---------- BIJLAGE 1 151669- Jaarpublicatie Midden Limburg Bereikbaar 2023
Tekst van het document
MOBILITEITSMONITOR 2023
FEITEN EN MENINGEN OVER (DE GEVOLGEN VAN)
MOBILITEIT IN MIDDEN-LIMBURG
1
INLEIDING Hierbij presenteren we het eerste jaaroverzicht van Midden Limburg Bereikbaar. Midden Limburg Bereikbaar is de uitvoeringsorganisatie voor mobiliteitsvraagstukken in Midden-Limburg. Het Regionaal Mobiliteitsoverleg Midden-Limburg (RMO) is het samenwerkingsverband van de 7 Midden-Limburgse gemeenten op het gebied van verkeer en vervoer (beleid, strategie, lobby, subsidie, afstemming en coördinatie).
Het RMO stelt jaarlijks een jaarplan op. De uitvoering van een deel van de projecten wordt uitgevoerd door Midden Limburg Bereikbaar omdat zij beschikken over de benodigde kennis, kunde en capaciteit. Hierdoor wordt de regio ontlast. Naast invulling geven aan de uitvoering de regionale opgaven voor de Midden-Limburgse gemeenten, werkt Midden Limburg Bereikbaar ook aan opgave/ambities van anderen. De Provincie Limburg en Rijkswaterstaat zijn hierbij belangrijke partners. In het jaaroverzicht van Midden Limburg Bereikbaar treft u de volgende zaken aan.
Door middel van monitoring en evaluatie hebben we niet alleen zicht op de resultaten van de projecten die we nú uitvoeren. Het biedt ook waardevolle inzichten die ons helpen bij het vormgeven van toekomstige maatregelen. De analyses, bevindingen en aanbevelingen in deze publicatie zijn het resultaat van ons gezamenlijke werk en de betrokkenheid van belanghebbenden op alle niveaus.
Het eerste deel bestaat uit de Mobiliteitsmonitor. Op basis van openbare data (objectieve data) en de uitkomsten van een grootschalige peiling onder de inwoners van Midden-Limburg hebben we een goed beeld van waar we nu staan op het gebied van mobiliteit in Midden-Limburg. Ook geeft het ons een beeld van de opgaven die er nog liggen.
Het behalen van de mooie resultaten in 2023 geeft ons energie om door te gaan op deze weg. We gaan met vol enthousiasme ook in 2024 aan de slag met het realiseren van de ambities van de regio Midden-Limburg.
Het tweede deel is de beschrijving van de projecten die in 2023 zijn uitgevoerd en hoe ze hebben bijgedragen aan het bereikbaar, veilig en duurzaam maken van onze regio.
Namens team Midden Limburg Bereikbaar, Trude Rietveld, Programmamanager
2
Klik op dit icoon om terug te gaan naar de inhoudsopgave
INHOUDSOPGAVE
Inleiding
Bijlage – Projectmonitor:
blz. 30
• Werkgeversaanpak
blz. 32
blz. 6
• Logistieke aanpak
blz. 35
• Kengetallen
blz. 7
• Fietsstimulering
blz. 37
• Bereikbaarheid
blz. 9
• Bezoekersaanpak
blz. 39
• Duurzaamheid
blz. 14
• A73 tunnelrenovatie
blz. 40
• Verkeersveiligheid
blz. 19
• Data Top 15
blz. 41
• Sociale inclusie
blz. 23
• Topdruktedagen Roermond
blz. 42
• Vitaliteit
blz. 26
• E-deelmobiliteit
blz. 43
• Onderwijsaanpak
blz. 44
• Communicatie
blz. 45
• Monitoring & Evaluatie
blz. 49
Trendmonitor:
blz. 4
3
INLEIDING De 7 Midden-Limburgse gemeenten hebben gezamenlijk een regionale mobiliteitsvisie opgesteld. Onderdelen van de visie zijn; betere samenwerking tussen de gemeenten, regionale investeringsmogelijkheden creëren en ontwikkelen en aan tafel komen bij bepaalde partijen om onze potentie en impact te vergroten. We gaan daarom niet (alleen) uit van problemen maar handelen juist vanuit onze gemeenschappelijke ambitie. Beleidsthema’s (ambities) en onderwerpen (doelen)
Waarom dit document?
Vertrekpunt is dat mobiliteit geen doel op zichzelf is, maar vooral in dienst staat van anderen en een belangrijke bijdrage kan leveren aan de samenleving en de economie. Tegelijkertijd is het zaak om de negatieve gevolgen van mobiliteit op het klimaat, veiligheid, gezondheid en luchtkwaliteit zo veel mogelijk te beperken.
In dit document schetsen we een eenduidig beeld van hoe de mobiliteit in MiddenLimburg zich ontwikkelt op deze doelen. Daarnaast beschrijven we de status en voortgang van de projecten die worden uitgevoerd en die bijdragen aan deze doelen. Daarmee bieden we een objectieve kijk op (de ontwikkeling van) de opgaven in de regio. Dit rapport geeft een eenduidig beeld van het gezamenlijke vertrekpunt, dat helpt bij het aanscherpen en bijsturen van de koers voor de komende jaren.
Midden Limburg Bereikbaar heeft hiertoe 5 thema’s benoemd waarop de focus wordt gelegd. Binnen deze thema’s wordt gewerkt aan de doelen van het RMO en provincie Limburg. In de visie wordt per thema beschreven hoe mobiliteit daaraan kan bijdragen en wordt de ambitie in een toekomstbeeld uitgewerkt. Deze ambities hangen samen met de visie dat mobiliteit bij moet dragen aan de volgende doelen: 1. Bereikbaarheid van economische en zorgvoorzieningen, zowel fysiek als digitaal 2. Duurzaamheid, minder milieuhinder, CO₂-uitstoot, hittestress en wateroverlast 3. Verkeersveiligheid, afname van verkeersdoden en -slachtoffers 4. Inclusiviteit, mee kunnen doen aan de maatschappij door voldoende duurzame verplaatsingsmogelijkheden
5. Vitaliteit, het vergroten van de gezondheid en welzijn door meer actieve mobiliteit (ook op hogere leeftijd)
Wat hebben we gedaan? Elk doel volgen we op basis van een aantal indicatoren die we hebben vastgelegd in de trendmonitor. Sommige indicatoren zijn gebaseerd op objectieve data over feiten, anderen op subjectieve meningen en ervaringen van inwoners. De Monitoring & Evaluatie is in 2023 opgezet, in dat jaar is ook de eerste Regiopeiling uitgevoerd waarin we het mobiliteitsgedrag (en de onderliggende motieven daarvoor), de meningen, ervaringen van 1.653 inwoners uit de verschillende gemeenten hebben opgehaald. Deze Regiopeiling wordt elke 3 jaar herhaald om de ontwikkeling op de subjectieve indicatoren in tijd te kunnen volgen. Voor de ontwikkeling van objectieve feiten gebruiken we openbare bronnen. Zo kunnen we de ontwikkelingen in Midden-Limburg goed vergelijken met de rest van Nederland en/of andere vergelijkbare regio’s. Voor zover er data beschikbaar is, kijken we terug tot 2018. Per doel benoemen we welke projecten worden uitgevoerd die bijdragen aan dit doel. Per project worden resultaten op Activiteiten, Bereik en Effect gemonitord en weergegeven.
4
Scope en leeswijzer In de mobiliteitsmonitor staan de doelen en projecten van Midden Limburg Bereikbaar centraal, omdat deze een abstractieniveau hebben dat goed te vertalen is naar meetbare eenheden. De doelen en projecten komen voort uit ambities per thema zoals beschreven in de visie.
Ambities Thema’s
Op de pagina 7 geven we eerst enkele relevante kerncijfers van de regio die bepalend zijn voor de (ontwikkeling van) mobiliteit in Midden-Limburg. Deze cijfers helpen om de trends op het gebied van mobiliteit te verklaren en beter te kunnen duiden.
Vitaliteit
Projectenmonitor
Inclusiviteit
Projecten
Veiligheid
Zo heeft u de belangrijkste cijfers én het verhaal erachter in een vogelvlucht. In een separate rapportage zijn alle onderliggende cijfers en overzichten te raadplegen, daarin geven we (waar beschikbaar) ook de cijfers per gemeente.
Trendmonitor
Duurzaamheid
Ook geven we aan welke projecten een bijdrage leveren aan het doel. Van elk project beschrijven we in de projectmonitor de uitgevoerde activiteiten, het bereik daarvan en de effecten van deze individuele projecten
Doelen
Bereikbaarheid
Vervolgens geven we per doel een korte duiding van wat we zien in de cijfers en wat dit betekent voor Midden Limburg Bereikbaar. Daarna beschrijven we de belangrijkste Feiten en Cijfers, gevolgd door verdiepende inzichten op basis van de onderliggende cijfers en bronnen. Dit doen we op basis van de trendmonitor.
Werkgeversaanpak Logistieke aanpak Fietsstimulering Bezoekersaanpak
A73 tunnelrenovatie Topdruktedagen E-deelmobiliteit Onderwijsaanpak
5
TRENDMONITOR
6
KENGETALLEN MOBILITEIT MIDDEN-LIMBURG 241.467 inwoners
105.100 banen
560 auto’s/1.000 inw.
