CConstaterende datMaasgouw
Koppel je AI →
Document · PDF

-- BIJLAGE 1 MER VTH-Beleidsplan v1.0 (juni 2026)

06. Raadsinformatiebrieven 6 oktober 2026, gemeente MaasgouwBij agendapunt: Raadsinformatiebrieven behorend bij de portefeuille van wethouder Blomen18.030 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

1 VTH-beleidsplan gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen Beleidsplan voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van de Omgevingswet door de Omgevingsdienst van Servicecentrum MER 2026-2029 Colofon Datum juni 2026 Versie 1.0 Status Concept

VTH-beleidsplan 2 Inhoudsopgave Het VTH-beleid op één pagina ................................................................................................ 3 1. Achtergrond en status .................................................................................................. 4 1.1 Keuzes maken bij uitvoering VTH-taken .................................................................... 4 1.2 Wat valt onder het VTH-beleid? ................................................................................ 4 1.3 Status VTH-beleid ................................................................................................... 5 1.4 Evaluatie ............................................................................................................... 7 1.5 Leeswijzer ............................................................................................................. 7 2 Missie, visie en ambities ............................................................................................... 8 2.1 Missie ................................................................................................................... 8 2.2 Visie .....................................................................................................................

8 2.3 VTH-doelen ............................................................................................................ 8 3 Verankering ................................................................................................................ 20 3.1 Borging van kwaliteit ............................................................................................ 20 3.2 Uitvoeringsprogramma .......................................................................................... 21 3.3 Monitoring en jaarverslag ...................................................................................... 22 Bijlage A. Evaluatie vorige beleidsplan ................................................................................. 23 A1. Proces van totstandkoming beleid .............................................................................. 23 A2. Scheiden strategisch beleid en uitvoering ................................................................... 23 A3. Doorwerking van het beleid....................................................................................... 23 A4. Doelbereik .............................................................................................................. 24 Bijlage B. Omgevings- en risicoanalyse ................................................................................ 25 B1.

Omgevingsanalyse ................................................................................................... 25 B2. Risicoanalyse .......................................................................................................... 26 Bijlage C. Strategie............................................................................................................... 34 C1. Preventiestrategie .................................................................................................... 34 C2. Vergunningstrategie ................................................................................................. 36 C3. Toezichtstrategie ..................................................................................................... 44 C4. Sanctiestrategie ...................................................................................................... 50 Bijlage D. De risicoanalyse Toezicht en Handhaving ............................................................. 57 Bijlage E. Wkb-beleid ........................................................................................................... 83 VTH-beleidsplan 3 Het VTH-beleid op één pagina Waarom dit beleid? ▪ Ambitie gemeenten m.b.t. omgevingsrecht vertaald in VTH-doelen en prioriteiten. ▪ Beperkte capaciteit, dus keuzes nodig. ▪ Inzicht in grootste risico’s en hoe we deze willen aanpakken.

▪ VTH-doelen om ambitie te bepalen. ▪ Beleid is wettelijke plicht. ▪ Beperkte capaciteit voor uitvoering, dus keuzes nodig op basis van omgevings- en risicoanalyse. Wat valt hieronder? Vergunningverlening, toezicht en handhaving van het Omgevingsrecht: bouwen, slopen, brandveilig gebruik, monumenten en archeologie, water, ruimtelijke ordening, kappen, reclame, aanleg, inrit/uitweg en natuurbescherming. Aangevuld met taken op het gebied van APV en enkele bijzondere wetten zoals Alcoholwet. Wat valt hieronder? Vergunningverlening, toezicht en handhaving van het Omgevingsrecht, dus voor bouwen, slopen, gebruik, monumenten en archeologie, water, ruimtelijke ordening, kappen, reclame, inritten/uitweg, aanleg en natuurbescherming. Leerpunten uit vorige beleidsperiode ▪ Doelen en strategie waren aanwezig, maar evaluatie, indicatoren en de expliciete koppeling met risicoanalyse konden scherper. ▪ Monitoring, informatiegestuurd werken en organisatorische borging verdienen een herkenbare plek in beleid, uitvoeringsprogramma en jaarverslag. Onze grootste risico’s • Bouw- en brandveiligheid bij risicovolle bouwwerken (bijv.

publieksgevoelige functies) • Bouwen of gebruik bouwwerken in strijd met ruimtelijke of bouwtechnische regels • Openbare orde en leefbaarheid in woon- en centrumgebieden (overlast, afval, parkeren, horeca, evenementen) • Natuur- en recreatiegebieden (waaronder waterrecreatie • Monumenten • Ondermijning Onze VTH-doelen ▪ Snelle, zorgvuldige en proactieve dienstverlening, met overleg vooraf ondersteund door ons initiatievenproces. ▪ Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving. ▪ Voorkomen van overtredingen, verbeteren van naleefgedrag en leveren van maatwerk met oog voor algemene belangen. Verankering en doorwerking ▪ Aandacht voor pdca (uitvoering kwaliteitscriteria voor VTH-proces) ▪ Doorwerking in jaarlijks uitvoeringsprogramma ▪ Monitoring/datagestuurd werken ▪ Jaarverslag met evaluatie Verankering en doorwerking ▪ Kwaliteitsborging ▪ Jaarlijks uitvoeringsprogramma ▪ Monitoring en Jaarverslag ▪ Evaluatie

VTH-beleidsplan 4 1. Achtergrond en status De gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen werken nauw samen op het gebied van bedrijfsvoering en backoffice dienstverlening in het Servicecentrum MER. Het Servicecentrum heeft als doel de opdrachtgevers en daarmee ook de inwoners in het MER-gebied professioneel, efficiënt en nabij van dienst te zijn. Uitgangspunt bij de uitvoering van de VTH taken zijn de 5K’s: Kwaliteit, Klantgerichtheid, Kostenreductie, Kwetsbaarheidsvermindering en Kleur Lokaal. Daarbij zet de MER Omgevingsdienst (hierna: MER-OD) vooral in op het continu verbeteren van de kwaliteit van haar processen en productie, het leggen van verbindingen met de drie opdrachtgevers en het organiseren van bestuurlijke nabijheid. We kiezen voor een uniform beleid en formuleren dit gezamenlijke VTH- beleid (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) waarbij er nog ruimte is voor lokaal maatwerk. De drie gemeenten zijn immers divers en dat zorgt lokaal soms voor andere uitdagingen. Bij de invulling van de taken op het gebied van het omgevingsrecht gaat het om het toetsen van vergunningaanvragen, het houden van toezicht en het handhaven van regels. Dit beleid is de basis voor de programmatische en integrale uitvoering van die wettelijke taken.

1.1 Keuzes maken bij uitvoering VTH-taken Uitvoering geven aan deze gemeentelijke taken is belangrijk om voor de MER-gemeenten een zo veilig, gezond, sociaal, aantrekkelijk, duurzaam en leefbaar mogelijke leefomgeving te kunnen waarborgen. Soms kan het gedrag van individuele burgers of bedrijven dit streven bedreigen en een risico opleveren voor de leefomgeving. Het is dan aan de gemeenten en de MER-OD om te zorgen dat de risico's beheersbaar blijven. Er is echter altijd een grens aan de middelen die de gemeenten/MER-OD daarvoor kunnen en willen inzetten. Deze grens bepaalt daarmee ook de mate van de risico’s die we acceptabel vinden om door de gemeentelijke samenleving te worden gedragen. In dit VTH-beleidsplan willen wij transparant zijn over wat we doen, waarom we het doen, hoe we dit meten, welke keuzes we maken bij het uitvoeren van onze VTH-taken en hoe we dit hebben georganiseerd. 1.2 Wat valt onder het VTH-beleid? Voorliggend beleid gaat over het omgevingsrecht en heeft een strategisch karakter. Het geeft op hoofdlijnen onze aanpak en beleidsdoelen aan. De methodieken en indicatoren zijn beschreven die gebruikt worden om te bepalen of aan de gestelde doelen wordt voldaan. De uitvoering van het beleid op detailniveau wordt elk jaar vastgesteld in een VTH-uitvoeringsprogramma.

