76043-Raadsvoorstel Programmabegroting 2023

Raadsvergadering 08-11-2022

Documentnummer:

D/22/076043

Zaaknummer:

Z/22/021053

ja

Voorstel tot vaststelling Programmabegroting 2023

Van: Voorstel:

Bijlagen:

College (portefeuillehouder Wilms) 1. Programmabegroting 2023 vast te stellen met daarin de nieuwe programma-indeling conform het nieuwe coalitieakkoord 20222026. 2. De volgende uitgangspunten te hanteren voor belastingen en heffingen: OZB woningen; 1% te verhogen (1% bestaand en 0% nieuw) OZB niet-woningen; 1% te verhogen (1% bestaand en 0% nieuw) Hondenbelasting te handhaven (Water-)toeristenbelasting; inflatiepercentage toepassen (2023 t.o.v. 2022 3,0%) Forensenbelasting; inflatiepercentage toepassen (2023 t.o.v. 2022 3,0%) Afvalstoffen- en rioolheffing; tarieven baseren op 100% kostendekkendheid Leges, lijkbezorging en marktgelden; inflatiepercentage toepassen (2023 t.o.v. 2022 3,0%) Parkeerbelastingen; dagtarief verhogen met € 0,50 (2023 € 3,50 t.o.v. 2022 € 3,00) 3. Beschikbaarstelling van kredieten voor (vervangings-)investeringen volgens het JIP, in totaal voor een bedrag van € 5.853.400. Bijgevoegd: Programmabegroting 2023 Ter inzage: -

Namens het college van burgemeester en wethouders, De secretaris,

*Z0212EE30D0*

Pagina 1 van 6

Toelichting Voorstel tot vaststelling Programmabegroting 2023

Inleiding: Het door de gemeenteraad vastgesteld coalitieakkoord 2022-2026 bevat deels een aanscherping van eerder geformuleerde beleidsdoelen en deels een formulering van nieuwe doelen voor de komende bestuursperiode. In deze programmabegroting wordt (in hoofdstuk 3) per programma aangegeven wat de concrete doelen voor 2023 en volgende jaren zijn en welke acties en kosten daarmee samenhangen. Daarbij ontstaat het volgende algemene beeld. In het programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering wordt uitvoering gegeven aan een reeks van algemene gemeentelijke taken. Daarbij is vooral sprake van voortzetting van bestaand beleid, maar dat neemt niet weg dat de gemeente in de komende jaren wel te maken krijgt met een aanzienlijke verhoging van de algemene personeelskosten. Die wordt grotendeels veroorzaakt door de nieuwe landelijke CAO voor gemeenten en daarnaast door een personeelsuitbreiding voor enkele algemene taken en door een aanvulling van het algemene personeelsbudget. Voor het programma dienstverlening is het centrale doel om de kwaliteit van de dienstverlening (verder) te verbeteren en om daarbij in te spelen op ontwikkelingen rondom digitale dienstverlening en nieuwe wet- en regelgeving. Om dat te kunnen bereiken is het nodig om de personele formatie uit te breiden met een projectleider en kwaliteitsmedewerkers voor dienstverlening.

Daarnaast is ook budget nodig om de bezetting van het Klant Contact Centrum weer op peil te brengen. Binnen het sociaal domein bouwt de gemeente aan de lokale sociale basis en bevordert positieve gezondheid en inclusie. Hierin vervult het programma toekomstbestendige zorg een centrale functie. Er worden onder andere acties ingezet die zijn gericht op de sociale basinfrastructuur en het functioneren van het sociaal wijkteam. Op het gebied van de jeugdzorg krijgt de gemeente bij voortzetting van bestaand beleid te maken met een substantiële verhoging van de kosten mede als gevolg van indexatie. Bij arbeidsparticipatie wordt ingezet op extra begeleiding, om zowel de vraag- als aanbodkant goed te kunnen bedienen en te schakelen daar waar de nood het hoogst is In het programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed vormt het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte het centrale thema. Eind 2022 worden aan de raad het wegenbeheersplan en het groenbeheersplan voorgelegd. De kosten die met de uitvoering van deze plannen gepaard gaan zijn in deze programmabegroting vermeld. Ook wordt met betrekking tot het gemeentelijk vastgoed melding gemaakt van de stijging van de energiekosten voor de gemeente. Veel gemeentelijke taken zijn gericht op leefomgeving, wonen en economie. Daarbij wordt gewerkt aan een gemeentebreed omgevingsplan.

