3. Gevraagd advies ASD Maasgouw inzake het armoedebeleid gemeente Maasgouw
Tekst van het document
Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw
Aan Gemeente Maasgouw T.a.v.de beleidsambtenaren Danja Bocken en Mireille Eilers, en aan Miep Dam en wethouder Rob Cretskens Postbus 7000 6050 AA Maasbracht
Betreft:Gevraagd Advies ASD Maasgouw inzake het armoedebeleid gemeente Maasgouw 2025-2028 Datum: 23 september 2024 Beste Danja Bocken en Mireille Eilers, Hartelijk dank voor uw brief van 5 september 2024, waarin u ons informeert over de evaluatie van het armoedebeleid 2020-2024 en de uitgangspunten voor het nieuwe beleid voor 2025-2028. Wij waarderen de openheid en zorgvuldigheid waarmee het evaluatieproces is uitgevoerd en erkennen de inzet van alle betrokken partners en inwoners. Na zorgvuldige bestudering van uw bevindingen en het overleg dat wij op 2 september 2024 hebben gehad, willen wij graag de volgende punten aanstippen: 1. Jongeren als kwetsbare doelgroep Wij onderschrijven uw conclusie dat jongeren een zeer kwetsbare doelgroep vormen in het armoedebeleid. Zoals tijdens de bijeenkomst besproken, is de financiële zelfredzaamheid van jongeren vaak beperkt, en is preventieve aandacht voor deze groep essentieel. Wij adviseren om nadrukkelijk in te zetten op financiële educatie en begeleiding vanaf het moment dat jongeren 17 jaar zijn. Dan kan een financiële educatie hen voorbereiden en helpen bij de verantwoordelijkheden die vanaf hun 18e levensjaar een rol spelen. Inspelen op preventie en daarmee proberen om latere problematiek te voorkomen, cq. zo klein mogelijk te houden.
Daarnaast kan het helpen om scholen en jeugdwerkers actief te betrekken bij de uitvoering van het beleid om zo vroegtijdig problemen te signaleren.
Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw | werkgroep Communicatie E. communicatie@asd-maasgouw.nl
Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw 2. Kwetsbare ouderen Ook de aandacht voor kwetsbare ouderen in uw voorstel achten wij van groot belang. Zoals u aangeeft, hebben veel ouderen moeite hun weg te vinden naar de hulpverlening, mede door schaamte en een gebrek aan digitale vaardigheden. Wij adviseren om laagdrempelige, persoonlijke benaderingen te stimuleren. Bijvoorbeeld door de samenwerking met thuiszorgorganisaties, ouderenbonden en welzijnsorganisaties verder te intensiveren. Deze partners kunnen een brug vormen tussen de oudere inwoners en de beschikbare regelingen. 3. Verbeteren van communicatie De punten die u noemt rondom de complexiteit van de communicatie, zowel in brieven als in een gesproken uitleg bij het digitaal aanvragen van ondersteuning-begeleiding of hulp in de zorg, zijn ons eveneens opgevallen. Vaak wordt het inwoners niet duidelijk-helder wat verteld wordt of wat aan hen nu specifiek gevraagd wordt. Begrijpend lezen is niet voor iedereen mogelijk. Wij ondersteunen uw voornemen om dit aan te pakken en adviseren u daarbij om heldere taal te hanteren, de lengte van brieven te beperken en afkortingen zoveel mogelijk te vermijden. Het toepassen van plaatjes of pictogrammen vinden wij ook bijdragen als verduidelijking in plaats van lange teksten.
Bovendien lijkt ons een proactieve benadering van kwetsbare groepen wenselijk, bijvoorbeeld door persoonlijke gesprekken, ondersteuning aan te bieden bij het aanvragen van regelingen. 4. Aanvraagprocedures vereenvoudigen Een terugkerend knelpunt dat wij tijdens gesprekken met inwoners hebben gehoord, is de complexiteit van de aanvraagprocedures. Inwoners moeten jaarlijks opnieuw alle gegevens indienen, wat voor veel van hen als een grote last wordt ervaren. Wij sluiten ons aan bij uw voorstel om deze procedures te vereenvoudigen en stellen voor om de regelingen in een systeem van automatische verlenging in te voeren. En alléén wanneer er wijzigingen zijn, de benodigde informatie bij de inwoner opnieuw op te halen of op te vragen en aan te geven dat het om een wijziging in de situatie gaat waardoor de aanvraag opnieuw dient te worden ingediend. Verhogen van de toegankelijkheid van regelingen Om de toegankelijkheid van de regelingen verder te verbeteren, adviseren wij om naast het vereenvoudigen van aanvraagprocedures, in te zetten op actieve voorlichting. Het bereiken van kwetsbare groepen, zoals ouderen en jongeren, vraagt om een meer gerichte aanpak. Zoals:
Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw | werkgroep Communicatie E. communicatie@asd-maasgouw.nl
Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw a. Het maken van een korte folder waarin de regelingen helder worden uitgebeeld (bijvoorbeeld als infographic) en deze folder in alle openbare ruimten (zoals ook bij huisartsen, bibliotheken, gemeenschapshuizen) neer te leggen. Dit is drempelverlagend en inwoners kunnen de informatiefolder anoniem meenemen. Mededelingen over het bestaan van deze folder kunnen in nieuwsbrieven en op de website van de gemeente bekend worden gemaakt. b. Een manier waarop het ook beter kan is door het bijwerken, updaten, van de sociale kaart en om deze op de website van de gemeente te publiceren. Met gerichte communicatiecampagnes inspelen op onderwerpen gericht om de specifieke onderwerpen bespreekbaar te maken en daarmee uit de sfeer van taboe en/of schaamte te halen. Wij adviseren om de communicatiecampagnes te ontwikkelen die aansluiten bij de belevingswereld en het mediagebruik van de inwoners. En om persoonlijke benaderingen te faciliteren via bijvoorbeeld buurtteams. 5. Betrekken van werkgevers Wij steunen uw idee om werkgevers te betrekken bij het signaleren van armoede onder werknemers. Werkgevers kunnen een belangrijke rol spelen in het herkennen van financiële problemen bij hun medewerkers en hen wijzen op de beschikbare hulp. Het gaat om de groep werkenden met een inkomen onder de 120% norm.