Dit programma is dynamisch van aard en hierin worden de concrete werkzaamheden en prioriteiten vastgelegd. Er staat beschreven hoe uitvoering wordt gegeven aan de taken. Deze combinatie van een meerjarig beleidsplan met een jaarlijks uitvoeringsprogramma maakt het mogelijk flexibel in te spelen op actualiteiten. In het VTH-jaarverslag 2025 MER-OD wordt aangegeven of de beoogde doelstellingen zijn behaald en hoe we dit hebben gemeten. De milieutaken worden sinds 1 april 2026 uitgevoerd door de Omgevingsdienst Noord- en Midden- Limburg (ODNML) en de Omgevingsdienst Zuid-Limburg. Dit VTH-beleidsplan ziet derhalve niet op de uitvoering van milieutaken. Omdat we wel in de keten samenwerken met deze organisaties, volgen we VTH-beleidsplan 5 een gezamenlijke, regionale aanpak. Voor onze gemeente is deze aanpak vastgelegd in het regionale beleidsstuk: • VTH-beleidskader van ODNML (vastgesteld op ?? ?? 2026) • Uitvoerings- en handhavingsbeleid voor Zuid-Limburg (vastgesteld op 8 februari 2022??) De preventieve brandveiligheidstaken worden sinds 2013 uitgevoerd door de MER-OD. Onlangs, in maart 2026, hebben de colleges van de drie MER-gemeenten besloten om deze taken terug over te dragen aan de Veiligheidsregio Limburg-Noord. Deze overdracht zal plaatsvinden per 1 januari 2027.

In 2026 zijn deze taken bijgevolg nog opgenomen in het uitvoeringsprogramma en ziet ook dit beleidsplan nog op deze taken. Vanaf 2027 vallen deze taken weg bij de MER-OD en wordt ook het uitvoeringsprogramma daarop aangepast. In dit beleid gaat het vooral over preventie, vergunningen, toezicht en handhaving van de landelijke regels die we uitvoeren en de regels uit ons omgevingsplan. Het gaat dan bijvoorbeeld om regels voor bouwen, slopen, brandveiligheid, monumenten, reclame, bomen kappen, natuurbescherming en in- en uitritten. Daarnaast zijn bij de MER-OD taken belegd ter uitvoering van de drie Algemene Plaatselijke Verordeningen (vergunningverlening en toezicht) en vindt desgevraagd juridische advisering aan de MER-gemeenten plaats op het gebied van lokaal beleid en verordeningen. Dit beleidsplan is voor de MER-OD een logische vervolgstap/doorontwikkeling van het uitgebreide uitvoeringsprogramma, dat de afgelopen 10 jaar tevens als beleidskader is gebruikt. Deze meer integrale aanpak (beleidskader en uitvoeringsprogramma in één) wordt nu losgelaten, zodat beter kan worden voldaan aan de voorgeschreven kwaliteitsprocescriteria VTH, zie paragraaf 1.3 hierna. 1.3 Status VTH-beleid Voor het verlenen van vergunningen, toezicht en handhaving volgens de Omgevingswet is een beleidsplan verplicht op grond van de artt. 13.5, 13.6 en 13.7 Omgevingsbesluit, en art. 18.19 Omgevingswet.

Dit plan is vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders en ter kennisname aan de gemeenteraad voorgelegd. In de Omgevingswet en onderliggende besluiten staan regels die we moeten volgen bij het uitvoeren van deze taken. Deze regels zijn samengevat in het schema hieronder, de BIG-8.

VTH-beleidsplan 6 Dit VTH-beleidsplan gaat over de (groene) stappen aan de linkerkant van het figuur hierboven. Die linkerkant wordt meestal elke vier jaar opnieuw bekeken. Maar als er iets verandert in de omgeving, in de wet of in ons beleid, dan kan dat ook vaker nodig zijn. De rechterkant van het figuur wordt elk jaar opnieuw uitgevoerd. Hantering van een sluitende beleids- en operationele cyclus (Big 8, zie afbeelding) is een belangrijke voorwaarde voor het resultaatgericht organiseren en sturen. Onderdeel van de landelijke set kwaliteitscriteria voor de VTH-taken zijn daarom de zogenaamde procescriteria. Het voldoen aan de procescriteria borgt een gesloten plan-do-check-act cyclus, die begint met het opstellen van een strategisch beleidskader (probleemanalyse, doelstellingen, prioriteiten) en het daarbinnen uitwerken van de VTH-strategieën en die overgaat in de daadwerkelijke uitvoering van de VTH-taken (planmatig geborgd in een uitvoeringsprogramma), het monitoren van de geleverde prestaties op basis van kritische prestatie-indicatoren en eindigt (c.q. begint opnieuw) met het bijstellen van het beleid naar aanleiding van de ervaringen in de praktijk. Het beleidsplan helpt het college bij het uitvoeren van de wettelijke taken. Het geeft aan wat hun verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn.

Die bevoegdheden heeft de gemeenteraad aan het college gegeven via de vastgestelde Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht. Elke gemeente is aldus verplicht om een of meerdere documenten vast te stellen waarin staat hoe de stappen uit de BIG-8 worden ingevuld. Dat doen we in vier documenten: 1. Verordening uitvoering en handhaving Omgevingsrecht De gemeenteraad bepaalt hierin de regels waarbinnen de VTH-taken moeten worden uitgevoerd. Het college moet doelen opstellen over bepaalde onderwerpen. Ook moet het voldoen aan vastgestelde kwaliteitsregels voor VTH. 2. VTH-beleid In dit document staan de hoofdlijnen van het beleid: wat we willen bereiken (doelen) en hoe we dat gaan doen (strategie). Die strategie bestaat uit vier onderdelen: voorkomen van problemen (preventie), vergunningen verlenen, toezicht houden en optreden bij overtredingen (sanctioneren). 3. Uitvoeringsprogramma Dit is de uitwerking van het VTH-beleid. Hierin staat welke VTH-instrumenten we gebruiken. Ook staat erin hoeveel tijd en geld dat kost, en of we de doelen uit het VTH-beleid moeten aanpassen. 4. Jaarverslag: Hierin leggen we elk jaar verantwoording af over wat we hebben gedaan. We vertellen ook of we onze doelen wel of niet hebben gehaald. Naast bovenstaande documenten zijn het omgevingsplan, de omgevingsprogramma’s en overige beleidsdocumenten van groot belang.

Denk daarbij aan de coalitieakkoorden van de drie gemeenten, beleid voor duurzaamheid en energietransitie, beleid voor wonen en leefbaarheid, veiligheidsbeleid (het IVP), erfgoedbeleid en relevante verordeningen zoals de APV en water- en VTH-beleidsplan 7 rioleringsverordeningen. In deze documenten zijn de regels en normen voor onder meer ruimtelijke ordening, bouwen, brandveiligheid en erfgoed opgenomen. Bij het opstellen van dit VTH-beleid is voor de inhoud daar waar nodig of gewenst overlegd met ketenpartners zoals het Openbaar Ministerie, de regionale (milieu)omgevingsdiensten, de Veiligheidsregio Limburg-Noord, het waterschap en betrokken interne en externe adviseurs. Signalen vanuit deze partners zijn betrokken bij de risicoanalyse en de bepaling van prioriteiten. De regionale omgevingsdiensten hebben daarbij in beeld gebracht welke taken zij voor de MER- gemeenten uitvoeren en hoe hun werk kan bijdragen aan de doelen uit dit beleidsplan. 1.4 Evaluatie In eerdere documenten van de MER-OD was de evaluatie beperkt tot het jaarverslag op basis van het vastgestelde uitvoeringsprogramma. Een afzonderlijke evaluatie als onderdeel van het beleidsplan ontbrak. Voor dit VTH-beleidsplan is daarom bewust alsnog een evaluatie toegevoegd op de voorgaande beleidsperiode.

