spanning én het enthousiasme van de literatuur supporters maken de wedstrijd onvergetelijk voor leerlingen. In Maasgouw hebben 5 scholen deelgenomen. Op school wordt de schoolkampioen gekozen. Daarna organiseert Bibliocenter de Voorleeswedstrijd regionale finales en de Halve finale. Een gevarieerde en aantrekkelijke collectie boeken Leesbevordering en om te gebruiken op school. literatuur Wisselcollecties Overige activiteiten Activiteit Kinderboekenweek in Bibliocenter Heel

Activiteit rondom het thema van de Kinderboekenweek.

Activiteit Vakantielezen in Bibliocenter Heel

Boekstartcoach consultatiebureau (vanaf juni 2022) MediaUkkiedagen

Een dagdeel per week is een Boekstartcoach op het consultatiebureau aanwezig en ondersteunt de jeugdarts- en verpleegkundige door met ouders in gesprek te gaan en gerichte voorleesondersteuning te bieden. Activiteit voor peuters en ouders rondom mediaopvoeding

Leesbevordering en literatuur Leesbevordering en literatuur en educatie en ontwikkeling Leesbevordering en literatuur en educatie en ontwikkeling Educatie en ontwikkeling 21

Z/22/023826 - D/23/095533

Voorleesactiviteit voor peuters en ouders in de Voorleespret met Peuters (1 x per 2 Bibliotheek Heel. weken)

(Ver)kopen via Marktplaats

Omgaan met je smartphone

Digisterker

Klik&Tik

Taalcafé

Taalwandeling (Taalcafé)

Taalcursus Typecursus

Avond van de duurzaamheid

Voorlezen thuis

Leesbevordering en literatuur en educatie en ontwikkeling

Educatie en Camouflagecursus. In deze cursus leer je Marktplaats ontwikkeling, beter kennen, veilig te communiceren via internet en ontmoeting en veilig online te betalen en ontvangen. debat Educatie en Wat kunt u eigenlijk allemaal met uw mobiele ontwikkeling, telefoon? In onze korte cursus leert u o.a. hoe u kunt ontmoeting en bellen, sms-en en foto's kunt maken. debat Niet iedereen is in staat om digitaal te communiceren met de overheid of huisarts. Toch werkt men er hard aan om het contact met de burgers steeds meer digitaal te laten verlopen. Je Educatie en leert hoe je gebruik kan maken van digitale ontwikkeling, (overheids)diensten van bijvoorbeeld de gemeente, ontmoeting en het UWV, de Belastingdienst of de Digitale zorg. debat Educatie en Computercursus voor beginners. Men leert typen, e- ontwikkeling, mailen en internetten. ontmoeting en debat Voor iedereen vanaf 18 jaar die de Nederlandse taal (beter) wil leren. De nadruk ligt op spreken en Educatie en begrijpen. In een gezellige sfeer spreekt men met ontwikkeling, elkaar over gewone dingen zoals werk, eten en ontmoeting en drinken, hobby’s en gezondheid. debat Educatie en Onderweg wordt adhv een themakaart de taal ontwikkeling, geoefend. Bijvoorbeeld een bezoek aan de molen of ontmoeting en een volkstuin.

debat De cursus Nederlands Tel mee met Taal is voor iedereen die het lezen en schrijven van de Nederlandse taal lastig vindt. En na een inburgering wil blijven oefenen met de Nederlandse taal en de taalvaardigheid wil verbeteren. De inhoud wordt Educatie en aangepast aan de leervraag. De cursus is niet ontwikkeling, bedoeld voor nieuwkomers die inburgeringsplichtig ontmoeting en zijn. debat Educatie en Blind leren typen met 10 vingers. ontwikkeling Educatie en In samenwerking met Coöperatie Duurzaamheid ontwikkeling, Maasgouw. Informatieavond over o.a. ontmoeting en energiebesparing, verduurzamen woning etc. debat Voorlezen thuis zorgt ervoor dat kinderen met een taalachterstand extra aandacht krijgen. Een jong kind is enorm gevoelig voor taal. Als een kind drie jaar is kun je al zien dat er een groot verschil is in de woordenschat, tussen kinderen die veel in aanraking komen met taal en kinderen die weinig taal horen. Dit verschil in taalontwikkeling halen kinderen later moeilijk in. Veel voorlezen en kinderen aanmoedigen Leesbevordering en zelf te lezen, zorgt ervoor dat kinderen literatuur, educatie gemotiveerder zijn om te lezen. Ze gaan meer lezen en ontwikkeling 22

