CConstaterende datMaasgouw
Koppel je AI →
Document · PDF

-- BIJLAGE 1 Actieplan Energietransitie 2026 - 2028

06. Raadsinformatiebrieven 15 december 2026, gemeente MaasgouwBij agendapunt: Raadsinformatiebrieven behorend bij de portefeuille van wethouder Blomen5.087 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

MONUMENTENBELEID Actieplan 2026-2028 ENERGIETRANSITIE Auteur: Marloes Reuten Mundel van Wezenbeek Rachel Verhagen Tom Peters Datum: 18 mei 2026 2 INHOUDSOPGAVE ● 1. Inleiding 3 Klimaatakkoord 3 Wat betekent dit voor ons als gemeente Maasgouw? 3 Actieplan energietransitie 3 Organisatie 4 ● 2. Actieoverzicht van 2020 tot 2028 5 ● 3. Acties 2026-2028 9 Duurzaam beleid 9 Voorbeeldfunctie van de gemeente 11 Huishoudens 13 Bedrijven 17 ● 4. Communicatie 18 Waar staan we? 18 Kernboodschap 18 Communicatieambities 18 Communicatieaanpak 19 ● Bijlage 1. Status gemeente Maasgouw 21 1. INLEIDING De gemeente Maasgouw werkt samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners aan een betere en duurzame gemeente. Een belangrijk onderdeel hiervan is het streven naar betaalbare en duurzame energie. De afgelopen jaren hebben laten zien hoe kwetsbaar we zijn voor schommelingen in energie- en olieprijzen. Tegelijkertijd vraagt de energietransitie om slimme keuzes in een tijd waarin ook het elektriciteitsnet steeds meer onder druk staat. Dit benadrukt de noodzaak om bewuster en efficiënter met energie om te gaan. Klimaatakkoord Internationaal en nationaal beleid geven hier verdere richting aan. Met het Akkoord van Parijs hebben landen, waaronder | Nederland, | afgesproken | de | uitstoot | van | broeikasgassen | sterk | te | verminderen | om | verdere klimaatverandering te beperken.

In het Klimaatakkoord is vastgelegd hoe Nederland deze opgave wil realiseren. De afspraken uit het Akkoord van Parijs zijn vertaald naar nationale wetgeving en beleid. In de klimaatwet (2018) zijn onder andere de volgende doelstellingen opgenomen: • | Nederland moet in 2050 de uitstoot van CO2 met 95% gereduceerd hebben ten opzichte van 1990; • | In 2030 moet minimaal 55% CO2- reductie zijn gerealiseerd; • | De elektriciteitsproductie moet in 2050 volledig CO2-neutraal zijn. Wat betekent dit voor ons als gemeente Maasgouw? De afgelopen jaren is al veel bereikt. Via de Klimaatmonitor monitoren we wat de Co2 uitstoot is, het energieverbruik en het percentage zonnepanelen op dak. De cijfers voor de eerste twee doelstellingen zijn beschikbaar tot en met 2024. In het actieplan 2024-2025 hadden we de volgende doelstellingen: 1. | Voor de gebouwde omgeving een CO2-reductie van 20% ten opzichte van 2020 te bereiken. Dit is van 56.113 ton in 2020 naar 45.890 ton in 2030. 2. | Het energieverbruik voor de gebouwde omgeving met 15% te verminderen ten opzichte van 2020. Dit is van 908 TJ in 2020 naar 771 TJ in 2030. 3. | Circa 40% van de geschikte daken van de woningen is voorzien van zonnepanelen. Doelstelling 1 is behaald: in 2024 bedraagt de uitstoot 39.400 ton (Bron: Klimaatmonitor).

Doelstelling 2 is behaald: in 2024 is er een daling van 20,2% ten opzichte van 2020 (Bron: Klimaatmonitor). Doelstelling 3 is behaald: in 2025 is het percentage van woningen met zonnepanelen 57% (Bron: Klimaatmonitor). Voor de komende jaren ligt de focus voor de gebouwde omgeving op de verdere isolatie van woningen en gebouwen en het stimuleren van maatregelen voor alternatieven van aardgas. Daarom zijn de volgende doelstellingen voor de komende jaren geformuleerd: 1. | Minimaal 85% van de woningen met geregistreerd energielabel heeft label A, B of C in 2028. 2. | Het aardgasverbruik in de gebouwde omgeving is in 2027 met 15% gedaald ten opzichte van 2024. Actieplan energietransitie Het actieplan energietransitie 2026-2028 is een vervolg op het actieplan energietransitie 2024-2025 en bouwt voort | op | het | eerdere | actieplan | energietransitie | 2022-2023. | Het | landelijk | beleid | en | het | gemeentelijk coalitieakkoord vormen hiervoor de basis. Bij het opstellen van dit nieuwe actieplan hebben we kritisch gekeken naar de ervaringen uit de afgelopen periode en naar nieuwe ontwikkelingen in de energietransitie. Acties die minder aansloegen of niet meer actueel waren, zijn niet meer opgenomen. Tegelijkertijd is er meer aandacht voor onderwerpen die nu nadrukkelijker spelen, zoals het uitwerken van het warmteprogramma en het isoleren van woningen.