Daarbij is teruggekeken op het concept-beleidsdocument uit 2024, dat door de vier organisaties is opgesteld maar niet is vastgesteld, en op de uitvoeringsprogramma’s, kwartaalrapportages en jaarverslagen. De uitkomsten van deze evaluatie zijn opgenomen in bijlage A. Uit deze analyse volgen vier belangrijke aanbevelingen, die als richtinggevend zijn gebruikt voor de actualisatie van dit beleidsplan. Deze aanbevelingen hebben betrekking op: 1. een sterkere aansluiting op de provinciale BIG-8-structuur; 2. een explicietere koppeling tussen omgevingsanalyse, risicoanalyse, doelen en uitvoeringsprogramma; 3. scherpere indicatoren voor dienstverlening, uitvoeringskwaliteit, financiën en monitoring; 4. een duidelijkere borging van informatiegestuurd werken, formatie, opleiding en samenwerking. Deze aanbevelingen zijn in dit VTH-beleidsplan zoveel mogelijk verwerkt. Waar dit nog niet of niet volledig mogelijk was, wordt – mede gezien de impact op de MER-organisatie – een gefaseerde aanpak toegepast. 1.5 Leeswijzer In het volgende hoofdstuk leggen we uit wat onze missie, visie en ambities zijn voor vergunningen, toezicht en handhaving. Deze ambities zijn gebaseerd op een analyse van de omgeving en de risico’s. Hoe we dit beleid verder verwerken in ons werk, staat in hoofdstuk 3. In de bijlagen zijn opgenomen: A. De evaluatie van het vorige beleidsplan. B.

De omgevings- en risicoanalyse C. De strategie voor preventie, vergunningverlening, toezicht en sanctioneren. D. De risicoanalyse Toezicht en Handhaving E. Het Wkb-beleid VTH-beleidsplan 8 2 Missie, visie en ambities De wijze waarop we onze vergunningverlening, het toezicht en de handhaving inzetten, is gebaseerd op een aantal uitgangspunten. In voorliggend hoofdstuk zijn deze uitgewerkt. 2.1 Missie Met het VTH-beleid willen de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren, Roerdalen en de MER-OD de kwaliteit van de leefomgeving behouden en waar mogelijk verbeteren, de overlast in deze gemeenten beperken en de veiligheid waarborgen. De MER-OD heeft als doel op een adequate, professionele en transparante wijze uitvoeren van vergunningprocedures, toezicht en handhaving om zo bij te dragen aan een optimaal veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Daarbij staat het leveren van kwaliteit centraal. De MER-OD neemt daarbij de landelijk geldende kwaliteitscriteria in acht. Daarbij stuurt de MER-OD strak op het bereiken van de afgesproken doelen (realisatie Uitvoeringsprogramma, gebaseerd op de beleidsdoelen en raadsprioriteiten van de drie gemeenten), met voortdurend aandacht voor kostenefficiency. 2.2 Visie De visie van het Servicecentrum MER, en daarbinnen van de Omgevingsdienst, is gebaseerd op vier kernwaarden: vertrouwen, verbinden, verantwoordelijkheid en vrijheid.

Het sturen op realisatie van de gestelde doelen in combinatie met het bieden van veel ontwikkelruimte voor medewerkers staat daarin centraal. De MER-OD wil een organisatie zijn waarin medewerkers met plezier werken aan het behalen van resultaten. De MER-OD kent een stuurlaag die leiding geeft aan de organisatie op basis van hedendaags gedeeld leiderschap. Daarbij sluiten we aan op de organisatieontwikkeling binnen het Servicecentrum MER en op de behoefte aan wendbaarheid, samenwerking en professioneel vakmanschap. 2.3 VTH-doelen De omgevingsanalyse in bijlage B1, waarin de ambities van de drie gemeenten zijn uitgewerkt, vormt de basis voor de onderstaande beleidsdoelen. Gelet op de bij de MER-OD belegde taakuitvoering is daarbij gezocht naar de gezamenlijkheid in de geformuleerde beleidsdoelen uit de coalitieakkoorden van de drie gemeenten. Verlenen van een hoog dienstverleningsniveau binnen redelijke termijnen De MER-OD streeft ernaar om klanten snel,en zorgvuldig binnen redelijke termijnen te helpen. Daarbij is de integrale benadering van de klantvraag het uitgangspunt, met een faciliterende houding naar onze burgers en bedrijven. Proactief contact leggen met de aanvrager hoort daarbij. Het organiseren van vooroverleg gebeurt sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet middels het zogenoemde initiatievenproces.

De MER-OD zet vooral in op het continu verbeteren van de kwaliteit van haar processen en producten ten gunste van de kwaliteit van haar dienstverlening. VTH-beleidsplan 9 Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Om dit doel te bereiken beschikt de MER-OD over een door de colleges van de MER gemeenten jaarlijkse vastgesteld Uitvoeringsprogramma. Daarin opgenomen is onder meer een toezichtsplanning voor het objectgerichte toezicht (bouw-, brandveiligheids-, horeca- en evenementencontroles) en een toezichtsprogramma voor het openbaar gebied (boa-inzet). Vergunningaanvragen worden getoetst aan alle relevante aspecten, waaronder ruimtelijke inpassing, welstand, bouwregels, cultuurhistorie, archeologie, brandveiligheid (tot 1-1-2027), constructie en natuur. De handhaving vindt plaats conform de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht. Waarbij in daartoe geschikt geachte situaties een mediation-oplossing wordt aangeboden. Naast deze wettelijke taken participeert de MER- OD in allerlei handhavingsprojecten van de gemeenten (aanpak onrechtmatige bewoning, ondermijning, etc.). Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag De MER-OD probeert gebruikers van de fysieke leefomgeving te stimuleren zich aan de geldende regels in het VTH-domein te houden.

Binnen het VTH-beleid staan diverse instrumenten ter beschikking om gedrag te beïnvloeden en naleving af te dwingen. De in te zetten preventieve en repressieve instrumenten zijn daarbij breder dan alleen vergunningverlening, controles en de bestuurlijke en strafrechtelijke sancties. Ook bij het opstellen van heldere, toepasbare regels en de voorlichting daarover liggen kansen om de gebruikers van de leefomgeving het gewenste gedrag te laten vertonen. Hierdoor kan doeltreffend gehandhaafd worden. Sterke relatie tussen bestuur en burgers De MER-OD zet in op het leggen van verbindingen met de drie opdrachtgevers en het organiseren van bestuurlijke nabijheid. Er moet sprake zijn van een sterke relatie tussen burgers en bestuur waarbij burgers tijdig kunnen meepraten. De Omgevingswet ziet vooral op het verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening aan onze burgers en bedrijven en creëren van nabijheid voor initiatiefnemers bij het bespreken van plannen in de voorfase voorafgaand aan het indienen van een formele aanvraag. Het leveren van maatwerk met oog voor algemene belangen Er is maatwerk noodzakelijk om alle belangen die bij individuele zaken spelen optimaal te kunnen behartigen.