Z/22/023826 - D/23/095533

en hierdoor presteren kinderen beter op school. Ouders kunnen het best zo vroeg mogelijk met een positieve leesopvoeding beginnen. 20 weken lang wordt 1 keer per week in een gezin voorgelezen.

Boek aan huis

Voor inwoners die niet meer zelf naar de bieb kunnen komen is er de dienst "Boek aan huis". Boeken dragen vaak in de laatste levensfase bij aan kwaliteit van leven.

Leesbevordering en literatuur

Passend Lezen

Voor inwoners met problemen met het zicht bieden we specifieke materialen om te kunnen blijven lezen

Leesbevordering en literatuur

Dienstverlening Zorginstellingen

Bij diverse zorginstellingen wordt gewerkt met een toegespitste collectie in huis.

Leesbevordering en literatuur

23

Z/22/023826 - D/23/095533

Bijlage 2: Enquête Steekproef Uitvoering: Uitwerking resultaten: Kanalen: Focus op drie pijlers : Aantal: • • • • •

december 2022 januari + februari 2023 via Social Media, bewonerspanel, uitzetten bij partners. locatie, aanbod en functie 314 personen hebben deelgenomen

307 personen wonen in gemeente Maasgouw; De leeftijdsgroep tussen 55 en ouder jaar het meest is vertegenwoordigd (75%) De leeftijdsgroep onder de 55 jaar het minst is vertegenwoordigd (25%) De grootste groep afkomstig is uit Brachterbeek en Maasbracht De verdeling tussen leden en niet-leden van de Bibliotheek nagenoeg gelijk is

Kanttekeningen: • bepaalde doelgroep blijft buiten bereik • Personen jonger dan 54 jaar ondervertegenwoordigd Op basis van bovenstaande gegevens is de steekproef representatief bevonden.. Resultaat enquête ✓ De bibliotheek is vooral vanuit haar traditionele rol - het uitlenen van boeken- hoofdzakelijk bekend in de gemeente Maasgouw; ✓ De meeste mensen vinden het goed dat de bibliotheek workshops en lezingen geeft op een andere locatie, bijvoorbeeld bij jeugd- en seniorenverenigingen in het dorp; ✓ Het aanbod van de bibliotheek - zowel het traditionele aanbod als het digitale aanbod- is bij de meeste mensen onbekend.

Ook het overige (activiteiten)aanbod van de bibliotheek is bij de meeste mensen onbekend; ✓ De meeste mensen zijn het ermee eens dat indien de bibliotheek meer activiteiten zou aanbieden, ze vaker naar de bibliotheek zouden gaan; ✓ De meeste mensen vinden de volgende twee bibliotheekfuncties voor de toekomst het meest belangrijk: ‘leesplezier bevorderen’ en ‘ontwikkeling en educatie bieden’; ✓ De bibliotheekvestigingen in Heel en Maasbracht moeten blijven bestaan volgens de meeste mensen; ✓ Onze fysieke bibliotheekvestigingen in Maasbracht en Heel worden door de inwoners gemiddeld gewaardeerd op een cijfer 8; ✓ De meeste mensen willen geen centrale bibliotheekvestiging (één bibliotheekvestiging voor de gehele gemeente); ✓ De meeste mensen zijn neutraal over de stelling of er meer bibliotheekvestigingen moeten komen; ✓ De meeste mensen geven de jeugdbibliotheek op de basisscholen een algemeen rapportcijfer van een 7 of hoger; ✓ Het meest bekend in het overige aanbod van de bibliotheek zijn de workshops ‘omgaan met een smartphone of veilig internetbankieren en ‘het taalcafé’; ✓ Het minst bekend is het overige aanbod van de bibliotheek van het project ‘boekstart’ in de kinderopvang en het project ‘voorlezen thuis’; ✓ De meeste mensen komen bij de bibliotheek om boeken te lenen; ✓ De meeste mensen geven als reden aan waardoor ze niet naar de bibliotheek komen omdat ze vaak online

vinden wat ze nodig hebben; ✓ Alle doelgroepen moeten evenveel focus krijgen in het nieuwe bibliotheekbeleid, van jong tot oud. 24