Ontwikkelingen zoals gewijzigde subsidies en nieuwe wet- en regelgeving kunnen invloed hebben op de uitvoering van dit actieplan. We spelen gedurende de looptijd van het actieplan actief in op deze ontwikkelingen. 3 4 Organisatie Met dit actieplan laat de gemeente zien dat verduurzaming een belangrijke en blijvende opgave is. De gemeentelijke organisatie voert het actieplan uit met inzet van eigen capaciteit en externe ondersteuning. Het Rijk legt steeds meer taken en verantwoordelijkheden in de energietransitie bij gemeenten neer. Daar staan ook financiële middelen tegenover vanuit het Rijk om gemeenten te ondersteunen bij de uitvoering van deze opgaven. We zetten deze middelen in voor projecten, de benodigde capaciteit en ondersteuning. De energietransitie is voortdurend in ontwikkeling. Nieuwe wet- en regelgeving, veranderingen in subsidies, ontwikkelingen op de energiemarkt en netcongestie vragen om een flexibele organisatie die inspeelt op nieuwe ontwikkelingen en inzichten. Daarom monitoren we de voortgang van het actieplan en sturen we bij waar nodig. 5 2. ACTIEOVERZICHT VAN 2020 TOT 2028

6

7

8

9 3. ACTIES 2026-2028 De energietransitie raakt iedereen in Maasgouw: inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties én de gemeente. Daarom pakken we als gemeente een actieve rol. We stimuleren en faciliteren ontwikkelingen, brengen partijen bij elkaar en investeren in onderzoek, samenwerking en communicatie om de energietransitie verder te versnellen. Sommige acties zijn in eerdere edities afgerond, terwijl andere nog in uitvoering zijn. We baseren onze keuzes op actuele ontwikkelingen. Door snelle veranderingen sluiten plannen soms niet meer goed aan op de praktijk. Daarom blijven we flexibel en sturen we onze aanpak waar nodig bij. Ontwikkelingen zoals netcongestie, wijzigingen in subsidies en veranderende wet- en regelgeving kunnen invloed hebben op de uitvoering van dit actieplan. Daarom hebben we dit actieplan zo ingericht dat we kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Het actieplan bestaat uit vier pijlers: ➢ Duurzaam beleid ➢ Voorbeeldfunctie gemeente ➢ Huishoudens ➢ Bedrijven Duurzaam beleid Als gemeente geven we actief richting aan de energietransitie. We verweven duurzaamheid zoveel mogelijk in ons bestaande beleid en nemen het mee in onderwerpen zoals wonen, ruimtelijke ontwikkeling, mobiliteit en economie. Daarnaast stellen we lokale plannen op die richting geven aan de energietransitie. Zo vertalen we landelijke doelen naar concrete acties voor Maasgouw.

Regionale Energiestrategie Om de energietransitie te versnellen, zijn gemeenten in het Klimaatakkoord gevraagd om via Regionale Energiestrategieën (RES) bij te dragen aan de verduurzaming van elektriciteit en de gebouwde omgeving. Maasgouw maakt deel uit van de RES-regio Noord- en Midden-Limburg (RES NML). De RES richt zich op het terugdringen van CO₂-uitstoot. Dat gebeurt door in te zetten op energiebesparing, de opwek van duurzame energie en de overstap naar duurzame warmte. Binnen de RES werken gemeenten, waterschappen, provincie en netbeheerders samen. Ze delen kennis en werken gezamenlijk aan onderzoeken en oplossingen voor actuele uitdagingen binnen de energietransitie. De komende jaren ligt binnen de RES steeds meer nadruk op energiebesparing en het isoleren van woningen, door de uitvoering van de Meerjarige Collectieve Ontzorgingsaanpak Nationaal Isolatie Programma (MCO NIP). Daarnaast stimuleert de RES de ontwikkeling van energieopslag. Doelgroep: inwoners, bedrijven Insteek: beleidsvorming en -implementatie, uitvoering Impact: ++++ Betrokkenen: gemeentes Noord- en Midden-Limburg, Enexis, Provincie Limburg, Waterschap Planning: 2026, 2027 en 2028 10 Warmteprogramma In het Klimaatakkoord is afgesproken dat Nederland in 2050 geen aardgas meer gebruikt voor het verwarmen van gebouwen.

Door minder gebruik te maken van fossiele brandstoffen, zoals aardgas, neemt de CO 2-uitstoot af. Daarmee dragen we bij aan het beperken van klimaatverandering. De meeste woningen en bedrijven in Maasgouw verwarmen we nog met aardgas en veel inwoners koken nog op gas. Daarom werken we de komende jaren aan de overstap naar duurzame warmte. We zetten nu al stappen om woningen en gebouwen voor te bereiden op een aardgasvrije toekomst. In de Transitievisie Warmte (TVW) uit 2021 beschrijven we hoe we toewerken naar een aardgasvrije gebouwde omgeving in 2050. In 2026 werken we deze visie verder uit in een Warmteprogramma. Het college stelt dit programma in 2026 vast. Bij het opstellen van het programma wegen we betaalbaarheid, uitvoerbaarheid en nieuwe ontwikkelingen op het gebied van warmte en energie mee. Daarbij kiezen we niet voor één oplossing, maar stemmen we onze aanpak af op de verschillende typen woningen in Maasgouw. Ontwikkeling energienetwerken Brachterbeek speelt een belangrijke rol in de energietransitie. In deze kern ligt een van de belangrijkste energieknooppunten van Nederland. Dit knooppunt is essentieel voor de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet in Limburg en daarbuiten. De komende jaren staan in het teken van grootschalige vernieuwing en uitbreiding van het netwerk. TenneT vernieuwt het 380/150 kV-station in Maasbracht volledig.

