59800-Aanwijzing LPO Omroep ML5_Notitie Omroep ML5_DEF_220330

versie 220330_FS

Van :

Bedrijfsvoering / Fer Somogyi

Aan :

College

Datum :

22-02-2022

Onderwerp :

Omroep ML5

Notitie Omroep ML5 Inleiding Deze notitie biedt inzage in de activiteiten, producten, diensten en ambities van Omroep ML5, en draagt zo bij tot de kennis en beeldvorming over de lokale publieke omroep. De Stichting Omroep Leudal-Maasgouw (voorheen Omroep 3ML) heeft onder de naam Omroep 5ML een samenwerkingsverband met RTV Roermond. De stichting is door het Commissariaat van de Media (CVDM) aangewezen als lokale publieke media-instelling voor de gemeenten Maasgouw, Leudal en Roermond. De aanwijzing voor Maasgouw en Leudal eindigt op 2 juli 2022. Voor een nieuwe aanwijzing voor de duur van vijf jaar wordt de gemeenteraad in het voorjaar 2022 door het CVDM om advies gevraagd. Omdat de aanvraag van Stichting Omroep Leudal-Maasgouw betrekking heeft op Leudal en Maasgouw moeten beide gemeenteraden een gelijkluidend advies uitbrengen. Deze notitie helpt bij de beeldvorming hierover. Betreffende de inzet van televisie om de inwoner van Maasgouw te bereiken heeft Omroep ML5 tevens het monopoly omdat hij als enige de aangewezen lokale publieke omroep is. In de aanloop naar een nieuwe aanwijzing in 2022 hebben zich geen andere kandidaten aangeboden. De enige mogelijke tegenhanger van ML5, DeltaLimburg, heeft zich niet gekandideerd voor de aanwijzing. Zij kiezen voor een duidelijk profiel als internetomroep. Om de inwoner van Maasgouw te bereiken via tv en radio is ML5 de enige aanbieder.

Uitgangspunten De gemeente Maasgouw heeft in haar communicatievisie ‘Kompas voor de Toekomst’ als derde speerpunt opgenomen: ‘Optimaal online’. In de visie staat het volgende daarover verwoord: Optimale digitale dienstverlening en informatievoorziening aan inwoners, organisaties en belanghebbenden is de norm. We helpen een ieder om zoveel mogelijk zaken zelf met de gemeente te regelen. Tijd en plaats onafhankelijk. We maken digitaal contact zo eenvoudig en persoonlijk mogelijk. Inwoners die minder zelfredzaam zijn in de digitale wereld, verliezen we daarbij niet uit het oog. Dat betekent dat we waar nuttig en nodig ook offline blijven communiceren. We stellen immers de leefwereld van onze inwoners centraal waarbij er een brede kanaalkeuze voorhanden is. Televisie vult aan Dit betekent dat we open en heldere informatie aanbieden aan de inwoners via verschillende media of communicatiekanalen, primair digitaal of online. Het mediagebruik van de inwoners verschilt echter. Daar zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen zoals persoonlijke voorkeur, leeftijd, opleidingsniveau, computervaardigheid, taalvaardigheid, gewoonten en aanpassingsvermogen aan nieuwe media. Daarom gebruikt de gemeente een mix van media en communicatiemiddelen om haar doelgroepen optimaal te kunnen bereiken. Daar hoort als aanvulling ook het

1

versie 220330_FS

communicatiemiddel televisie bij. Dit communicatiemiddel wordt ingezet als vrije nieuwsgaring, of met ingekochte zendtijd en ingekochte audiovisuele producten. Deze laatste ‘kopen’ we en daarover hebben wij de regie en het recht ze in te zetten naar believen. Doelgroep Uit onderzoek blijkt dat televisie een medium is waaraan meer tijd wordt besteed door respectievelijk laagopgeleiden, mensen met inkomen onder modaal en ouderen in vergelijking tot hoogopgeleiden, mensen met een inkomen boven modaal en jongeren. Meer dan de helft van de inwoners van Maasgouw is ouder dan 45 jaar (14.085) en bijna 30% (5450) van de inwoners is lager opgeleid. Daarmee kent Maasgouw een aanzienlijke potentiele doelgroep aan tv-scherm kijkers.’r (Bron allecijfers.nl) Doelstelling inzet lokale tv De communicatievisie ‘Kompas voor de Toekomst’ geeft aan dat Inwoners die minder zelfredzaam zijn in de digitale wereld, verliezen we daarbij niet uit het oog. Daarom is besloten, aanvullend op de bestaande media-mix en om niet alleen van vrije nieuwsgaring afhankelijk te zijn, om twee diensten vast af te nemen van Omroep ML5: de uitzending van de raadsvergadering en het ‘Maasgouwjournaal’. 1. De raadsvergadering wordt live uitgezonden op Omroep ML5 tv.

