Bijlage 1: Jaarstukken 2024 deel A Jaarverslag
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 Deel A Jaarverslag
Maasgouw, 20 mei 2025; versie definitief
1
Inhoudsopgave 1. Samenvatting .....................................................................................................................................3 2. Inleiding .............................................................................................................................................6 3. Programmaverantwoording ..............................................................................................................7 3.1. ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING...............................................................8 3.2. DIENSTVERLENING ....................................................................................................18 3.3 SOCIAAL DOMEIN ......................................................................................................22 3.4 BEHEER OPENBARE RUIMTE, INFRA EN VASTGOED ..................................................46 3.5 LEEFOMGEVING, WONEN EN ECONOMIE .................................................................51 3.6 GEBIEDSONTWIKKELINGEN .......................................................................................66 4.
Financiële overzichten .......................................................................................................................76 4.1 OVERZICHT PROGRAMMA ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ...................................76 4.2 OVERZICHT PROGRAMMA OVERHEAD......................................................................78 4.3 OVERZICHT PROGRAMMA VENNOOTSCHAPSBELASTING .........................................81 4.4 OVERZICHT PROGRAMMA ONVOORZIEN .................................................................82 4.5 OVERZICHT LOON- EN PRIJSINDEXATIES 2024-2027 .................................................83 5.
Paragrafen inzake de financiële positie .............................................................................................84 5.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING INLEIDING .................................86 5.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ........................................................................101 5.3 FINANCIERING .........................................................................................................106 5.4 BEDRIJFSVOERING ...................................................................................................113 5.5 VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................................121 5.6 GRONDBELEID .........................................................................................................148 5.7 LOKALE HEFFINGEN .................................................................................................159 5.8 OPENBAARHEID .......................................................................................................167 5.9 VLUCHTELINGEN .....................................................................................................169 5.10 RECHTMATIGHEID ...................................................................................................173
2
1. Samenvatting Samenvatting uitvoeringsjaar 2024
In de programmabegroting 2024 zijn de gezamenlijke afspraken op hoofdlijnen weergegeven. In deze jaarstukken is per programma aangegeven in hoeverre de ambities, doelen en acties zijn gerealiseerd door beantwoording van de 3 W-vragen. Op 7 november 2023 is de Programmabegroting 2024 vastgesteld. In het voorjaar van 2023 was gestart met een traject heroverwegen. Het resultaat van deze heroverwegingen was dat we als Maasgouw de bestaande beleidsactiviteiten die nodig zijn met het oog op de wettelijke verplichtingen en maatschappelijk ontwikkelingen konden voorzetten. Ondanks de ruimtevragende claims, de beperkte belastingverhoging en de substantiële prijsstijgingen was er sprake een structureel sluitende begroting 2024. Net als in 2023 heeft de oorlog in Oekraïne een negatieve impact gehad op een aantal fronten. De oorlog in het Midden-Oosten heeft dit niet beter gemaakt. Verder zijn wij in de 2024 geconfronteerd met handelsconflicten. Dit zorgt voor een onzekere situatie op de markt met effecten op inflatie en renteontwikkeling. Wij zijn geconfronteerd met prijsstijgingen, schaarste aan grondstoffen en producten alsmede duurzaamheidsvraagstukken (extreem weer in 2024). In dit jaarverslag hebben wij bij 4.5 de realisatie van de loon- en prijsindexaties 2024 weergegeven in vergelijking met de tabel die in de begroting 2024 is opgenomen.
Met peildatum 1 april 2024 is de 1e Prorap 2024 opgesteld, die op 9 juli 2024 is vastgesteld. In deze voortgangsrapportage was sprake van een substantiële negatieve bijstelling van € 2.271.300 in 2024 met negatieve bijstellingen in de navolgende jaar van € 1,6 miljoen in 2025 en € 1,4 miljoen in 2026 en 2027. Deze bijstelling werd met name veroorzaakt door de structurele bijstelling van de begroting SC MER 2024. De negatieve saldo’s zijn ten laste van de post onvoorzien structureel gebracht. In de 2e Prorap 2024 in december 2024 was sprake van een forse positieve bijstelling over 2024 van € 4,2 miljoen. Dit werd met name veroorzaakt door het overschot om de bijdrage die wij ontvangen voor het opvangen van vluchtelingen. Het saldo van de post onvoorzien structureel voor het jaar 2024 ad € 3,3 miljoen is in de algemene reserve gestort. Het jaar 2024 werd daarmee afgesloten met een saldo van € 0. In de jaarrekening 2024 is sprake van een positief saldo van € 2.170.400. Bij de 2e Prorap 2024 zijn een aantal budgetoverhevelingen aangekondigd, omdat voorzien werd dat uitgaven (deels) een jaar opschoven. Deze voorziene overhevelingen maken in eerste instantie wel deel uit van het positieve rekeningsaldo (resultaatbepaling) en komen vervolgens aan bod bij de voorgestelde budgetoverheveling (resultaatbestemming). Alle grote afwijkingen (> € 100.000) zijn incidenteel van aard.
Een paar kleine afwijkingen hebben waarschijnlijk een structureel karakter. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2026 wordt hierin opnieuw een afweging in gemaakt.
Analyse Saldo 2024 Raming saldo per 17 december 2024 Verklaring saldo 2024
€ €
2.170.400
Werkelijk saldo 2024
€
2.170.400
Analyse verschillen boven € 100.000 welke invloed hebben gehad op het exploitatieresultaat:
3
Programma Algemeen bestuur en bedrijfsvoering €
-507.400
€
-
€ € € € € €
498.900 566.800 -250.600 157.800 118.100 -242.600
€ €
106.000 -162.200
€
-259.800
€
139.100
€ € €
117.400 100.000 -147.300
€
-
€ €
354.100 -119.100
Toevoeging aan voorziening verlofsparen Toevoeging aan voorziening overmatige verlofsaldi Inhuur tijdelijk personeel
€ € €
-99.400 -124.600 687.400
Programma Vennootschapsbelasting
€
-
Programma Bedrag voor onvoorzien
€
-
Kapitaallasten (overig)
€
-
Verschillen > 100.000 (toelichting jaarverslag)
€
932.600
Verschillen > €25.000 en < € 100.000 Verschillen < € 25.000
€ €
526.300 711.500
Totaal analyse
€
2.170.400
Toevoeging aan Voorziening gewezen wethouders
Programma Dienstverlening Programma Sociaal Domein Incidenteel vrijval dekkingsreserve verkoop De Maaskei Vluchtelingen i.v.m. noodtoestand Oekraïne Jeugd Saldo regionale begroting (saldobestemming) Participatie Inhuur tijdelijk personeel Sociaal Domein
Programma Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Onderhoud wegen (budgetoverheveling naar 2025) Inhuur tijdelijk personeel t.b.v. beleid Verkeer en beheer Openbare Verlichting
Programma Leefomgeving, wonen en economie Opbrengsten bouwleges Opstellen div. verkeersplannen / uitvoeren projecten strategisch verkeersplan (budgetoverheveling naar 2025) Winstneming Op de Konie (storting in reserve Ontwikkelingsbedrijf) Waardevol Toerisme Maasgouw (budgetoverheveling naar 2025) Inhuur tijdelijk personeel Fysiek Domein