Maatwerk waarbij nadrukkelijk oog is voor individuele belangen, maar waarbij er ook voor gewaakt wordt dat servicegerichtheid aan individuen nooit een ongepaste inbreuk op algemene belangen tot gevolg zal hebben. Er wordt naar gestreefd om juridische correcte en voor de leefomgeving bevorderlijke besluiten te nemen, waarbij maatwerk wordt geleverd rekening houdend met alle belangen. 2.3.1 Grootste uitdagingen & risico ’s bij realisatie VTH -taken > prioriteiten Binnen de MER-OD vormen de VTH‑beleidsdoelen het uitgangspunt voor de manier waarop we vergunningverlening, toezicht en handhaving in het werkgebied organiseren. Door deze doelen direct te koppelen aan een risicoanalyse zorgen we ervoor dat onze inzet gericht is op de onderwerpen waar de risico’s voor milieu, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid het grootst zijn. Deze inzichten vertalen we vervolgens naar concrete prioriteiten in toezicht, thematische handhavingsacties, de benodigde deskundigheid van medewerkers en de inzet van interventiemiddelen. Zo sluiten onze uitvoerende VTH-beleidsplan 10 VTH‑taken aantoonbaar aan op de lokale en regionale opgaven, en dragen ze direct bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving voor inwoners en bedrijven in ons werkgebied.

2.3.2 Prioriteiten op basis van de omgevings - en risicoanalyse Uit de risicoanalyse vergunningverlening in bijlage B2 is gebleken welke vergunningsactiviteiten hoge, gemiddelde of lage risico’s in zich hebben. We richten ons vooral op de onderwerpen met een hoge prioriteit, omdat daar de grootste risico’s zijn en omdat ze belangrijk zijn voor ons bestuur en beleid. Onderwerpen met een gemiddelde of lage prioriteit pakken we ook op, maar minder uitgebreid. Op basis daarvan zijn de hierna opgenomen concrete prioriteiten benoemd. Deze prioriteiten zijn SMART geformuleerd, hebben duidelijke meetpunten (indicatoren) en maken gebruik van de instrumenten uit onze strategie (bijlage C), die we de komende jaren vaker gaan inzetten. Het monitoren van deze prioriteiten geeft inzicht in de mate waarin de taakuitvoering op basis van dit VTH-Beleidsplan en het Uitvoeringsprogramma heeft bijgedragen aan de realisatie van de VTH-doelen. In de tabellen hieronder staat per prioriteit: • wat we willen bereiken (het VTH-doel). • hoe we dat gaan meten en vastleggen (de indicator). • welke instrumenten we vaker gaan inzetten (o.a. bijlage C).

Prioriteit 1: vergunningverlening bouwen Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Verlenen van omgevings- vergunningen bouwen conform juiste proces en kwaliteit (bij hoge werkdruk en het moeten stellen van prioriteiten worden legalisatie- aanvragen laag geprioriteerd) Verlenen van een hoog dienstver- leningsniveau binnen redelijke termijnen Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving • Percentage vergunningen met volledige beoordeling aan relevante toetsaspecten • Percentage verleende vergunningen binnen wettelijke termijn • Percentage toegepaste legesberekening conform Bouwkostenindica tor • Percentage gevolgde vergunningproced Vergunningenstrategie VTH-beleidsplan 11 Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument ures met extra collegiale of seniortoets • Percentage specialistische (deel)advisering binnen adviestermijn Prioriteit 2: vergunningverlening APV/bijzondere wetten Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Verlenen van vergunningen o.g.v.

APV en enkele bijzondere wetten conform juiste proces en kwaliteit Verlenen van een hoog dienstver- leningsniveau binnen redelijke termijnen Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving • Percentage vergunningen met volledige beoordeling aan relevante toetsaspecten • Percentage verleende vergunningen binnen wettelijke termijn • Percentage gevolgde vergunningpro- cedures met toepassing Bibob- toets • Percentage specialistische (deel)advisering binnen adviestermijn Vergunningenstrategie VTH-beleidsplan 12 Prioriteit 3: toezicht bouwen, bouwveiligheid en Wkb Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Risicovolle bouwactiviteiten, inclusief bouw- en sloopveiligheid worden tijdig en aantoonbaar gecontroleerd. Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal uitgevoerde controles op risicovolle bouwwerken • Aandeel controles conform toezichtprotocol • Percentage overtredingen van het aantal uitgevoerde controles • Aantal niet volledige sloopmeldingen • Percentage uitgevoeerde controles bij sloopmeldingen Toezichtstrategie Wkb-overgang en signalen GK1: signalen van kwaliteitsborgers en meldingen onder gevolgklasse 1 worden tijdig opgepakt.

Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal beoordeelde bouwmeldingen en dossiers bevoegd gezag • Tijdige opvolging van signalen kwaliteitsborger Toezichtstrategie VTH-beleidsplan 13 Prioriteit 4: toezicht brandveiligheid Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Risicovolle bouwwerken ihkv brandveiligheid worden tijdig en aantoonbaar gecontroleerd. Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal controles brandveiligheid in categorie verhoogd risico • Percentage controles met geconstateerde tekortkomingen Toezichtstrategie Veilig Ondernemen Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal uren toezicht op KVO gecertificeerde bedrijfsterreinen • Aantal geconstateerde tekortkomingen Toezichtstrategie Thematisch toezicht Prioriteit 5: toezicht openbare orde / leefbaarheid Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Gebiedsgerichte controles en zichtbare overtredingen in woon-, centrum- en industrie- gebieden Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke

veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal uren gebiedscontroles t.o.v. afgesproken planning • Aantal verstrekte waarschuwingen en opgelegde pv’s Gebiedsgericht toezicht Zichtbare aanwezigheid Integrale afhandeling klachten VTH-beleidsplan 14 Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Meldingen openbare ruimte Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Percentage afgehandelde meldingen binnen termijn Meldinggestuurd toezicht Toezichtstrategie Nalevings-communicatie Gebiedsgerichte controles en zichtbare overtredingen in natuur- en recreatie- gebieden Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal uren gebiedscontroles t.o.v.

afgesproken planning • Aantal verstrekte waarschuwingen en opgelegde pv’s Gebiedsgericht toezich Zichtbare aanwezigheid Integrale afhandeling klachten (Projectmatige) deelname aan aanpak Ondermijning Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal acties mbt aanpak Ondermijning waaraan is deelgenomen • Aantal woningsluitingen • Aantal uitgevraagde Bibob-toetsen Toezichtstra-tegie Toepassing Wet Bibob Toezicht op horeca en evenementen Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en • Aantal uitgevoerde horecacontroles t.o.v. planning Gebiedsgericht toezicht Zichtbare aanwezigheid VTH-beleidsplan 15 Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal uitgevoerde evenementencont roles t.o.v.

planning Integrale afhandeling klachten Prioriteit 6: handhaving Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Adequate handhaving van overtredingen Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal behandelde handhavings- verzoeken • Aantal opgelegde handhavings- besluiten • Percentage ongegrond verklaarde bezwaar- en beroepschriften tegen handhavings- besluiten Toezichtstrategie Toepassing (pre)mediation Behoud en verbetering van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag • Aantal handhavingszaken opgelost middels (pre)mediation Preventiestrategie Toezichtstrategie VTH-beleidsplan 16 Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Het leveren van maatwerk met oog voor algemene belangen 2.3.3 Doelen op basis van de verordening Naast de doelen uit onze omgevings- en risicoanalyse, heeft de gemeenteraad in de Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht aangegeven dat we ook doelen moeten stellen voor: ▪ de dienstverlening, ▪ de kwaliteit van ons werk en onze producten, en ▪ de financiën. ▪ informatiegestuurd werken en sturing op basis van data.