Aanbod regionaal OV Limburg
in Midden-Limburg begin 2023
in Midden-Limburg in 2022
in Midden-Limburg begin 2023 (was in 2018: 542)
(in miljoenen)
• Midden-Limburg - 0,7% t.o.v. 2018
2021: 6.063 km trein • Noord-Limburg 2023: 536
• Midden-Limburg + 2,0 % t.o.v. 2018
• Noord-Limburg
-0,3% t.o.v. 2018
• Noord-Limburg
• Nederland 2023:
501
+ 3,0% t.o.v. 2018
• Nederland
+ 5,9% t.o.v. 2018
• Nederland
• Nederland 2018:
487
+ 3,7% t.o.v. 2018
27.507 75-plussers in Midden-Limburg begin 2023
2018 : 5.957
2021: 26.368 km bus 2018: 30.775
70.200 inwoners werken in regio 45.200 uitgaande forenzen naar 34.600 inkomende forenzen van
23,3 kilometer Dagelijkse reisafstand met de auto in 2022 (was in 2018: 26,2)
1,9 km vrijliggend of solitair fietspad per 10 km weg in 2022 in Midden-Limburg.
Midden-Limburg in 2022 • Midden-Limburg +19,4% t.o.v. 2018
• 10.700 uit Zuid-Limburg
• Noord-Limburg
+ 20,0% t.o.v. 2018
• 8.400 uit Noord-Limburg
• Nederland
+20,0% t.o.v. 2018
• 4.900 uit Zuidoost-Noord-Brabant
• Noord-Limburg 2022: 24,5 km
• Noord-Limburg 2,0 km
• Nederland 2022: 20,6 km
• Nederland
2,7 km
• Nederland 2018: 24,8 km
-0,7% inwoners in 2040 (prognose)
53% werkzaam in top 3 grootste sectoren
2,7 verplaatsingen per persoon per dag, waarvan 1,4 per auto
in Midden-Limburg t.o.v. 2023
in Midden-Limburg in 2022
in Midden-Limburg in 2022 (in 2018: 2,9, waarvan 1,6 per auto)
• Noord-Limburg +2,0%
• Handel 20%
• Nederland +8,6%
1,7 deelauto’s/100.000 inw. in Midden-Limburg in 2022
• Noord-Limburg 2022: 2,8
• Noord-Limburg: 1,4
• Gezondheid/ welzijn 19% (NL: 17%)
• Nederland 2022:
2,8 (1,2 per auto)
• Nederland: 34,3
• Industrie 14%
• Nederland 2018:
2,8 (1,3 per auto)
Bronnen: CBS, Primos, ODiN, Fietsersbond, CROW, Ecorys
(NL:16%)
(NL: 9%)
7
KENGETALLEN – HET VERHAAL Bevolkingsgroei, negatief geboortesaldo, vergrijzing in lijn met NL In 2018 werd Midden-Limburg gekwalificeerd als een 'anticipeerregio' door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninklijke Relaties. Ofwel een regio waar nog geen sprake is van bevolkingsafname, maar waar dit wel wordt verwacht in de toekomst. Ondanks deze voorspelling is de bevolking gegroeid. Het geboortesaldo is afgenomen maar het aantal nieuwkomers ten opzichte van vertrekkers is toegenomen, zowel uit andere Nederlandse gemeenten als uit het buitenland. Binnenlandse migratie is vooral sinds 2020 sterk toegenomen. Tijdens en na de COVID-19 pandemie zijn veel mensen (vooral 50 plussers zonder kinderen) uit de Randstad naar grensregio’s vertrokken (bron: CBS). Het migratiesaldo piekte vooral in 2022 toen de oorlog in Oekraïne uitbrak. De prognose is wel dat het aantal inwoners in 2040 licht is gedaald ten opzichte van 2023. Net als in heel Nederland is in Midden-Limburg sprake van vergrijzing. In 2023 was 11% van de bevolking 75 jaar of ouder. Prognose is dat in 2040 ruim 18% van de bevolking 75-plusser is. Juist deze doelgroep is de afgelopen jaren bij een groot deel van de verkeersongevallen betrokken.
Economie: Minder banen, lagere werkloosheid, uitgaande pendel Het aantal banen in Midden-Limburg is licht gedaald ten opzicht van 2018 (-0,7%), terwijl er in Nederland sprake was van een stijging van bijna 6%. Het grootste deel van de inwoners van Midden-Limburg werkt ook in de regio. Per saldo is er sprake van een uitgaande pendel, er zijn meer Midden-Limburgers die buiten de regio werken dan mensen die er niet wonen en wel werken. De laatste categorie komt vooral uit Zuid-Limburg. Recente informatie over pendelstromen van en naar het buitenland is niet beschikbaar. We zien wel duidelijk verschillen binnen de regio: De gemeenten Weert en Nederweert kennen een sterke pendelrelatie met Zuidoost-
Brabant. In Leudal, Roerdalen en Maasgouw geldt dat men voornamelijk in de eigen regio werkt (naast de eigen gemeente met name Roermond). Inwoners uit EchtSusteren forenzen met name naar Sittard-Geleen. Het werkloosheidspercentage was in 2023 3,3% (in Nederland was dat 3,6%). Mobiliteit: Veel autobezit en -gebruik Het autobezit in Midden-Limburg ligt hoger dan in Nederland en dan in buurregio Noord-Limburg. Het autobezit in de regio is sinds 2018 gestegen, terwijl landelijk een dalende trend zichtbaar is. Ook legt de Midden-Limburger relatief grote afstanden af met de auto. Het gemiddeld aantal verplaatsingen per persoon per dag is vergelijkbaar met het landelijke beeld, al zien we ook hier dat de auto relatief vaak gebruikt wordt. In Nederland is een strijd om de ruimte gaande. Alle transities hebben ruimte nodig en die is beperkt in Nederland. In 2017 was 3,29% van de ruimte in Midden-Limburg bestemd voor verkeer (weg- en spoor). Dat was in 2015 3,33% en in 2012 3,38%. In heel Nederland was dat 2,77%. Alternatieven voor auto Het aanbod van openbaar vervoer per bus in provincie Limburg is sinds 2018 afgenomen. Het treinaanbod is in diezelfde periode toegenomen. Uit de duurzaamheidsscore van het CROW blijkt dat het aantal deelauto’s in MiddenLimburg ver achterblijft bij de landelijke ontwikkeling.
Voor fietsers geldt dat er per 10 km aan (auto)wegen 1,9 km vrijliggend of solitair fietspad is. Op landelijk niveau is dat 2,7 km. Dit is in 2022 geïnventariseerd door het CBS in samenwerking met de Fietsersbond.
8
BEREIKBAARHEID Bereikbaarheid gaat verder dan economische bereikbaarheid. Het, niet per se fysiek, toegang hebben tot zaken zoals (dagelijkse) voorzieningen en zorg wordt steeds belangrijker.
PROJECTEN De volgende projecten dragen bij aan dit onderwerp (klik voor resultaten): •
Fietsstimulering
BEREIKBAARHEID VOORZIENINGEN ONDER DRUK VOOR INWONERS ZONDER AUTO
•
A73 tunnelrenovatie
•
Bezoekersaanpak
Het autobezit en –gebruik is relatief groot in Midden-Limburg en groeit sinds 2018 harder dan in Nederland. De Midden-Limburger legt relatief veel kilometers af. Daar tegenover staat dat het aanbod van openbaar vervoer (ov) tussen 2018 en 2022 met 14% is afgenomen (in kilometers). De afstanden tot voorzieningen zijn daarnaast toegenomen. Deze ontwikkelingen kunnen eraan bijdragen dat de auto-afhankelijkheid verder toeneemt, waardoor het risico op vervoersongelijkheid groter wordt.
•
E-deelmobiliteit
•
Topdruktedagen Roermond
•
Onderwijsaanpak
Dit effect wordt versterkt door de toenemende vergrijzing in de regio. De groep ouderen maakt relatief veel gebruik van lokale en regionale (medische) voorzieningen. Deze groep wordt groter en krijgt meer moeite met het bereiken ervan als gevolg van minder nabije voorzieningen. De druk op het relatief kostbare Wmo-vervoersvoorziening kan hierdoor toenemen. Het belang om ouderen te stimuleren zo lang mogelijk op een veilige manier te blijven fietsen wordt groter. Belangrijke voorwaarde is dat relevante voorzieningen voldoende nabij zijn voor fietsers. Deze opgave reikt derhalve verder dan mobiliteit, ook economische en ruimtelijke ordening en het ontwikkelingen op het gebied van sociaal domein spelen hierbij een belangrijke rol.
Ik wil hier meer over weten
Ga door naar het volgende onderwerp
9
BEREIKBAARHEID
Feiten en cijfers •
In de landelijke regionale monitor Brede Welvaart van CBS scoort MiddenLimburg gemiddeld op de indicatoren rondom bereikbaarheid. De afstand tot horeca is in 2022 toegenomen volgens CBS.
•
In Midden-Limburg zijn maatschappelijke voorzieningen goed bereikbaar voor mensen met een auto. 19% van de inwoners is met het ov meer dan 30 minuten onderweg naar een basisschool, huisarts, gemeentehuis, of supermarkt. 80% vindt de lokale voorzieningen goed bereikbaar, zo blijkt uit de Regiopeiling.