Daarbij is ze ook live te volgen via de stream op de gemeentelijke website en die van ML5, en wordt verder aangekondigd en naar verwezen door de verschillende gemeentelijke communicatie kanalen; 2. Om meer inzage te geven in het gemeentelijk beleidsproces, de rol van het bestuur en de raad, en om de raadsvergadering onder de aandacht te brengen wordt het Maasgouw Journaal gemaakt. Dit wordt in de vijf dagen voorafgaand aan de raadsvergadering als een opmaat naar de raadsvergadering uitgezonden op ML5 tv, de gemeentelijke website, haar Facebook en YouTube kanaal. Kijkdichtheid

Hoeveel inwoners van de omschreven doelgroep (laag opgeleiden/ouderen/inkomen onder modaal) daadwerkelijk naar de ML5 tv uitzendingen kijkt is niet bekend omdat dit niet gemonitord wordt. Lokale publieke omroepen worden niet gemonitord zoals dat standaard gebeurt bij regionale of nationale publieke omroepen. Wel kan een gespecialiseerd bedrijf voor de omroep een onderzoek doen naar de kijkcijfers waarvan de kosten rond de 4000€ bedragen. Een laatste kijkdichtheidsonderzoek dat door de gemeente Maasgouw zelf werd gehouden in 2019 was in de vorm van een enquête onder ons Maasgouwpanel en is toegevoegd als bijlage 1 Enquête gemeentejourmaal 2019. Online kennen we wel de kijkcijfers van het Maasgouw Journaal op onze website, Facebook en ons gemeentelijk YouTube kanaal. Ook de cijfers van de kijkers van de live stream via de gemeentelijke website monitoren we. Dit geeft een indruk maar het zijn niet de cijfers van alle kijkers naar ML5 tv. De details van de kijkcijfers van onze online communicatiemiddelen zijn opgesomd in de bijlage 2. De aantallen zijn in het algemeen laag te noemen. Benchmark gegevens zijn niet bekend. Maar de genoemde doelgroep kijkt bij voorkeur naar schermen op de tv, niet via schermen naar internet. De kijkcijfers lijden de laatste twee jaar onder de coronamaatregelen. Door het wegvallen van culturele activiteiten als schuttersfeesten, carnaval e.d.

is het programma-aanbod ook verschraald. Daarmee is de attractiviteit van het programma-aanbod van de lokale omroep ook achteruit gegaan. Dit heeft zijn weerslag op de kijkcijfers in het algemeen.

2

versie 220330_FS

Een lokale-/streekomroep zoals Omroep ML5 is, kan zich in de regel niet verheugen op een grote populariteit. De vraag blijft bestaan of met kwalitatief betere producten en diensten de kijkcijfers verbeteren. Wellicht is de mate van belangstelling onder inwoners voor het lokaal bestuur van invloed op de kijkcijfers of sluiten de onderwerpen in het algemeen te weinig aan bij de belevingswereld van de inwoners. Daarvoor is nader onderzoek nodig. Omroep ML5 De gemeente Maasgouw is op grond van de mediawet verplicht aan haar lokale publieke mediainstelling een bekostigingsbijdrage te betalen voor het vergoeden van de kosten die rechtstreeks verband houden met het verzorgen van de lokale publieke omroep. Het doel hiervan is er voor te zorgen dat de omroep een ‘toereikend lokaal media-aanbod’ (LTMA) kan verzorgen. De bekostigingsbijdrage voor 2022 bedraagt € 1,39 per wooneenheid. Dit bedrag stijgt jaarlijks met enkele centen. Per 1 januari 2022 telde de gemeente Maasgouw 11.065 wooneenheden. Gemeentes kunnen er voor kiezen om structureel een hoger bedrag per wooneenheid als bekostiging bij te dragen. Aan deze meerkosten kunnen voorwaarden gekoppeld worden. De opdracht aan een lokale publieke oproep is in een ‘lokaal toereikend media-aanbod’ (LTMA) te voorzien dat de lokale democratie versterkt en mensen stimuleert actief bij te dragen aan de gemeenschap.