Daarmee vergroten we de capaciteit van het elektriciteitsnet om de toenemende vraag naar elektriciteit op te vangen, onder andere van grootschalige industriële gebruikers zoals Chemelot. Tegelijkertijd verzwaart Enexis het regionale midden- en laagspanningsnet. Zo zorgen TenneT en Enexis ervoor dat woningen, bedrijven, laadvoorzieningen en duurzame energieopwekking over voldoende netcapaciteit blijven beschikken. Daarnaast vinden de komende jaren voorbereidingen plaats voor verschillende hoogspanningsprojecten: • Maasbracht-Graetheide • Maasbracht-Eindhoven • Maasbracht-Dodewaard Voor alle projecten geldt dat veiligheid, landschappelijke inpassing en samenwerking met gemeenten en omwonenden centraal staan. De werkzaamheden lopen naar verwachting nog meerdere jaren door. Daarnaast volgt de gemeente de ontwikkelingen rond toekomstige energie-infrastructuur, zoals de Delta Rhine Corridor, Diepe Aanlanding Wind op Zee en grootschalige batterijsystemen (BESS). Doelgroep: bewoners Insteek: beleidsvorming Impact: ++++ Betrokkenen: Inwoners, bedrijven, netbeheerder en andere belanghebbenden Planning: 2026, 2027 en 2028.

Doelgroep: inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden Insteek: beleidsvorming Impact: ++++ Betrokkenen: netbeheerder, overheden en andere partners Planning: 2026, 2027 en 2028 11 Voorbeeldfunctie van de gemeente De gemeente faciliteert en stimuleert de energietransitie én geeft zelf het goede voorbeeld. We besparen energie en passen duurzame energie toe binnen onze eigen organisatie. Daarmee moedigen we ook medewerkers, inwoners en ondernemers aan om stappen te zetten. De afgelopen jaren hebben we al belangrijke stappen gezet. De komende jaren bouwen we verder aan een duurzamere gemeentelijke organisatie. Verduurzamen openbare verlichting De raad diende in november 2022 amendement 32 in om conventionele straatverlichting te vervangen door LED- armaturen en stemde hier unaniem mee in. Vervolgens hebben we het beleidsplan geactualiseerd. Daarmee geven we uitvoering aan het amendement en sluiten we aan bij de huidige maatstaven. Inmiddels hebben we vrijwel alle openbare verlichting vervangen door LED; alleen enkele restpunten moeten nog worden aangepakt. In het beleidsplan Openbare Verlichting 2024-2028 hebben we de volgende doelen opgenomen: • we voorzien het buitengebied van slimme verlichting.

Deze maatregel stond gepland voor 2025, maar we hebben deze tijdelijk uitgesteld vanwege de bezuinigingen die samenhangen met het ravijnjaar 2026; • we passen vleermuisvriendelijke verlichting toe bij nieuwe en te vervangen armaturen in het buitengebied. Op locaties waar nog geen LED-verlichting aanwezig was, hebben we deze maatregel al uitgevoerd. Op andere locaties voeren we deze maatregel uit zodra de armaturen aan vervanging toe zijn; • we versnellen de energiebesparing uit het Klimaatakkoord en streven naar een besparing van 50% ten opzichte van 2013. Na de overgang naar LED-verlichting besparen we naar verwachting al circa 48% energie. We vergroten deze besparing verder door slimme verlichting toe te passen en te onderzoeken waar we openbare verlichting kunnen verwijderen. Om het werkelijke energieverbruik beter in beeld te krijgen, laten we de verdeelkasten van de openbare verlichting (OVL) bemeteren. Hiervoor hebben we een offerte aangevraagd bij Enexis. Na de bemetering, naar verwachting in 2026, bepalen we exact of we het doel van 50% energiebesparing hebben bereikt. Verduurzamen gemeentelijk vastgoed De gemeente Maasgouw verduurzaamt haar maatschappelijk vastgoed al enkele jaren actief.

We hebben diverse gebouwen beter geïsoleerd, zonnepanelen geplaatst, conventionele verlichting vervangen door energiezuinige ledverlichting en verwarmings- en warmwatervoorzieningen verduurzaamd. Daarnaast hebben we voor enkele locaties nieuwbouw gerealiseerd of in voorbereiding genomen. De komende jaren zetten we deze aanpak voort en benutten we zoveel mogelijk de natuurlijke vervangingsmomenten uit het meerjarenonderhoudsplan. Voor vier gebouwen staat de komende jaren een omvangrijk verduurzamingstraject op de planning: d’n Dynamiek in Linne, Trefpunt 1711 in Thorn, De Spil en de Andreashal in Maasbracht. Voor deze locaties hebben we succesvol DUMAVA-subsidie (Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed) aangevraagd en ontvangen. Op 6 oktober 2026 leggen we de benodigde kredieten voor aan de gemeenteraad. Na goedkeuring starten we gefaseerd met de werkzaamheden. Zo maken we deze gebouwen in de komende drie jaar energiezuiniger, comfortabeler en toekomstbestendig voor hun gebruikers. Doelgroep: gemeentelijke organisatie Insteek: realiseren Impact: ++ Betrokkenen: BOR Planning: 2026, 2027 en 2028 Doelgroep: gemeentelijke organisatie Insteek: verduurzamen Impact: +++ Betrokkenen: BOR Planning: 2026, 2027 en 2028 12 Verduurzamen wagen- en machinepark Ook binnen het gemeentelijk wagen- en machinepark liggen kansen om verder te verduurzamen.