•
1 op de 4 inwoners moet langer dan 30 minuten met het OV reizen om het dichtstbijzijnde ziekenhuis te bereiken. 7% van de inwoners vindt dat ziekenhuizen (heel) moeilijk te bereiken zijn in de regio.
•
65% is (zeer) tevreden over reizen in de regio. 41% ervaart weinig mogelijkheden om naar de bestemming te reizen op momenten dat men dat wil.
•
Het fietsen in de regio wordt met een 7,5 gewaardeerd. Ter vergelijk: in hetzelfde onderzoek in Noord-Limburg scoort het fietsen een 7,8.
•
57% woont binnen 500 meter van een bushalte. 70% is tevreden over de bereikbaarheid van bushaltes.
•
Het autobezit in de regio is hoog (560 auto’s per 1000 inwoners) en stijgt, terwijl op landelijk niveau een dalende trend zichtbaar is.
•
In Limburg (hele provincie) is het aanbod van buskilometers tussen 2018 en 2021 met 14% afgenomen. Het aantal aangeboden treinkilometers is ook gedaald, maar in mindere mate (-5%).
•
De aankomstpunctualiteit op de Maaslijn (treindienst Nijmegen – Venlo – Roermond) is in diezelfde periode gestegen, maar is nog nooit boven de norm van 92% geweest. Ook op rituitval presteert de Maaslijn onder de norm van
maximaal 0,2%. De rituitval van de bussen in Limburg was tot eind 2021 ver onder de norm van 0,5%. In 2022 was deze echter 10 keer hoger dan in 2021. •
Het aantal reizigerskilometers in het ov is tussen 2018 en 2022 meer afgenomen dan het aanbod. Waar het gebruik en het aanbod van ov tot en met 2019 (redelijk in evenwicht waren, is het aanbod van Arriva tijdens en na de coronapandemie veel minder hard gedaald dan het gebruik van ov.
•
De tevredenheid van ov-reizigers laat een dalende trend zien. Het ov per bus wordt in 2022 met een 7,8 beoordeeld (NL: 7,9). De Maaslijn wordt lager gewaardeerd met een 6,7. Met name het oordeel over de trein is lager dan het landelijk gemiddelde en is flink gedaald ten opzichte van voorgaande jaren (vooral door drukte, frequentie en overstaptijd). De bus scoort vooral minder op frequentie en punctualiteit Het vraagafhankelijke Wmo-vervoer van Omnibuzz scoort stabiel hoog en wordt in 2023 gewaardeerd met een 8,2. Gebruikscijfers van het Wmo-vervoer laten een dalende trend zien in het gebruik (-33% t.o.v. 2018).
•
De reistijd met de auto in de regio is tijdens de spits gemiddeld 5,7% langer dan tijdens dalperioden op werkdagen. Enkele specifieke knelpunten zijn de A2 tussen Weert en Maarheeze en de A73 tussen Roermond en Echt. In vergelijking met Zuid-Limburg en Noord-Brabant zijn er weinig knelpunten.
•
Iets meer dan de helft van de inwoners vindt het (heel) druk op de wegen in hun gemeente, 38% vindt de eigen buurt (heel) druk.
Ik wil hier meer over weten
Ga door naar het volgende onderwerp
10
INDICATOREN: % (zeer) tevreden over reismogelijkheden % (zeer) tevreden over bereikbaarheid lokale voorzieningen % inwoners dat lokale voorzieningen (basisschool, huisarts, supermarkt en gemeentehuis) binnen 20 auto-minuten kan bereiken % inwoners dat lokale voorzieningen (basisschool, huisarts, supermarkt en gemeentehuis) binnen 30 OV-minuten kan bereiken
% inwoners dat binnen 30 autominuten een ziekenhuis kan bereiken % inwoners dat binnen 45 OV-minuten een ziekenhuis kan bereiken % (zeer) tevreden over bereikbaarheid ziekenhuis Rapportcijfer fietsnetwerk regio % inwoners dat in een straal van 500 meter van een bushalte woont % inwoners dat in een straal van 800 meter van een HOV-bushalte woont % inwoners dat bushaltes goed bereikbaar vindt % inwoners dat in een straal van 5.000 meter van een treinstation woont % inwoners dat treinstations goed bereikbaar vindt Gemiddeld rapportcijfer busconcessie Noord- en Midden Limburg Gemiddeld rapportcijfer trein Nijmegen – Roermond (Maaslijn) Gemiddeld rapportcijfer voor Wmo-vervoer (Omnibuzz)
Bron Regiopeiling Moventem Regiopeiling Moventem Movares Verbindingswijzer Movares Verbindingswijzer Movares Verbindingswijzer Movares Verbindingswijzer Regiopeiling Moventem Regiopeiling Moventem Movares Verbindingswijzer Movares Verbindingswijzer Regiopeiling Moventem Movares Verbindingswijzer Regiopeiling Moventem OV-klantenbarometer CROW OV-klantenbarometer CROW KTO Omnibuzz Moventem
?/!*
2018
2023
?
-
63%
?
-
80%
!
-
100%
!
-
81%
!
-
99%
!
-
97%
?
-
74%
?
-
7,5
!
-
57%
!
-
20%
?
-
70%
!
-
57%
?
-
61%
?
7,7
7,8
?
7,2
6,7
?
8,1
8,2
Scores indicatoren Deze tabel geeft een overzicht van de ‘scores’ op de indicatoren. Over drie jaar worden de scores op de indicatoren opnieuw gedaan, zodat we een cijfermatig beeld krijgen van de trends. Indien beschikbaar hebben we uit externe bronnen cijfers uit 2018 opgehaald. ? = Mening (subjectieve gegevens) en ! = Feit (objectieve gegevens)
11
Bereikbaarheid – Verder uitgediept
Totaaloordeel OV
Nabijheid treinstations
Bron: OV-klantenbarometer, CROW
Tevredenheid reizen in gemeente
binnen 5.000m
8,1
Bron: Regiopeiling Midden-Limburg, Moventem 7,6
8%
Echt-Susteren (n=204)
48%
24%
19%
2% 7,1
6%
Leudal (n=339)
49%
29%
10% 5% 6,6
Maasgouw (n=174) 5% Nederweert (n=88)
11%
Roerdalen (n=154)
6%
Roermond (n=385)
59% 57%
8%
57%
Midden-Limburg (n=1597)
8%
55%
Tevreden
7% 5%
21%
59%
9%
12% 1%
19%
58%
Weert (n=253)
Heel tevreden
23%
14% 1%
24%
2019
2021
8%1%
24%
10% 3%
Ontevreden
Heel ontevreden
Fiets tevredenheid regio
Fiets tevredenheid woongemeente
7,5
7,2
2022
Bus Noord/Midden-Limburg Bus Nederland Trein Roermond-Nijmegen Trein regionaal Nederland
Nabijheid bushaltes
6%3%
25%
Niet tevreden, niet ontevreden
2018
Ontwikkeling vraag en aanbod regionale OV
binnen 500m
Top 5 aspecten met meeste invloed op reistevredenheid (o.b.v. regressieanalyse aspecten Regiopeiling)
Betrouwbaarheid Bereikbaarheid sociale contacten Bereikbaarheid voorzieningen Vervoermiddelenkeuze Bereikbaarheid OV
Bron: Regiopeiling MiddenLimburg, Moventem
Bron: Verbindingswijzer, Movares
12
Bereikbaarheid voorzieningen met verschillende vervoermiddelen Huisartsen
Supermarkten
Basisscholen
Auto
Auto
Auto
Fiets
Fiets
Fiets
OV
OV
OV
Deze kaarten geven een beeld van de bereikbaarheid van Huisartsen, Basisscholen en Supermarkten in de regio per auto, fiets en ov. De kleuren vertegenwoordigen de reistijd naar de dichtstbijzijnde locaties. Voor deze analyse is de regio opgedeeld in gebieden van 100X100 meter. In de separate verdiepende rapportage wordt per reistijdcategorie en per modaliteit opgegeven hoeveel inwoners het betreft.
Bron: Verbindingswijzer Movares
13
DUURZAAMHEID Duurzaamheid, milieuhinder en -uitstoot en klimaatimpact zoals de vermindering van CO2, hittestress en wateroverlast
MOBILITEIT IN MIDDEN-LIMBURG WORDT DUURZAMER, MAAR HET GAAT MINDER SNEL DAN IN NL Er zijn de afgelopen jaren duidelijk stappen gezet richting een meer duurzaam mobiliteitssysteem in Midden-Limburg. Ten opzichte van de landelijk ontwikkeling wordt er ten opzichte van 2018 minder CO2 uitgestoten door personenauto’s, vrachtverkeer en bestelauto’s. Wel blijft de regio op een aantal fronten achter op het landelijk gemiddelde. Er wordt in aantal kilometers minder met de auto gereden, maar op het totaal aantal verplaatsingen blijft de autodominantie groot. Tevens kent de regio een relatief laag aandeel elektrische auto’s en publieke laadpalen. Het aanbod deelauto’s blijft ook achter ten opzichte van het landelijke beeld.