Programma Gebiedsontwikkeling Programma Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering Baten toeristenbelasting
Programma Overhead
4
De voorgestelde bestemming van het batig rekeningsaldo van 2024 is als volgt: • Saldo-overheveling 2024: € 610.100 e Daar waar dit eerder voorzienbaar was, is bij de 2 Prorap 2024 al gerapporteerd dat budgetten niet (volledig) besteed werden en het voornemen om deze budgetten over te hevelen van 2024 naar 2025. Het voorstel tot feitelijke overheveling vindt nu plaats bij de vaststelling van de jaarstukken 2024. Door uiteenlopende oorzaken worden verschillende activiteiten later uitgevoerd en wordt voorgesteld om onbestede budgetten over te hevelen van 2024 naar 2025. Redenen voor de overheveling worden bij de individuele onderdelen in de programma’s toegelicht, maar hebben hoofdzakelijk betrekking op late ontvangst van rijksbudgetten en gebrek aan grondstoffen en uitvoeringscapaciteit (bij leveranciers, aannemers, eigen organisatie). De bijbehorende budgetten voor uitvoering dienen overgezet te worden en kunnen als volgt worden gespecificeerd: Programma
Omschrijving
Bedrag
03 Sociaal Domein 03 Sociaal Domein 03 Sociaal Domein
Herstel standbeeld Petrus Motke Thorn Leegstandsbeheer Nieuwbouw Dörpshoes D’n Driehook Wessem Onderzoek gemeenschapsaccommodatie Thorn-Linne-Stevensweert
€ € €
15.400 39.500 29.700
04 Programma Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 04 Programma Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 04 Programma Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 04 Programma Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed
Onderhoud wegen Projecten wegen / keerstrook vrachtwagens Oude Maasweg Linne Uitbreiden en omvormen bomenbestand Klimaatadaptatie Groen
€ € € €
106.000 14.500 79.000 55.000
05 Leefomgeving wonen en economie 05 Leefomgeving wonen en economie
Waardevol Toerisme jaarschijf 2024 Opstellen div. verkeersplannen / uitvoeren projecten strategisch verkeersplan
€ €
100.000 139.100
Overhead
Juridische ondersteuning
€
31.900
Totaal uitgaven 2024 naar 2025
€
610.100
• Voorgestelde bestemming resultaat 2024: € 626.000 Een aantal (inkomsten-)posten maken deel uit van het rekeningsaldo, maar zijn gekoppeld aan specifieke opbrengsten waarvoor toevoeging aan bestemmingsreserves plaatsvindt of waarvoor op een andere manier dan bij saldo-overheveling een claim ligt in 2025. In onderstaande tabel is een specificatie opgenomen. Programma
Omschrijving
Bedrag
01 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering
Rekenkamer
€
8.200
03 Sociaal Domein 03 Sociaal Domein
Nieuw te vormen egalisatiereserve maatwerkvoorzieningen SD Aanvulling reserve verbetering van de lokale basis en preventie
€ €
390.000 157.800
08 Overhead
Bijdrage MER BW 2025-1
€
70.000
Totaal te bestemmen
€
626.000
• Restantsaldo € 934.300 Het restantsaldo bedraagt € 934.300. Voor dit bedrag is geen geoormerkte besteding voorzien. Voorstel is om dit restantsaldo toe te voegen aan de algemene reserve. TOTAAL
€ 2.170.400
Bij elk programma is in de jaarstukken bij het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?’ een financiële toelichting op hoofdlijnen verstrekt met een tabel met de belangrijkste verschillen tussen begroting na wijziging en de realisatie per einde van het jaar.
5
2. Inleiding
De jaarstukken zijn het sluitstuk van de planning- en controlcyclus 2024. De jaarstukken bestaan uit een deel A het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) en een deel B de jaarrekening (de balans en de daarbij behorende toelichtingen en de SiSa bijlage). Leeswijzer In het jaarverslag, in hoofdstuk 3, wordt allereerst bij bijna ieder programma gerefereerd naar de ambities in de Strategische Visie 2025, die in december 2016 door de raad is vastgesteld. In de strategische visie 2025 is een ordening aangebracht in de strategische thema’s. Intentie is om de P&C-documenten zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de onderkende strategische thema’s. Toegepast is de programmastructuur op basis van het Coalitieprogramma 2022-2026. Daarna wordt per programma gerapporteerd over in hoeverre het voorgenomen beleid is gerealiseerd. Dit gebeurt aan de hand van de 3 W-vragen. In de begroting wordt vooruit gekeken. In het jaarverslag leggen we verantwoording af en kijken dus terug. BEGROTING
JAARVERSLAG
Wat willen we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat gaat dat kosten?
Wat heeft het gekost?
Nadat bij ieder programma beleidsmatig is teruggekeken op het gehele jaar, wordt daarna een cijfermatig totaaloverzicht gegeven op taakveldniveau. Daarbij wordt een verklaring op hoofdlijnen gegeven over afwijkingen > € 100.000 conform het controleprotocol 2024. Op grond van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) voorschriften vanaf 2017 zijn er landelijk 9 hoofdtaakvelden onderkend, die vervolgens zijn opgedeeld in 53 sub-taakvelden. Als laatste worden bij een aantal programma’s de beleidsindicatoren opgenomen die van toepassing zijn op het betreffende programma. In hoofdstuk 4 komen nog een aantal conform BBV, verplichte financiële overzichten aan de orde en een overzicht met betrekking tot de loon- en prijsindexatie 2024-2027. In hoofdstuk 5 zijn de paragrafen opgenomen waarin de beleidslijnen zijn vastgelegd met betrekking tot de beheersmatige aspecten. Het doel van deze paragrafen is om evaluatie van onderwerpen die verspreid in de jaarstukken staan, gebundeld weer te geven. Het betreft de verplichte paragrafen weerstandsvermogen, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid, lokale heffingen en openbaarheid. Deel B, de jaarrekening 2024 wordt in een apart boekwerk verwerkt en aangeboden (hoofdstuk 6).
Hierin zijn vooral cijfermatige overzichten met toelichtingen opgenomen, die conform de BBV-voorschriften een beeld geven over onze gemeente.
6
3. Programmaverantwoording Opbouw van programma’s Deze Programmaverantwoording is de verantwoording op de Programmabegroting 2024. Bij de begroting is de opbouw van Coalitieakkoord 2022-2026 leidend geweest. Dit heeft geleid tot de indeling in zes hoofdprogramma's: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Algemeen bestuur en bedrijfsvoering Dienstverlening Sociaal domein Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Leefomgeving, wonen en economie Gebiedsontwikkelingen
Zoals al vermeld in de inleiding staan bij ieder programma drie vragen centraal: ▪ Wat hebben we bereikt? ▪ Wat hebben we ervoor gedaan? ▪ Wat heeft het gekost? Wat hebben we bereikt? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt per onderwerp beschreven welke maatschappelijke effecten we als gemeente heeft bereikt. Uit de beschrijving moet blijken welke voordelen we voor burgers, bedrijven of instanties hebben bereikt. Dat wil zeggen dat we niet beschrijven welke "output" (diensten, producten of documenten) we opleveren, maar welke "outcome" (maatschappelijke effecten) we als gemeente hebben bereikt. Wat hebben we ervoor gedaan? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven welke gemeentelijke activiteiten in 2024 zijn uitgevoerd om de beoogde maatschappelijke effecten te kunnen bereiken. Daarbij zijn de activiteiten zoals verbetering of vernieuwing van diensten of producten die voor burgers, bedrijven of instanties bedoeld meegenomen. Ook is gedacht aan de uitvoering van onderzoeken of het opstellen en uitvoeren van plannen die hebben geleid tot meer effectiviteit bij het bereiken van maatschappelijke effecten of meer efficiëntie in het functioneren van de organisatie. Wat gaat dat kosten? Bij het beantwoorden van deze vraag is beschreven met welke uitgaven de geplande activiteit is uitgevoerd.
Verder is er per programma een totaaloverzicht van baten en lasten op taakveldniveau opgenomen. Beleidsindicatoren Bij ieder programma is een overzicht toegevoegd van enkele beleidsindicatoren die op grond van de BBVvoorschriften verplicht zijn gesteld. Voor het merendeel van deze beleidsindicatoren is de bron Waarstaatjegemeente.nl.