Op dit moment rijdt het wijkteam al grotendeels op synthetische brandstoffen zoals GTL en HVO. Deze zorgen voor een aanzienlijke vermindering van stikstof-, zwavel- en fijnstofuitstoot en dragen bij aan een lagere CO₂-uitstoot van ongeveer 45%. We verduurzamen ons wagen- en machinepark stap voor stap. Bij de vervanging van voertuigen kiezen we zoveel mogelijk voor elektrische alternatieven. Daarnaast breiden we het gebruik van accu-aangedreven handgereedschap en elektrische tuin- en parkmachines verder uit. In 2026 vervangen we twee dieselquads voor onkruidbestrijding door elektrische quads. Ook nemen we een elektrische zoutoplosser in gebruik voor het mengen van pekelwater. Voor 2028 staan twee grotere overstappen gepland, mits deze technisch en financieel haalbaar blijken: • we vervangen de huidige thermische gazonmaaier door een elektrische variant en maaien daarmee ook gazons emissievrij; • de vervanging van onze graafmachine voor kleine werkzaamheden door een elektrische variant. Op deze manier bouwen we stap voor stap aan een duurzaam en toekomstbestendig wagen- en machinepark. Doelgroep: gemeentelijke organisatie Insteek: realiseren Impact: ++ Betrokkenen: wagenparkbeheerders Planning: 2026, 2027 en 2028 13 Huishoudens Inwoners spelen een belangrijke rol in de energietransitie van Maasgouw. Gezamenlijk verbruiken zij een groot deel van de energie in onze gemeente.

Daarom stimuleren we inwoners actief én ondersteunen we hen bij het verduurzamen van hun woning. Energiebesparing helpt onze klimaatdoelen te halen, zorgt voor meer wooncomfort en verlaagt de energierekening, iets wat door de gestegen energieprijzen steeds belangrijker is geworden. Als gemeente zetten we ons in om inwoners te ondersteunen met praktische hulp, advies en financiële mogelijkheden voor het verduurzamen van hun woning. Soortenmanagementplan (SMP) Bij het isoleren van woningen spelen regels rondom natuurbescherming een rol. Sinds 1 januari 2024 vallen deze regels onder de Omgevingswet. Beschermde soorten zoals gierzwaluwen, huismussen en vleermuizen verdienen hierbij specifieke aandacht, omdat hun verblijfplaatsen beschermd zijn tegen verwijdering of verstoring. Omdat deze dieren zich vaak bevinden onder dakpannen of in spouwmuren, is bij isolatiemaatregelen zoals dak- en spouwmuurisolatie ecologisch onderzoek nodig. Dit kan een flinke drempel vormen voor woningeigenaren. Daarom stelt de gemeente Maasgouw een Soortenmanagementplan (SMP) voor de hele gemeente op. In het SMP is per kern onderzocht waar beschermde soorten voorkomen en welke maatregelen nodig zijn om deze soorten te beschermen. De provincie verleent op basis van het SMP een gebiedsontheffing. Hierdoor is in veel gevallen geen afzonderlijk ecologisch onderzoek per woning meer nodig.

Dat bespaart inwoners tijd en kosten, en maakt het eenvoudiger om woningen te isoleren. De gebiedsontheffing wordt in 2026 bij de provincie aangevraagd. Nadat het SMP is goedgekeurd en de ontheffing is verleend, kunnen woningeigenaren gemakkelijker isolatiemaatregelen uitvoeren zonder dat dit ten koste gaat van beschermde diersoorten. Dit draagt bij aan een soepel en verantwoord duurzaamheidsproces. Daarnaast wordt een monitoringsplan voor de komende 10 jaar opgesteld. Nationaal Isolatie Programma De afgelopen jaren hebben veel inwoners gemerkt hoe sterk energieprijzen kunnen schommelen. Daardoor zijn energiebesparing en woningisolatie steeds belangrijker geworden. Goede isolatie zorgt voor meer wooncomfort, lagere energiekosten en minder CO2-uitstoot. Vanuit het Nationaal Isolatie Programma (NIP) stelt het Rijk middelen beschikbaar om inwoners te ondersteunen bij het isoleren van hun woning. Het gaat dan om woningen met een slecht energielabel (D t/m G) in combinatie met een beneden-gemiddelde WOZ-waarde. De gemeente Maasgouw zet deze middelen in om inwoners financieel te ondersteunen en te ontzorgen bij het verduurzamen van hun woning. Dit via een praktische en toegankelijke aanpak voor inwoners.