Voor deze onderwerpen hebben we de volgende prioriteiten, voorzien van concrete meetpunten (indicatoren) opgesteld. Prioriteit 7: dienstverlening Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Zorgen voor adequate bereikbaarheid (telefonisch, digitaal en fysiek) voor burgers en bedrijven Verlenen van een hoog dienstver- leningsniveau binnen redelijke termijnen Sterke relatie tussen bestuur en burgers • Snelheid aannemen van telefonische contactmomenten burgers en bedrijven • Beschikbaarheid adequate digitale systemen voor klantvragen en meldingen Preventiestrategie Afhandeling klantvragen binnen dienstverlenings normen Verlenen van een hoog dienstver- leningsniveau binnen redelijke termijnen • Percentage afgehandelde klantvragen (telefonisch en digitaal) binnen Preventiestrategie VTH-beleidsplan 17 Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Sterke relatie tussen bestuur en burgers de afgesproken norm Initiatieven- proces Verlenen van een hoog dienstver- leningsniveau binnen redelijke termijnen Sterke relatie tussen bestuur en burgers • Percentage afgehandelde initiatieven binnen 6 weken Preventiestrategie Klanttevreden- heid Verlenen van een hoog dienstver- leningsniveau binnen redelijke termijnen Sterke relatie tussen bestuur en burgers • Klanttevreden- heidscijfer Preventiestrategie Prioriteit 8:

uitvoeringskwaliteit Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Uniforme, integrale en handhaafbare besluiten Alle doelen • Percentage positieve scores nav kwaliteitsaudits sjabloongebruik Rx.Mission • Percentage positieve scores nav kwaliteitsaudits uitgevoerde extra collegiale toets Rx.Mission Kwaliteitscontrole VTH-beleidsplan 18 Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Taakuitvoering conform kwaliteitscriteria Alle doelen • Percentage medewerkers dat beschikt over actueel EVP (toets aan kwaliteitscriteria) • Uitkomst IBT- toets Kwaliteitscontrole Prioriteit 9: beheersbare financiën Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Beheersbare financiën Alle doelen • Percentage afwijking realisatie/jaar- rekening t.o.v. begroting • Percentage inhuur t.o.v. totale bezetting Financiële P&C cyclus Prioriteit 10: informatiegestuurd werken Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument Informatie- gestuurd werken Alle doelen • Beschikbaarheid geautomatiseerd VTH-dashboard • Aanwezigheid functionaris datakwaliteit • Percentage positieve controles o.b.v.

kwaliteitsaudit naleefgedrag Kwaliteitscontrole VTH-beleidsplan 19 Taakuitvoering met hoge prioriteit VTH-doel Indicator In te zetten Instrument werkafspraken Rx.Mission VTH-beleidsplan 20 3 Verankering 3.1 Borging van kwaliteit De MER-OD borgt de kwaliteit van de uitvoering door te werken conform de landelijke proces- en kwaliteitscriteria voor VTH-taken. De uitvoering is ingebed in een gesloten BIG-8-cyclus van beleid, uitvoeringsprogramma, monitoring, jaarverslag en evaluatie. De doelen uit dit beleid worden jaarlijks vertaald naar concrete producten, uren en projecten in het uitvoeringsprogramma. Via kwartaalrapportages en het jaarverslag leggen we verantwoording af en sturen we zo nodig bij. De financiële middelen voor de uitvoering van VTH zijn geborgd in de begroting van het Servicecentrum MER en de deelbegroting van de MER-OD. De formatie en de ambities en prioriteiten in het uitvoeringsprogramma worden jaarlijks met elkaar in balans gebracht. Daarbij wordt expliciet gekeken naar beschikbare en benodigde capaciteit en de bestuurlijk aanvaardbare restrisico’s. Waar nodig borgen we functiescheiding tussen vergunningverlening en handhaving en zorgen we voor uniforme werkprocessen. We werken samen met ketenpartners zoals omgevingsdiensten, Veiligheidsregio, provincie, waterschap en Openbaar Ministerie.

Organisatorische en juridische ontwikkelingen, zoals de Omgevingswet, de Wkb en de verdere ontwikkeling van regionale samenwerking, verwerken we in processen, opleiding en uitvoering. Monitoring en evaluatie vormen de basis voor het actualiseren van beleid, programmering en prioriteiten. We investeren in opleiding, ontwikkeling en vakbekwaamheid, onder meer via de MER Academy en de regionale samenwerking met de ODNML. We investeren ook in informatiegestuurd werken, datakwaliteit, Rx.Mission, datawarehouse en BI-tooling. Hoe VTH-taken binnen de MER-OD zijn georganiseerd en wie welke verantwoordelijkheden heeft, is hieronder weergegeven. De drie gemeenteraden • De drie gemeenteraden De raden hebben formeel geen wettelijke bevoegdheden waar het gaat om de toepassing en uitvoering van handhaving. Onder de Omgevingswet zijn de colleges bevoegd gezag voor onder meer de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). De gemeenteraden hebben gevallen aangewezen waarin een bindend advies van de raad nodig is voordat van het omgevingsplan kan worden afgeweken. De raden stellen het omgevingsplan vast, leggen daarin de kaders vast en zijn verantwoordelijk voor de toewijzing van de benodigde budgetten. Ook kunnen zij het gemeentebestuur voorstellen doen over gewenste accenten op hoofdlijnen. • De drie colleges van B&W en de burgemeesters De MER-OD stelt jaarlijks een uitvoeringsprogramma op.

Dit uitvoeringsprogramma bevat een weergave van de wettelijk opgedragen VTH-taken, de lokale accenten en de door de drie gemeenten gewenste projecten. De colleges stellen zowel het VTH-beleid als het uitvoeringsprogramma vast. VTH-beleidsplan 21 Daarnaast rapporteert de MER-OD over de uitvoering van het plan en wordt jaarlijks geëvalueerd of de gestelde doelen zijn behaald. Het beleid, het uitvoeringsprogramma en de kwartaalrapportages worden ter kennisgeving aan de raden gestuurd. De burgemeesters hebben daarnaast eigenstandige bevoegdheden op het gebied van openbare orde en veiligheid. • Servicecentrum MER-OD De gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen werken nauw samen op het gebied van bedrijfsvoering en backoffice dienstverlening in het Servicecentrum MER. De MER-OD is het antwoord van deze samenwerking op de landelijke kwaliteitseisen voor het omgevingsrecht en voert de VTH- taken uit. De exacte formatie hangt af van de ambities die in het jaarlijks vast te stellen uitvoeringsprogramma worden neergelegd. De actuele formatie en eventuele verschillen tussen benodigde en beschikbare capaciteit worden jaarlijks inzichtelijk gemaakt in het uitvoeringsprogramma. Daarbij wordt rekening gehouden met arbeidsmarktkrapte, opleiding van nieuwe medewerkers en de inzet van regionale of tijdelijke ondersteuning waar nodig.

3.2 Uitvoeringsprogramma Een uitwerking van de doelen, reguliere activiteiten en in te zetten instrumenten wordt jaarlijks gemaakt in het uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma wordt ambtelijk voorbereid met betrokken professionals en afgestemd met de verantwoordelijke portefeuillehouders. Daarin worden de wettelijk opgedragen VTH-taken, de lokale accenten en de bestuurlijk gewenste projecten voor Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen opgenomen. Als dat meerwaarde heeft, worden ook de relevante programma’s van regionale partners betrokken. We voeren de taken uit binnen de mensen en middelen die beschikbaar worden gesteld. Voor onze reguliere taken en voor onze doelen uit dit beleidsplan worden in de meerjarenbegroting jaarlijks middelen opgenomen. Daarnaast kunnen extra projecten worden uitgevoerd als daar extra financiering voor beschikbaar is. In het uitvoeringsprogramma leggen we elk jaar uit welke projecten dat zijn, hoe die worden gefinancierd en welk onderdeel van de organisatie het werk uitvoert.