7
3.1. Algemeen bestuur en bedrijfsvoering Coalitieakkoord 2022-2026
De schaal en omvang van de gemeente Maasgouw levert belangrijke voordelen op die we ook in de komende jaren willen benutten. De kleine afstand tussen lokaal bestuur en samenleving zorgt ervoor dat bestuurders en ambtenaren goed op de hoogte kunnen blijven van de wensen, opvattingen en zorgen die bij inwoners en ondernemers bestaan. We beschikken als gemeente over een compacte, wendbare en klantgerichte moederorganisatie en zijn in MER-verband ook verantwoordelijk voor drie dochterorganisaties: de Omgevingsdienst, de Sociale dienst en de dienst Bedrijfsvoering. Ook op andere fronten werken we samen met medeoverheden, instellingen en bedrijven om tot een adequate aanpak van opgaven te komen. Daarbij willen wij dat de gemeente Maasgouw zich blijft onderscheiden door een gezonde financiële positie en een laag niveau van belastingen.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp
Algemene strategie en samenwerking
3.1.1 ▪ Strategische visie ▪ Regiodeal Midden-Limburg
Burgerparticipatie
3.1.2
Global Goals gemeente
3.1.3
Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving
3.1.4 Zie paragraaf 5.5 Verbonden partijen
Personeel en organisatie
3.1.5 Zie paragraaf 5.4 Bedrijfsvoering
Financiën en belastingen
3.1.6 ▪ Indexering
Voor een verdere toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. Heroverwegingen bestaand beleid
3.1.7 ▪ Junior medewerkers in opleiding ▪ Tijdelijk personeel ▪ Energieverbruik gemeentehuis ▪ Burgerjaarverslag ▪ Integraal veiligheidsplan (IVP) ▪ Communicatie hondenpoep ▪ Uitzenden raadsvergaderingen
8
3.1.1 Algemene Strategie en samenwerking Strategische visie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De voorbereidingen voor het totstandkomingstraject van de nieuwe strategische visie zijn gestart. Voor dit traject is een opdracht verstrekt aan een extern adviesbureau.
In 2024 zijn de voorbereidingen getroffen die nodig waren om vanaf januari 2025 met het stappenplan op weg naar een nieuwe strategische visie te kunnen starten.
Van het beschikbare budget van € 75.000 is niets besteed.
Het gemeentelijk projectteam heeft samen met dit bureau een planning opgesteld voor de stappen die in 2025 genomen gaan worden.
Er is een uitvraag voor adviesbureaus opgesteld voor het opstellen van een nieuwe strategische visie en het doorlopen van de stappen (in wisselwerking met de raad, college, inwoners, ondernemers en organisatie) die daarvoor nodig zijn. Na het doorlopen van een selectieprocedure heeft het college van B&W in december 2024 besloten om de opdracht voor dit traject te verlenen op basis van een offerte met een totaalprijs van € 64.800. Tevens is een ambtelijke projectgroep ingesteld die samen met het adviesbureau een planning heeft opgesteld van de stappen die in 2025 doorlopen moeten worden om te komen tot de oplevering van een nieuwe strategische visie.
Voorgesteld wordt om het betreffende bedrag in de algemene reserve beschikbaar te houden voor de uitgaven die in 2025 binnen het traject worden verwacht.
9
Regiodeal Midden-Limburg Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De regio Midden-Limburg heeft begin 2024 de Regio Deal vijfde tranche toegekend gekregen. De Regio Deal is een impuls programma van de Ministeries Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, ter bevordering van de Brede Welvaart in de regio en ter bevordering van de regionale samenwerking.
In 2024 heeft SML met het Rijk en de Provincie Limburg gewerkt aan het Samenwerkingsconvenant Regio Deal Midden-Limburg. Hierin staat opgenomen welke regionale opgaven in Midden-Limburg worden aangepakt en welke doelen met de Regio-Deal worden nagestreefd.
Niet van toepassing.
Samen met de Provincie Limburg heeft de Samenwerking Midden Limburg (SML) een aanvraag toegekend gekregen om op Vier thema’s de regio Midden-Limburg te versterken: Leefbaarheid, Landschap & Klimaatadaptatie en Economie, Arbeidsmarkt & Onderwijs. Het versterken van de regionale samenwerking is daarbij het vierde thema waarvoor middelen zijn toegekend. Het gaat om een regionaal uitvoeringsprogramma met een looptijd van 4 à 5 jaar met de start in 2025.
In 2024 is overeenstemming bereikt en het convenant ondertekend. Op 15 november 2024 heeft de minister van VRO de Regio Deal Midden-Limburg aan de Tweede Kamer aangeboden. Vanaf de aanvraag van de Regio Deal is door alle betrokkenen gewerkt aan de voorbereiding van de uitvoeringsfase en is begonnen met het opbouwen van een uitvoeringsorganisatie. In 2024 is gestart met het vormgeven van organisatie en governance én de ontwikkeling op inhoud zodat in 2025 initiatieven kunnen worden opgewerkt naar een feitelijke aanvraag en subsidies op grond van de Regio Deal toegekend kunnen gaan worden. Inhoudelijk gaat het om voorbereidingen van projecten en businesscases die invulling moeten gaan geven aan de programmalijnen van de Regio Deal Midden-Limburg. Organisatorisch waren de voorbereidingen gericht op de inrichting en bemensing van het Regio Deal Bureau en op de ontwikkeling van bestuurlijke kaders en afspraken. In 2024 zijn alleen ambtelijke uren ingezet voor de Regiodeal. Deze capaciteit is vrijgemaakt binnen de bestaande personele begroting.
10
3.1.2 Burgerparticipatie In 2024 heeft de evaluatie plaatsgevonden. Het eindrapport “Burgerparticipatie in Maasgouw” is met u gedeeld. Zie voor meer informatie de raadsinformatiebrief D/24/177617.
3.1.3 Global Goals gemeente De gemeenteraad heeft in 2020 een strategisch plan duurzame ontwikkeling vastgesteld dat is gericht op de Global Goals. Hoewel het college onverkort de steun uitspreekt voor de Global Goals, ziet het college vanaf 2024 geen financiële ruimte om dit te vertalen in grotere ambities via een resultaatgericht actieplan. Vanaf 2024 zal de inzet op de Global Goals daarom een zeer behoudend karakter hebben. Dit betekent overigens niet dat er geen aandacht wordt besteed. Daarom worden de Global Goals in de P&C producten vanaf het jaar 2025 zichtbaar gemaakt.
3.1.4 Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving Voor het jaar 2024 is geen nieuw gemeentelijk beleid geformuleerd. Zie voor verdere informatie paragraaf 5.5 Verbonden partijen, Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN).
3.1.5 Personeel en organisatie Voor het jaar 2024 is geen nieuw gemeentelijk beleid geformuleerd. Zie voor verdere informatie paragraaf 5.4 Bedrijfsvoering.
11
3.1.6 Financiën en belastingen Indexering Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Realistische raming exploitatiebudgetten (prijspeil 2024)
Inkomsten: - De Rijksinkomsten zijn reëel geraamd op basis van de ontvangen uitkeringsspecificaties. Basis voor de begrotingscijfers was de Meicirculaire 2023. Deze cijfers zijn in de loop van 2024 bijgesteld op basis van de actuele circulaires van het Ministerie van BZK (als laatste de Decembercirculaire 2024). - Voor wat betreft inkomsten gemeentelijke belastingen zijn de actuele prognoses van belastingopbrengsten van BsGW verwerkt op basis van de uitvoeringsrapportages.
€ 637.700
Uitgaven: - De bijdrages aan gemeenschappelijke regelingen (GR) zijn begroot conform vastgestelde begrotingen van de GR-en. Eventuele afwijkingen bij realisatie worden in deze jaarrekening toegelicht. - Voor de personeelskosten was in de begroting rekening gehouden met een kostenstijging van 4%. Op basis van de afgesloten cao met looptijd 1-1-2024 tot en met 31-3-2025 heeft financiële vertaling in de 1e Prorap 2024 plaatsgevonden. - Voor de reguliere exploitatiebudgetten was een stelpost indexering opgenomen van € 500.000. Zowel in de 1e als de 2e Prorap 2024 is gerapporteerd over de daadwerkelijke indexeringscomponenten. Er is ten opzichte van deze stelpost van € 500.000 sprake van een tekort van € 137.700 in 2024. Zie voor een verder toelichting hoofdstuk 4.5 Loon- en prijsindexaties.