Doelgroep: particuliere woningeigenaren Insteek: onderzoek Impact: +++ Betrokkenen: ecologisch onderzoekbureau, provincie Planning: 2026, 2027 en 2028 Doelgroep: particuliere woningeigenaren Insteek: financieel ondersteunen en ontzorgen Impact: +++++ Betrokkenen: RES, Klimaatroute, Duurzaam Bouwloket Planning: 2025 en 2026 en 2028 14 Online energieloket Om duurzaam (ver)bouwen te stimuleren, biedt de gemeente samen met Energieloketten.nl onafhankelijk advies aan inwoners. Bij het online energieloket kunnen inwoners terecht voor informatie en advies over energiebesparing, isolatie en andere verduurzamingsmaatregelen en subsidie. Het energieloket, te vinden op www.energieloketten.nl/maasgouw, biedt praktische informatie en helpt inwoners om op een laagdrempelige manier stappen te zetten richting een energiezuinige en comfortabele woning. Telefonisch energieadvies We bieden inwoners de mogelijkheid om een verdiepend telefonisch gesprek te voeren met een adviseur van Energieloketten.nl. Tijdens dit gesprek van ongeveer 30 minuten ontvangt de inwoner praktische tips en een korte rapportage met concrete vervolgstappen voor het verduurzamen van de woning. Bespaarcoach De bespaarcoach helpt inwoners van Maasgouw energie te besparen en hun woning te verduurzamen.

Daarbij is er extra aandacht voor huishoudens die moeite hebben met het betalen van hun energierekening, maar ook andere inwoners kunnen advies en ondersteuning krijgen. Tijdens een huisbezoek bespreekt de bespaarcoach samen met de bewoner welke maatregelen energie besparen en het wooncomfort verbeteren. De bespaarcoach geeft bijvoorbeeld advies over radiatorfolie, tochtstrips en waterbesparende douchekoppen. Daarnaast geeft de bespaarcoach: • advies over verduurzamingsmaatregelen passend bij de woning; • informatie over subsidiemogelijkheden van de gemeente en het Rijk; • praktische tips om energieverbruik en woonlasten te verlagen. Inwoners kunnen daarnaast terecht bij het wekelijkse inloopspreekuur op het gemeentehuis. Zo kunnen ze ook zonder afspraak terecht voor vragen, advies of het plannen van een huisbezoek.

Doelgroep: particuliere woningeigenaren Insteek: informeren en adviseren Impact: ++ Betrokkenen: Energieloketten.nl Planning: 2026, 2027 en 2028 Doelgroep: particuliere woningeigenaren Insteek: informeren en adviseren Impact: ++ Betrokkenen: Energieloketten.nl Planning: 2026 en 2027, 2028 Doelgroep: inwoners Insteek: informeren en adviseren Impact: +++ Betrokkenen: inwoners Planning: 2026, 2027 en 2028 15 Ondersteuning Coöperatie Duurzaam Maasgouw Coöperatie Duurzaam Maasgouw (CDM) is een actief burgerinitiatief dat zich inzet voor energiebesparing en verduurzaming. De coöperatie voert verschillende projecten op het gebied van duurzaamheid uit. De gemeente werkt waar mogelijk samen met en biedt ondersteuning aan CDM. Uitgebreid energierapport woningen Voor inwoners die uitgebreider advies willen over het verduurzamen van hun woning, werken we samen met Coöperatie Duurzaam Maasgouw. Een adviseur van de coöperatie bezoekt de woning, voert een energiescan uit en stelt een uitgebreid adviesrapport op. Daarmee krijgen inwoners inzicht in de maatregelen die het beste passen bij hun woning en situatie. Warmtepompvergelijker We zetten de warmtepompvergelijker in om inwoners te helpen bij de overstap naar een duurzamer verwarmingssysteem. Met deze online tool ontdekken bewoners eenvoudig welke warmtepomp het beste past bij hun woning en situatie.

Op basis van kenmerken zoals woningtype, bouwjaar en energiegebruik ontvangen zij een passend advies en inzicht in de mogelijke opties en kosten. De warmtepompvergelijker ondersteunt niet alleen inwoners, maar helpt ook lokale installateurs. De tool brengt vraag en aanbod beter bij elkaar, waardoor inwoners sneller passende oplossingen vinden. Zo voeren inwoners en installateurs gerichter en efficiënter het gesprek over de mogelijkheden voor hun woning. Daarnaast organiseren we periodiek kleinschalige bijeenkomsten voor lokale installateurs. Tijdens deze bijeenkomsten delen we actuele informatie en brengen we inwoners en installateurs op één lijn. Daarmee versterken we de samenwerking en zorgen we voor een duidelijke en betrouwbare aanpak van de warmtetransitie.