In het uitvoeringsprogramma wordt inzichtelijk gemaakt: • welke middelen we gebruiken om onze doelen te halen; • hoe intensief we die middelen inzetten, bijvoorbeeld in aantallen, uren of een beschrijving van het resultaat; • welk onderdeel van de organisatie het werk doet, zoals de MER-OD, een regionale omgevingsdienst of de Veiligheidsregio; • welke capaciteit benodigd en beschikbaar is; • welke restrisico’s bestuurlijk worden aanvaard als niet alle taken met gelijke intensiteit kunnen worden uitgevoerd. In het uitvoeringsprogramma beoordelen we ook of onze inzet moet worden aangepast. Dat doen we onder meer op basis van: • een analyse van naleefgedrag, controles, klachten en handhavingsverzoeken; • landelijke prioriteiten en signalen; • afspraken met samenwerkingspartners; • een analyse van bouwplannen, economische ontwikkelingen en andere zaken die invloed VTH-beleidsplan 22 hebben op ons werk en onze keuzes. Zo kunnen we waar nodig tijdig bijsturen en bestuurlijke keuzes transparant maken. 3.3 Monitoring en jaarverslag Gedurende de uitvoering van het VTH-uitvoeringsprogramma vindt monitoring plaats. Monitoring is het stelselmatig en systematisch verzamelen, bewerken en verstrekken van gegevens.

Daarmee gaan we na of de geprogrammeerde werkzaamheden daadwerkelijk zijn gerealiseerd, het daaraan ten grondslag liggende beleid effect heeft casu quo de vastgestelde doelstellingen uit het VTH beleidsplan zijn bereikt. Deze monitoring biedt daarmee de basis voor evaluatie en mogelijke bijsturing van het VTH beleidsplan en/of het daarop gebaseerde Uitvoeringsprogramma. Om verantwoording af te leggen over de inspanningen en resultaten zijn verschillende gegevens nodig. Informatiegestuurd werken maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. In het jaarlijks uitvoeringsprogramma wordt de systematiek van monitoring beschreven. De te monitoren gegevens (kpi’s) worden gebruikt als input voor de kwartaalrapportages en het Jaarverslag. Dit Jaarverslag wordt na afloop van een kalenderjaar opgesteld. Het Jaarverslag dient elk jaar als verantwoordings- en evaluatie-instrument waarmee tevens wordt voldaan aan de wettelijke verplichting. Het Jaarverslag wordt vastgesteld door de colleges van de drie MER-gemeenten en ter kennisname gebracht aan de drie raden. Bijkomende functie van monitoring voor de MER-OD is dat middels de kwartaalrapportages en het Jaarverslag de gerealiseerde prestaties kwantitatief en kwalitatief worden verantwoord aan de drie gemeentelijke opdrachtgevers. De MER-OD investeert voortdurend in het continu verbeteren van haar datakwaliteit.

Zo wordt – in samenwerking met alle andere gemeenten in Limburg (het SGIV project) – gewerkt aan verbetering van het softwarepakket Rx.Mission. Verder wordt geïnvesteerd in het bouwen/verbeteren van een datawarehouse en daarop gekoppelde BI tooling, die het systematisch en geordend beschikbaar stellen van monitoringsgegevens moet faciliteren VTH-beleidsplan 23 Bijlage A. Evaluatie vorige beleidsplan In deze bijlage blikken we terug op de voorgaande beleidsperiode. Het doel van deze evaluatie is het benoemen van de leerpunten. In het voorliggende beleidsplan geven we aan hoe we met deze leerpunten omgaan. A1. Proces van totstandkoming beleid Het Uitvoeringsprogramma en Jaarverslag van de MER-OD zijn inhoudelijk opgebouwd vanuit de bestaande praktijk van de MER-OD en de beleidswensen van de drie MER-gemeenten. Daarbij zijn veel bruikbare inhoudelijke bouwstenen verwerkt, vooral op het gebied van missie, visie, doelen en strategie. Een sterk punt was dat hiermee de inhoud duidelijk aansloot op de uitvoerings- praktijk van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Een aandachtspunt was dat de opbouw nog niet volledig aansloot op het provinciale BIG-8-format. Daardoor waren evaluatie, indicatoren, doorwerking van de risicoanalyse en de koppeling met programmering en monitoring minder zichtbaar dan gewenst.

Ook was de betrokkenheid van ketenpartners en de doorvertaling van regionale en organisatorische ontwikkelingen niet overal herkenbaar opgenomen. Bij het opstellen van dit VHT-Beleidsplan zijn dan ook de uitvoeringsprogramma’s, kwartaalrapportages, jaarverslagen en signalen uit de organisatie en van ketenpartners betrokken. Aanbeveling • Sluit de opbouw van het beleidsplan volledig aan op de BIG-8 en maak per onderdeel zichtbaar hoe beleid, programmering, uitvoering en evaluatie met elkaar samenhangen. A2. Scheiden strategisch beleid en uitvoering Het Uitvoeringsprogramma had als doel richting te geven aan de uitvoering van de VTH-taken van de MER-OD en om de gezamenlijke ambities van de drie MER-gemeenten vast te leggen. Die functie heeft het beleid in de kern ook gehad: missie, visie, doelen en strategie waren inhoudelijk herkenbaar en hebben richting gegeven aan de uitvoering. Wat minder sterk zichtbaar was, is de onderscheidende functie van het beleidsplan ten opzichte van het uitvoeringsprogramma. Het beleidsplan bleef op onderdelen dicht tegen de uitvoeringspraktijk aan zitten, terwijl strategische keuzes, indicatoren en bestuurlijke afwegingen nog niet overal expliciet waren gemaakt. Aanbeveling • Houd het beleidsplan strategisch en gebruik het uitvoeringsprogramma voor de jaarlijkse concretisering van aantallen, uren, projecten en lokale accenten. A3.

Doorwerking van het beleid Het VTH-beleid werkte door in de uitvoering doordat de MER-OD jaarlijks een uitvoeringsprogramma opstelde en hierin de doelen vertaalde naar reguliere werkzaamheden, toezichtprogramma’s en VTH-beleidsplan 24 projecten. Ook in de organisatie, de werkprocessen en de samenwerking met regionale partners was het beleid herkenbaar. Tegelijkertijd kon de doorwerking in de BIG-8-cyclus scherper. Met name de koppeling tussen omgevingsanalyse, risicoanalyse, doelen, programmering, monitoring en verslaglegging had explicieter in beeld gebracht kunnen worden. Ook informatiegestuurd werken en de borging van datakwaliteit en KPI’s vroegen om een duidelijkere plek. Aanbeveling • Maak in beleid en uitvoeringsprogramma expliciet hoe doelen zijn afgeleid uit de omgevings- en risicoanalyse en hoe daarop wordt gemonitord en bijgestuurd. A4. Doelbereik De hoofddoelen uit 2025 zijn nog steeds actueel. Het gaat om dienstverlening binnen redelijke termijnen, bescherming en verbetering van de leefomgeving, het voorkomen van overtredingen, een sterke relatie tussen bestuur en burgers en het leveren van maatwerk met oog voor algemene belangen. Uit de uitvoering blijkt dat deze doelen richting blijven geven aan de werkzaamheden van de MER-OD. Wel vraagt de veranderende context om een scherpere actualisatie van de uitwerking van deze doelen in prioriteiten.