12
3.1.7 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp
2024
2025
2026
2027
Junior medewerkers in opleiding
-
69.000
69.000
69.000
Tijdelijk personeel
-
-
48.000
48.000
Energieverbruik gemeentehuis
-
22.000
22.000
22.000
19.000
19.000
19.000
19.000
-
-
10.000
10.000
Communicatie hondenpoep
4.000
4.000
4.000
4.000
Uitzenden raadsvergaderingen
13.500
13.500
13.500
13.500
Totaal
36.500
127.500
185.500
185.500
Burgerjaarverslag Integraal Veiligheidsplan (IVP)
Toelichting Junior medewerkers in opleiding In het kader van de heroverweging bestaand beleid is het budget vanaf het jaar 2025 gehalveerd hetgeen neerkomt op een budget groot € 69.000. Dit betreft 1 juniormedewerker. Tijdelijk personeel Verlaging van het budget tijdelijk personeel is vanaf 2026 structureel verwerkt. Energieverbruik gemeentehuis Verlaging van het budget energieverbruik gemeentehuis is vanaf 2025 structureel verwerkt. Burgerjaarverslag Het uitbrengen van het burgerjaarverslag is geen verplichting meer. In het kader van de heroverweging bestaand beleid is dit budget daarom afgeraamd en is er in 2024 geen burgerjaarverslag meer uitgebracht. Integraal veiligheidsplan (IVP) Verlaging van het budget is vanaf 2026 structureel verwerkt. Communicatie hondenpoep Het budget hiervoor is afgeraamd naar € 3.000. Dit budget is toereikend omdat we nog altijd gebruik maken van de bestaande campagne ‘Ruim op als een baas’. Uitzenden raadsvergaderingen Bij de heroverweging bestaand beleid is dit budget afgeraamd. Sinds 2018 kunnen inwoners de raads- en commissievergaderingen live volgen via de gemeentelijke website.
13
Totaaloverzicht lasten en baten programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering
14
Toelichting verschillen > € 100.000 Pensioenvoorziening gewezen wethouders incidenteel nadeel € 507.400 De voorziening pensioen wethouders wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van een actuariële berekening. Belangrijke uitgangspunten hierin betreffen onder andere de toegepaste indexatie van de pensioenen, de gehanteerde sterftetabel en de toegepaste rekenrente. Voor 2024 is sprake van een indexering van de pensioenen met 11,96% (2023: 3,03%). Daarnaast is de rekenrente in 2024 gedaald naar 2,325% (2023: 3,16%). Dit heeft een negatief effect op de toekomstige verplichtingen, waardoor een aanvullende storting aan de voorziening van € 507.400 heeft plaatsgevonden. Overheveling budgetten/saldobestemming < € 100.000 Budget rekenkamer incidenteel voordeel € 8.200 Het beschikbare budget van de rekenkamer voor het jaar 2024 naar was meer dan toereikend voor de voorgenomen interne onderzoeksactiviteiten, waarmee een deel van het voor 2024 gereserveerde budget onbenut bleef. De voorgenomen, met de klankbordgroep van de gemeenteraad afgestemde, onderzoeken in 2025, voor een deel door externen, kunnen niet worden uitgevoerd binnen gebruikelijke kaders met het bestaande budget in 2025.
Daarom het verzoek om bij het saldo-overschot van de jaarstukken 2024 het bedrag van € 8.200 te bestemming voor de rekenkamer, op basis van de toezegging in de vergadering van 12 november 2024 over de begroting 2025.
15
Beleidsindicatoren programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Taakveld
Naam indicator
Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode
0. Bestuur en ondersteuning
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2023
5,1
2024
5,4
0. Bestuur en ondersteuning
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2023
5,1
2024
5,5
0. Bestuur en ondersteuning
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
2023
€ 560
2024
€ 560
0. Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
2023
10,9
2024
10,2
0. Bestuur en ondersteuning
Overhead
Kosten % van totale loonsom + totale kosten inhuur extern % van totale lasten
2023
14,2
2024
11,2
1. Veiligheid
Verwijzingen Halt
aantal per 10.000 jongeren Winkeldiefstallen aantal per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven aantal per 1.000 inwoners
2023
80,0
2024
30,0
2023
0,6
2024
0,6
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
2023
2,5
2024
2,7
Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
1. Veiligheid
1. Veiligheid
Toelichting De toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 31 december. Het werkelijk aantal fte dat per 1 januari en 31 december 2024 werkzaam was voor de gemeente. Apparaatskosten zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Hieronder valt niet: -alle vormen waarin een product of opdracht compleet in de markt wordt gezet; -inhuur van deskundigheid voor de uitoefening van wettelijke taken zoals bijvoorbeeld tolken. Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar.
16
Taakveld
Naam indicator
Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode
1. Veiligheid
Diefstallen uit woning
2023
0,8
2024
0,6
Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.
1. Veiligheid
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners
2023
3,9
2024
2,9
%
2022
1,0
2023
1,0
Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde, per 1.000 inwoners. Het percentage jongeren (1221 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
6. Sociaal domein Jongeren met een delict voor de rechter
Toelichting
De beleidsindicatoren van het taakveld 0. Bestuur en ondersteuning zijn tot stand gekomen door eigen berekeningen. Bron voor de overige beleidsindicatoren: Waarstaatjegemeente.nl. De laatst bekende waardes per 18 maart 2025 zijn verwerkt.
17
3.2. Dienstverlening Coalitieakkoord 2022-2026
De gemeente verleent op veel manieren diensten aan inwoners en ondernemers. Daarbij kan worden gedacht aan fysieke, telefonische, digitale of schriftelijke dienstverlening. Deze diensten worden geleverd door de gemeentelijke moederorganisatie en door de MER-diensten die onder verantwoordelijkheid van de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen vallen. Zowel voor de gemeentelijke moederorganisatie als de MERdiensten lopen programma's en projecten om de dienstverlening verder te verbeteren. Ook is het nodig om in te spelen op ontwikkelingen in wet- en regelgeving.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp
Dienstverlening door gemeente
3.2.1 ▪ Dienstverlening algemeen ▪ Programmamanager dienstverlening
Dienstverlening door MER-diensten
3.2.2 Zie paragraaf 5.4 Bedrijfsvoering
Eisen in landelijke wet- en regelgeving
3.2.3 Zie ook paragraaf 5.8 Openbaarheid
Voor een verdere toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.
Heroverwegingen bestaand beleid
3.2.4 ▪ Abonnement VIND Burgerzaken ▪ RHIDOC Thorn (vanaf 2026)
18
3.2.1 Dienstverlening door gemeente Dienstverlening algemeen Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Het blijven optimaliseren van de dienstverlening aan onze inwoners.
Als gemeente willen wij een sterke partner zijn waar inwoners en ondernemers op kunnen bouwen. Er mag dus een adequate dienstverlening worden verwacht.
Het blijven optimaliseren van de digitale toegankelijkheid.
In 2024 zijn wij gestart met een aantal projecten, met name wettelijke verplichtingen, meer toelichting hierover in de paragraaf Openbaarheid en Bedrijfsvoering. Doordat een aantal van deze projecten in 2024 nog niet zijn afgerond, is het budget ook nog niet volledig besteed. Deze projecten komen ten uitvoer in 2025.
Van het beschikbare incidentele budget van € 50.000 is € 6.000 besteed. Het restantbedrag van €44.000 blijft beschikbaar in de algemene reserve en wordt in 2025 verder aangewend.
Dienstverlening blijven bieden die voldoet aan de (veranderende) wet- en regelgeving
Om deze taken ten uitvoer te brengen, is het noodzakelijk dat er middelen beschikbaar blijven.
Programmamanager dienstverlening Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Het bewaken en zorgdragen voor het bereiken van de doelstellingen binnen het ‘programma verbeteren dienstverlening door gemeente’.
Van deze middelen is een programmamanager Dienstverlening geworven. De functie programmamanager Dienstverlening voor 0,67 fte is geformaliseerd en toegevoegd aan het functieboek en formatieplan.