Het begrip LTMA is vastgelegd in de Mediawet, maar is niet nader gedefinieerd. De Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) heeft daarom met de VNG nadere afspraken gemaakt over de algemene uitgangspunten van LTMA en kwaliteitscriteria vastgesteld: 1. het programma, de content, dient te zijn gericht op de natuurlijke habitat van de burger, het gebied waarin deze woont en werkt, dus leeft, dat in vele gevallen gemeentegrens overstijgend is; het programma dient evenwichtige, volledig dekkende redactionele aandacht te hebben voor die burgers en de omgeving waar zij wonen; 2. de lokale omroep dient zowel op radio en televisie als op internet en de sociale media content aan te bieden; 3. de organisatie van de bedrijfsvoering dient professioneel geborgd te zijn; het kenmerk van een lokale omroep is in dit verband een optimale mix van en een kruisbestuiving tussen professionals en participerende burgers, tussen betaalde krachten en vrijwilligers; 4.

de redactionele/journalistieke werkzaamheden dienen ook professioneel geborgd te zijn op de hierboven onder 3 bedoelde wijze; de productie van de content dient op lokaal niveau plaats te vinden, onder publieke toegankelijkheid (van iedereen, voor iedereen, door iedereen) en in samenwerking met bijvoorbeeld de plaatselijke bibliotheken, scholen en culturele organisaties; ter bewerkstelliging en ter bewaking hiervan is een representatief samengesteld en goed functionerend programmabeleid bepalend orgaan (pbo) noodzakelijk. Omroep ML5 voldoet aan de gestelde kwaliteitscriteria. Actuele ontwikkelingen

Prijsstelling mediaproducten Op grond van gesprekken met de griffier en de communicatieadviseur in het begin van 2021 heeft ML5 met ingang van 2021 geen prijsverhogingen meer doorgevoerd. In de recent gesloten overeenkomst zijn ook voor 2022 de prijzen voor de extra diensten en producten bevroren gebleven. De kritische houding van de gemeente, en waarschijnlijk ook de medio 2022 aflopende aanwijzing als lokale publieke omroep door het Commissariaat van de Media, heeft er ook toe geleid dat ML5 actief zoekt naar mogelijkheden voor ontwikkeling. Live uitzending op tv van de raadsvergadering kost 750€. Deze kosten zijn gebaseerd op 2 tot 3 uur uitzendtijd op tv. Hiervoor is geen andere aanbieder beschikbaar, want ML5 is de aangewezen

3

versie 220330_FS

lokale publieke media-instelling voor de gemeente Maasgouw. Ook voor de nieuwe aanwijzing in 2022 is ML5 de enige kandidaat. Het Maasgouw Journaal kost 500€ per aflevering en duurt in de regel hoogstens 15 minuten. Het journaal wordt vijf dagen voorafgaand aan de raadsvergadering uitgezonden maar kent in totaal een veel kortere uitzendduur dan de raadsvergadering. Hierbij rekent ML5 naast zendtijd ook productiekosten. Er zijn verschillende aanbieders in de markt die een Maasgouw Journaal kunnen produceren. Hiervan zijn de kosten aanzienlijk hoger. Hier bovenop komen dan nog de uitzendkosten die ML5 dan alsnog in rekening brengt. Strategie Omroep ML5 Zijn strategisch plan richt zich op meer inkomsten door in te zetten op de verkoop van meer mediaproducten en advertentie-inkomsten. Dit laatste heeft, zoals de hele reclamebranche, erg te lijden gehad onder de COVID 19-pandemie. Daarbij kiest de omroep bewust voor een nieuwe vestigingsplaats, een locatie met meer bedrijvigheid en dynamiek en hij hoopt hiermee een jongere doelgroep aan te spreken. (zie Huisvesting) Professionalisering De inzet van vrijwilligers door ML5 neemt af. De omroepvrijwilliger wordt overwegend ingezet bij de vrije nieuwsgaring en verzorgt het lokaal toereikend media-aanbod. De inhuur van professionele medewerkers neemt toe. Enerzijds verbetert daarmee de kwaliteit van de producten.

Anderzijds worden de producten duurder door een hoger uurtarief en reiskostenvergoeding. ML5 is cross mediaal actief, gebruikt de mogelijkheden van website, Facebook en radio. De apparatuur van Omroep ML5 en tv studio is aantoonbaar verouderd. Om zijn apparatuur te vernieuwen zal ML5 moeten investeren. Voor de kleinere ingekochte audiovisuele producten worden overwegend ZZP professionals ingehuurd. Grotere audiovisuele projecten worden uitbesteed aan gespecialiseerde mediabedrijven. De uitzending van de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen 2022 is hiervan een voorbeeld. Voor de mediaproductie en live-uitzending ‘Uitslagenavond’ is een gespecialiseerd mediabedrijf ingehuurd. Daarmee verbetert de kwaliteit maar stijgen ook de kosten. Het Maasgouw Journaal mist vaak de attractiviteit door een gebrek aan professionele regie, montage en verdere afwerking. De voorbereiding van de inhoud komt volledig voor rekening van de communicatieadviseurs van de gemeente. De opnames, montage en afwerking is de rol van ML5 waarbij de communicatieadviseurs van de gemeente de eindregie voeren. Beide partijen zijn niet deskundig in het maken van tv programma’s; communicatieadviseurs zijn geen programmamakers en ML5 werkte met niet-opgeleide vrijwilligers. Huisvesting De huidige huisvesting voldoet niet meer volgens de omroep.