De doorwerking van Omgevingswet en Wkb, oprichting ODNML, de arbeidsmarktkrapte, digitalisering en regionale ontwikkelingen maken het noodzakelijk om prioriteiten, indicatoren en bestuurlijke restrisico’s explicieter te benoemen. Aanbeveling • Behoud de bestaande hoofddoelen, maar werk ze concreter uit in prioriteiten, met indicatoren en een actuele koppeling aan risico’s, capaciteit en monitoring. VTH-beleidsplan 25 Bijlage B. Omgevings- en risicoanalyse B1. Omgevingsanalyse In maart hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. Op het moment van schrijven van dit VTH-beleid zijn de gemeentelijke formaties nog lopende. In deze omgevingsanalyse is daarom nog uitgegaan van de coalitieakkoorden 2022-2026. Na vorming van de nieuwe colleges kan dit aanleiding zijn om bestuurlijke accenten en prioriteiten in het uitvoeringsprogramma, of als daar aanleiding voor is, in het beleid te actualiseren. De coalitieakkoorden van de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen geven richting aan de bestuurlijke prioriteiten binnen het VTH-domein. Deze prioriteiten vormen een belangrijk onderdeel van de omgevingsanalyse, omdat zij bepalen waar de nadruk ligt in vergunningverlening, toezicht en handhaving. Na de verkiezingen van 2026 zijn nieuwe coalitieprogramma’s/coalitieakkoorden opgesteld door de nieuwe gemeenteraden en colleges.

Die nieuwe programma’s/akkoorden zijn getoetst op relevantie voor dit VTH-Beleidsplan. De conclusie van die toets (juni 2026) is dat er geen significante beleidswijzigingen aan de orde zijn die van invloed zijn op of relevant zijn voor de beleidsmatige uitgangspunten op het VTH-domein. De MER-OD vertaalt de beleidsdoelen jaarlijks naar concrete activiteiten in het uitvoeringsprogramma. Dit betreft zowel reguliere VTH-taken als specifieke projecten die bijdragen aan de realisatie van de gemeentelijke ambities, zoals duurzaamheid, veiligheid en kwaliteit van de leefomgeving. Maasgouw In het coalitieakkoord ligt de nadruk op een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw: • Sterke relatie tussen bestuur en burgers, samen maken we Maasgouw • Sociaal: iedereen telt mee en kan meedoen

VTH-beleidsplan 26 • Duurzaam: versterken kwaliteit van de leefomgeving, met aandacht voor natuur en biodiversiteit Echt-Susteren In het coalitieakkoord staan de kernwaarden menselijk, eerlijk en duurzaam centraal, met als doel een gemeente waarin het goed leven, wonen en werken is, nu en in de toekomst: • Zorg en veiligheid • Aanpak van ondermijning (uitvoering ketenafspraken Limburgse norm) • Digitale veiligheid • Bevorderen ondernemersklimaat Roerdalen In het coalitieakkoord ligt de nadruk op een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is en blijft: • Samen doen • Duurzame energie, natuur en klimaat • Bouwen en wonen • Aantrekkelijke en veilige leefomgeving • Landelijke, groene gemeente • Gezond ondernemersklimaat Deze omgevingsanalyse is een essentieel onderdeel bij het afstemmen van beleid op de specifieke kenmerken, risico’s en behoeften van de omgeving waarin onze gemeente opereert. De analyse vormt samen met de risicoanalyse (bijlage B2) de basis voor de VTH-ambities (hoofdstuk 2). B2. Risicoanalyse In de risicoanalyse benoemen we de activiteiten met de grootste risico’s, die plaatsvinden in de fysieke leefomgeving van de MER-gemeenten. Samen met de omgevingsanalyse (bijlage B1) vormt deze de basis voor de VTH-ambities en prioriteiten (hoofdstuk 2).

De risicoanalyse bestaat uit een risicoanalyse voor vergunningverlening en een risicoanalyse voor toezicht en handhaving. B2.1 Risicoanalyse Vergunningverlening bouwen De gemeentelijke overheid kan niet alle wettelijke taken (gelijktijdig) uitvoeren. Om willekeur te voorkomen, is een systematiek noodzakelijk die besturen in staat stelt om verantwoorde keuzes te maken in de uitvoering van de taken op het gebied van het omgevingsrecht. Indien aan de activiteiten waarop de vergunningaanvraag ziet grote risico’s kleven, wordt die aanvraag met meer diepgang beoordeeld dan te vergunnen activiteiten die minder risico’s met zich meebrengen. Dit hoeven niet altijd fysieke (veiligheids)risico’s te zijn. Ook rechtszekerheid en bestuurlijke risico’s VTH-beleidsplan 27 worden hierin meegewogen. Uiteindelijk resulteert vergunningverlening in een goed afgewogen besluit dat handhaafbaar is en waarbij alle relevante aspecten in de besluitvorming zijn betrokken. Voor de risicosystematiek van vergunningverlening bouwen wordt een eenvoudige risicomatrix gebruikt: • Kans (hoe vaak komt het voor?) • Impact (wat zijn de gevolgen voor veiligheid, gezondheid, leefbaarheid en juridische kwaliteit?) Werkwijze op basis van risicoscores: • Beoordeel de aanvraag op kans + impact. • Plaats de aanvraag in de matrix.

• Koppel de uitkomst aan het daartoe bestemde werkproces: Hoog risico → reguliere toetsing (aan alle relevante regelgeving) + senior consultatie Middel risico → reguliere toetsing + collegiale kwaliteitscontrole Laag risico → versneld afhandelen mogelijk via flitsvergunning (toets aan belangrijkste toetsonderdelen: omgevingsplan, constructie, welstand, brandveiligheid) Praktische toepassing Voor de werkzaamheden van de MER Omgevingsdienst zijn hieronder per risicoscore de meest voorkomende vergunningtypen uitgewerkt, met verwijzing naar het BRIS-toetsmodel bouwen (voor de specifieke diepgang bij toetsing), als richtinggevend voor de uitvoering van de vergunningverlenende taken: Hoog risico (Rood) Taken waar fouten grote veiligheids-, kwaliteits- of juridische gevolgen kunnen hebben, en waar onvolledige toetsing direct kan leiden tot onveilige situaties in de fysieke leefomgeving.

VTH-beleidsplan 28 • Vergunningen voor complexe bouwprojecten. Denk aan gebouwen met meerdere bouwlagen, publiekstoegankelijke functies (zoals sporthallen, winkels, kantoren) of gebouwen met een bijzondere constructieve opbouw. Deze projecten vragen om een multidisciplinaire toetsing (ruimtelijk, bouwtechnisch, constructief, milieukundig, brandveilig, ecologisch, cultuurhistorisch, archeologisch), hebben een grotere faalrisico‑kans en kennen een hogere maatschappelijke impact wanneer er iets misgaat. Toetsniveau BRIS (zie bijlage C2-6 van dit Beleidsplan): oranje of rood, afhankelijk van specifieke bouwplan. • Toetsing van brandveilig gebruik bij gebouwen met kwetsbare personen. Bijvoorbeeld scholen, kinderdagverblijven, zorginstellingen, opvanglocaties of gebouwen waarin verminderd zelfredzame personen verblijven. Een foutieve beoordeling kan direct leiden tot ernstige risico’s voor slachtoffervorming bij calamiteiten. • Vergunningen voor constructieve wijzigingen aan bestaande gebouwen. Aanpassingen zoals het verwijderen van dragende elementen, het realiseren van extra bouwlagen of het wijzigen van stabiliteitsvoorzieningen. De bestaande situatie is vaak complex, onvolledig gedocumenteerd of afwijkend van tekeningen, waardoor extra toetsing en onderzoek benodigd zijn. • Vergunningen met grote ruimtelijke impact. Denk aan functiewijzigingen (bijv.