Het beschikbare budget van € 70.000 is volledig besteed.
Een integrale uitvoering van het ‘programma verbeteren dienstverlening door gemeente’. Het bewaken en zorgdragen voor het bereiken van de doelstellingen binnen het MER-brede programma DienstverleningBedrijfsvoering.
19
3.2.2 Dienstverlening door MER-diensten Voor het jaar 2024 is geen nieuw gemeentelijk beleid geformuleerd. Zie voor verdere informatie paragraaf 5.4 Bedrijfsvoering.
3.2.3 Eisen in landelijke wet- en regelgeving In 2024 hebben de MER-gemeenten aanzienlijke stappen gezet in de implementatie van de Wet open overheid (Woo) en de Wet elektronische publicaties (WEP). Het project "WOO- en WEP MER-breed" heeft als doel om alle onderdelen van deze wetten te realiseren. Gedurende 2024 zijn verschillende deelprojecten opgestart en uitgevoerd volgens de planning. In het eerste kwartaal van 2024 zijn de eerste deelprojecten gestart en hebben de managementteams van alle betrokken organisaties presentaties ontvangen over de voortgang. In het tweede kwartaal zijn de eerste informatiecategorieën voor actieve publicatie door de landelijke overheid bekendgemaakt, met een verplichte publicatiedatum vanaf 1 november 2024. Zie voor verdere informatie paragraaf 5.8 Openbaarheid.
3.2.4 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp
2024
2025
2026
2027
Abonnement VIND Burgerzaken RHIDOC Thorn (is teruggedraaid in de Programmabegroting 2025)
8.000
8.000
8.000
8.000
-
-
32.000
32.000
Totaal
8.000
8.000
40.000
40.000
Toelichting Abonnement VIND Burgerzaken Het abonnement VIND Burgerzaken is opgezegd, de besparing van € 8.000 gerealiseerd. RHIDOC Thorn In de begroting 2024 is besloten om te besparen op het RHIDOC Thorn vanaf 2026, met een bedrag van € 32.000. De raad heeft op 12 november 2025 met de vaststelling van de begroting 2025 deze besparing teruggedraaid.
20
Totaaloverzicht lasten en baten programma dienstverlening Nr.
Lasten 0.2 1.2 7.5 Baten 0.2 7.5
Omschrijving taakveld
Primitieve raming 2024
Raming na wijziging 2024
Realisatie 2024
Verschil raming -/realisatie 2024
Burgerza ken Openba re orde en vei l i ghei d Begra a fpl a a ts en en crema tori a Totaal lasten
807.219 9.000 151.191 967.410
1.026.586 9.000 146.697 1.182.283
1.026.403 3.520 134.634 1.164.557
183 5.480 12.063 17.726
Burgerza ken Begra a fpl a a ts en en crema tori a Totaal baten Totaal saldo van baten en lasten
350.415 85.654 436.069 -531.341
557.360 75.654 633.014 -549.269
561.907 80.757 642.664 -521.893
4.547 5.103 9.650 27.376
Mutaties reserves Primitieve raming 2024 La s ten Ba ten Saldo
Resultaat pr 02 - Dienstverlening
Raming na wijziging 2024
Realisatie 2024
Verschil raming -/realisatie 2024
51.304 51.304
51.304 51.304
56.639 56.639
5.335 5.335
-480.037
-497.965
-465.254
32.711
Verklaring saldo programma Dienstverlening Kapitaallasten
0
Reserves
0
Verschillen > € 100.000
0
Overheveling budgetten/saldobestemming < € 100.000
0
Verschillen > €25.000 en < € 100.000
Diverse
0
Verschillen < € 25.000
Diverse
32.700
Totaal
32.700
21
3.3
Sociaal domein
Coalitieakkoord 2022-2026
Door de decentralisatie van taken van het Rijk naar de gemeenten is het takenpakket van gemeente in het sociaal domein in de afgelopen jaren fors uitgebreid. Samen met andere organisaties geeft de gemeente invulling aan een takenpakket op het terrein van "arbeid, inkomen en participatie", "zorg, wonen en veiligheid" en "jeugdzorg en onderwijs". De gemeente bouwt aan een sociale basisinfrastructuur en bevordert positieve gezondheid en inclusie. Daarnaast willen we op het werkveld "sport, cultuur en accommodaties" blijven werken aan de mogelijkheden voor mensen om invulling te geven aan sportieve of sociaal-culturele activiteiten. Binnen dit geheel moet worden ingespeeld op demografische ontwikkelingen, zoals de vergrijzing.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp
Toekomstbestendige zorg
3.3.1 ▪ MER SD beschermd wonen / maatschappelijke opvang / complexe casuïstiek ▪ Woonzorgvisie ▪ Regionaal saldo beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie OGGZ
Doorontwikkeling sociaal wijk team (SWT)
3.3.2
Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid
3.3.3 ▪ MER SD capaciteit klantmanager Wmo ▪ Integraal Zorg Akkoord (IZA)
Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie
3.3.4 ▪ Uitvoeringsactiviteiten gezond leven akkoord (GALA) ▪ Inzet 2e dorpscontactpersoon
Arbeid, inkomen en participatie
3.3.5 ▪ MER SD capaciteit klantmanager inkomen ▪ In dienst nemen van personen met loonkostensubsidie (LKS) ▪ MER SD prioritering caseload werk ▪ Doorontwikkeling Participatiewet ▪ Begrotingssubsidie Mens in Ontwikkeling Maasgouw PSW Werk
Cultuur, sport en accommodaties
3.3.6 ▪ Gemeenschapsaccommodaties ▪ Bibliotheekbeleid
Jeugdzorg en onderwijs
3.3.7 ▪ Inzet extra jeugd- en jongerenwerk ▪ Beleidsmedewerker lokaal jeugdbeleid ▪ Jeugdhulp ▪ Inzet extra opbouwwerk ▪ Expertteam ▪ Huisvesting onderwijs
22
Voor een verdere toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. Heroverwegingen bestaand beleid
3.3.8 ▪ Besparing Jeugdzorg ▪ Besparing Wmo
23
3.3.1 Toekomstbestendige zorg Vanaf 2022 is van start gegaan met het programma Toekomstbestendige Zorg (TBZ) in Maasgouw. Het programma is opgetuigd om te faciliteren dat iedereen zich kan ontwikkelen op de pijlers van positieve gezondheid. De gemeente faciliteert door de lokale sociale basis infrastructuur optimaal te ontwikkelen in samenspraak met inwoners en betrokken organisaties. Met een stevige lokale sociale basis infrastructuur, met passende voorliggende voorzieningen en een goed werkende toegang kunnen we voor diegenen die echt geïndiceerde zorg nodig hebben kwalitatief goede ondersteuning, behandeling en zorg blijven bieden op het juiste moment. In het programma wordt samengewerkt aan de onderstaande doelstelling: Door middel van projectmatig werken initiatieven en/ of voorzieningen versterken en ontwikkelen die er voor zorgen dat: 1. de zelfredzaamheid van inwoners verbetert; 2. de participatie van inwoners wordt vergroot; 3. inwoners elkaar meer helpen/ ondersteunen; 4. meer inwoners positief, gezond en veilig leven. Afgeronde pilots - Ontmoeten en ontwikkelen (nu structureel geborgd). Lopende pilots - Daginvulling mensen met dementie en mantelzorgers; - POH Jeugd; - Streetcare; - Buurtgezinnen. Lopende processen - Verbetering communicatie sociaal domein; - Doorontwikkeling arrangementenmonitor; - Doorontwikkeling sociaal wijkteam.
De hierboven genoemde activiteiten zijn verder uitgewerkt in onderstaande formats.
MER SD beschermd wonen / maatschappelijke opvang / complexe casuïstiek Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is uitvoering gegeven aan de toegang Wmo; specifiek Beschermd wonen en maatschappelijke opvang en de ondersteuning van inwoners met complexe problematiek.