Op het terrein van vergunningen, toezicht en handhaving krijgt de gemeente te maken met een stijging van de uitvoeringskosten van de MER-OD. Daarnaast worden in dit programma acties beschreven die invulling geven aan duurzaamheidsdoelen voor natuur, biodiversiteit en energietransitie. Ook wordt ingegaan op de acties die voor 2023 op de planning staan voor de beleidsvelden economie, toerisme en recreatie. In het verlengde van het coalitieakkoord maakt ook deze programmabegroting apart melding van de grote gebiedsontwikkelingen die in Maasgouw lopen. Daarbij speelt de gemeente een begeleidende, faciliterende en regisserende rol. Dat vraagt om de inzet van ambtenaren vanuit diverse disciplines en ook om te inzet van onderzoeks- en adviesbureaus. Om aan deze gecoördineerde aanpak invulling te kunnen geven is een algemeen werkbudget nodig. In 2023 investeren we, nog meer dan anders, in het leren kennen van mensen, het opbouwen van een relatie, het leggen van verbindingen en het inzetten en uitbreiden van een netwerk. Dit alles om mensen in hun kracht te zetten. Daarbij doen we een beroep op eigen verantwoordelijkheid en faciliteren we als gemeente het proces en eventuele bijbehorende middelen.

Pagina 2 van 6

Zo komen we tot een passend resultaat en een win-win-situatie. Deze filosofie loopt als een ‘rode draad’ door alle beleidsterreinen en programma’s zoals in deze inleiding op hoofdlijnen wordt beschreven. Vanuit de gedachte dat alles wat je aandacht geeft bloeit, luidt de titel van deze begroting 2023 dan ook “Aandacht geven loont!”. Vanuit financieel perspectief is er bij de allocatie van middelen voornamelijk sprake van een ‘technische’ begroting. De aanleiding hiervoor is drieledig: •

Meerjarenbegroting jaarschijf 2026 Pas in de Septembercirculaire 2022 komt er volgens toezegging van het Rijk meer duidelijkheid over de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Omdat de uitkomst bij samenstelling van de begroting nog niet bekend was, kan in financiële zin nog niet worden geanticipeerd op extra inkomsten, danwel kosten die het Rijk worden overgenomen of alternatieve inkomstenbronnen. Dit resulteert in een jaarschijf 2026 die in deze meerjarenbegroting een (structureel) tekort vertoont, maar waarvan de verwachting is dat alsnog voldoende inkomsten worden gegenereerd vanuit de algemene uitkering. De jaarschijf 2026 is ‘technisch’ sluitend gemaakt met opname van een stelpost in afwachting van de Septembercirculaire 2022.

•

Indexering In deze begroting wordt voorgesteld om een aantal budgetten bij te stellen als gevolg van substantiële prijsstijgingen. Uit de tabel in paragraaf 6.4 (pagina 219) is af te lezen dat de voorgestelde budgetverruiming als gevolg van inflatie op basis van de huidige inzichten ruim € 1,5 mln structureel betreft. Daarnaast is de bijdrage aan verbonden partijen voor 2023 en volgende jaren door toenemende kosten ook toegenomen, resulterend in een totale structurele bijstelling van afgerond € 760.000. Het is op dit moment nog niet duidelijk in welke mate deze indexering in de komende jaren gecompenseerd zal worden via de algemene uitkering uit het gemeentefonds.

•

Investering in kwaliteit dienstverlening en organisatie Op diverse beleidsterreinen wordt voorgesteld om in totaal ruim € 800.000 structureel te investeren in de ambtelijke organisatie om processen kwalitatief te verbeteren en daarmee ook de dienstverlening naar onze burgers en andere stakeholders. Tevens kunnen we hiermee invulling geven aan toekomstige uitdagingen, ambities en voldoen aan wet en regelgeving.

Ter bekostiging van de incidentele uitgaven in 2023 wordt voorgesteld om de algemene reserve in te zetten. Na de voorgestelde aanwending van ruim € 1,8 mln is er nog steeds sprake van een uitstekende reservepositie en wordt deze dekking derhalve verantwoord geacht. Als gevolg van deze aanwending is er sprake van een beperkte trendmatige verhoging van de gemeentelijke belastingen. De raad kan bij de besluitvorming een andere afweging maken over de inzet van middelen dan het voorstel op basis van de voorliggende Programmabegroting 2023. Vanuit financieel perspectief is het in het kader van een structureel sluitende begroting van belang om daarbij de dekking aan te geven indien er aanvullende beleidswensen zijn. In onderstaande afbeelding is geïllustreerd welke dekkingsmogelijkheden ingezet kunnen worden. Daarbij dient de kanttekening geplaatst te worden dat de reserve alleen ingezet kan worden als dekkingsmiddel voor incidentele uitgaven.