van agrarisch naar wonen of van kantoor naar logies) of uitbreidingen in gevoelige of risicogebieden. Deze projecten kunnen aanzienlijke gevolgen hebben voor verkeer, leefomgeving, externe veiligheid of schaalvergroting van functies. Midden risico (Geel) Taken met relevante, maar beheersbare risico’s, waarbij de toetsingslast matig is en de gevolgen van fouten doorgaans beperkt blijven tot de directe omgeving. • Vergunningen voor reguliere bouw. Bijvoorbeeld eengezinswoningen, kleine bedrijfspanden of verbouwingen die grotendeels binnen standaard bouwkundige kaders vallen. De risico’s zijn overzichtelijk, maar toetsing blijft nodig vanwege constructieve, brandveiligheids- of gebruikstechnische eisen. Toetsniveau BRIS (zie bijlage C2-6 van dit Beleidsplan): geel of oranje, afhankelijk van specifieke bouwplan. • Dakkapellen, uitbouwen en vergelijkbare uitbreidingen. Vooral wanneer deze een mogelijke impact hebben op constructie, brandoverslag, daglichttoetreding, privacy of welstandsvereisten. Hoewel eenvoudig van aard, kunnen ze effect hebben op veiligheid of ruimtelijke kwaliteit. • Slopen van panden zonder asbest (asbest buiten scope). Hoewel asbest hier niet aan de orde is, brengt slopen altijd risico’s met zich mee, zoals instortingsgevaar, schade aan omliggende panden of risico’s bij gebruik van materieel.

De risico’s zijn beheersbaar, maar vereisen nog altijd een goede planbeoordeling. • Bouw- en gebruiksmeldingen met beperkte risicoprofielen. Deze meldingen zijn eenvoudiger dan vergunningplichten, maar hebben wel invloed op brandveiligheid, gebruiksfuncties of toegankelijkheid. Onvolledige behandeling kan tot knelpunten leiden tijdens gebruik of bij calamiteiten. VTH-beleidsplan 29 Laag risico (Groen) Taken waarbij de veiligheids- of kwaliteitsrisico’s gering zijn, de toetsingslast laag is en de impact van eventuele fouten beperkt blijft tot detailniveau. • Vergunningen of meldingen voor kleine bouwwerken. Bijvoorbeeld schuttingen, erfafscheidingen, kleine tuinhuizen of bijgebouwen binnen de regels van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Deze objecten hebben weinig constructieve of functionele risico’s. Toetsniveau BRIS (zie bijlage C2-6 van dit Beleidsplan): blauw of groen, afhankelijk van specifieke bouwplan. • Administratieve wijzigingen of bevestiging van meldingen. Werkzaamheden die vooral betrekking hebben op registratie, legalisatie, herstelbesluiten of aanvullingen op eerder verleende vergunningen. De invloed op veiligheid of ruimtelijke kwaliteit is minimaal. • Overwegend welstandsvrije aanvragen. Bouwplannen binnen gebieden die door gemeenten zijn aangewezen als welstandsvrij. Deze aanvragen zijn vooral technisch van aard en hebben een laag risicoprofiel.

• Vergunningen waarvoor alleen een eenvoudige toets nodig is. Bijvoorbeeld aanvragen waarbij enkel maatvoering, erfgrenzen, situering of beperkte brandveiligheidseisen worden getoetst. De kans op significante risico’s is klein. B2.2 Risicoanalyse Vergunningverlening APV en bijzondere wetten Voor vergunningverlening APV en bijzondere wetten wordt bij elke aanvraag in principe aan alle geldende regels getoetst. De hierboven bij ‘vergunningverlening bouwen’ gebruikte risicomatrix wordt bij APV/bijzondere wetten vooral gebruikt bij hoge werkdruk om keuzes te maken in de prioritering van afhandeling van aanvragen. Elke aanvraag wordt indien nodig getoetst aan de relevante Bibob-regels, conform het gemeentelijk beleid. Voor de toepassing van de risicomatrix zijn hieronder per risicoscore de meest voorkomende vergunningtypen uitgewerkt, als richtinggevend voor de uitvoering van de vergunningverlenende taken: Hoog risico (Rood) APV‑taken met grote gevolgen voor openbare orde, veiligheid of leefbaarheid. Vereisen zorgvuldige toetsing en afstemming met veiligheidsdiensten: - grote evenementenvergunningen (festivals, kermissen, grote sportevenementen). Grote veiligheidsimpact, betrokkenheid politie/brandweer, kans op klachten of schade. - Ontheffingen met verkeers- en veiligheidsrisico’s (wegafsluitingen, uitzonderlijk vervoer, grootschalig gebruik openbare ruimte).

Direct effect op veiligheid en doorstroming. - Vergunningen voor seksinrichtingen, speelautomatenhallen, risicohoreca. Grote impact op leefbaarheid, strenge eisen en hoger naleefrisico. - Grote geluid- of nachtactiviteiten. Hoge hinderdruk en verhoogd risico op overlast. Midden risico (Geel) APV‑taken met relevante maar beheersbare risico’s. Impact is lokaal en te sturen met voorschriften: - Kleine tot middelgrote evenementen (straatfeesten, buurtactiviteiten, braderieën). Beheersbare risico’s, wel impact op verkeer en geluid. VTH-beleidsplan 30 - Standplaatsvergunningen (foodtrucks, bloemenkramen). Mogelijke verkeershinder en klachten, toetsing op locatie nodig. - Tijdelijke objecten in openbare ruimte (containers, steigers). Risico’s op hinder en beperkte veiligheidseffecten. - Reclame-uitingen of uitstallingen. Mogelijke belemmering van doorloop en precedentwerking. Laag risico (Groen) APV‑taken met geringe risico’s voor veiligheid en leefbaarheid; toetsing is eenvoudig: - Kleinschalig houden van dieren. Laag risico, vooral administratief. - Incidenteel gebruik openbare ruimte (kleine containers, bouwmaterialen, verhuismateriaal). Tijdelijk en beperkt van impact. - Kleine reclamevergunningen of aanduidingen. Eenvoudige toetsing, beperkte ruimtelijke impact. - Kleine geluid- of tijdsontheffingen. Lage hinder, routineaanvragen.

B2.3 Risicoanalyse Toezicht en Handhaving Voor het toezicht en de handhaving dat binnen de Omgevingsdienst van SC MER wordt uitgevoerd, is een risicoanalyse met risicomatrix ontwikkeld, zodat prioriteiten kunnen worden gesteld in de uitvoering op basis van een methodiek waarin alle relevante belangen zijn afgewogen. Deze risicoanalyse en -matrix is opgenomen als bijlage D. Kortheidshalve wordt naar deze risicoanalyse en -matrix verwezen. De vertaling van deze risicoanalyse voor de specifieke taakvelden bouwen/brandveiligheid/Wkb, brandveiligheid en openbare orde/leefbaarheid is hierna concreet uitgewerkt. Toezicht en handhaving Bouwen, bouwveiligheid en Wkb Binnen het taakveld bouwen richt het risicogestuurd toezicht en de handhaving zich op die activiteiten waarbij de effecten op constructieve veiligheid, brandveiligheid en de fysieke leefomgeving het grootst zijn. De belangrijkste risico’s ontstaan bij bouwen zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning, het niet naleven van bouwtechnische voorschriften, onveilige bouw- en sloopwerkzaamheden en het onvoldoende opvolgen van signalen uit het Wkb-stelsel. Deze risico’s kunnen leiden tot ernstige gevolgen, variërend van bouwkundige instabiliteit en brandonveilige situaties en schade aan de leefomgeving. In sommige gevallen zijn deze gevolgen onomkeerbaar. De kans op overtredingen is reëel.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maasgouw.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9485deae-fed1-400b-90c1-cbb33f639569?agendaItemId=a5a32c87-61e7-4683-a969-1f04df84e01f