Na een aantal jaren tijdelijk de formatie uitgebreid te hebben is de capaciteit klantmanagers volgens afspraak in 2024 structureel uitgebreid. Op basis van de rapportages van MER SD is de capaciteit hiermee voldoende om uitvoering te geven aan deze taak.
Het beschikbare budget van € 24.000 is volledig besteed.
Het betreft o.a. het afhandelen van meldingen en aanvragen Beschermd wonen, Maatschappelijke Opvang, toeleiding Woonkans, aanpak vervuiling en verzamelwoede, nazorg exgedetineerden, aanpak grijswonen en deelname vangnetoverleg.
24
Woonzorgvisie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De woonzorganalyse is opgeleverd en wordt gebruikt voor het programma dat is gericht op betere samenwerking binnen de complexe woonopgave en het creëren van meer woonoplossingen in Maasgouw.
De Midden-Limburgse gemeenten hebben een regionale woonzorganalyse laten uitvoeren. De uitkomsten zijn vastgelegd in een regiorapportage en gemeentelijke factsheet met de specifieke lokale situatie. Veel stakeholders (o.a. woningbouwcorporaties, zorgkantoor, zorg- en welzijnsaanbieders) zijn betrokken geweest en hebben data aangeleverd.
Van het beschikbare budget van € 5.000 is € 665 besteed. Het restant valt vrij in de exploitatie.
Volgens de Wet versterking Regie Volkshuisvesting is een woon-zorgvisie niet meer verplicht maar dient deze op te gaan in het volkshuisvestingsprogramma. Dit programma dient in te spelen op de woonbehoefte van aandachtsgroepen die zorg nodig hebben. Hierin moet een verbinding worden gelegd met zorg en ondersteuning.
25
Regionaal beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie OGGZ Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Uitvoering gegeven aan beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie openbare geestelijke gezondheidszorg, projecten die onderdeel uitmaken van Toekomstbestendige Zorg, preventieactiviteiten en voorliggende voorzieningen.
•Uitvoering Lokale Toegang Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang door het Servicecentrum MER afdeling Sociaal Domein; •Bekostiging Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord; •Uitvoering geven aan de jaarlijkse beleidsagenda van de regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 van de regio Noord- en Midden-Limburg; •Lokale anti-stigmacampagne psychische kwetsbaarheid; • Streetcare voor jongeren; • Specialistisch ondersteuner jeugd (SOJ) (halverwege 2024 beëindigd) en praktijk ondersteuner jeugd (POH jeugd) bij de huisarts (uitvoering door Bij Ons Voor Elkaar en Centrum voor Jeugd en Gezin); • Overige benodigde inzet in het kader van de hervormingsagenda jeugd; • Onderzoek lotgenotencontact (halverwege 2024 beëindigd); • Opstellen projectopdracht Laagdrempelig ontmoetingsnetwerk; • Opstellen projectopdracht Reablement; • Verbeteren toegankelijkheid algemene en voorliggende voorzieningen in Maasgouw; •Inzet van ondersteuning bij communicatie naar moeilijk bereikbare doelgroepen; •Onderzoek naar inrichten begeleid Wonen in combinatie met 24/7 bereikbaarheid voor jongeren (niet doorgezet, de beoogde aanbieder kon niet meewerken aan het project); •Suïcidepreventie (campagne en activiteiten); •Tentoonstelling Open over depressiviteit; •Sociaal raadslieden (uitvoering door Algemeen Maatschappelijk Werk); •Begeleiding individueel voor voormalig beschermd thuis
cliënten; •Begeleiding groep voor cliënten met een beschermd wonen indicatie. •Bekostiging project verbeteren aanpak meervoudige casuïstiek sociaal domein1; •Bekostiging daginvulling voor inwoners met dementie en hun mantelzorger.
De kosten zijn volledig gedekt uit de ontvangsten via de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein (MGR SD). Het restant saldo van € 157.800 wordt gestort in de reserve “Verbetering van de lokale basis en preventie” voor toekomstige investeringen in de sociale basis.
1 Nieuwe benaming nadat de Wet aanpak meervoudige casuïstiek sociaal domein controversieel is verklaard.
26
3.3.2 Doorontwikkeling sociaal wijkteam (SWT) Het Sociaal wijkteam is in oktober 2024 gestart met een spreekuur bij 2 huisartsenpraktijken in het kader van Welzijn op Recept. De huisarts of praktijkondersteuner leidt de inwoner door naar het Sociaal wijkteam waarvan de medewerker op vaste tijden in de praktijk aanwezig is. We noemen het Sociaal wijkteam bij de huisarts zodat het voor zowel de huisartsen en praktijkondersteuners als de patiënten van de praktijken helder is welke ondersteuning het Sociaal wijkteam kan bieden en daarmee de drempel naar het sociaal wijkteam te verlagen. Dit wordt fasegewijs uitgebreid naar alle huisartsenpraktijken in Maasgouw.
3.3.3 Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid MER SD capaciteit klantmanager Wmo Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is uitvoering gegeven aan toegang Wmo. Dat wil zeggen het verwerken van meldingen Wmo, voeren van keukentafelsgesprekken en het in behandeling nemen van de aanvragen voor maatwerkvoorzieningen op grond van de Wmo.
De capaciteit klantmanager is conform afspraak tijdelijk uitgebreid met inhuur en tijdelijke contracten. Omdat de verwachting was dat de inkomensafhankelijke eigen bijdrage regeling tot een daling of stabilisering van het aantal meldingen en aanvragen Wmo maatwerkvoorzieningen zou leiden, is de capaciteit tijdelijk in plaats van structureel uitgebreid. Inmiddels is bekend dat de wetwijziging weer is uitgesteld en is de verwachting dat de effecten voor de midden- en hogere inkomens niet zullen leiden tot een daling op het beroep op de Wmo. Ook de vergrijzing leidt tot een toename van het aantal aanvragen.
Het beschikbare budget van € 40.000 is volledig besteed.
27
Integraal Zorg Akkoord (IZA) Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
In de regio Noord- en Midden-Limburg is gestart met de uitvoering van de pijlers van het regioplan. Daarnaast hebben de 14 gemeenten uitvoering gegeven aan het regionale uitvoeringsplan IZA van de gemeenten.
Het IZA heeft tot doel goede, betaalbare en toegankelijke zorg, nu en in de toekomst te borgen. De ketenaanpakken uit GALA zijn ook onderdeel van het IZA. In de regio Noord- en Midden-Limburg zijn het personeelstekort en het toegankelijk houden van de zorg de prioritaire opgaven. Gemeenten, zorgverzekeraars en aanbieders van zorg en welzijn hebben in 2024 gewerkt aan de vijf pijlers van het regioplan IZA NML. Voor het gemeentelijke aandeel hebben de NML gemeenten samen een regionaal uitvoeringsplan opgesteld.
De SPUK middelen € 124.000 zijn volledig besteed.
De onderstaande zaken zijn uitgevoerd: - er is een governance structuur ingericht; - er is een start gemaakt met het verbeteren van de netwerksamenwerking van het sociaal domein, GGZ, eerstelijnszorg en huisartsenzorg. Daarnaast maakt het sociaal wijkteam samen met MET GGZ, 3 huisartsenpraktijken en VZM onderdeel uit van een mentaal gezondheidsnetwerk1; - er is ook in 2024 gewerkt aan de ketenaanpakken kansrijke start, valpreventie, aanpak overgewicht bij volwassenen en sociaal Wijkteam bij de huisarts (de Maasgouwse variant van Welzijn op recept). Er is nog niet gestart met de ketenaanpak overgewicht en obesitas bij kinderen omdat er onvoldoende capaciteit beschikbaar was bij de GGD; - Er is een projectopdracht uitgewerkt om een laagdrempelig ontmoetingsnetwerk te faciliteren vanuit ervaringsdeskundigheid en het welzijnswerk2. In het najaar van 2024 is de VNG na stemming in de Algemene Ledenvergadering uit het IZA gestapt. De VNG heeft bij de overleg partners de voorwaarden aangegeven waaraan voldaan moet worden wil de VNG weer terug aan de overlegtafel komen. In onze regio zijn alle samenwerkingspartners en dus ook de gemeenten verder gegaan met de samenwerking.