Pagina 3 van 6

Pagina 4 van 6

Beslispunten: 1. Programmabegroting 2023 vast te stellen met daarin de nieuwe programma-indeling conform het nieuwe coalitieakkoord 2022-2026. 2. De volgende uitgangspunten te hanteren voor belastingen en heffingen: OZB woningen; 1% te verhogen (1% bestaand en 0% nieuw) OZB niet-woningen; 1% te verhogen (1% bestaand en 0% nieuw) Hondenbelasting te handhaven (Water-)toeristenbelasting; inflatiepercentage toepassen (2023 t.o.v. 2022 3,0%) Forensenbelasting; inflatiepercentage toepassen (2023 t.o.v. 2022 3,0%) Afvalstoffen- en rioolheffing; tarieven baseren op 100% kostendekkendheid Leges, lijkbezorging en marktgelden; inflatiepercentage toepassen (2023 t.o.v. 2022 3,0%) Parkeerbelastingen; dagtarief verhogen met € 0,50 (2023 € 3,50 t.o.v. 2022 € 3,00) 3. Beschikbaarstelling van kredieten voor (vervangings-)investeringen volgens het JIP, in totaal voor een bedrag van € 5.853.400. Dit bedrag kan als volgt worden gespecificeerd: Wegen € 2.690.900 Riolering € 1.971.900 Openbare verlichting € 282.400 Tractie € 269.200 Overige vervangingsinvesteringen € 639.000 Totaal € 5.853.400 Argumenten: 1.1 1.2 2.1

De Programmabegroting 2023 betreft het voorgenomen beleid met beoogde resultaten en budgetten voor het jaar 2023 inclusief meerjarenraming 2024-2026. In de Programmabegroting 2023 zijn de ambities uit het coalitieakkoord 2022-2026 vertaald in doelen en acties voor het jaar 2023. In de Programmabegroting 2023 is het belastingbeleid opgenomen waarvan een verdere uitwerking volgt in de raadsvergadering van 20 december 2022.

Kanttekeningen: 1.1

1.2

De Programmabegroting 2023 is meerjarig sluitend gemaakt in het jaar 2026 met een stelpost inkomsten/algemene uitkering 2026. De Septembercirculaire 2022 moet nader inzicht geven hoe het gemeentefonds zich vanaf 2026 ontwikkelt. Daarbij is het uitgangspunt dat in de Septembercirculaire 2022 wordt bevestigd dat de omvang van het gemeentefonds voor het jaar 2026 tenminste op gelijkblijvend niveau zal zijn als 2025 of alternatieve dekkingsmiddelen beschikbaar zijn, waarmee de stelpost kan komen te vervallen. Zodoende is er dan bij besluitvorming sprake van een reguliere structureel sluitende begroting, óók voor het jaar 2026. Tussen het moment van samenstelling van deze begroting en de besluitvorming is de inflatie verder toegenomen, waardoor diverse bijstellingen als gevolg van prijsverhogingen mogelijk alweer achterhaald zijn. Uitgangspunt is dat de toenemende kosten worden gecompenseerd via een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds.

Samenhang met andere Beleidsdocumenten: De nieuwe programma-indeling van de begroting 2023 komt overeen met de indeling van het nieuwe coalitieakkoord 2022-2026. De Programmabegroting 2023 beschrijft op welke wijze in 2023 uitvoering wordt gegeven aan het Coalitieakkoord 2022-2026 en vormt een algemeen planningsdocument (doelen en acties) en een financieel planningsdocument (lasten en baten) binnen de Plannings- en Controlcyclus. Communicatie: Via de gebruikelijke media wordt aandacht gegeven aan de Programmabegroting 2023 en de gevolgen daarvan voor de burgers. Verder wordt de Programmabegroting 2023 aangeboden aan de Provincie Limburg en het Ministerie van BZK.

Pagina 5 van 6

Financiën: De financiële foto 2023-2026 vormt onderdeel van dit raadsvoorstel en is tevens gespecificeerd opgenomen in de Programmabegroting 2023 (6.3). Het resultaat van de structurele baten en lasten is als volgt: Programmabegroting (bedragen x € 1.000) Financiële foto

2023

2024

2024

2026

707 Voordelig

1.771 Voordelig

2.814 Voordelig

0

De Programmabegroting 2023 is voor het jaar 2026 sluitend gemaakt met een stelpost inkomsten/algemene uitkering 2026. Planning en uitvoering: Omschrijving Uiterlijk indienen technische vragen Beantwoording technische vragen Commissievergadering Begrotingsvergadering Uiterlijk aanbieden begroting bij Provincie

Datum 03 oktober 2022 14 oktober 2022 18 oktober 2022 08 november 2022 15 november 2022

Bijlagen: Programmabegroting 2023

Team: Bestuurszaken, Strategie & Control

Pagina 6 van 6