Z/22/023826 - D/23/095533

✓ De meeste mensen vinden de volgende twee bibliotheekfuncties het meest belangrijk: ‘leesplezier bevorderen’ en ‘ontwikkeling en educatie bieden’; ✓ Veel mensen vinden het aanbieden van studieplekken in de bibliotheek heel goed passen in de gemeente; ✓ Veel mensen vinden het organiseren van een literair café of schrijversbezoek door de bibliotheek heel goed passen in onze gemeente; ✓ Veel mensen vinden het organiseren van een taalcursus, bijvoorbeeld Spaans of Italiaans, passen in onze gemeente; ✓ De meeste mensen zijn neutraal over de stelling of er meer bibliotheekvestigingen moeten komen; ✓ De meeste mensen vinden dat alle vestigingen ongeveer hetzelfde aanbod moeten hebben; ✓ De afhaalvestiging in Linne is bij veel mensen onbekend maar wordt door diegenen die hem bezoeken wel als waardevol ervaren; ✓ Iets meer dan de helft van de mensen zou waarschijnlijk geen gebruik maken van het Informatiepunt Digitale Overheid in onze gemeente tegenover iets minder dan de helft van de mensen waarschijnlijk wel; ✓ Iets meer dan de helft van de mensen geeft er de voorkeur om zowel de volwassenencollectie als jeugdcollecties samen aan te bieden in de bibliotheek;

25

Z/22/023826 - D/23/095533

Bezoekreden bibliotheek 1a. De meeste mensen bezoeken de bibliotheek om boeken te lenen.

1b. De meeste mensen geven als reden aan waardoor ze niet naar de bibliotheek komen omdat ze vaak online vinden wat ze nodig hebben.

26

Z/22/023826 - D/23/095533

1c.

Er zijn verschillende redenen waarom mensen de bibliotheek niet bezoeken: -

1d.

Het ene jaar wel lid andere jaar niet, nog meer hobby’s Leen alleen boeken voor vakanties Abonnement genomen op e-reader Kom niet toe aan lezen Eigen PC Ga naar bieb Roermond, groter aanbod Het aanbod in Maasgouw is klein, ik ga liever naar Weert In vind het geen gezellige locaties Kom er te weinig aan toe We varen door de week en daardoor weinig tijd Ik kan geen informatie vinden over openingstijden

Wat moet er gebeuren om te overwegen om de bibliotheek wel weer te bezoeken: - Kennis van wat er te doen is buiten boeken lezen - Goedkoper abonnement - Meer publicatie/PR - Het hoeft niet te veranderen, ligt aan mij - Ontmoetingsplek creëren - Aanspreekpunt gemeente - Niet meteen boete bij ‘te laat’ - Langere leentermijn dan drie weken

Beleving, bezoekfrequentie en beoordeling bibliotheekvestigingen 2a. Als aan ‘de bibliotheek’ wordt gedacht dan hebben de meeste mensen het beeld van een fysieke bibliotheekvestiging.

27

Z/22/023826 - D/23/095533

2b. De meeste mensen komen enkele keren per jaar tot vrijwel nooit bij de bibliotheek.

2c. Van de mensen die wel regelmatig bij de bibliotheek komen worden de fysieke bibliotheekvestigingen in Maasbracht en Heel voor 61% beoordeeld op een cijfer 8 of hoger (77% op een cijfer 7 en hoger).