1 Home - Mentale gezondheidsnetwerken 2 1e kwartaal van 2025 wordt gestart met de uitvoering.
28
3.3.4 Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie Uitvoeringsactiviteiten gezond leven akkoord (GALA) Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De samenwerking tussen het formele en informele netwerk is versterkt. Er is meer aanbod voor inwoners om hun fysieke en mentale gezondheid te versterken.
De coördinator GALA heeft de verbindingen tussen de verschillende partijen en thema’s van GALA gelegd. Er zijn voor verschillende doelgroepen jongeren, ouderen, mantelzorgers, kinderen en ouders activiteiten en informatiebijeenkomsten georganiseerd. Tijdens bijeenkomsten is er aandacht voor de eigen verantwoordelijkheid en betrokkenheid en wordt eigen regie gestimuleerd.
Van het beschikbare budget van € 751.800 is € 712.800 besteed.
Vanuit kansrijke start zijn passende preventieactiviteiten voor jeugdigen uitgevoerd.
Alle thema’s van GALA zijn volgens plan uitgevoerd. Het programma Healthylife wijkt negatief af vanwege een hoge uitval onder de deelnemers. We onderzoeken nog waardoor deze hoge uitval komt. Op basis van de onderzoeksresultaten zal in 2025 kritisch worden gekeken welke aanpassingen er gedaan kunnen worden en of HealthyLife het juiste programma is voor Maasgouw.
Het niet besteed bedrag van € 29.000 vanuit de SPUK GALA moet terugbetaald worden aan het Rijk. Het restant van €10.000 eigen middelen valt vrij in de exploitatie.
De ketenaanpak valpreventie voorziet in een grote behoefte alle trainingen zaten helemaal vol. Ruim 90 personen hebben een cursus valpreventie gevolgd in 2024.
Inzet 2e dorpscontactpersoon Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Het ‘accountmanagement’ voor burgerinitiatieven binnen de gemeentelijke organisatie is tot medio september 2024 versterkt met een tweede dorpscontactpersoon.
Het contract van de tweede dorpscontactpersoon (0,75 fte) liep in september 2024 af en is niet verlengd in afwachting van de evaluatie burgerparticipatie welke eind 2024 is opgeleverd. Zie hiervoor RIB 177617.
Van het beschikbare budget van € 55.300 is € 47.000 besteed. Het restant valt vrij in de exploitatie.
29
3.3.5 Arbeid, inkomen en participatie MER SD capaciteit klantmanager inkomen Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is uitvoering gegeven aan de Participatiewet wat betreft het inkomensperspectief: inwoners die hiervoor in aanmerking komen ontvangen algemene bijstand om in hun eerste levensbehoeften te kunnen voorzien, bijzondere bijstand voor bijzondere/extra kosten en/of minimaregelingen.
De capaciteit klantmanager Inkomen is volgens afspraak structureel uitgebreid en is voldoende voor de uitvoering van de taken. Na een aantal jaar de formatie incidenteel uitgebreid te hebben, is in 2024 is nogmaals gebleken dat de structurele uitbreiding noodzakelijk is om de taken uit te voeren.
Het beschikbare budget ad € 24.000 is volledig besteed.
In dienst nemen van personen met loonkostensubsidie (LKS) Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is bijgedragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. De gemeente heeft haar maatschappelijke plicht vervult en heeft het goede voorbeeld geven aan andere werkgevers.
Mensen die vallen onder de Participatiewet zijn door de gemeente Maasgouw zelf in dienst genomen, in plaats van tijdelijke detachering bij de gemeente via Stichting Baanmobiel. In de begroting 2024 is rekening gehouden met structurele loonkosten van 5 fte. In 2024 zijn er 3 personen in dienst genomen. Hierdoor is er een incidentele besparing op de loonkosten in 2024. Vanaf 2025 zijn er in totaal 5 personen in dienst.
Voor 2024 waren de reguliere middelen voldoende. De extra begrote kosten van € 48.000 zijn in 2024 niet besteed.
30
MER SD prioritering caseload werk Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Inwoners zijn in staat gesteld meer te participeren, zodat zij zo veel mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.
In hoeverre iemand kan participeren, is per persoon verschillend. Voor de een is dit betaald werk, voor een ander is dit vrijwilligerswerk of bijvoorbeeld deelname aan activiteiten. Voor de doelgroep Activering geldt dat deze inwoners over het algemeen niet door zullen stromen naar betaald werk.
Van het beschikbare budget van € 80.000 is € 39.800 besteed.
Voor de doelgroep Jongeren is het doel gesteld hen beter te bereiken en te activeren, zodat zij passend kunnen participeren. Hierbij is het van belang om frequenter klantcontact met onze jongeren te hebben. Voor beide doelgroepen is een pilot gestart voor de duur van een jaar, met verlenging van nog een jaar. In eerste instantie is een grove inschatting gemaakt van de omvang van de pilot. Bij de uitwerking is gebleken dat het bedrag te hoog is ingeschat. Voor beide doelgroepen is het aantal fte aan klantmanagers tijdelijk uitgebreid. De resultaten van de pilot overtreffen de verwachtingen. Beide doelgroepen konden beter worden bereikt. De klantmanagers konden de klanten meer aandacht geven doordat de caseload van een fulltime klantmanager van circa 70 klanten is teruggegaan naar 55 klanten. Ook is er meer ervaring en expertise bij de klantmanagers opgebouwd. Bij de doelgroep Activering hebben 8 van de 16 inwoners in deze pilot stappen gemaakt op de participatieladder. Vóór de pilot konden deze klanten niet worden bereikt en was er geen sprake van ontwikkeling. De verwachting is dat de ingezette ontwikkeling bij deze klanten nog verder kan groeien.
Met de extra inzet binnen het jongerenteam en de gerichte aanpak: - Worden problemen niet voor de korte termijn, maar duurzaam doorbroken; - Wordt maatwerk geboden zodat jongeren zo zelfstandig mogelijk door het leven gaan; - Neemt het welbevinden van de jongere alsook hun zelfredzaamheid toe. Meer jongeren komen op die manier tot participatie in de arbeidsmarkt. Door de gerichte aanpak hebben op termijn minder jongeren een (volledige) bijstandsuitkering nodig, hetgeen een kostenbesparing op zal leveren.
31
Doorontwikkeling Participatiewet Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Inwoners hebben zinvol kunnen participeren. Wanneer een baan (nog) niet haalbaar was werd toegewerkt naar optimale participatie. Dit kan vrijwilligerswerk zijn, maar ook deelname aan georganiseerde activiteiten in bijvoorbeeld een buurthuis. Indien een betaalde baan haalbaar was, dan werden inwoners begeleid van een uitkering naar een baan.
Beschikbaar onbenut arbeidspotentieel is geleid naar (betaald en onbetaald) werk. Hierbij is passende begeleiding ingezet.
Van het beschikbare budget van € 105.100 is € 72.500 besteed.
Werkgevers zijn ondersteund in hun vraag naar arbeidskrachten.
Tussen Mens in Ontwikkeling van PSW Werk, de Kledingbank en de leerpool van het wijkteam wordt steeds meer samengewerkt. Hierdoor kan voor inwoners de best passende plek worden gevonden om te participeren. Reintegratietrajecten worden zo veel als mogelijk zelf lokaal aangeboden. Uitgangspunt is de best passende plek voor inwoners. Werkbedrijf Westrom is geïntegreerd in het mensontwikkelbedrijf “Doon bv” en eigendom van de gemeente Roermond. Wanneer er geen passend reintegratietraject aangeboden kan worden in Maasgouw, wordt dit ingekocht bij “Doon”, of bij een andere commerciële aanbieder.
32
3.3.6 Cultuur, sport en accommodaties Gemeenschapsaccommodaties Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is geïnvesteerd in de ontwikkeling en aankoop van accommodaties voor het behoud en/of realiseren van gemeenschapsaccommodaties.