Denk hierbij aan de werkenden (bijvoorbeeld bij de Westrom), maar ook bij andere bedrijven zou het goed zijn om werkenden met financiële problemen verder te verwijzen. Signalen vanuit de werkplek omtrent armoede zouden structureel en samen met deze werkgever opgepakt kunnen worden. 6. Schaamte bespreekbaar maken Wij delen uw zorgen dat schaamte een barrière vormt voor het tijdig vragen van hulp. Het doorbreken van dit taboe is een belangrijke stap in het toegankelijker maken van de beschikbare regelingen. Wij adviseren u om schaamte bespreekbaar te maken door middel van bewustwordingscampagnes en het delen van ervaringsverhalen van mensen die met succes hulp hebben gevraagd. 7. Preventie en vroegsignalering Wij zijn verheugd te zien dat u het belang van preventie erkent. Door vroegtijdig risico’s te onderkennen, kunnen ernstige(re) financiële problemen voorkomen worden. Wij adviseren om hierin te blijven investeren en te onderzoeken hoe data-analyse en samenwerking met verschillende ketenpartners, zoals zorgverleners en woningcorporaties, kunnen bijdragen aan een effectieve vroegsignalering. Het Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw | werkgroep Communicatie E. communicatie@asd-maasgouw.nl
Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw voorkomen van armoede moet een speerpunt zijn in het beleid. Wij adviseren om preventie en vroegsignalering te blijven prioriteren, zodat inwoners al in een vroeg stadium hulp kunnen krijgen. Het inzetten van ervaringsdeskundigen, zoals ook door u voorgesteld, is hierbij een waardevolle toevoeging, omdat zij uit eigen ervaring kunnen spreken en drempels kunnen verlagen. 8. Focus op maatwerk en flexibiliteit We adviseren om in het nieuwe armoedebeleid de nadruk te leggen op maatwerk. Elke inwoner heeft een unieke situatie, waardoor een standaardoplossing niet altijd voldoet. Het is essentieel dat de gemeente, waar mogelijk, flexibiliteit kan bieden in de aanpak van individuele hulpvragen. Dit betekent dat er ruimte moet zijn om van de vastgestelde regels af te wijken als dit de situatie van de inwoner ten goede komt. 9. Versterken van de ketensamenwerking Hoewel de samenwerking met ketenpartners goed functioneert, is er ruimte voor verdere versterking. Door regelmatig netwerkbijeenkomsten te organiseren en het contact tussen verschillende maatschappelijke organisaties te bevorderen, kan kennisdeling en samenwerking worden vergroot. Dit zal bijdragen aan een meer geïntegreerde aanpak, waarbij problemen sneller worden gesignaleerd en effectiever kunnen worden aangepakt. 10.
Blijvende aandacht voor mentale en sociale aspecten van armoede Armoede is meer dan een financieel probleem; het heeft ook grote invloed op het mentale welzijn en de sociale cohesie binnen de gemeenschap. Wij adviseren om naast financiële ondersteuning ook aandacht te blijven geven aan het mentale en sociale welzijn van inwoners. Dit kan door middel van laagdrempelige toegang tot psychosociale hulp en het stimuleren van sociale cohesie in wijken en buurten. Conclusie Al met al waarderen wij de stappen die de gemeente Maasgouw wil nemen om het armoedebeleid te versterken en ondersteunen wij de voorgestelde verbeteringen. We zijn van mening dat deze aanpak een stevige basis biedt om armoede effectief te bestrijden en de bestaanszekerheid van inwoners te vergroten. Onze aanvullingen, gericht op maatwerk, preventie, samenwerking en de mentale aspecten van armoede, kunnen het beleid verder optimaliseren. De Adviesraad Sociaal Domein blijft graag betrokken bij de uitwerking en implementatie van het nieuwe beleid en is bereid om aanvullend advies te geven waar nodig.
Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw | werkgroep Communicatie E. communicatie@asd-maasgouw.nl
Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw Wij danken u voor de mogelijkheid om mee te denken en zien uit naar de verdere samenwerking. Graag zien wij uw reactie op ons advies binnen 14 dagen tegemoet.
Met vriendelijke groet,
Roselda van Cann- Sengers Linking pin voor gemeente en externe organisaties
En de ASD Leden: Antoine Geenen, Ellen Rutgers en Linda Jacobs www.asd-maasgouw.nl
Adviesraad Sociaal Domein Maasgouw | werkgroep Communicatie E. communicatie@asd-maasgouw.nl