Doelgroep: inwoners Insteek: informeren, faciliteren, initiëren Betrokkenen: Coöperatie Duurzaam Maasgouw Impact: + Planning: 2026, 2027 en 2028 Doelgroep: particuliere woningeigenaren Insteek: informeren Impact: + Betrokkenen: Coöperatie Duurzaam Maasgouw Planning: 2026, 2027 en 2028 Doelgroep: particuliere woningeigenaren en installateurs Insteek: platform bieden en verbinden vraag en aanbod Impact: +++ Betrokkenen: Gemeente, inwoners, installateurs Planning: 2026, 2027 en 2028 16 Warmtescans woningen Om inwoners meer inzicht te geven in de mogelijkheden voor energiebesparing en woningisolatie, zet de gemeente in op het uitvoeren van warmtescans van woningen. Met een warmtescan wordt zichtbaar waar warmte verloren gaat, bijvoorbeeld via daken, gevels, ramen of andere delen van de woning. De warmtescans worden gebiedsgericht uitgevoerd. Inwoners ontvangen vooraf een brief met uitleg over de aanpak en de mogelijkheid om deel te nemen. Na afloop ontvangen deelnemers de resultaten van de scan en praktische informatie over mogelijke vervolgstappen voor het verduurzamen van hun woning. Daarnaast organiseert de gemeente informatiebijeenkomsten waarin inwoners uitleg krijgen over de resultaten van de warmtescans, mogelijke isolatiemaatregelen, subsidies en beschikbare ondersteuning vanuit de gemeente.

Prestatieafspraken met woningcorporaties De gemeente Maasgouw maakt jaarlijks afspraken met woningcorporaties over het verduurzamen van sociale huurwoningen. Voor 2026 t/m 2028 ligt de focus op het verder aanscherpen van de energiedoelen binnen deze prestatieafspraken. Corporaties delen hun plannen en ambities met de gemeente, terwijl de gemeente op haar beurt de lokale en regionale ontwikkelingen rondom de energie- en warmtetransitie bespreekt met corporaties en huurdersorganisaties. Zo zorgen we ervoor dat alle betrokken partijen tijdig op de hoogte zijn van wat er in welke wijk of buurt staat te gebeuren. Duurzaamheidsmarkt We organiseren minimaal één keer per jaar een lokale duurzaamheidsmarkt in Maasgouw. Tijdens deze markt informeren en inspireren we inwoners over energiebesparing, duurzame energie, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Ook ontmoeting en kennisuitwisseling krijgen een plek op de markt. Inwoners kunnen vragen stellen, ervaringen delen en kennismaken met praktische voorbeelden en oplossingen die bijdragen aan een duurzame leefomgeving.

Doelgroep: woningeigenaren Insteek: informeren en adviseren Betrokkenen: uitvoerende partij Impact: +++ Planning: 2026 en 2027 Doelgroep: huurders Insteek: stimuleren Impact: +++ Betrokkenen: woningcorporaties, huurdersbelangenverenigingen Planning: 2026, 2027 en 2028 Doelgroep: inwoners Insteek: communiceren en informeren Betrokkenen: inwoners, Impact: ++ Planning: 2026, 2027 en 2028 17 Bedrijven Bedrijven zijn verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van het energieverbruik in Maasgouw. Daarom is deze doelgroep onmisbaar bij het behalen van onze duurzaamheidsdoelen. Als gemeente ondersteunen en stimuleren we ondernemers om energie te besparen, slimmer met energie om te gaan en waar mogelijk over te stappen op duurzame energiebronnen. De energietransitie brengt voor bedrijven kansen, maar ook uitdagingen met zich mee. Denk aan stijgende energiekosten, veranderingen in wet- en regelgeving en de toenemende druk op het elektriciteitsnet. We vervullen hierin een stimulerende rol. Enerzijds ondersteunen we bedrijven met informatie, advies en samenwerking rondom verduurzaming. Samen met Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML) houden we toezicht op bedrijven die verplicht zijn energiebesparende maatregelen te nemen. Daarnaast stimuleren we ondernemers om verder te kijken dan alleen de wettelijke verplichtingen.

Dat doen we bijvoorbeeld door het delen van kennis, het ondersteunen van initiatieven en het stimuleren van samenwerking rondom verduurzaming. Clean Energy Hub Om de klimaatdoelstellingen te behalen, verduurzamen we samen met onze partners het havengebied en de scheepvaart. Daarbij verminderen we het gebruik van fossiele brandstoffen en stimuleren we de overstap naar duurzame alternatieven. Binnenvaartschepen moeten hiervoor geschikt zijn voor duurzame brandstoffen. Daarnaast zorgen we ervoor dat langs belangrijke scheepvaartroutes voldoende voorzieningen voor duurzame brandstoffen beschikbaar komen, zoals Clean Energy Hubs. Binnen het samenwerkingsverband Blue Ports Limburg hebben we onderzocht welke rol Limburgse havens kunnen spelen in deze ontwikkeling. Uit dit onderzoek blijkt dat de haven van Maasbracht een strategische locatie is voor een Clean Energy Hub. Met zo'n hub vergroten we de beschikbaarheid van duurzame brandstoffen en andere toekomstbestendige voorzieningen voor de binnenvaart. Daarmee versnellen we de verduurzaming van de scheepvaart en creëren we tegelijkertijd economische kansen voor Maasgouw. We volgen deze ontwikkelingen niet alleen, maar verkennen samen met ondernemers en andere betrokken partijen actief de mogelijkheden voor het havengebied.

Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen In 2027 concretiseren we onze aanpak voor het verduurzamen van bedrijventerreinen. We maken bedrijventerreinen planmatig klimaatbestendig en stimuleren bedrijven om emissiereducerende maatregelen te nemen en circulaire kansen beter te benutten. Daarbij stimuleren we samenwerking tussen bedrijven, een efficiënter gebruik van energie- en grondstoffenstromen en sterkere circulaire ketens. Als gemeente brengen we partijen bij elkaar, ondersteunen we initiatieven en jagen we nieuwe ontwikkelingen aan. Daarnaast werken we samen met het Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen (PVB) Limburg en Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML) aan een gezamenlijke aanpak voor de revitalisering van bedrijventerreinen. Met deze samenwerking zetten we de eerste concrete stappen richting toekomstbestendige bedrijventerreinen. Binnen het consortium PVB Limburg werkt OML bovendien aan oplossingen voor energietekorten op één bedrijventerrein en aan de vergroening van een ander bedrijventerrein. Doelgroep: Binnenvaart Insteek: stimuleren en faciliteren Impact: +++ Betrokkenen: Gemeente, Blue Ports Planning: 2026, 2027 en 2028 Doelgroep: Bedrijven op bedrijventerreinen Insteek: stimuleren en faciliteren Impact: +++ Betrokkenen: Gemeente, bedrijven Planning: 2027 en 2028 18 4. COMMUNICATIE De energietransitie raakt iedereen in Maasgouw.

Daarom zetten we niet alleen in op technische oplossingen, maar ook op samenwerking en betrokkenheid. Het succes van de energietransitie hangt namelijk af van de inzet van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Als gemeente nemen we daarin een actieve rol. We voeren beleid uit, realiseren projecten en informeren, ondersteunen en betrekken inwoners en organisaties. Met heldere communicatie maken we duidelijk waarom de energietransitie nodig is, welke stappen de gemeente zet, wat inwoners en organisaties zelf kunnen doen en hoe wij hen daarbij ondersteunen. We geven richting aan de energietransitie en bieden tegelijkertijd ruimte aan initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Met communicatie- en participatieactiviteiten sluiten we aan bij de ontwikkelingen in Maasgouw en het tempo van de energietransitie. We blijven in gesprek met onze doelgroepen, evalueren onze aanpak en sturen bij waar nodig. Daarbij ondersteunen we goede initiatieven, werken we samen met lokale partners en benutten we kennis en ontwikkelingen uit de regio en daarbuiten. Waar staan we? De afgelopen jaren hebben we actief ingezet op communicatie en participatie rond energiebesparing en verduurzaming. Door de stijgende energieprijzen groeide de behoefte aan informatie, advies en ondersteuning.

Daarom organiseerden we samen met Coöperatie Duurzaam Maasgouw, de bespaarcoach en Duurzaam Bouwloket verschillende informatiebijeenkomsten, spreekuren en webinars. Ook informeerden we inwoners over thema's zoals energiearmoede, het verduurzamen van monumenten en slim energiegebruik bij netcongestie. Via onze website, sociale media, nieuwsbrieven en de duurzaamheidskrant deelden we informatie, voorbeelden en praktische tips. Daarmee ondersteunden we inwoners bij het zetten van stappen richting een energiezuinige en duurzame woning. Kernboodschap Samen werken we aan een duurzaam en toekomstbestendig Maasgouw. We verminderen de CO₂-uitstoot, besparen energie en versterken onze leefomgeving. Dat doen we stap voor stap en op een manier die past bij onze inwoners, bedrijven en karakteristieke omgeving. Communicatieambities Met onze communicatie over de energietransitie willen we bijdragen aan kennis, een positieve houding en actief gedrag van inwoners, ondernemers en organisaties. Kennis • Inwoners, organisaties en ondernemers weten welke stappen de gemeente zet binnen de energie- en warmtetransitie en waarom deze nodig zijn. • Inwoners weten welke mogelijkheden er zijn om energie te besparen, woningen te isoleren en duurzame energie op te wekken. • Inwoners, organisaties en ondernemers kennen de beschikbare ondersteuning, subsidies en adviesmogelijkheden.

Houding • Inwoners, organisaties en ondernemers staan positief tegenover energiebesparing en verduurzaming. • Inwoners herkennen de voordelen van verduurzaming, zoals lagere energiekosten, meer comfort en een toekomstbestendige leefomgeving. 19 • Inwoners voelen zich betrokken bij de energie- en warmtetransitie in Maasgouw en zien hun eigen rol daarin. Gedrag • Inwoners, organisaties en ondernemers zetten concrete stappen om energie te besparen en te verduurzamen. • Inwoners maken actief gebruik van beschikbare ondersteuning, advies en subsidies. • Inwoners, organisaties en ondernemers dragen actief bij aan lokale duurzaamheidsinitiatieven en de energietransitie. Uitgangspunten voor communicatie • We sluiten met onze communicatie aan bij de belevingswereld en informatiebehoefte van inwoners en laten zien wat verduurzaming in de praktijk oplevert. • We bieden handelingsperspectief: inwoners weten wat zij zelf kunnen doen en waar zij ondersteuning kunnen krijgen. • We delen inspirerende voorbeelden en initiatieven. • We laten zien hoe duurzaamheidsthema's zoals energie, klimaatadaptatie en biodiversiteit met elkaar samenhangen. • We communiceren over actuele ontwikkelingen, zoals wijzigingen in subsidies, netcongestie en veranderingen op de energiemarkt. • We kiezen per onderwerp de middelen die passen bij het doel: informeren, inspireren, activeren of participeren.