De bewonersinitiatieven die betrokken zijn bij het behoud en/of de realisatie van gemeenschapsaccommodaties in Thorn, Stevensweert en Linne hebben verder vorm gekregen.
Van het beschikbare budget van € 5.000.000 is € 860.500 besteed.
In Thorn, Linne en Stevensweert zijn de bewonersinitiatieven gefaciliteerd en waar nodig begeleid in de realisatie van nieuwbouw of verbouw van gemeenschapshuizen.
Voor Stevensweert heeft besluitvorming plaatsgevonden in juli 2024 voor het realiseren van een nieuwe gemeenschapsaccommodatie. In oktober is een start gemaakt met de uitvoering van het project. Voor Thorn en Linne zijn er nieuwe stichtingen opgericht die verantwoordelijk zijn voor het beheer en de exploitatie van de gemeenschapsaccommodaties. De stichtingen hebben exploitatieplannen gemaakt en in december 2024 zijn positieve besluiten genomen over de aankoop van Aod Thoear en De Harmoniezaal. De panden zijn tevens in december 2024 aangekocht.
Bibliotheekbeleid Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Het doel van het bibliotheekbeleid 2024-2027 is om de maatschappelijke-, educatieve- en sociale participatie van onze inwoners te bevorderen. Hier is in 2024 aan gewerkt.
In 2024 is het aanbod van de bibliotheek uitgebreid. Dit is gerealiseerd door inzet van professionele medewerkers o.a. de community librarian, een uitbreiding van de programmering en de verruiming van de openingstijden van de bibliotheekvoorziening in Heel.
Het beschikbare bedrag € 5.000 is volledig besteed.
In 2024 is de bibliotheekvoorziening verder ontwikkeld tot een voorziening die inwoners ondersteunt in het bevorderen van vaardigheden en talenten, geletterdheid en leesplezier, evenals participatie en zelfredzaamheid in de informatiedienstverlening.
Vanaf 1 mei 2024 is de vestiging in Heel dagelijks geopend, in totaal 25 uur per week. Voorheen was de bibliotheek 15 uur per week geopend waarvan op woensdag en vrijdag gesloten. Daarnaast is de bemensing van de bibliotheek in Heel, voorheen alleen vrijwilligers, met minimaal 10 uur uitgebreid met de inzet van professionele krachten. Door de inzet van deze professionele krachten, is het de verbinding met lokale netwerken (seniorenverenigingen, cultuurverenigingen, vrouwenverenigingen etc.) maar ook met de partners in het Sociaal Domein in de gehele gemeente Maasgouw, versterkt en het activiteitenaanbod is voor alle doelgroepen verruimd. Dit laatste bijvoorbeeld met bijeenkomsten over dementie, en internetveiligheid en Social Media (ook voor de jeugd).
Daarnaast zijn er (rijks)middelen aangewend middels een SPUK ad € 175.800, waarvan € 87.900 is besteed in 2024. Het restant van de SPUK € 87.900 wordt in 2025 besteed.
De bibliotheek heeft in 2024 ook het algemene activiteitenaanbod verruimd, onder andere met het aanbod van taalcursussen Frans en creatieve (teken)workshops voor volwassenen.
33
Processen en projecten die doorlopen in 2024 Proces/Project
Status/ fase in 2024
Verenigingsaccommodatie Wessem
In uitvoering.
Dit is de status van dit project per 31 december 2024.
3.3.7 Jeugdzorg en onderwijs Inzet extra jeugd- en jongerenwerk Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Jongeren hebben meer kennis van de gevolgen van hun keuzes op het gebied van gezondheid en gedrag. De samenwerking met scholen, CJG en verenigingen is versterkt.
Jongerenwerkers van Wel.kom hebben stevig ingezet op bekendheid en contact en vertrouwen met jongeren. Ze stimuleren jongeren om de ‘juiste keuzes” te maken op het gebeid van verleidingen zoals vapen, alcohol en drugs. Ze organiseren activiteiten voor ontmoeten, bewegen en samenwerking zodat ze positieve ervaringen op kunnen doen. Jongeren kunnen hun verhaal kwijt en vinden een luisterend oor. Dit is vaak al voldoende om te voorkomen dat ze naar zorg- of hulpverlening worden doorverwezen. De jongerenwerkers organiseren ook het Talenthouse. Hier komen nog meer jonge bezoekers. Ook de jongeren tussen de 16 en 24 jaar vinden daar een fijne plek. Gemiddeld komen er ruim 40 jongeren.
Het beschikbare budget van € 90.000 is volledig besteed.
Beleidsmedewerker lokaal jeugdbeleid Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
In het kader van de Hervormingsagenda Jeugd is ingezet op een samenhangende aanpak voor de versterking van de pedagogische basisstructuur.
Samenwerking is versterkt bij en regie gevoerd op de voortzetting van de lokale en regionale actieprogramma’s van Kansrijke Start (ketenaanpak binnen GALA en IZA).
Het beschikbare budget van € 80.000 is volledig besteed.
Met de kinderopvangorganisaties, primair onderwijs en jeugdgezondheidszorg is het VVE beleid vernieuwd. Er is een samenwerkingsconvenant getekend waarin afspraken zijn gemaakt om kinderen een goede start te bieden op het primair onderwijs. Daarnaast is met de kinderopvangorganisaties en primair onderwijs een Lokale Educatieve Agenda (LEA) opgesteld en is het bestuurlijk Ogoo (op overeenstemming gericht overleg) gevoerd. De volgende pilots zijn voortgezet: Praktijkondersteuner Jeugd bij de huisarts, Buurtgezinnen en Streetcare. Met het JONG Maasgouw overleg en het Jeugdpreventie overleg is er ingezet op preventie. Vanuit het Jeugdpreventie overleg zijn er korte lijnen binnen het sociaal domein en openbare orde. 34
Jeugdhulp Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is uitvoering gegeven aan de Hervormingsagenda, daarnaast is er ingezet op verbetering van gesignaleerde knelpunten
In de begroting 2024 is de Hervormingsagenda Jeugd (HVA) nog vooral beschreven vanuit de opstartfase, met een algemene toelichting op de doelstellingen en richting. Nu er in 2024 daadwerkelijk uitvoering is gegeven, wordt in deze jaarrekening concreter ingegaan op de genomen maatregelen en de financiële haalbaarheid van de ingeboekte taakstelling vanaf 2026.
Van het beschikbare budget van € 7.312.400 is € 7.563.000 besteed. Het tekort van € 250.600 komt ten laste van de exploitatie.
De HVA Jeugd heeft als doel om de jeugdzorg beter en financieel houdbaar te maken. De agenda richt zich op: • Laagdrempelige toegang tot hulp en ondersteuning van gezinnen • Scherpere keuzes over welke zorg nodig is en hoe middelen efficiënt worden ingezet • Betere beschikbaarheid van specialistische hulp en kortere wachtlijsten • Afbouw van gesloten residentiële jeugdhulp en inzet op zorg in de eigen omgeving • Eenvoudigere uitvoering, minder administratieve lasten en betere monitoring In 2024 is lokaal en regionaal intensief samengewerkt om deze doelen te realiseren. Een belangrijke stap was de ontwikkeling van het regioplan Midden-Limburg Oost (MLO), waarin gezamenlijke maatregelen zijn vastgelegd om de kwaliteit en betaalbaarheid van de jeugdzorg te verbeteren. Vanuit dit plan zijn de volgende initiatieven gestart: 1. Versterking van sociale netwerken (HVA-thema: laagdrempelige toegang tot hulp): • Via het project ‘De belangrijke ander’ wordt ingezet op het versterken van de netwerken van jeugdigen en hun ouders, zodat ondersteuning vaker vanuit de directe omgeving komt en niet direct professionele hulp nodig is. • Eind 2024 is Stichting Burgervoogdij gestart met een onderzoek naar de inzet van burgervoogden als alternatief voor instellingsvoogden. Dit draagt bij aan het streven om gesloten residentiële jeugdhulp af te bouwen. 2.