PROJECTEN De volgende projecten dragen bij aan dit onderwerp (klik voor resultaten): •
Fietsstimulering
•
Werkgeversaanpak
•
Logistieke aanpak
•
E-deelmobiliteit
•
Onderwijsaanpak
Ik wil hier meer over weten
Ga door naar het volgende onderwerp
14
DUURZAAMHEID
Feiten en cijfers •
•
•
In Midden-Limburg is de CO2-uitstoot van verkeer tussen 2018 en 2022 met 10,9% afgenomen, landelijk was de afname 7,9% en in Noord-Limburg was dat 9,1%. Hierbij valt op dat de CO2 uitstoot in Nederweert met 10% is gestegen, dat wordt onder andere veroorzaakt door meer uitstoot van vrachtwagens en bestelauto’s. Daarnaast moeten we opmerken dat het in absolute aantallen een kleine stijging betreft van een paar kiloton. Vanwege de kleine totale aantallen uitstoot binnen de gemeente heeft dit relatief veel invloed op de ontwikkeling binnen Nederweert t.o.v. 2018. De relatief sterke daling wordt vooral veroorzaakt door een daling in uitstoot van personenauto’s in combinatie met een lichte daling of gelijkblijvende uitstoot van vrachtverkeer en bestelauto’s. Op landelijk niveau is de uitstoot van personenauto's sterker gedaald, maar van vrachtverkeer en bestelauto’s juist toegenomen. De daling van uitstoot van personenauto's komt omdat er in aantal kilometers minder wordt gereden dan in 2018 (van 26,2 km naar 23,3 km per persoon per dag, Nederland van 24,8 km naar 20,6 km) en omdat er meer elektrische voertuigen op de weg rijden. CROW berekent voor alle RMP-regio’s (Regionaal Mobiliteitsprogramma) in Nederland de ‘Duurzaamheidsscore’, die geeft een indicatie van de duurzaamheid van de mobiliteit. Midden-Limburg scoort een 5,16 (van de 10) en is hiermee een middenmoter.
De best scorende regio is Almere en Lelystad met 6,11. Midden-Limburg scoort slecht (sterk onvoldoende) op het aantal deelauto’s. Fietsinfra, laadpunten, vervoerswijze (duurzame verplaatsingen) en verkeersveiligheid scoren een onvoldoende. Als het gaat over schone bussen en afstand tot treinstation scoort Midden-Limburg uitstekend.
•
Het aandeel elektrisch vervoer stijgt, maar blijft achter bij de landelijke ontwikkeling. In 2022 was 3,1% van alle personenauto’s in Midden-Limburg elektrisch aangedreven, tegenover bijna 6% landelijk. Van de bedrijfsauto’s is 0,3% elektrisch, waar dit landelijk 1,2% is.
•
In 2023 heeft Midden-Limburg 1.162 publieke laadpalen, dat zijn er 4,8 per 1.000 inwoners. In Nederland waren er 7,0 publieke laadpalen per 1.000 inwoners.
•
In de regio vindt iets meer dan de helft (53%) van alle verplaatsingen plaats per auto. Dit is een daling van 4% ten opzichte van 2018. Landelijk is het aandeel met 3% afgenomen tot 43%. In Noord-Limburg is het aandeel autoverplaatsingen 49%.
•
Het aandeel emissieloze verplaatsingen in de regio is met ongeveer 6% gestegen t.o.v. 2018, ongeveer gelijk met Nederland.
Ik wil hier meer over weten
Ga door naar het volgende onderwerp
15
INDICATOREN :
Bron
?/!*
2018
2023
CO2-uitstoot verkeer in kton
Klimaatmonitor
!
617
550
CO2-uitstoot vrachtwagens/bestelbussen in kton
Klimaatmonitor
!
212
210
% emissieloze verplaatsingen (lopen, fietsen, EV's, ZE factor OV)
CBS: onderzoek Onderweg in Nederland, Klimaatmonitor
!
38% tot 43%
45% tot 49%
# ZE-zones
Gemeenten
!
0
0
317 in 2019
1.162:
1,3 per 1000 inwoners
4,8 per 1000 inwoners
# (semi) publieke laadpalen
Klimaatmonitor
!
? = Mening (subjectieve gegevens) en ! = Feit (objectieve gegevens)
16
Duurzaamheid – Verder uitgediept Modal split alle verplaatsingen per persoon 2018 4% 16%
4% 16%
20% 3%
28% 6%
57%
8 7 6 5 4 3 2 1 0 2019
46%
Midden-Limburg Auto
Laadpalen per 1000 inwoners
OV
Nederland Fiets
Lopen
Overig
Modal split alle verplaatsingen per persoon 2022 4% 21%
4% 21%
20% 2%
28%
4%
2020
2021
Echt-Susteren
Leudal
Maasgouw
Nederweert
Roerdalen
Roermond
Weert
Totaal Midden-Limburg
Nederland
Bron: Klimaatmonitor
Percentage elektrische personenauto's 7% 6% 5% 4% 3% 2%
53%
43%
1%
Battery Electric Vehicle (BEV) = Volledig elektrisch
0% Midden-Limburg Auto
2022
OV
Nederland Fiets
Lopen
Overig
Bron: Onderzoek Onderweg in Nederland (CBS)
2018
2022
2018
Midden-Limburg
2022 Nederland
BEV
Plugin Hybrid Vehicle (PHEV) = Hybride
PHEV
17
CO2-uitstoot in kton
CO2-uitstoot verkeer 600 500
115
400
110
311,3
105
300
100
200
95
100
90
253
69,6
67,9
142,4
142,3
Totaal Midden-Limburg 2018
Totaal Midden-Limburg 2022
0
85
Vrachtauto's
Bestelauto's
Personenauto's
80
CO2-uitstoot in kton
75 2018
2019
2020
2021
Echt-Susteren
Leudal
Maasgouw
Nederweert
Roerdalen
Roermond
Weert
Totaal Midden-Limburg
Nederland
2022
140 120 100 80 60
Bron: Klimaatmonitor/ Emissieregistraties In Midden-Limburg is de CO2-uitstoot van verkeer tussen 2018 en 2022 met 10,9% afgenomen, landelijk was de afname 7,9% en in Noord-Limburg was dat 9,1%. Hierbij valt op dat de CO2 uitstoot in Nederweert met 10% is gestegen, dat wordt onder andere veroorzaakt door meer uitstoot van vrachtwagens en bestelauto’s. Daarnaast moeten we opmerken dat het in absolute aantallen een kleine stijging betreft van een paar kiloton. Vanwege de kleine totale aantallen uitstoot binnen de gemeente heeft dit relatief veel invloed op de ontwikkeling binnen Nederweert t.o.v. 2018.
40 20 0
Vrachtauto's
Bestelauto's
Personenauto's
18
VERKEERSVEILIGHEID Afname van het aantal ernstige verkeerslachtsoffers en -doden.
PROJECTEN De volgende projecten dragen bij aan dit onderwerp (klik voor resultaten):
VERKEER IN MIDDEN-LIMBURG MINDER VEILIG, VOORAL VOOR (OUDERE) FIETSERS
•
Fietsstimulering
De verkeersonveiligheid ligt relatief hoog in Midden-Limburg. Gecorrigeerd naar het aantal voertuigkilometers is het aantal (dodelijke) verkeersongevallen (exclusief rijkswegen) hoger dan het landelijk gemiddelde. Er is wel een daling ingezet. Gezien de autonome ontwikkeling van toenemend (individueel) verkeer en de vergrijzing wordt de opgave groter. Met name de fietsveiligheid is een aandachtspunt, zeker als het gaat over ouderen. Dit beeld komt sterk overeen met het landelijke beeld.
Uit de regiopeiling blijkt dat een kleine minderheid (zeer) tevreden is over de verkeersveiligheid in de eigen woonomgeving.
Ik wil hier meer over weten
Ga door naar het volgende onderwerp
19
VERKEERSVEILIGHEID
Feiten en cijfers •
Landelijk neemt het aantal verkeersslachtoffers na een ‘Corona-dip’ toe. In 2022 was het aantal verkeersdoden in Nederland het hoogst in 14 jaar tijd. Met bijna 40% is het aandeel fietsers onder de verkeersdoden groot.
•
In absolute zin is het aantal ongevallen met letsel in Midden-Limburg in 2022 lager dan in 2018, respectievelijk 131 en 164. Het aantal ongevallen met dodelijke afloop is ook afgenomen van 21 in 2018 naar 14 in 2022. 5 dodelijke slachtoffers waren fietsers.
•
De kans op een ongeval neemt toe bij een hogere verkeersintensiteit. Gecorrigeerd naar het aantal voertuigkilometers ligt het aantal dodelijke ongevallen (exclusief rijkswegen) in Midden-Limburg hoger dan in Nederland. In Nederland was het aantal dodelijke ongevallen per miljard voertuigkilometers tussen 2018 en 2022 6,3, tegenover 9,4 in Midden-Limburg. Daarmee staat Midden-Limburg in de top 3 van alle (34) regio’s in Nederland. Wel is een daling te zien (-0,4) t.o.v. de periode 2016-2020.
•
Vooral kinderen en jongeren van 4 - 17 jaar zijn kwetsbare verkeersdeelnemers. Voor deze doelgroep is de aanpak Verkeersactieve school ontwikkeld. In het schooljaar 2022-2023 besteedde 95% van alle scholen in Midden-Limburg aandacht aan theoretische en praktische verkeerseducatie en had oog voor een verkeersveilige schoolomgeving en school-thuisroutes.