Algemene opmerkingen - In Heel is de bieb niet geopend op woensdagmiddag. Dat is jammer voor de jeugd; - De informatievoorziening is nihil, er zitten wel mensen achter het loket , maar die kunnen niet helpen; - Toegankelijk, redelijk aanbod gezien de ruimte en vriendelijke medewerkers; - Aankleding kan gezelliger in Maasbracht (persoonlijker, geen tl-verlichting); - Voldoende, goed geordende literatuur; - Ik word er correct geholpen; - De bieb kan ook gebruikt worden om te werken of studeren; - Altijd een goed gesprek; - Vestiging Maasbracht is te klein; - Vestiging Heel is netjes verzorgd; - Zeer tevreden over de bibliotheek in het algemeen;

28

Z/22/023826 - D/23/095533

2d.

De meeste mensen zijn redelijk tevreden over het aantal bibliotheekvestigingen. 66% van de ondervraagden neutraal of (helemaal) mee oneens over de stelling of er meer bibliotheekvestigingen moeten komen.

2e.

De meeste mensen willen geen centrale bibliotheekvestiging. 70% van de ondervraagden (zeer) mee oneens op de stelling dat er één centrale bibliotheek moet komen.

29

Z/22/023826 - D/23/095533

3. Functie van de bibliotheek 3a. De meeste mensen zijn het ermee eens dat de bibliotheek workshops en lezingen geeft op een andere locatie, bijvoorbeeld bij jeugd- en seniorenverenigingen in het dorp. 47% (helemaal) eens, 35% neutraal en 13% (helemaal) oneens.

3b. De meeste mensen zijn het ermee eens dat indien de bibliotheek meer activiteiten zou aanbieden, ze vaker naar de bibliotheek zouden gaan. 37% (helemaal) mee eens van de ondervraagden, 17% (helemaal) mee oneens, 32% is neutraal.

17% (helemaal) mee oneens. 32% is neutraal\\

mee eens,

30

Z/22/023826 - D/23/095533

3c. De meeste mensen vinden de volgende twee bibliotheekfuncties het meest belangrijk: ‘leesplezier bevorderen’ en ‘ontwikkeling en educatie bieden’.

31

Z/22/023826 - D/23/095533

4. Aanbod van de bibliotheek 4a. Het traditionele aanbod van de bibliotheek is bij de meeste mensen bekend (63% scoort een 6 of hoger, 37% een 5 of lager). 29% van de ondervraagden heeft ‘geen idee’ van het traditionele aanbod.

4b. Het digitale aanbod van de bibliotheek is bij de meeste mensen niet bekend (66% scoort een 5 of lager, 34% een 6 of hoger). 53% van de ondervraagden heeft ‘geen idee’ van het digitale aanbod.

32

Z/22/023826 - D/23/095533

4c. Het IDO (informatiepunt Digitale Overheid) van de bibliotheek is bij de meeste mensen niet bekend . 83% van de ondervraagden scoort een 5 of lager, 17%van de ondervraagden een 6 of hoger.

4d. Van het IDO (informatiepunt Digitale Overheid) geven de meeste mensen aan hier (waarschijnlijk) geen gebruik te maken. 43% van de ondervraagden zal hiervan waarschijnlijk wel gebruik te maken en 57% (waarschijnlijk) niet.

33

Z/22/023826 - D/23/095533

4e. Van het IDO (informatiepunt Digitale Overheid) geeft aan 43% van de ondervraagden hiervan waarschijnlijk wel gebruik te maken en 57% (waarschijnlijk) niet. Waarom wel: - Makkelijker als gemeentehuis - Ouder worden, hulp fijn - Handig als je iets niet weet - Overheid is moeilijk te begrijpen - Is dichterbij dan gemeentehuis - Voor info als ik er zelf niet uitkom - Als het niet te vinden is op internet - Klinkt laagdrempelig - Gemakkelijk deskundige hulp

Waarom niet: - Regel dat vanuit thuis - Internet voldoet aan mijn wensen - Regie in eigen hand houden - Kan ik thuis zelf opzoeken - Zoek ik online op - Het IDO is onbekend - Kan ik zelf niet inschatten - Ben zelf goed op de hoogte van regels

4f. De meeste mensen vinden dat alle vestigingen moeten ongeveer hetzelfde aanbod hebben voor inwoners. 65% van de ondervraagden (mee eens en helemaal mee eens) geeft aan dat alle vestigingen ongeveer hetzelfde aanbod moeten hebben voor de inwoners.