• We volgen de resultaten van onze communicatie en gebruiken deze om de aanpak verder te verbeteren. Communicatieaanpak De communicatieaanpak bestaat uit verschillende communicatie- en participatieactiviteiten. Hierbij maken we gebruik van zowel online als offline communicatiemiddelen. Via deze middelen informeren, inspireren, activeren en ondersteunen we inwoners, ondernemers en organisaties bij de energietransitie. We communiceren onder andere via: • de gemeentelijke website; • de gemeentepagina; • de digitale nieuwsbrief; • sociale media; • brieven; • informatiebijeenkomsten. De gemeentelijke website is daarbij het centrale informatiepunt. We richten daar een landingspagina in voor de energietransitie. Hier bundelen we informatie, ondersteuning, subsidies, projecten en relevante ontwikkelingen. Om inwoners snel naar de juiste informatie te leiden, werken we met vaste thema's, zoals: • isoleren; • energie besparen; • duurzame warmte; • zonnepanelen; • subsidies en financiering; • netcongestie en slim energiegebruik; • klimaatadaptatie en biodiversiteit. Door deze thema's structureel terug te laten komen in onze communicatie, vergroten we de herkenbaarheid en vindbaarheid van informatie. Daarnaast sluiten we aan bij landelijke initiatieven en campagnes rondom energiebesparing en verduurzaming.

Ook nemen we deel aan regionale campagnes en communicatieactiviteiten vanuit de Regionale Energiestrategie (RES). Waar mogelijk sluiten we onze communicatie aan op lokale ontwikkelingen, zodat inwoners en ondernemers actuele en relevante informatie ontvangen. 20 Duurzaamheidskrant We brengen eenmaal per twee jaar een duurzaamheidskrant uit. Hierin informeren we inwoners over ontwikkelingen, projecten en initiatieven op het gebied van duurzaamheid in Maasgouw. De krant besteedt aandacht aan thema's zoals energie, biodiversiteit, circulaire economie en klimaatadaptatie. We verspreiden de krant zowel digitaal als huis-aan-huis. Zo bereiken we een brede doelgroep en bieden we inwoners de mogelijkheid om informatie op hun eigen manier te lezen en te bewaren. Communicatie over slim energiegebruik en netcongestie De druk op het elektriciteitsnet neemt ook in Limburg steeds verder toe. Daarom informeren we inwoners en ondernemers actief over de gevolgen van netcongestie en de mogelijkheden om slimmer met energie om te gaan. Via onze communicatiekanalen delen we praktische informatie over energieverbruik, duurzame opwekking, slim laden en ontwikkelingen op het elektriciteitsnet. Daarbij sluiten we zoveel mogelijk aan bij landelijke ontwikkelingen.

Algemene communicatie energietransitie Goede en toegankelijke communicatie helpt om inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te ondersteunen bij de energietransitie. Daarom informeren we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties duidelijk, consistent en toegankelijk over ontwikkelingen, mogelijkheden en de stappen die zij zelf kunnen zetten. We vertalen complexe informatie naar begrijpelijke en praktische verhalen. Daarbij sluiten we aan bij de belevingswereld van inwoners en gebruiken we herkenbare voorbeelden uit de praktijk. Zo maken we verduurzaming toegankelijk en helpen we inwoners en ondernemers om zelf stappen te zetten op het gebied van energiebesparing en verduurzaming. Daarnaast vergroten we de bewustwording van de energietransitie en stimuleren we inwoners en ondernemers om in actie te komen. We laten zien wat mogelijk is, welke voordelen verduurzaming biedt en welke ondersteuning beschikbaar is. Daarbij besteden we extra aandacht aan doelgroepen die moeilijker bereikbaar zijn of aanvullende ondersteuning nodig hebben. We informeren inwoners en ondernemers tijdig over actuele ontwikkelingen, zoals veranderingen in subsidies, nieuwe regelgeving en netcongestie. Zo helpen we hen om goed geïnformeerde keuzes te maken. Tot slot werken we samen met lokale en regionale partners.

Door kennis, ervaringen en communicatiemiddelen te bundelen, dragen we een eenduidige boodschap uit en versterken we elkaar in de communicatie over de energietransitie. Doelgroep: inwoners Insteek: communiceren Betrokkenen: alle duurzame initiatieven Impact: ++ Planning: 2026 en 2028 Doelgroep: inwoners en ondernemers Insteek: communiceren en informeren Betrokkenen: inwoners en ondernemers Impact: ++ Planning: 2026, 2027 en 2028 Doelgroep: inwoners en ondernemers Insteek: communiceren en informeren Betrokkenen: inwoners en ondernemers Impact: +++ Planning: 2026, 2027 en 2028 21 BIJLAGE 1. STATUS GEMEENTE MAASGOUW Bron onderstaande afbeeldingen: Klimaatmonitor en CBS.

22

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maasgouw.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9ba5085a-a5de-4680-9dd7-7d6c6eb1ed6c?agendaItemId=a0f3a240-fb4c-4606-973f-e402c06c3091