•
48% van de inwoners vindt de woonomgeving (zeer) verkeersveilig, tegenover 21% die de woonomgeving (zeer) onveilig vindt. Van alle modaliteiten is de subjectieve veiligheid tijdens het fietsen het laagst.
•
In 2023 is het rapport ‘De Limburgse Staat van de Verkeersveiligheid 2023’ verschenen met de uitkomsten van een verkeersveiligheidsanalyse van provincie Limburg. Alhoewel er geen uitsplitsingen naar regio’s zijn gedaan, delen we enkele uitkomsten •
De maatschappelijke kosten van verkeersdoden en ernstig verkeersgewonden in provincie Limburg worden geschat op € 1,1 miljard per jaar.
•
Bij gelijkblijvend beleid verwacht SWOV een stagnatie van de stijging van het aantal verkeersdoden in Midden-Limburg, maar een sterke stijging van het aantal ernstig verkeersslachtoffers.
•
Meer fietsers raken ernstig gewond bij een ongeval zonder betrokkenheid van een motorvoertuig (ongeveer 80% van ernstig verkeersgewonden onder fietsers). Ook zijn meer fietsende zeventigers ernstig gewond geraakt.
Ik wil hier meer over weten
Ga door naar het volgende onderwerp
20
INDICATOREN:
Bron
?/!*
2018
2023
RWS: Bestand geRegistreerde Ongevallen
!
21
14
RWS: Bestand geRegistreerde Ongevallen
!
164
131
ROVL
!
-
95%
Regiopeiling
?
-
48%
# ongevallen met dodelijke afloop op alle wegen in Midden-Limburg
# ongevallen met slachtoffers met letsel op alle wegen in Midden-Limburg
% verkeersactieve scholen % inwoners dat (zeer) tevreden is over verkeersveiligheid
? = Mening (subjectieve gegevens) en ! = Feit (objectieve gegevens)
21
Verkeersveiligheid – Verder uitgediept
Geregistreerde ongevallen met letsel Midden Limburg
13 17 9 8 6 28 23
Totaal aantal Verkeersactie ve school 13 17 9 8 6 24 22
100% 100% 100% 100% 100% 86% 96%
104
99
95%
Verkeersactieve scholen
Totaal aantal scholen
Echt-Susteren Leudal Maasgouw Nederweert Roerdalen Roermond Weert Totaal MiddenLimburg
%
200 150 164
100
131 50 0
Bron: ROVL
21
14
2018
2022
Dodelijk
Bron: RWS: Bestand geRegistreerde Ongevallen
Letsel
4% 17%
30%
Heel onveilig
Dodelijke ongevallen per miljard voertuigkm (excl. Rijkswegen)
Onveilig 12
Niet veilig, niet onveilig
9,8
10 8,6
44%
Veilig
8 6
Heel veilig
6,7 5,7
7,5 5,9
9,4
Uitgesplitst per gemeente
8,4
6,3
4
4%
Hoe beoordeelt u de verkeersveiligheid in de buurt waarin u woont Bron: Regiopeiling Midden-Limburg, Moventem
2 0 2014-2018
Noord-Limburg
Dodelijke ongevallen per miljard voertuigkm
20182022
Nederweert
18,3
Roerdalen
12,5
Echt-Susteren
11,8
Leudal
10,0
Weert
7,0
2016-2020
2018-2022
Roermond
6,4
Midden-Limburg
Nederland
Maasgouw
4,4
22
SOCIALE INCLUSIE Sociale inclusie ofwel erbij horen en meedoen aan de maatschappij, voldoende ontmoetings- en verplaatsingsmogelijkheden, beschikbaarheid van duurzame mobiliteit.
INWONERS POSITIEF OVER REISMOGELIJKHEDEN, MAAR RISICO OP VERVOERSONGELIJKHEID NEEMT TOE, VOORAL BIJ OUDEREN
PROJECTEN De volgende projecten dragen bij aan dit doel (klik voor resultaten): •
Fietsstimulering
•
E-deelmobiliteit
De meeste inwoners kunnen voorzieningen goed bereiken. Een grote groep geeft echter ook aan dat zij weinig mogelijkheden en keuze aan vervoermiddelen ervaren om naar bestemmingen te reizen. Met de afname van ov-verbindingen en grotere afstanden tot voorzieningen wordt het risico op vervoersongelijkheid en vervoersarmoede voor sommige inwoners, vooral inwoners zonder auto, groter. Door beperkte reismogelijkheden wordt deelname aan de maatschappij voor deze groep moeilijker. Met name het minder goed kunnen bereiken van sociale contacten heeft een negatieve invloed op de ervaren kwaliteit van leven van inwoners. Ouderen lopen een risico wanneer zij minder mobiel worden. Uit verplaatsingsonderzoek blijkt dat ouderen vanaf 70 jaar relatief vaak fietsend naar hun bestemming reizen. Het ov wordt door deze groep momenteel nauwelijks gebruikt. De druk op het relatief kostbare Wmovervoersvoorziening kan hierdoor toenemen wanneer ouderen minder mobiel worden.
Ik wil hier meer over weten
Ga door naar het volgende onderwerp
23
SOCIALE INCLUSIE
Feiten en cijfers •
25% van de inwoners ervaart (heel) weinig mogelijkheden om naar hun bestemming te reizen op het moment dat men dat wil, zo blijkt uit de Regiopeiling.
•
Meer dan een derde geeft aan dat de keuze van vervoermiddelen waarmee men kan reizen beperkt is. Belangrijkste redenen zijn het ontbreken van een goede OV verbinding en de kosten van reizen.
•
De groep die aangeeft weinig reisopties te hebben bestaat uit relatief veel jongeren en inwoners tot 50 jaar, inwoners uit Leudal en Roerdalen, inwoners die in het buitengebied wonen en inwoners die problemen hebben met reizen vanwege gezondheid. Ze geven vaker aan voorzieningen niet goed te kunnen bereiken.
•
78% geeft aan (heel) goed ontmoetingsplekken te kunnen bereiken.
•
82% kan (heel) goed sociale contacten bereiken.
•
7% geeft aan lokale voorzieningen niet goed te kunnen bereiken. Het betreft vooral inwoners uit Leudal. Opvallend is dat mensen uit het buitengebied over het algemeen geen slechtere bereikbaarheid ervaren dan inwoners binnen de bebouwde kom.
•
6% ervaart vaak problemen met reizen vanwege verminderde gezondheid, 15% ervaart dat soms.
•
Uit analyse blijkt dat het ondervinden van problemen met reizen door gezondheid en het niet goed kunnen bereiken van sociale contacten een significante invloed hebben op de ervaren kwaliteit van leven van inwoners. Ook bereikbaarheid van voorzieningen heeft invloed.
24
Sociale inclusie - Verder uitgediept
36% van de respondenten ervaart weinig keuze van vervoermiddelen waarmee men kan reizen 25% van de respondenten ervaart weinig mogelijkheden om naar hun bestemming te reizen op een moment dat men dat wil. Dat zijn (relatief) veel inwoners met de volgende kenmerken:
Ervaren minder plezier en meer stress in reizen
Woonachtig in buitengebied
<35 jaar
Weinig keuze uit vervoer middelen
Uit Koningsbosch Echt-Susteren
Uit Melick Roerdalen
Minder tevreden over kwaliteit van leven
Minder OV haltes in de buurt
Lagere objectieve en subjectieve bereikbaarheid voorzieningen
Ervaren vaker negatieve invloed op lichamelijke en mentale gezondheid
25
VITALITEIT Vitaliteit, gezondheid en bewegen. Levenskwaliteit en -geluk. Actieve mobiliteit. Welzijn en mobiel blijven tot op hogere leeftijd.
PROJECTEN De volgende projecten dragen bij aan dit onderwerp (klik voor resultaten):
INWONERS LOPEN MEER, FIETSEN MINDER. ACTIEVE MOBILITEIT GEEFT PLEZIER. GEZONDE MOBILITEIT DRAAGT BIJ AAN BREDE WELVAART
•
Fietsstimulering
•
Werkgeversaanpak
•
Onderwijsaanpak
Mobiliteit is geen doel op zich, maar draagt bij aan Brede Welvaart en de kwaliteit van leven van inwoners. In de Regiopeiling is naar verschillende Brede Welvaartsaspecten gevraagd die (direct of indirect) te maken hebben met mobiliteit. Daaruit blijkt dat de invloed van mobiliteit vaak samenhangt met andere domeinen. Zo heeft de sociale veiligheid van de buurt een grote invloed op de kwaliteit van leven. Als inwoners problemen ervaren met reizen vanwege hun gezondheid heeft dit ook een grote invloed. Een ander belangrijk aspect is het goed kunnen bereiken van sociale contacten. Een belangrijk aspect waar mobiliteit aan bij kan dragen is gezondheid, onder andere door middel van actieve mobiliteit. Uit gegevens van het Onderzoek Onderweg in Nederland blijkt dat het aandeel verplaatsingen dat door Midden-Limburgers te voet wordt afgelegd is gestegen ten opzichte van 2018, er wordt naar verhouding (iets) minder gefietst. De toename blijft achter in vergelijking met Nederland. Hierin zijn dus nog stappen te zetten. Zeker omdat uit de Regiopeiling blijkt dat mensen die fietsen en lopen meer plezier ervaren tijdens het reizen. Hiermee wordt bevestigd dat meer actieve mobiliteit niet alleen bijdraagt aan een lagere uitstoot van emissies en gezondheid, maar ook aan welzijn.