34

Z/22/023826 - D/23/095533

4e. Het meest bekend in het overige aanbod van de bibliotheek zijn de workshops ‘omgaan met een smartphone of veilig internetbankieren en ‘het taalcafé’ Het minst bekend is het overige aanbod van de bibliotheek van het project ‘boekstart’ in de kinderopvang en het project ‘voorlezen thuis’.

4f: De meeste mensen vinden dat alle doelgroepen moeten evenveel focus krijgen in het nieuwe bibliotheekbeleid, van jong tot oud.

35

Z/22/023826 - D/23/095533

4g. Voorkeursactiviteiten toekomstige bibliotheek (1)

36

Z/22/023826 - D/23/095533

4g. Voorkeursactiviteiten toekomstige bibliotheek (2)

37

Z/22/023826 - D/23/095533

Bijlage 3: adviesraad Sociaal Domein Maasgouw bibliotheekbeleid Betreft: Advies ASD Maasgouw inzake bibliotheekbeleid 2023-2025 Maasbracht, 21 november 2022 Beste Nathalie, Naar aanleiding van de presentatie bibliotheek beleid 2023-2025 heb je vragen gesteld aan de Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw. Met deze brief willen wij je vragen beantwoorden. - Welke onderwerpen/functies vinden jullie belangrijk met betrekking tot het nieuwe lokale bibliotheekbeleid? Aandacht voor laaggeletterden, voorleesfunctie, helpen bij en uitleg geven van bijv. de regelingen, voorzieningen die er zijn m.b.t. energie, duurzaamheid, armoede, een voorlichtende functie. De informatie die vanuit Rijk, overheid.nl en gemeente aan de burgers wordt gegeven. Het omgaan met DigiD en hoe daar veilig mee om te gaan via computer/laptop, mobiel of tablet. Helpen bij het wegwijs maken op laptop, tablet of mobiel. Voorlichting geven en wijzen op mails die gevaarlijk zijn zoals phishing berichten, malafide websites etc. Dus de mogelijkheid om de basis digitale vaardigheden eigen te maken. Plaats voor spreekuurtje ambtenaar gemeente. - Is de omschreven aanpak volledig of missen jullie bepaalde punten hierin? De bibliotheek alleen als uitgiftepunt is oud denken en doen. De bibliotheek zal gebruik moeten maken van de voorzieningen in gemeenschapshuizen.

Zorg dat inwoners zonder veel moeite en ingewikkelde aanreisroute bij de bibliotheek kunnen komen. Verbind met het lezen en boek uitzoeken ook andere zaken, zoals podcast luisteren of muziekgenres. Maak er een plek van ontmoeten van in de brede zin van het woord. Waar ook informatie over bewegen, hulp of maatje te vinden is en kan worden opgehaald. Denk aan een huiskamer en een uurtje vrijmaken voor koffie of thee met een…. Denk aan voorlichting / promotie bibliotheek op scholen. Maak het laagdrempelig in de kernen. - Welke rol zien jullie weggelegd voor de bibliotheek in relatie tot de digitale overheid? De rol van informatiegever en begeleider. Een reisgids op gebied van onderwijs, wetenschap en vrijetijdsbesteding. Op de digitale snelweg missen vooral de ouderen de aansluiting. Als je niet meer werkt en zodoende minder gebruik maakt van de digitale hulpmiddelen, dan vergeet je snel hoe het werkt, handige tools etc. De aansluiting kun je vinden en aantreffen in de bibliotheek. Waar je naast boeken ook samen naar muziek of podcast kunt luisteren. En je je geest kunt verrijken. Mochten er nog vragen zijn, dan horen wij dit graag. Met vriendelijke groet, Erik Stukstette Werkgroep kartrekker werkgroep Onderwijs en jeugd Lid Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw

38