Het is een onopvallend pand in een woonomgeving dat door passanten niet opgemerkt wordt, slechts de eerste en zolderverdieping zijn voor ML5, niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers, verouderde infra met een uitstraling die niet past bij het gewenst imago. Omroep ML5 heeft vergevorderde plannen om in de tweede helft van 2022 te verhuizen naar het voormalige Philips-terrein in Roermond. In de markante leegstaande gebouwen wordt volgens de omroep gewerkt aan een trendy concept met ruimte voor onder andere cultuur, zang, toneel, kunst, theater en media activiteiten. Dit concept past in het toekomstbeeld dat ML5 voor ogen heeft: een dynamische en trendy lokale omroep voor de gemeenten Leudal, Maasgouw en Roermond. De nieuwe plek zal naar verwachting van de omroep ook leiden tot de aantrekking van nieuwe en vooral jonge mensen. Plannen omroep Naast het verhuizen wil de omroep professionaliseren en met een attractief aanbod voor de inwoners komen. Als gemeente kunnen we aan het afnemen van diensten en producten voorwaarden stellen.

4

versie 220330_FS

Programmabeleid bepalend orgaan (PBO) In 2021 heeft ML5 haar PBO gerevitaliseerd met nieuwe leden. Van de negen thema’s zijn er vijf vertegenwoordigd door leden uit de gemeente Maasgouw. De PBO-leden uit Maasgouw vertegenwoordigen kerkgenootschappen, ondernemers, werknemers, onderwijs en educatie, sport en recreatie. Kunst en cultuur, maatschappelijke zorg en welzijn, etnische en culturele minderheden en jongeren zijn niet vertegenwoordigd vanuit de gemeente Maasgouw, maar wel door vertegenwoordigers van de gemeente Leudal. Daarmee is het PBO representatief te noemen voor Maasgouw. Conclusie 1. Juist voor het bereiken van specifieke doelgroepen blijft de communicatie via tv noodzakelijk zijn. Voor de inzet van tv heeft de gemeente geen andere keuze dan door te gaan met Omroep ML5. Voor de te vernieuwen aanwijzing lokale media-instelling per 2 juli 2022 heeft alleen Omroep ML5 zich kandidaat gesteld. 2. Omroep ML5 voldoet aan de criteria die in de Mediawet gesteld zijn aan een lokale publieke media/instelling. De omroep heeft een representatief Programmabeleidbepalend Orgaan en ook aan de nadere specificering van een LTMA voldoet Omroep ML5. Op grond van de Mediawet heeft de gemeente een zorgplicht en is verplicht de lokale omroep te bekostigen. 3. De kwaliteit (qua regie, vormgeving, montage en afwerking ) kan slechts verbeteren door de inhuur van derden.

Inhuur van gespecialiseerde mediaproductiebedrijven of ZZPers zal de kosten doen stijgen. Inhuur is een keuze die gemaakt moet worden door ML5. Echter, kwalitatief betere producten en diensten zijn geen garantie voor hogere kijkcijfers. 4. De omroep is verantwoordelijk voor het aanbieden van een verantwoord en aantrekkelijk programma aanbod. Voorgesteld wordt hem te vragen met een voorstel te komen. Advies 1. Voorgesteld wordt de raad te laten adviseren dat het Programmabepalend Beleidsorgaan zodanig is samengesteld dat het een representatieve vertegenwoordiging vormt van de belangrijkste in de gemeente voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen en dat ook aan de andere eisen gesteld in de Mediawet wordt voldaan. 2. Voorgesteld wordt ML5 een plan te laten indienen op basis waarvan de gemeente keuzes maakt voor de komende jaren over het afnemen van producten en diensten waarbij: • de omroep met een voorstel komt voor het aanbieden van een verantwoord en aantrekkelijk programma-aanbod; • wij een oordeel kunnen vormen over de kwaliteit van de producten en diensten die wij nu afnemen; • dit voorstel in dialoog met de gemeente wordt opgesteld waarbij onze wensen en randvoorwaarden worden meegenomen, zoals bijvoorbeeld of onderwerpen passen bij de doelstelling van de gemeente om nauw in contact te staan met de inwoners.

Als randvoorwaarden gelden o.a. dat er: • aandacht is voor een meer effectieve promotie van de omroep en de uitzendingen; • aandacht is voor een meer professionele uitstraling; • aandacht is voor de kwaliteit van de vrije nieuwsgaring; • de omroep een onderzoek doet naar de kijkdichtheid. BIJLAGE 1. Enquête gemeentejourmaal 2019; 2. Kijkcijfers online.

5