Ik wil hier meer over weten
Ga door naar het volgende onderwerp
26
VITALITEIT
Feiten en cijfers •
Het aandeel actieve mobiliteit op korte afstanden stijgt in Midden-Limburg. 51% van de verplaatsingen tot 15 km vindt plaats per fiets of te voet. In 2018 was dat 45%. In Nederland steeg dit aandeel sterker, van 44% naar 59%. Deze stijging komt vooral door een toenemend aandeel van lopen (van 20% naar 27%). Het aandeel fietsen is licht afgenomen (van 25% naar 24%).
•
Uit het verplaatsingenonderzoek komt naar voren dat het aandeel actieve mobiliteit voor ouderen vanaf 70 jaar in Midden-Limburg met 47% hoger ligt dan het gemiddelde voor alle leeftijden (41%).
•
We zien voornamelijk positieve oordelen op brede welvaartsaspecten. De aspecten Vervoermiddelenkeuze en Verkeersdrukte in de buurt scoren relatief minder goed.
•
Bijna de helft van de respondenten uit de Regiopeiling geeft aan tijdens het reizen in de regio weinig tot geen lichaamsbeweging te krijgen.
•
41% ervaart veel plezier tijdens het reizen in de regio. Fietsers en lopers ervaren meer plezier tijdens hun reizen dan automobilisten. Zo geeft 61% van de inwoners die op de elektrische fiets naar het werk gaan aan (heel) veel plezier te ervaren tijdens deze reis. Voor de auto is dat slechts 31%.
•
7% ervaart vaak problemen met reizen door verminderde gezondheid, 15% ervaart dat soms.
Aspecten die de meeste invloed hebben op de algemene kwaliteit van leven zijn: 1. Problemen met reizen vanwege gezondheid 2. Sociale veiligheid buurt
3. Bereikbaarheid van sociale contacten 4. Verkeersveiligheid buurt 5. De mate van ervaren stress tijdens reizen
Ik wil hier meer over weten
Ga door naar het volgende onderwerp
27
Vitaliteit – Verder uitgediept Bron
?/!
% actieve verplaatsingen ((e-)fiets + lopen) op afstanden < 15 km
CBS, onderzoek Onderweg in Nederland
!
Brede Welvaartscores en invloed op kwaliteit van leven
Regiopeiling Moventem
?
2018 45%
2023 51%
Hoeveel lichamelijke beweging krijgt u tijdens de reizen die u maakt? 17%
31%
? = Mening (subjectieve gegevens) en ! = Feit (objectieve gegevens) 39%
2018
6% 11%
Geen beweging Weinig beweging
4%
20%
16%
25%
28%
Weinig plezier Een beetje plezier
Een beetje beweging
Veel plezier
35% Heel veel plezier
13%
6%
2022
2%
Geen plezier
42%
Heel veel beweging
Modal split verplaatsingen tot 15 km
Hoeveel plezier heeft u in het reizen binnen uw gemeente?
Bron: Regiopeiling Midden-Limburg, Moventem
2%
4%
27%
26%
Heeft uw huidige manier van (niet) reizen invloed op uw ...?
33%
... lichamelijke gezondheid 3%
24%
58%
13%
... mentale gezondheid 3%
24%
61%
11% 2%
24%
6%
2%
2% 52%
Midden-Limburg
47%
46%
Midden-Limburg
Nederland Auto
OV
35%
Fiets
Lopen
Bron: Onderzoek Onderweg in Nederland (CBS)
Overig
Nederland
Ja, hele positieve invloed
Ja, positieve invloed
Nee, geen invloed
Ja, negatieve invloed
Ja, hele negatieve invloed Bron: Regiopeiling Midden-Limburg, Moventem
28
Oordeel van inwoners op verschillende Brede Welvaartsaspecten op gebied van mobiliteit Gezondheid
Bereikbaarheid
tevredenheid reizen gemeente Invloed (niet) reizen op: mentale gezondheid reismogelijkheden 5 Invloed (niet) reizen op: lichamelijke gezondheid problemen reizen door gezondheid
vervoermiddelenkeuze
4
Betrouwbaarheid
stress reizen
OV
Top 5 deelaspecten met meeste invloed op kwaliteit van leven (o.b.v. regressieanalyse aspecten Regiopeiling)
3 luchtkwaliteit
Voorzieningen
Problemen met reizen door gezondheid
2 plezier reizen
Sociale contacten
Sociale veiligheid buurt Bereikbaarheid sociale contacten
1 beweging tijdens reis
Werk
Verkeersveiligheid buurt sociale veiligheid haltes
verkeersdrukte buurt
sociale veiligheid buurt
Hoeveelheid ruimte: groen in buurt
OV veiligheid
Hoeveelheid ruimte: wegen in de buurt
wandelveiligheid
Veiligheid
Ervaren stress tijdens reizen
fietsveiligheid autoveiligheid
Hoeveelheid ruimte: parkeerplaatsen in de buurt verkeersoverlast buurt verkeersveiligheid buurt
1= zeer negatieve score, 5= zeer positieve score
Leefomgeving
Bron: Regiopeiling Midden-Limburg, Moventem
29
BIJLAGE
PROJECTMONITOR
30
COLLECTIEF EN AANVULLEND PROGRAMMA Het collectief programma waarvoor Midden Limburg Bereikbaar opdracht heeft gekregen van het RMO, alle 7 Midden Limburgse gemeenten en de provincie Limburg: •
Werkgeversaanpak
•
Logistieke aanpak
•
Fietsstimulering
•
Data top 15
•
E-Deelmobiliteit
•
Bezoekersaanpak
Aanvullend programma met opdrachten van één of meerdere gemeenten/partners: •
Mobiliteitsmanagement A73
•
Onderwijsaanpak
•
Werkgeversaanpak, verder uitvoeren van in 2022 gemaakte afspraken
•
Logistieke aanpak, verder uitvoeren van in 2022 gemaakte afspraken
•
Regelscenario’s
•
Fiets parkeren gemeente Roermond
Alle projecten worden in het brede monitor- en evaluatieprogramma op effecten en resultaten objectief geanalyseerd. Voor alle projecten wordt de uitvoering verzorgd door het programmabureau van Midden Limburg Bereikbaar
WERKGEVERSAANPAK Met de mobiliteitsaanpak worden werkgevers in Midden-Limburg gestimuleerd en ondersteund om via een gestructureerde aanpak en communicatie in te zetten op gedragsverandering rondom de drie thema’s: • Verduurzaming van dienstreizen; • Bestendigen van hybride werken (thuiswerken en digitaal overleggen) en spreiden van reizen over de werkdag en de werkweek; • Bereiken van een modal-shift naar een duurzamer en actiever reisgedrag van het woon-werkverkeer van de medewerkers. Mobiliteitsmakelaars stimuleren en activeren werkgevers om het reisgedrag van hun medewerkers te verduurzamen, door stimuleringsmaatregelen, advies en actieve begeleiding. De werkgeversaanpak draagt bij aan de volgende doelen van Midden Limburg Bereikbaar (klik om naar het doel te gaan): • Bereikbaarheid • Duurzaamheid • Vitaliteit
2023 in resultaten Activiteiten en bereik: •
Visie opgesteld voor het breed oppakken van de werkgeversaanpak binnen de zeven gemeenten
•
Contact met 94 werkgevers (>100 medewerkers)
•
23 werkgevers en koepels met activiteiten in uitvoering (aantal werkgevers met locaties in meerdere gemeenten): Echt-Susteren 2, Leudal 3, Maasgouw 1, Nederweert 2, Roerdalen 3, Roermond 11, Weert 8)
•
Met 5 gemeenten in gesprek om deel te nemen
•
8 werkgevers – 37 locaties: uitvoering mobiliteitsscans • 2.250 deelnemende werknemers
•
9 werkgevers: advisering en ondersteuning bij invulling nieuw mobiliteitsbeleid
Effecten:
•
8 werkgevers: fietsstimuleringsacties
•
•
5 bijeenkomsten (Mobiliteitscafés), waarvan 3 in samenwerking met de LWV en invulling workshop tijdens de Zomerborrel in Weert • Circa 140 deelnemers
Vanaf 2024 worden effecten van de acties gemeten d.m.v. een enquête onder deelnemende werknemers
•
Verwachte effect (o.b.v. vuistregels Factsheet Werkgeversaanpak – Toolbox Slimme Mobiliteit, Rijkswaterstaat) • 410 automijdingen per dag (bandbreedte 220 – 550) • 1.310 kg CO2 reductie per dag (bandbreedte 700 – 1.760)
•
Interview met Trespa i.v.m. testimonial rondom samenwerking met Midden Limburg Bereikbaar
WERKGEVERS EN KOEPELS 2023 •
APT
•
Limburgse Werkgevers Vereniging
•
Geelen Counterflow
•
Medicura
•
Gemeente Echt-Susteren
•
Parkmanagement Midden Limburg
•
Gemeente Leudal
•
Parkmanagement Weert
•
Gemeente Roerdalen
•
Rechtbank Limburg
•
Gemeente Roermond
•
Rockwool
•
Gemeente Weert
•
Servicecentrum MER
•
Gilde Opleidingen
•
Thijs Logistiek
•
Kragten
•
Trespa
•
Land van Horne
•
Vekoma
•
Laurentius Ziekenhuis Roermond
LOGISTIEKE AANPAK Logistieke aanpak richt zich op bedrijven in de regio om transportbewegingen te verminderen, te veranderen en te verschonen. Logistiek makelaars helpen bedrijven (vervoerders en opdrachtgevers voor vervoer) uit Midden Limburg met vraagstukken en kijken samen welke oplossingen toegepast kunnen worden. De werkzaamheden zijn erop gericht te adviseren en deze oplossingen te versnellen. Dit wordt o.a. gedaan door het doen van (EV)scans, het informeren over subsidies, ondersteuning bij lokale logistieke uitdagingen, etc. De logistieke aanpak draagt bij aan de volgende doelen van Midden Limburg Bereikbaar (klik om naar het doel te gaan): • Bereikbaarheid • Duurzaamheid
2023 in resultaten Activiteiten en bereik: •
14 bedrijven met vraagstukken/ activiteiten in uitvoering: • 3 Roermond, 3 Weert, 3 Leudal, 2 Echt-Susteren, 1 Maasgouw, 1 Nederweert , 1 Roerdalen
•
3 bijeenkomsten georganiseerd (A73 en logistiek café)
•
135 deelnemers aan bijeenkomsten
•
1 uitgevoerde EV scan (Thijs Logistiek), 1 light scan uitgevoerd (P.A.D. Koeriers)
•
2 EV scans ingepland (Brentjens & Medi Cura, Q1 2024)
•
1 werktafel CSRD / Digitalisering met 3 bedrijven en hun vervoerders en experts (maatwerk ondersteuning)
•
8 logistieke vragen gemeenten ondersteuning geboden (Roermond 3, Maasgouw 2, Echt-Susteren 1, Roerdalen 1, Weert 1)
•
Start project invoering zero emissie zone stadslogistiek Roermond • Stakeholdergesprekken gevoerd • 1 routekaart voor processen en besluitvorming
•
•
Afbakening onderzoeksopties zones
•
Eerste informatiebijeenkomst ondernemers binnenstad
Samenwerking geïntensiveerd met 6 logistieke partner organisaties
Effecten: •
EV scans zijn basis voor uitbreiding met 3 elektrische vrachtwagens bij Thijs Logistiek en vervangingsplan tot 2030.
•
Uitgaande van gemiddeld 60.000 km per jaar per voertuig levert deze elektrificatie een CO2-reductie op van 146 ton per jaar
FIETSSTIMULERING Binnen het project Fietsstimulering wordt gewerkt aan de stimulering van het dagelijks fietsgebruik en veilig fietsen in Midden-Limburg. Dit gebeurt o.a. door het informeren van bedrijven, het stimuleren van aantrekkelijke (financiële) fietsregelingen voor werknemers en het aanbieden van probeerervaringen met e-bikes, in eerste instantie gericht op de utilitaire fietser. Daarnaast worden fietsprojecten actief ondersteund met communicatie en stimuleringsacties en -producten. Midden Limburg Bereikbaar zet in op de volgenden projecten: • #posifiets, met als onderdeel “Probeer een e-bike” • Doortrappen Fietsstimulering draagt bij aan de volgende doelen van Midden Limburg Bereikbaar (klik om naar het doel te gaan): • Bereikbaarheid • Verkeersveiligheid • Duurzaamheid • Vitaliteit • Sociale inclusie
2023 in resultaten Fietscontroles:
Plaatsing extra fietsenstallingen
9 x uitgevoerd (4x Roermond, 3x Weert, 1x Echt-Susteren, 1x Roerdalen)
Binnenstad Roermond april - september
632 deelnemers, waarvan 199 leerlingen Gilde Opleidingen 93% beoordeelde de fietscontroles op werk/schoollocatie in een enquête als (zeer) goed Effecten:
•
Met name e-bike gebruikers maakten er gebruik van
•
Veilig stallen bevorderd
•
Beoordeeld met een 7,9
Effecten:
•
70% gaat door de actie bewuster om met veilig fietsen
62% geeft aan dat de extra stallingen stimuleren om vaak/altijd met de fiets naar de binnenstad te gaan
•
59% deelnemers wil dankzij de actie vaker fietsen, een groot deel daarvan gaat al grotendeels met de fiets naar het werk
• 23% is van plan vaker met de fiets naar de binnenstad te gaan dan men voor plaatsing van de stallingen deed
•
Rekening houdend met het aantal werkdagen op locatie en het huidige aandeel fietsgebruik komt dat naar verwachting neer op 23 automijdingen per werkdag, dat is een CO2-reductie van 48 kg per dag
Doortrappen:
•
•
Na vervolgmeting wordt het effect gemeten
29 activiteiten uitgevoerd : (6 koffiegesprekken, 5 fiets fit-oefeningen, 9 spiegelacties, 9 workshops veilig fietsen) •
•
6 in Weert, 3 in Nederweert, 4 in Leudal, 4 in Echt-Susteren, 5 in Maasgouw, 4 in Roerdalen, 3 in Roermond
280 deelnemers aan activiteiten doortrappen (45 aan koffiegesprekken, 62 fiets fit-oefeningen, 70 spiegelactie, 103 workshops veilig fietsen)
Effecten: Vanaf 2024 worden effecten van Doortrappen in kaart gebracht.
BEZOEKERSAANPAK 2023 in resultaten Het doel van de bezoekersaanpak is om de regio goed en veilig bereikbaar te houden, en mensen te bewegen onze regio op een duurzame manier te bezoeken.
•
In Roermond gaven we eind augustus dit jaar een extra impuls aan het spreiden van de bezoekers tijdens de City Swim, het laatste weekend van de tunnelsluiting A73.
We zetten in op gedragsverandering middels campagnes voor de hele regio. Ook zetten we een aantal fysieke acties op.
•
Vooruitblik: We starten de overige acties zodra de subsidie van de provincie bekend is, zoals:
Bezoekersaanpak draagt bij aan de volgende doelen van Midden Limburg Bereikbaar (klik om naar het doel te gaan): • Bereikbaarheid • Verkeersveiligheid • Duurzaamheid • Vitaliteit
•
Voor Thorn zetten we in op parkeren op afstand, wayfinding, inrichting P-plaatsen en op fiets parkeren.
•
In Roerdalen zetten we in op het spreiden van toerisme, duurzaam vervoer en het verminderen van de parkeerdruk inclusief wayfinding.
•
In Roermond zetten we in op reis en routeinformatie tijdens de City Swim.
•
Samen met de gemeente Roermond worden tijdens werkzaamheden (o.a. Oranjelaan) de mogelijkheden onderzocht voor aanvullende communicatiecampagnes.
A73 TUNNELRENOVATIE
2023 in resultaten Activiteiten en bereik:
Rijkswaterstaat heeft vervangings- en renovatiewerkzaamheden uitgevoerd aan de Tunnel Swalmen en Roertunnel van de A73. Daarbij zijn ook andere delen van de rijksweg afgesloten. Het project van Midden Limburg Bereikbaar heeft als doel om de hinder te beperken en om een bijdrage te leveren in de duurzame gedragsverandering van mobiliteit. Daarvoor is een uitgebreide hinderaanpak opgesteld en gecommuniceerd en zijn diverse mobiliteitsalternatieven toegepast (leen een E-bike, Slimmer Reizen challenge, ov-kortingsacties, digitaal verkeersmanagement, werkgeversaanpak en logistieke aanpak). Dit project draagt bij aan de volgende doelen van Midden Limburg Bereikbaar (klik om naar het doel te gaan): • Bereikbaarheid
•
3 informatiesessies voor bedrijven
•
116 deelnemers informatiesessies
•
12 communicatiekanalen met groot bereik ingezet over werkzaamheden en omleidingsroutes, daarnaast communicatie door derden
•
3 mobiliteitsmanagementproducten ingezet: • leen een e-bike: 200 e-bikes uitgeleend • ov-kortingsproduct: 200 gebruikers • Slimmer Reizenchallenge: 443 deelnemers
Effecten: 174 automijdingen per werkdag dankzij producten, 184 per weekend: • 49% door Slimmer Reizen • 46% door leen een e-bike • 5% door OV-korting •
70% reductie verkeer A73 (niet terug te vinden op omleidingsroutes) in referentieperiode fase 1
•
90% reductie in fase 2
•
geen extra reistijden > 60 minuten: beperkte hinder
DATA TOP 15 Data Top 15 betreft de landelijke digitaliseringsopgave op 15 dataitems in het mobiliteitsdomein. Het doel is om alle gemeenten, binnen Midden Limburg Bereikbaar digitaal vaardig te maken zodat ze de 15 data-items digitaal up-to-date gehouden en het proces hiertoe geborgd wordt in de organisatie. De eerste stap is om de gemeenten zicht te geven op de aard en inhoud van deze opgave, niet alle 15 data-items zijn voor een gemeente van toepassen. Vervolgens plannen we werksessie om gemeenten per data-item mee te nemen in het werkproces en de opgave. We plannen overleggen met managers en beleidsmedewerkers om het proces in te bedden in de organisatie en er de benodigde prioritering aan te geven.
2023 in resultaten •
8 kennissessies voor Trendsportal/ Midden Limburg georganiseerd sinds juni 2023
•
1 bijeenkomst Limburgse Dag van de Data
•
1 evaluatiepeiling onder deelnemers gemeenten • 100% van deelnemers heeft nieuwe kennis opgedaan • 2/3 heeft opgedane kennis verder verspreid • 50% is aan de slag met Data top 15 • 6,8 als gemiddeld rapportcijfer bijeenkomsten
TOPDRUKTEDAGEN ROERMOND Doel van het project is om Roermond bereikbaar te houden tijdens de topdruktedagen bij het Designer Outlet. Sinds medio 2022 is een regelscenario vastgesteld en operationeel. Het regelscenario voorziet in verkeersmanagementmaatregelen en wordt aangestuurd vanuit de Verkeerscentrale in Helmond. Dit project draagt bij aan de volgende doelen van Midden Limburg Bereikbaar (klik om naar het doel te gaan): • Bereikbaarheid
2023 in resultaten Activiteiten en bereik: •
22 vooraf vastgestelde topdruktedagen waarbij dit regelscenario geactiveerd wordt.
•
Ook inzet van het regelscenario op onverwacht drukke dagen (veelal de zondagen).
•
Met name op onverwacht drukke dagen gaat de vulling van de parkeergarages heel gelijkmatig, waardoor vaak te hard ingegrepen wordt door het regelscenario. Dat wordt in de aankomende periode geoptimaliseerd.
Effecten: •
Het Regelscenario werkt naar behoren op de topdruktedagen. De parkeercapaciteit is op die dagen bij het Outlet echter te laag, waardoor forse files (> 1 uur) op de N280 ontstaan. Dat is een ongewenste situatie.
E-DEELMOBILITEIT Doel van het project is het gebruik van de e-deelauto stimuleren die bij enkele gemeenten in Midden Limburg beschikbaar is. Hiervoor is onderzoek uitgevoerd naar de motieven en weerstanden van het gebruik van de e-deelauto. Het onderzoek is uitgevoerd onder inwoners en medewerkers van de gemeenten Echt-Susteren, Leudal, Roermond en Weert. Vervolgens worden deze resultaten vertaald naar een stimuleringsactie die gebruikt kan worden door alle gemeenten in Midden Limburg. Dit project draagt bij aan de volgende doelen van Midden Limburg Bereikbaar (klik om naar het doel te gaan): • Bereikbaarheid • Duurzaamheid • Sociale inclusie
Uitkomsten onderzoek •
788 respondenten: o
701 inwoners
o
87 medewerkers gemeenten
•
Meeste inwoners gebruiken de e-deelauto niet omdat ze een eigen auto hebben of niet weten van het bestaan.
•
Voorwaarde om wel gebruik te maken: o Beschikbaarheid makkelijk inzien o Duidelijke instructies o Goedkoper
•
Meeste bevraagde medewerkers zijn bekend met de e-deelauto. o Bezit eigen auto niet nodig o Mogelijkheid om elektrisch te rijden
•
Redenen om hem niet te gebruiken zijn het bezit van een eigen auto, lastig dat de deelauto niet altijd beschikbaar is en ze weten niet hoe ze de auto moeten gebruiken.
•
Redenen om de e-deelauto te gaan gebruiken: o Betaal alleen voor gebruik o 2de auto niet nodig o Duurzaamheid
ONDERWIJSAANPAK Doel van de onderwijsaanpak is meer studenten in Limburg vaker op de fiets. Om files te vermijden, voor het klimaat, een verbeterde vitaliteit van studenten en om de drukte in het OV te verlagen. Het project wordt uitgevoerd door Zuid-Limburg Bereikbaar.
2023 in resultaten •
Social media campagnes en gedragscampagne Ga Toch Fietsen! ontwikkeld voor mbo, hbo en wo-instellingen
Dit project draagt bij aan de volgende doelen van Midden Limburg Bereikbaar (klik om naar het doel te gaan): • Bereikbaarheid • Duurzaamheid • Vitaliteit
•
Promotieacties zijn gecombineerd met 400 gesprekken met de doelgroep voor het ophalen van motieven en barrières die spelen bij studenten om te gaan fietsen.
•
Afstand en het weer bleken belangrijke barrières voor studenten om niet met de fiets te komen, ook onder studenten die minder dan 15 kilometer van de instelling wonen.
•
Gezondheid, vrijheid en flexibiliteit kwamen naar voren als belangrijkste motivatoren. Zowel onderwijsinstellingen, studenten en medewerkers reageerden enthousiast op de acties
•
De bekendheid van de aanpak ligt hoog, op 61%, 33% denkt na over meer fietsen, 15% is al meer gaan fietsen.
ALGEMENE COMMUNICATIE Door middel van communicatie informeren we ondernemers en consumenten, in samenwerking met onze partners, over grootschalige verkeershinder in de regio Midden-Limburg. We stimuleren doorlopend ‘anders werken, anders reizen, anders vervoeren’ op onze eigen communicatiekanalen, in samenwerking met partners, werkgevers en middels acties en campagnes. We ondersteunen in projectcommunicatie bij grootschalige verkeershinder, zoals de A73 Tunnelsluiting of voor één van de aanpakken (Bv. Doortrappen) en analyse en monitoring / verantwoording.
Middelen: • • • • •
Website Nieuwsbrief Social media (Facebook en LinkedIn) Offline middelen ter ondersteuning aan projecten (flyers, print, posters etc.) PR en betaalde media
ALGEMENE COMMUNICATIE 2023 in resultaten Activiteiten en bereik: • Logistiek Café in Roermond met ruim 50 deelnemers over de onderwerpen digitalisering en CSRD. • Berichten op eigen website • Berichten op Facebook • 120 berichten • Totaal bereik: 168.700 personen • Berichten op LinkedIn: • 114 berichten • Totaal bereik: 5.028 personen • Berichten op websites • 77 berichten • 27.672 unieke aantal bezoekers / gelezen • 172.894 pagina weergave • Nieuwsbrief • 11 nieuwsbrieven • Totaal bereik: 22.405 e-mails zijn geopend
Samenwerking partners en stakeholders: • Seniorenverenigingen en welzijnsinstellingen, • Gemeenten en overheden (RWS) • Werkgevers en ondernemersorganisaties
VOORBEELDEN PROJECTEN •
Communicatie bovenregionale hinder (bv. tunnelrenovatie A73)
•
Probeereenebike.nl
•
Diverse bijeenkomsten
•
Diverse gedrags- en communicatiecampagnes
•
Logistiekbereikbaar.nl
•
Diverse peilingen en enquêtes
COMMUNICATIE LOGISTIEKE AANPAK We informeren ondernemers en inspireren hun logistiek te verduurzamen.
Middelen: Informatieve bijeenkomsten (Logistiek Café) Artikelen: • Nieuwsberichten, over bijvoorbeeld subsidies. • Voorbeeldverhalen van bedrijven die al slimme logistiek stappen hebben gezet.
2023 in resultaten Activiteiten en bereik: • 1 Logistiek Café in Roermond met ruim 50 deelnemers over de onderwerpen digitalisering en CSRD • Berichten op eigen website en LinkedIn: • 19 berichten • Totaal bereik: 7.052 personen • Gemiddeld bereik per bericht: 371 personen • Berichten op websites van partners: • Gemeentelijke websites en LinkedIn-pagina’s: 5 berichten • LWV-nieuwsbrief: 3 berichten • Berichten op Limburgse logistieke website Logistiekbereikbaar.nl en bijbehorende LinkedIn-pagina • 156 berichten • Totaal bereik: 213.022 personen • Gemiddeld bereik per bericht: 1.366 personen
MONITORING & EVALUATIE De doelen van M&E zijn verantwoorden, verbeteren en versterken.
2023 in resultaten
Verbeteren: • Bepalen van de impact van (de projecten van) MLB op de doelen • Leren en bijsturen
Voor de projecten zijn meetplannen opgesteld en, waar mogelijk, gevuld. Daarin wordt beschreven welke indicatoren gemonitord worden en hoe we volgen welke effecten maatregelen hebben. De indicatoren zijn onder te verdelen in: • Activiteiten
Verantwoorden: • Objectief inzicht in de voortgang en effecten van (de projecten van) MLB Versterken: • Aantonen impact/meerwaarde van programma, enthousiasmeren van partners Om de doelen te behalen kent M&E twee hoofdlijnen: • Projectmonitor voor elk project om voortgang project bij te houden en effecten te meten • Trendmonitor om de ontwikkelingen op programmaniveau te volgen
• • •
Bereik Effect Perceptie (invulling vanaf 2024)
De projectmonitor en de trendmonitor zijn opgesteld en zijn onderdeel van de jaarpublicatie 2023. Belangrijke input voor de trendmonitor is de Regiopeiling. Deze mobilteitsenquête is eind 2023 uitgevoerd. In totaal hebben 1.653 inwoners deelgenomen.